Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 3081

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَبُو الْمُغِيرَةِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ }قَالَ يُؤْتَى بِالْمَوْتِ كَأَنَّهُ كَبْشٌ أَمْلَحُ حَتَّى يُوقَفَ عَلَى السُّورِ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ فَيُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَشْرَئِبُّونَ وَيُقَالُ يَا أَهْلَ النَّارِ فَيَشْرَئِبُّونَ فَيُقَالُ هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ هَذَا الْمَوْتُ فَيُضْجَعُ فَيُذْبَحُ فَلَوْلَا أَنَّ اللَّهَ قَضَى لِأَهْلِ الْجَنَّةِ الْحَيَاةَ فِيهَا وَالْبَقَاءَ لَمَاتُوا فَرَحًا وَلَوْلَا أَنَّ اللَّهَ قَضَى لِأَهْلِ النَّارِ الْحَيَاةَ فِيهَا وَالْبَقَاءَ لَمَاتُوا تَرَحًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Ahmad bin Mani’] atugambye [An Nadlr bin Isma’il Abu Al Mughirah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Sa’id Al Khudri] radliallahu ‘anhu, yagamba nti: Rasulullah Shallallahu ‘alaihi wa Salam yasoma: ‘Era bawe okulabula ku lunaku lw’okwejjusa’. -Maryam: 39- n’agamba nti: ‘Okufa kwaleetebwa ng’embuzi enzirugavu okutuusa lwe yassibwa ku bbugwe wakati w’eggulu ne geyena, olwo ne kigambibwa nti: ‘Mmwe abatuuze mu ggulu. Baatunula waggulu. Kigamba nti: Kino okimanyi? ne baddamu nti: Weewaawo, kufa. Abafu baagalamizibwa wansi oluvannyuma ne battibwa. Singa Allah teyateekawo bulamu obutaggwaawo n’obutafa eri abatuuze b’omu ggulu, bandifudde kubanga baali basanyufu nnyo, era singa Allah teyalagira bulamu obutaggwaawo n’emirembe gyonna eri abatuuze b’omu geyena, bandifudde kubanga baali banakuwavu nnyo’. Abu Isa yagamba nti: hadith eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3082

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ فِي قَوْلِهِ{ وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا }قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا عُرِجَ بِي رَأَيْتُ إِدْرِيسَ فِي السَّمَاءِ الرَّابِعَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهَمَّامٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَ الْمِعْرَاجِ بِطُولِهِ وَهَذَا عِنْدَنَا مُخْتَصَرٌ مِنْ ذَاكَ

Atubuulidde [Ahmad bin Mani’] atugambye [Al Husain bin Muhammad] atubuulidde [Syaiban] okuva mu [Qatadah] ku bigambo bye: ‘Era tumukuzizza mu kitiibwa eky’ekika ekya waggulu’. -Maryam: 57- yagamba nti: Atugambye [Anas bin Malik] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Bwe natuula ku ntebe nalaba Idris mu ggulu ery’okuna’. Abu Isa yagamba nti: Mu mbeera eno waliwo hadith efaananako bwetyo okuva ku Abu Sa’id okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam. Abu Isa yagamba nti hadith eno ntuufu. [Sa’id bin Abu Urubah], [Hammad] n’abalala baakinyumya okuva ku [Qatadah] okuva ku [Anas] okuva ku [Malik bin Sha’sha’ah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam hadith isra’ mi’raj mu bujjuvu era mu ndowooza yaffe hadith eno ya bufunze.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3083

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِجِبْرِيلَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَزُورَنَا أَكْثَرَ مِمَّا تَزُورُنَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ }إِلَى آخِرِ الْآيَةَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ ذَرٍّ نَحْوَهُ

Atubuulidde [Abdu bin Humaid] atugambye [Ya’la bin Ubaid] atubuulidde [Umar bin Dzarr] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba Jibril nti: ‘Kiki ekikulemesa okutukyalira emirundi mingi okusinga bulijjo?’. awo aya eno n’ekka: ‘Era ffe - Jibril - tetwakka, okuggyako ekiragiro kya Rabb wo’. -Maryam: 64- okutuusa ku nkomerero y’olunyiriri. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ye hasan gharib. Atugambye [Al Husain bin Huraits] atugambye [Waki’] okuva ku [Umar bin Dzarr] kirabika.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3084

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ قَالَ سَأَلْتُ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيَّ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا }فَحَدَّثَنِي أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ حَدَّثَهُمْ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرِدُ النَّاسُ النَّارَ ثُمَّ يَصْدُرُونَ مِنْهَا بِأَعْمَالِهِمْ فَأَوَّلُهُمْ كَلَمْحِ الْبَرْقِ ثُمَّ كَالرِّيحِ ثُمَّ كَحُضْرِ الْفَرَسِ ثُمَّ كَالرَّاكِبِ فِي رَحْلِهِ ثُمَّ كَشَدِّ الرَّجُلِ ثُمَّ كَمَشْيِهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ السُّدِّيِّ وَلَمْ يَرْفَعْهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ{ وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا }قَالَ يَرِدُونَهَا ثُمَّ يَصْدُرُونَ بِأَعْمَالِهِمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ السُّدِّيِّ بِمِثْلِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قُلْتُ لِشُعْبَةَ إِنَّ إِسْرَائِيلَ حَدَّثَنِي عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ السُّدِّيِّ مَرْفُوعًا وَلَكِنِّي عَمْدًا أَدَعُهُ

Kitugambye nti [Abdu bin Humaid] atubuulidde [Ubaidullah bin Musa] okuva ku [Isra`il] okuva ku [Nga Suddi] bwe yagamba nti: Lumu nnabuuza [Murrah al Hamdany] ku kigambo kya Allah ‘Era tewali n’omu ku mmwe wabula agenda kugenda mu geyena’. -Maryam: 71- olwo n’antegeeza nti [Abdullah bin Mas’ud] yabagamba, n’agamba nti: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam n’agamba nti: ‘Omuntu ajja kugenda mu geyena, olwo ajja kugiyitamu olw’ebikolwa bye, so nga abasooka mu bo bali ku sipiidi ng’embuyaga, olwo ng’empewo, olwo ng’embalaasi edduka, olwo ng’omuntu eyeebagadde embalaasi, olwo nga omuntu adduka, olwo nga - omuntu atambula'. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan. Syu'bah yakinyumya okuva mu As Suddi naye nga takitegeera. Kitugambye nti [Muhammad bin Basyar] atugambye nti [Yahya bin Sa’id] atugambye [Syu’bah] okuva ku [As Suddi] okuva ku [Murrah] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud] nti: ‘Era tewali n’omu ku mmwe wabula ajja mu geyena’. -Maryam: 71- yagamba nti: Bajja gy’ali oluvannyuma ne bamuleka nga basinziira ku bikolwa byabwe. Atugambye [Muhammad bin Basyar] atubuulidde [Abdurrahman bin Mahdi] okuva ku [Syu’bah] okuva ku [Nga Suddi] kirabika. Abdurrahman yagamba: Nagamba Syu’bah nti Isra`il yali antegeezezza okuva e As Suddi okuva ku Murrah okuva ewa Abdullah okuva ku nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam. Syu'bah yagamba: Nkiwulidde ku As Suddi mu marfu' naye nakireka mu bugenderevu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3085

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَحَبَّ اللَّهُ عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنِّي قَدْ أَحْبَبْتُ فُلَانًا فَأَحِبَّهُ قَالَ فَيُنَادِي فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَنْزِلُ لَهُ الْمَحَبَّةُ فِي أَهْلِ الْأَرْضِ فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ{ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمْ الرَّحْمَنُ وُدًّا }وَإِذَا أَبْغَضَ اللَّهُ عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنِّي أَبْغَضْتُ فُلَانًا فَيُنَادِي فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَنْزِلُ لَهُ الْبَغْضَاءُ فِي الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا

Kitugambye [Qutaibah] atubuulidde [Abdul Aziz bin Muhammad] okuva ku [Suhail bin Abu Salih] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Allah bwaba ayagala omuddu, Jibril ayitibwa: Mazima, njagala bwentyo era bwentyo kale mmwagala- olwo ye - Jibril - yakaaba mu eggulu, olwo okwagala gy’ali ne kukka mu bantu b’ensi. Ekyo kye kyogerwako mu kigambo kya Allah nti: ‘Mazima abo abakkiriza era nebakola ebikolwa ebirungi, olunaku lumu Allah, Ow’ekisa, ajja kubassa mu mitima gyabwe okusaasira’. -Maryam: 96- so nga Allah bwakyawa omuddu, ayitibwa Jibril -mazima nkyawa bwentyo ne bwentyo- olwo Jibril n’akaaba mu bbanga olwo obukyayi ne bukka ku nsi’. Abu Isa yagamba nti hadith eno ntuufu. [Abdurrahman bin Abdullah bin Dinar] yanyumya okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam nga hadith eno.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3086

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ قَال سَمِعْتُ خَبَّابَ بْنَ الْأَرَتِّ يَقُولُجِئْتُ الْعَاصَ بْنَ وَائِلٍ السَّهْمِيَّ أَتَقَاضَاهُ حَقًّا لِي عِنْدَهُ فَقَالَ لَا أُعْطِيكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ فَقُلْتُ لَا حَتَّى تَمُوتَ ثُمَّ تُبْعَثَ قَالَ وَإِنِّي لَمَيِّتٌ ثُمَّ مَبْعُوثٌ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ إِنَّ لِي هُنَاكَ مَالًا وَوَلَدًا فَأَقْضِيكَ فَنَزَلَتْ{ أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالًا وَوَلَدًا }الْآيَةَحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Kitugambye [Ibnu Abi Umar] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abu Adl Dluha] okuva mu [Masruq] yagamba: Nawulira [Khabbab bin Al Arat] nga agamba nti: Lumu nagenda ewa Al ‘Ash bin Wa`il Nga Sahmi, namusaba eddembe okuva gy’ali olwo n’agamba nti: Sijja kugiwa okutuusa nga mutakkiriza Muhammad. Nze ngamba nti: Nedda, okutuusa lw’onoofa n’ozuukira. N’agamba nti: Nfa ne nzuukira? Namuddamu nti: Yee. Yagamba nti: Mu butuufu mu nkomerero, nja kuba nkyalina obugagga n’abaana, n’olwekyo nja kusasula ebbanja lyo. Kale -aya- yakka: ‘Kale olabye omuntu atakkiriza Aya zaffe n’agamba nti: ‘Mazima ndiweebwa obugagga n’abaana’. -Maryam: 77- Atugambye [Hannad] atugambye [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Al A’masy] kirabika. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan sahih.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3087

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا قَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ أَسْرَى لَيْلَةً حَتَّى أَدْرَكَهُ الْكَرَى أَنَاخَ فَعَرَّسَ ثُمَّ قَالَ يَا بِلَالُ اكْلَأْ لَنَا اللَّيْلَةَ قَالَ فَصَلَّى بِلَالٌ ثُمَّ تَسَانَدَ إِلَى رَاحِلَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الْفَجْرِ فَغَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ فَنَامَ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ أَحَدٌ مِنْهُمْ وَكَانَ أَوَّلَهُمْ اسْتِيقَاظًا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْ بِلَالُ فَقَالَ بِلَالٌ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ بِنَفْسِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْتَادُوا ثُمَّ أَنَاخَ فَتَوَضَّأَ فَأَقَامَ الصَّلَاةَ ثُمَّ صَلَّى مِثْلَ صَلَاتِهِ لِلْوَقْتِ فِي تَمَكُّثٍ ثُمَّ قَالَ{ أَقِمْ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَصَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

Atugambye [Mahmud bin Ghailan] atubuulidde [An Nadlr bin Syumail] atubuulidde [Salih bin Al Akhdlar] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Sa’id bin Al Musayyib] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba: oluvannyuma lw’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam okudda okuva e Khaibar, yatambula ekiro era otulo bwe yalumba, yakka engamiya ye. n’aserengeta okuwummula n’agamba nti: ‘Ayi Bilali, beera bulindaala ekiro kino’. awo Bilal n’asaba, oluvannyuma lw’ekyo ne yeesigama ku lusozi lwe - engamiya - ng’erindirira enkya - enkya -, n’alumbibwa otulo era okukkakkana nga yeebase. Era tewali n’omu ku bo yazuukusa, so nga eyasooka okuzuukuka yali Mubaka wa Allah. Awo n’agamba nti: ‘Hi Bilal!’. Bilal n’addamu nti: Kabaka wo mmuwa ekitiibwa okusinga kitange, nalumbibwa otulo - neebaka - nga bwe walaba. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba: ‘Mukulembere eŋŋamira zammwe’ olwo n’awuluguma eŋŋamira ze - Mugende mu maaso n’okukola wudhu, era mukole esswala olwo osaale nga bw’asaala mu kiseera ekituufu mpola mpola olwo n’asoma nti: ‘Muteekewo edduwa okunzijukira’. -Thaahaa: 14- Abu Isa yagamba: Hadiisi eno tekuumibwa. Kyayogerwa abakugu mu hadith abawerako okuva e Az Zuhri okuva ku Sa’id bin Al Musayyib nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam, tebaayogera ku Abu Hurairah. Salih bin Abu Al Akhdlar banafuye mu hadith. Yahya bin Sa’id Al Qaththan n’abalala baamunafuya okuva ku ludda lwe olw’okukwata mu mutwe.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3088

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَيْلُ وَادٍ فِي جَهَنَّمَ يَهْوِي فِيهِ الْكَافِرُ أَرْبَعِينَ خَرِيفًا قَبْلَ أَنْ يَبْلُغَ قَعْرَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ

Atugambye [Abdu bin Humaid] atubuulidde [Al Hasan bin Musa] atubuulidde [Ibn Lahi’ah] okuva ku [Darraj] okuva ku [Abu Al Haitsam] okuva ku [Abu Sa’id] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Al Wail lye linnya ly’ekiwonvu mu geyena ya Jahannam, omukaafiiri ajja kukigwamu okumala amakumi ana sizoni nga tannatuuka wansi’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno gharib, tetumanyi makulu gaayo amatuufu okujjako okuva mu hadith ya Ibn Lahi’ah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3089

حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى الْبَغْدَادِيُّ وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ بَغْدَادِيٌّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَزْوَانَ أَبُو نُوحٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَجُلًا قَعَدَ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَمْلُوكِينَ يُكَذِّبُونَنِي وَيَخُونُونَنِي وَيَعْصُونَنِي وَأَشْتُمُهُمْ وَأَضْرِبُهُمْ فَكَيْفَ أَنَا مِنْهُمْ قَالَ يُحْسَبُ مَا خَانُوكَ وَعَصَوْكَ وَكَذَّبُوكَ وَعِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ بِقَدْرِ ذُنُوبِهِمْ كَانَ كَفَافًا لَا لَكَ وَلَا عَلَيْكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ دُونَ ذُنُوبِهِمْ كَانَ فَضْلًا لَكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَوْقَ ذُنُوبِهِمْ اقْتُصَّ لَهُمْ مِنْكَ الْفَضْلُ قَالَ فَتَنَحَّى الرَّجُلُ فَجَعَلَ يَبْكِي وَيَهْتِفُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَقْرَأُ كِتَابَ اللَّهِ{ وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ }الْآيَةَ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلِهَؤُلَاءِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ مُفَارَقَتِهِمْ أُشْهِدُكُمْ أَنَّهُمْ أَحْرَارٌ كُلُّهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَزْوَانَ وَقَدْ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَزْوَانَ هَذَا الْحَدِيثَ

[Mujahid bin Musa Al Baghdadi] ne [Al Fadll bin Sahal Al A’raj Baghdadi] n’abalala batunyumizza, bagamba nti: [Abdurrahman bin Ghazwan Abu Nuh] atunyumizza [Al Laith bin Sa’d] okuva ku [Malik bin Anas] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Urwah] okuva ku [Aisha] nti omusajja yatuula mu maaso ga Nabbi (emirembe n’emirembe bibeere ku ye) n’agamba nti: Ayi Omubaka wa Allah, nnina abaddu babiri abaalimba ne banlyamu olukwe, nabo ne bajeemera ebiragiro byange, kale ne mbavuma ne mbakuba, ne mbasobya? Yaddamu nti, ‘Okulyamu olukwe, obujeemu, n’okukulimba, awamu n’okubonereza kwo ku lwabwe, byonna birina okubalirira kwabyo. Bwe kiba nti ekibonerezo kyo kyenkana n’ekibi kyabwe, olwo oba oteredde nabo. Naye ekibonerezo kyo bwe kiba nga kiweweevu okusinga ekibi kyabwe, olwo ggwe oweebwa enkizo.’ Naye singa ekibonerezo ky’obawa kisinga ensobi yaabwe, olwo be bajja okukulembeza okuva gye muli nga qishash’. n’agamba nti; awo omusajja n’anakuwala olwo n’akaaba n’aleekaana olwo Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam n’agamba nti: ‘Tewasoma kitabo kya Allah nti: ‘Tujja kuteekawo minzaani entuufu ku lunaku lw’enkomerero, kale tewali muntu yenna ajja kutuusibwako bulabe n’akatono’. -Al Anbiyaa`: 47- omusajja n’agamba nti: Ayi Omubaka wa Allah, n’okusiima Allah, tewali kisinga kubasumulula. Noolwekyo mujulire nga bonna mbasumuludde'. Abu Isa yagamba nti hadith eno gharib, tugimanyi okuva mu hadith ya Abdurrahman bin Ghazwan yokka. [Ahmad bin Hambal] yanyumya hadiisi eno okuva ku [Abdurrahman bin Ghazwan].

Hadith

Imam Tirmidzi : 3090

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكْذِبْ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام فِي شَيْءٍ قَطُّ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ قَوْلِهِ{ إِنِّي سَقِيمٌ }وَلَمْ يَكُنْ سَقِيمًا وَقَوْلُهُ لِسَارَّةَ أُخْتِي وَقَوْلِهِ{ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا }وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Sa’id bin Yahya Al Umawi] agambye nti [taata wange] yantegeezezza [Muhammad bin Ishaq] okuva ku [Abu Az Zinad] okuva ku [Abdurrahman Al A’raj] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba: ‘Ibrahim teyalimbako mu kintu kyonna okuggyako mu misango esatu; -kwe kugamba- ekigambo kye: Ndi mulwadde, newankubadde siri mulwadde. Ebigambo bye ku Sarrah: Ye mwannyinaze. Era n’agamba nti: Oyo eyakikola -yamenya ebibumbe ebitono- ye kino -ekibumbe ekisinga obunene’. Hadith eno yayogerwa okuyita mu sanad endala okuva ewa Abu Hurairah okuva ku nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam. Hadiisi ya Ibn Ishaq okuva ewa Abu Az Zinad etwalibwa nga gharib. Abu Isa yagamba nti hadith eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3091

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ وَأَبُو دَاوُدَ قَالُوا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَوْعِظَةِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ إِلَى اللَّهِ عُرَاةً غُرْلًا ثُمَّ قَرَأَ{ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ أَوَّلُ مَنْ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ وَإِنَّهُ سَيُؤْتَى بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ{ وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَيُقَالُ هَؤُلَاءِ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ نَحْوَهُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى كَأَنَّهُ تَأَوَّلَهُ عَلَى أَهْلِ الرِّدَّةِ

Atugambye [Mahmud bin Ghailan] atugambye [Waki’], [Wahab bin Jarir] ne [Abu Dawud] bagamba nti: Atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Al Mughirah bin An Nu’man] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba nti: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yayimirira okuwa amagezi, ye yagamba nti: ‘Abange abantu, mazima mujja kukuŋŋaanyizibwa eri Allah yali bukunya era nga teyakomole,’ olwo n’asoma nti: ‘Nga bwe twatandika okutonda okusooka, bwe tutyo bwe tujja okubiddamu, ekyo kisuubizo kye tujja okutuukiriza ddala’. -Al Anbiyaa`: 105- Omuntu eyasooka okwambalibwa ku lunaku olwo yali Ibrahim era abantu abawerako okuva mu Ummah yange bandiyingiziddwa, bandiyingiziddwa mu kibinja kya kkono - abakugu mu geyena - olwo ne nsaba nti: Ayi Rabb, bonna mikwano gyange, olwo ne nziramu nti: Mazima, tomanyi kye bakoze oluvannyuma lwo. Awo ne nsaba ng’omuddu omutuukirivu bw’agamba nti: ‘Nnali mujulirwa gye bali nga ndi nabo naye bwe wanzigyako, Ggwe wali abalabirira era Ggwe Mujulirwa wa buli kimu. Bwoba obabonyaabonya olwo ddala be baddu Bo. -Al Maa`idah: 117-118- olwo n’addamu nti: Bulijjo bakyewaggula ng’omaze okufa’. Abu Isa yagamba nti hadith eno ntuufu. Atugambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Muhammad bin Ja’far] atugambye [Syu’bah] okuva ku [Al Mughirah bin An Nu’man] kirabika. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ntuufu. [Sufyan Ats Tsauri] yakinyumya okuva ku [Al Mughirah bin An Nu’man] kirabika. Abu Isa yagamba nti: Kirabika yakivvuunula ku bakyewaggula.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3092

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ جُدْعَانَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا نَزَلَتْ{ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ إِلَى قَوْلِهِ وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ }قَالَ أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةُ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَقَالَ أَتَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ ذَلِكَ فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَلِكَ يَوْمَ يَقُولُ اللَّهُ لِآدَمَ ابْعَثْ بَعْثَ النَّارِ فَقَالَ يَا رَبِّ وَمَا بَعْثُ النَّارِ قَالَ تِسْعُ مِائَةٍ وَتِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ إِلَى النَّارِ وَوَاحِدٌ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ فَأَنْشَأَ الْمُسْلِمُونَ يَبْكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَارِبُوا وَسَدِّدُوا فَإِنَّهَا لَمْ تَكُنْ نُبُوَّةٌ قَطُّ إِلَّا كَانَ بَيْنَ يَدَيْهَا جَاهِلِيَّةٌ قَالَ فَيُؤْخَذُ الْعَدَدُ مِنْ الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنْ تَمَّتْ وَإِلَّا كَمُلَتْ مِنْ الْمُنَافِقِينَ وَمَا مَثَلُكُمْ وَالْأُمَمِ إِلَّا كَمَثَلِ الرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الدَّابَّةِ أَوْ كَالشَّامَةِ فِي جَنْبِ الْبَعِيرِ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا رُبْعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا نِصْفَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا قَالَ لَا أَدْرِي قَالَ الثُّلُثَيْنِ أَمْ لَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Bismillaahirrahmaanirrahim nga bwe kiri. Atugambye [Ibn Abi Umar] atubuulidde [Sufyan bin Uyainah] okuva ku [Ibn Jud’an] okuva ku [Al Hasan] okuva ku [Imran bin Hushain] aya bweyabikkulwa nti: ‘Abange mmwe abantu, mutye Mukama wammwe; Mazima ddala, ensisi y’olunaku lw’enkomerero ejja kuba kintu kinene nnyo - eky’entiisa -, ‘okutuuka ku ssa nti ‘Naye ekibonerezo kya Allah kijja kuba kikambwe nnyo’. -Al Hajj: 1-2-, Aya eno yakka nga ali mu kkubo. Yabuuza nti: ‘Omanyi olunaku lwe luli?’. ne baddamu nti: Allah n’omubaka we be basinga okumanya. Yagamba nti: ‘Olwo lwe lunaku Allah lwe yagamba Adamu nti: Sindika ababaka mu geyena. Adamu yabuuza nti: Ayi Rabb, ekigendererwa ky’ababaka abagenda mu geyena kye ki? Allah yaddamu nti: abantu ebikumi mwenda mu kyenda mu mwenda bajja kugenda mu geyena ate omuntu omu agenda mu ggulu’. Abasiraamu bakaaba era Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam n’agamba nti: ‘Mukole emirimu emirungi egya istiqomah, era fuba okuba omutuufu, kubanga tewali bunnabbi wabula obutamanya bulina kubeera mu maaso ge, olwo omuwendo gw’obutamanya gujja kutwalibwa, bwe gunaaba guwedde - ekyo kye kisinga obulungi -, era bwe kitaggwa gujja kutuukirizibwa okuva mu bannanfuusi. Tolina kugeraageranya kwonna na bitundu birala okuggyako ng’akabonero akali ku mukono gw’ensolo - engamiya - oba ng’ekiwujjo ku ludda lw’engamiya’. Awo n’agamba nti: ‘Mazima ddala, nsuubira nti mujja kufuuka kimu kyakuna ku bantu b’omu ggulu’. Basaba. Oluvannyuma lw’ekyo n’agamba nti: ‘Mazima nsuubira nti mujja kufuuka kimu kya kusatu ku bantu b’omu ggulu’. Basaba. Imran yagambye nti: Simanyi oba yayogera ku bitundu bibiri ku bisatu oba nedda. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ntuufu. Eyogerwa okuyita mu sanad endala okuva ewa Al Hasan okuva ewa Imran bin Hushain okuva ku nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3093

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَتَفَاوَتَ بَيْنَ أَصْحَابِهِ فِي السَّيْرِ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَهُ بِهَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ{ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ إِلَى قَوْلِهِ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ }فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ أَصْحَابُهُ حَثُّوا الْمَطِيَّ وَعَرَفُوا أَنَّهُ عِنْدَ قَوْلٍ يَقُولُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ ذَلِكَ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ يَوْمٌ يُنَادِي اللَّهُ فِيهِ آدَمَ فَيُنَادِيهِ رَبُّهُ فَيَقُولُ يَا آدَمُ ابْعَثْ بَعْثَ النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَمَا بَعْثُ النَّارِ فَيَقُولُ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعُ مِائَةٍ وَتِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ فِي النَّارِ وَوَاحِدٌ فِي الْجَنَّةِ فَيَئِسَ الْقَوْمُ حَتَّى مَا أَبَدَوْا بِضَاحِكَةٍ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بِأَصْحَابِهِ قَالَ اعْمَلُوا وَأَبْشِرُوا فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّكُمْ لَمَعَ خَلِيقَتَيْنِ مَا كَانَتَا مَعَ شَيْءٍ إِلَّا كَثَّرَتَاهُ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَمَنْ مَاتَ مِنْ بَنِي آدَمَ وَبَنِي إِبْلِيسَ قَالَ فَسُرِّيَ عَنْ الْقَوْمِ بَعْضُ الَّذِي يَجِدُونَ فَقَالَ اعْمَلُوا وَأَبْشِرُوا فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا أَنْتُمْ فِي النَّاسِ إِلَّا كَالشَّامَةِ فِي جَنْبِ الْبَعِيرِ أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الدَّابَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atubuulidde [Muhammad bin Basyar] atubuulidde [Yahya bin Sa’id] atubuulidde [Hisyam bin Abu Abdullah] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Al Hasan] okuva ku [Imran bin Hushain] yagamba: Twali ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam ku lugendo, -obwangu- bw’olugendo lwa ba swahaaba lwa njawulo olwo Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yasitula eddoboozi lye ng’asoma aya zino ebbiri: ‘Abange mmwe abantu, mutye Katonda wammwe; Mazima ddala, ensisi y’olunaku lw’enkomerero ejja kuba kintu kinene nnyo - eky’entiisa -, ‘okutuuka ku ssa nti ‘Naye ekibonerezo kya Allah kijja kuba kikambwe nnyo’. -Al Hajj: 1-2- bwebakiwulira, baswahahaba nebayanguyiza ebisolo byabwe ebyebagadde era nebamanya ku kubeera mu bigambo ebyasomebwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam. Yabuuza nti: ‘Omanyi olunaku lwe luli?’. ne baddamu nti: Allah n’omubaka we be basinga okumanya. Yagamba nti: ‘Olwo lwe lunaku Allah lwe yagamba Adamu nti: sindika ababaka mu geyena. Adamu yabuuza nti: Ayi Mukama, omubaka agenda mu geyena kye ki? Allah yaddamu nti: abantu ebikumi mwenda mu kyenda mu mwenda bajja kugenda mu geyena ate omuntu omu agenda mu ggulu’. Abantu mu kiseera ekyo bonna baali baggwaamu essuubi nga tewali alaga mannyo ge agasala okuva mu kuseka. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam bwe yalaba embeera ya banne, yagamba nti: ‘Kola era musanyuke, ku lw’oyo emmeeme ya Muhammad gy’eri mu ngalo ze, mazima oli wamu n’ebitonde bibiri, nga byombi bikwatagana n’ekintu naye mazima mubikubisaamu; Googi ne Magogi n’abazzukulu ba Adamu abafu n’abazzukulu ba Sitaani’. Imran yagambye nti: Baali basanyufu n’ebimu ku bintu bye baazudde. Yagamba nti: ‘Kola era musanyuke, ku lw’oyo omwoyo gwa Muhammad gwe guli mu ngalo ze, toli mu bantu wabula ng’ekiwujjo ekiriraanye engamiya oba ng’akabonero ku mukono gw’ensolo’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3094

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْبَيْتَ الْعَتِيقَ لِأَنَّهُ لَمْ يَظْهَرْ عَلَيْهِ جَبَّارٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

Atubuulidde [Muhammad bin Ismail] n’abalala, bagamba nti: Atubuulidde [Abdullah bin Salih] yagamba nti: Ambulidde [Al Laits] okuva ku [Abdurrahman bin Khalid] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [Muhammad bin Urwah bin Az Zubair] okuva ku [Abdullah bin Az Zubair] yagamba: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Kiyitibwa Baitul ‘Atiq kubanga tewali muntu yenna alina amalala akikuguse’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ntuufu. Hadiisi eno era yayogerwa okuva ku Az Zuhri okuva ku nabbi Sallallahu ‘alaihi wa Salam mu ngeri ya mursal. Atubuulidde [Qutaibah] atubuulidde [Al Laits] okuva ku [Uqail] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam bwetyo.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3095

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَإِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا أُخْرِجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجُوا نَبِيَّهُمْ لَيَهْلِكُنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ }الْآيَةَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ سَيَكُونُ قِتَالٌقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رَوَاهُ بَطْرُ يَحِدَةِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ مُرْسَلًا وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ

Atubuulidde [Sufyan bin Waki’] atubuulidde [taata wange] ne [Ishaq bin Yusuf Al Azraq] okuva ku [Sufyan Ats Tsauri] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Muslim Al Bathin] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba: Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam bwe yagobwa e Makka, Abu Bakr yagamba: Wagoba nnabbi wo, ddala ojja kuzikirizibwa. Awo Allah Ta’ala n’abikkula nti: ‘Okulwana kukkiriziddwa eri abo abalwanibwa, kubanga ddala basobezeddwako. era mazima ddala Allah ye Muyinza w’ebintu byonna okubayamba’. -Al Hajj: 39- olwo Abu Bakr n’agamba nti: Nkimanyi nti wajja kubaawo olutalo’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno hasan. [Abdurrahamn bin Mahdi] n’abalala baanyumya hadith eno okuva ku [Sufyan] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Muslim Al Bathin] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam nga bagiyogerako okuva ku [Ibn Abbas]. Bathr Yahidah era yakinyumya okuva ku [Sufyan] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Muslim Al Bathin] okuva ku [Sa’id bin Jubair] mursally nga tayogera ku Ibn Abbas.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3096

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَلَمَّا أُخْرِجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ قَالَ رَجُلٌ أَخْرَجُوا نَبِيَّهُمْ فَنَزَلَتْ{ أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ }النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ

Atubuulidde [Muhammad bin Basyar] atubuulidde [Abu Ahmad Az Zubairi] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Muslim Al Bathin] okuva ku [Sa’id bin Jubair] yagamba: Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam bweyagobwa e Makka, waliwo eyagamba nti: Baagoba nabbi waabwe?. Awo olunyiriri ne lukka: ‘Okulwana kukkirizibwa eri abo abalwanibwa, kubanga ddala basobezeddwako. era mazima ddala Allah ye Muyinza w’ebintu byonna okubayamba. -Kwe kugamba- abantu abagobeddwa mu bibuga byabwe awatali nsonga ntuufu'. -Al Hijja: 39-40- nga bwe kiri; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam ne banne.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3097

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ سُمِعَ عِنْدَ وَجْهِهِ كَدَوِيِّ النَّحْلِ فَأُنْزِلَ عَلَيْهِ يَوْمًا فَمَكَثْنَا سَاعَةً فَسُرِّيَ عَنْهُ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَقَالَ اللَّهُمَّ زِدْنَا وَلَا تَنْقُصْنَا وَأَكْرِمْنَا وَلَا تُهِنَّا وَأَعْطِنَا وَلَا تَحْرِمْنَا وَآثِرْنَا وَلَا تُؤْثِرْ عَلَيْنَا وَارْضِنَا وَارْضَ عَنَّا ثُمَّ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنْزِلَ عَلَيَّ عَشْرُ آيَاتٍ مَنْ أَقَامَهُنَّ دَخَلَ الْجَنَّةَ ثُمَّ قَرَأَ{ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ }حَتَّى خَتَمَ عَشْرَ آيَاتٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَنْ سَمِعَ مِنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَدِيمًا فَإِنَّهُمْ إِنَّمَا يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَبَعْضُهُمْ لَا يَذْكُرُ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ فَهُوَ أَصَحُّ وَكَانَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ رُبَّمَا ذَكَرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ وَرُبَّمَا لَمْ يَذْكُرْهُ وَإِذَا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ يُونُسَ فَهُوَ مُرْسَلٌ

Kitugambye [Yahay bin Musa], [Abdu bin Humaid] n’abalala, amakulu ge gamu, bagamba nti: Kitugambye [Abdurrazzaq] okuva ku [Yunus bin Sulaim] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Urwah bin Az Zubair] okuva ku [Abdurrahman bin Abd Al Qari] nga bagamba nti: Nawulira [Umar bin Al Khaththab] radiallahu 'anhu bagamba nti: Okubikkulirwa bwe kujja eri nabbi sallallaahu 'alaihi wa Salam, okumpi ne maaso ge kyawulikika ng'okuwuuma kw'enjuki. Olunaku lumu, okubikkulirwa kwamutuukako, twasirika akaseera katono, yatunula nga musanyufu olwo n’atunula mu Qibla n’asaba nti: ‘Ayi Allah, otugatteko era totukendeeza, tugulumiza era totuswaza, tuwe era totulemesa, tukusookera ddala era totuteeka ku bbali, tusanyusa n’osanyukira ebikolwa byaffe’. oluvannyuma lw’ekyo nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Aya kkumi zabikkulirwa gyendi, oyo azituukiriza ajja kuyingira mu ggulu’. Yasoma nti: ‘Mazima ddala balina omukisa abo abakkiriza’. Okutuuka ku nnyiriri kkumi. -Al Mu`minuun: 1-. Atugambye [Muhammad bin Aban] atubuulidde [Abdurrazzaq] okuva ku [Yunus bin Sulaim] okuva ku [Yunus bin Yazid] okuva ku [Az Zuhri] ne sanad eno eringa amakulu g’amaaso ge. Abu Isa yagamba nti: Kino kituufu okusinga hadith eyasooka. Nawulira [Ishaq bin Manshur] nga bagamba nti: [Ahmad bin Hambal], [Ali bin Al Madini] ne [Ishaq bin Ibrahim] banyumya okuva ku [Abdurrazzaq] okuva ku [Yunus bin Sulaim] okuva ku [Yunus bin Yazid] okuva ku [Az Zuhri] hadith eno. Abu Isa yagamba nti: "Era abo abaali bakiwulira okuva ewa Abdurrazzaq, baali bakyogerako okuva ewa Yunus ibn Yazid yekka era abamu ku bo tebakyogerako. Hadiisi egyogerako okuva ewa Yunus ibn Yazid esinga okuba entuufu. Abdurrazzaq ayinza okuba nga yayogera ku Yunus ibn Yazid mu hadith eno oba nga teyayogeddeko. Bwaba nga teyayogera ku Yunus, olwo hadith eri." mursal."

Hadith

Imam Tirmidzi : 3098

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ الرُّبَيِّعَ بِنْتَ النَّضْرِ أَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ ابْنُهَا الْحَارِثُ بْنُ سُرَاقَةَ أُصِيبَ يَوْمَ بَدْرٍ أَصَابَهُ سَهْمٌ غَرَبٌ فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ أَخْبِرْنِي عَنْ حَارِثَةَ لَئِنْ كَانَ أَصَابَ خَيْرًا احْتَسَبْتُ وَصَبَرْتُ وَإِنْ لَمْ يُصِبْ الْخَيْرَ اجْتَهَدْتُ فِي الدُّعَاءِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُمَّ حَارِثَةَ إِنَّهَا جَنَّةٌ فِي جَنَّةٍ وَإِنَّ ابْنَكِ أَصَابَ الْفِرْدَوْسَ الْأَعْلَى وَالْفِرْدَوْسُ رَبْوَةُ الْجَنَّةِ وَأَوْسَطُهَا وَأَفْضَلُهَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ

Atubuulidde [Abdu bin Humaid] atubuulidde [Rauh bin Ubadah] okuva ku [Sa’id] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Anas bin Malik] radiallahu ‘anhu nti Ar Rubayyi’ bint An Nadlr yajja eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam ne mutabani we, Al Harith bin Suraqah, olutalo lwa Badr bwe lwakubwa akasaale akaabuze, ye yajja ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam nagamba nti: Mbuulira ku Haritsah, bwanafuna ebirungi, nja kusuubira empeera n’okugumiikiriza, bwatafuna birungi, nja kuba serious mu kusaala. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Ayi Umm Haritsah, mazima mu ggulu mulimu eggulu eddala - eggulu ery’emitendera mingi - era mazima omwana wo ajja kufuna ejjana erisinga obugulumivu, era ejjana ye lusozi lwa jjana, wakati mu ggulu era ejjana erisinga obulungi’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ye hasan shahih gharib okuva mu hadith ya Anas.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3099

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ وَهْبٍ الْهَمْدَانِيِّ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ }قَالَتْ عَائِشَةُ أَهُمْ الَّذِينَ يَشْرَبُونَ الْخَمْرَ وَيَسْرِقُونَ قَالَ لَا يَا بِنْتَ الصِّدِّيقِ وَلَكِنَّهُمْ الَّذِينَ يَصُومُونَ وَيُصَلُّونَ وَيَتَصَدَّقُونَ وَهُمْ يَخَافُونَ أَنْ لَا يُقْبَلَ مِنْهُمْ أُولَئِكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِقَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا

Atugambye [Ibn Abu Umar] atubuulidde [Sufyan] atugambye [Malik bin Mighwal] okuva ku [Abdurrahman bin Sa’id bin Wahab Al Hamdani] nti [Aishah], mukyala wa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam, yagamba: Nabuuza Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ku Aya eno: ‘N’abo abawa ebyo ebyabwe Rabb awa, n’omutima ogutya,’ -Al Mu’minuun: 60- Aisyah yabuuzizza: Bano bantu abanywa omwenge ne babba? Yaddamu nti: Nedda, ggwe muwala wa Ash Siddiq, naye bantu abasiiba, okusaba n’okuwa esadaaka, batya nti ebikolwa byabwe tebijja kukkirizibwa. Bano be bantu abanguwa okugenda mu bulungi’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno era yayogerwa okuva ku [Abdurrahman bin Sa’id] okuva ku [Abu Hazim] okuva ku [Abu Hurairah] ne nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam bweti.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3100

حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سَعِيدِ بْن يَزِيدَ أَبِي شُجَاعٍ عَنْ أَبِي السَّمْحِ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ{ وَهُمْ فِيهَا كَالِحُونَ }قَالَ تَشْوِيهِ النَّارُ فَتَقَلَّصُ شَفَتُهُ الْعَالِيَةُ حَتَّى تَبْلُغَ وَسَطَ رَأْسِهِ وَتَسْتَرْخِي شَفَتُهُ السُّفْلَى حَتَّى تَضْرِبَ سُرَّتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

Kitugambye [Suwaid] atubuulidde [Abdullah bin Al Mubarak] okuva ku [Sa’id bin Yazid Abu Syuja’] okuva ku [Abu As Samah] okuva ku [Abu Al Hutsaim] okuva ku [Abu Sa’id Al Khudri] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Amaaso gaabwe gaayokebwa omuliro gwa geyena, era bali mu geyena eyo mu a embeera y'abalema'. -Al Mu`minuun: 104- yagamba nti: ‘Geyeena ejja kumuyokya okutuusa ng’omumwa gwe ogwa waggulu gusekula okutuuka wakati w’omutwe gwe era omumwa gwe ogwa wansi ne gufuluma okutuusa lwe gumukuba mu nnabaana’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno hasan shahih gharib.