Imam Tirmidzi : 3021
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ يَنْظُرُ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا يُعْرَفُ مِنْ حَدِيثِ هَمَّامٍ تَفَرَّدَ بِهِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ هَمَّامٍ نَحْوَ هَذَا
Neh warseh [Ziyad bin Ayyub Al Baghdadi] neh warseh [Affan bin Muslim] neh warseh [Hammam] neh warseh [Tsabit] [Anas] too [Abu Bakr] kaak iyyem: Anu excem Yallih farmoyti geeh sallallaahu 'alaihi wa Salam too wakti nanu luk sugnem kay gablah addat nammay luk sugne: ibi, tokkeek iyyem: 'Yaa Abu giroonu, atu mataaxiga namma -num- yenek, digga luk sidoc hayto Yalla kinnim?'. Abu Isaay tama cadiis hasan shaahih gharib kinnim kee dubuk Hammam cadiisil tamixxigem, usuk dubuk xayyoose. [Habbaan bin Hilal] kee kalah tan maritte tama hadiis [Hammam] fanah gacissa hayteh Matan ta hadiis innah tanim warsan.
Imam Tirmidzi : 3022
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَال سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُلَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا يَعُدُّ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ قَدْ قِيلَ لِي{ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ }لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي لَوْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعُجِبَ لِي وَجُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ{ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Neh warseh [Qabdu bin Cumaid] neh warseh [Yaaqub bin Ibraahim bin Saqaad] [kay abba] [Mucammad bin Ishaaq] [Az Zuhri] [Ubaydullah bin Qabdullah bin Utbah] [Ibnu Abbas] iyyem: Onmar bin de Khath ayro [: Qabdallah bin ubbay bin salul, rasullah sallallaahu qaleyhi wa salaam seecimeh salaatah salaatah usuk sooleh, takkay immay salat abam faxa waqdi, anu fayya heeh foocal sooleh: Yallih farmoyti atu yallih naqboytah salaatam faxxa qabdallaah bin littered ubbay mango hurt le Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam woo wak dubuk musuyya iyyeh anu qagaaqagitak essereek lakal usuk iyyem: 'Yoo inxic, Qumar, kah kinnim doorit koh yomcowweeh, anu dooriteyyo. nummaak, wahyu yoo fan yemeete: atu keenih qafuuta essertaah, keenih qafuuta essere waytaah, inkitto-. malcina tabanih adda cabsu keenih essertaamah, Yalli keenih cabsu maaba. -At Taubah: 80- malcina tabanih addak dagah qafuuta essere kaa tekkek, anu abeyyo'. Usuk salat abeeh, kaa luk suge, tokkeek usuk isi qabrih foocal sooleh, usuk gaba kaleek lakal, anu Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam fanah abeh an giclo’l kaxxaam ruffa exce. Yalli kee kay farmoyti nagay yaaxigeenih, takkay immay mango waktiik lakal, tama aayat obte: 'Kaadu inkinah maqbaada - xagar - keenik rabe num, kee ma soola - salat - kay qabri'. -at toobah:84- abuu isaay tamah cadiis casan shaacih ghaarib iyya.
Imam Tirmidzi : 3023
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَجَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ مَاتَ أَبُوهُ فَقَالَ أَعْطِنِي قَمِيصَكَ أُكَفِّنْهُ فِيهِ وَصَلِّ عَلَيْهِ وَاسْتَغْفِرْ لَهُ فَأَعْطَاهُ قَمِيصَهُ وَقَالَ إِذَا فَرَغْتُمْ فَآذِنُونِي فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يُصَلِّيَ جَذَبَهُ عُمَرُ وَقَالَ أَلَيْسَ قَدْ نَهَى اللَّهُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى الْمُنَافِقِينَ فَقَالَ أَنَا بَيْنَ خِيرَتَيْنِ{ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ }فَصَلَّى عَلَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ }فَتَرَكَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Neh warseh [Mucammad bin Basyar] neh warseh [Yahya bin Saaqid] neh warseh [Ubaydullah] neh warseh [Naafi'] [Ibnu Qumar] iyyem: Qabdullah bin Qabdullah bin Ubay Nabiyyih fan yemeete Nabiyyih sallallaahu 'alaahi wasalaam kay rabeh ayro kee iyyem: ku amoyti sartan koh aceele tokkeek anu kafan kaah abeyyo, dooqa kaah abeyyom kee qafuuta kaah essereyyo? usuk isi sartan kaah yeceeh iyyem: gaba kalta wak yoh warisey! dooqa kaah abam faxa waqdi qumar kaa sooliseeh iyyeh: yalli koo mahaaninnaaay munaafiqhiin dooqa abaanam? tokkeek usuk gacseh: 'Anu namma dooritih fanat an: 'atu qafuuta esserta hinnay atu keenih qafuuta esserta,' usuk dooqa abe wak Yalli 'Kee inkinah - ken fanat rabe numih xagar - maqibaada, kee ma soola - salaatah - kay qabril'. -At Toobah: 84- abuu Isaay tama cadiis sumih yaanam iyya.
Imam Tirmidzi : 3024
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَتَمَارَى رَجُلَانِ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ فَقَالَ رَجُلٌ هُوَ مَسْجِدُ قُبَاءَ وَقَالَ الْآخَرُ هُوَ مَسْجِدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ مَسْجِدِي هَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَرَوَاهُ أُنَيْسُ بْنُ أَبِي يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
toh neh warseenih [Qutaybah] neh warseh [Al Laits] [Imran bin Abu Anas] [Abdurrahman bin Abu Sa'ad] [Abu Sa'id Al Khudhri] iyyem: namma num masjid wagittaamal qadaaqadimak suge too masjid rakiiboh xissiimem Quubah qimboh ayro usuk iyyem. Rasulullah masjid yaanama. Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasalaam iyyeh: maca yaanam yi masjid kinni. Abu Isaay tama cadiis casan shaahih gharib imran bin abu anas cadiisik iyye. kee ta hadiis kaadu Abu Saaqid gersi sanad gitaak xayyoowe. [Unais bin Abu Yahya] [isi abbah] [Abu Saaqid radliyallahu anhu] xabba heeh.
Imam Tirmidzi : 3025
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي أَهْلِ قُبَاءَ { فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ } قَالَ كَانُوا يَسْتَنْجُونَ بِالْمَاءِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِيهِمْ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أَيُّوبَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ
Neh warseh [Mucammad bin Al Alla' Abu Kuraayb] neh warseh [Mu'awiyah bin Hisham] neh warseh [Yunus bin Al Haris] [Ibraahim bin Abu Maimunah] [Abu Salih] [Abu Hurayrah] Nabiyyih sallallaahu Quraayih 'alaihih wa Salaam ummatta iyye: 'Masjid addal inni kaqlisam faxa mari yan. kee asmatah Yalli saytunih yan mara kicna'. -At Taubah: 108- oson sinja` leet lakal ta aayat keenil rade. Abu Isa iyyeh: tama cadiis tama sanad gitaak gharib kinni. Tama caalatal Abu Ayyuub, Anas bin Maalik, Macammad bin Qabdullah bin Saalaam fanat tan hadiisitte tan.
Imam Tirmidzi : 3026
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ كُوفِيٌّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا يَسْتَغْفِرُ لِأَبَوَيْهِ وَهُمَا مُشْرِكَانِ فَقُلْتُ لَهُ أَتَسْتَغْفِرُ لِأَبَوَيْكَ وَهُمَا مُشْرِكَانِ فَقَالَ أَوَلَيْسَ اسْتَغْفَرَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَهُوَ مُشْرِكٌ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ
Neh warseh [Mahmud bin Ghailan] neh warseh [Waki'] neh warseh [Sufyan] [Abu Ishaq] [Abu Al Khalil Kufi] [Qali] iyyem: Anu inki adda inki num amoyti ummattah salaatah sugem obbeeh, nammay inkih mushrik sugeenim takkay immay, tohih taagah anu kaah warseh sugem, oson kaaduk W: nammayak inkih mushrik? usuk gacseh: ibraahim isi abbah asnaamah qafuuta masserinna? tokkeek anu tama caagidil Yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi wa Salam fan malkit abeeh, tokkeek 'Nabiyyih farmoyti kee muumine marah qafuuta esseraanam - Yallih gabat - mushrikih esseraanam mafaxximta' axcuk ayat yemeete. -at toobah: 113- abuu isa casaan iyyeh tama cadiis yaanama.
Imam Tirmidzi : 3027
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ إِلَّا بَدْرًا وَلَمْ يُعَاتِبْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْ بَدْرٍ إِنَّمَا خَرَجَ يُرِيدُ الْعِيرَ فَخَرَجَتْ قُرَيْشٌ مُغِيثِينَ لِعِيرِهِمْ فَالْتَقَوْا عَنْ غَيْرِ مَوْعِدٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَمْرِي إِنَّ أَشْرَفَ مَشَاهِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ لَبَدْرٌ وَمَا أُحِبُّ أَنِّي كُنْتُ شَهِدْتُهَا مَكَانَ بَيْعَتِي لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حَيْثُ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ ثُمَّ لَمْ أَتَخَلَّفْ بَعْدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ وَهِيَ آخِرُ غَزْوَةٍ غَزَاهَا وَآذَنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ بِالرَّحِيلِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَحَوْلَهُ الْمُسْلِمُونَ وَهُوَ يَسْتَنِيرُ كَاسْتِنَارَةِ الْقَمَرِ وَكَانَ إِذَا سُرَّ بِالْأَمْرِ اسْتَنَارَ فَجِئْتُ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا كَعْبُ بْنَ مَالِكٍ بِخَيْرِ يَوْمٍ أَتَى عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَمِنْ عِنْدِ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِكَ قَالَ بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَلَا هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ { لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ حَتَّى بَلَغَ إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ } قَالَ وَفِينَا أُنْزِلَتْ أَيْضًا { اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ } قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لَا أُحَدِّثَ إِلَّا صِدْقًا وَأَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي كُلِّهِ صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْسِكْ عَلَيْكَ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ فَقُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِيَ الَّذِي بِخَيْبَرَ قَالَ فَمَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ نِعْمَةً بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ صَدَقْتُهُ أَنَا وَصَاحِبَايَ وَلَا نَكُونُ كَذَبْنَا فَهَلَكْنَا كَمَا هَلَكُوا وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا يَكُونَ اللَّهُ أَبْلَى أَحَدًا فِي الصِّدْقِ مِثْلَ الَّذِي أَبْلَانِي مَا تَعَمَّدْتُ لِكَذِبَةٍ بَعْدُ وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِي اللَّهُ فِيمَا بَقِيَ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثُ بِخِلَافِ هَذَا الْإِسْنَادِ وَقَدْ قِيلَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عَمِّهِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ كَعْبٍ وَقَدْ قِيلَ غَيْرُ هَذَا وَرَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ
Neh warseh [Qabdu bin Humaid] neh warseh [Abdurrazzaq] neh warseh [Ma'mar] [Az Zuhri] [Abdurrahmaan bin Ka'ab bin Malik] [kay abba] iyye: Anu inki adda ma'axiga - kaxxam uddurruteh - carbih farmoyti luk Yallih farmoyti sallalla Saahu badri, kee yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wa salaam kaa maysa. Badri carbih addat raqteh tan num, woo waktil kaak fayxi dubuh Quraysh caravan - merrayti gexak sugte - lih gexak sugeemih taagah. Quraysh sinni caravan catoonuh yewqeenih sugeenim tokkeek Yalli 'azza wajalla elle iyyennal xagana kah alle waa aracal ken garaye. Qagitaak yallih farmoyti aydaadih addal muslimiin ummatta luk sugeh yan gibdaabinak muxxi tekkem Badri carbi kinni. Anu kaadu mafaxa yi gabat agle Aqabah xaganah gabat agle yi gabat agle Badr carbih aracat gactam, too waktil nanu xaganah milaagu abne - islaam kee jihaad gitat raaqenno - kee tohuk lakal anu yallih farmoytak inkinah masuginna Tabukn carbi fan, kee toh kaak ellecabo carbi kinnim kee usuk ummatta cabaanam warse. Tokkeek Nabiyyih saw masjid addal daffeyak suge waqdi muslimiin kay dariifal sugeeh, usuk alsi innah iffonta yeyyeeqeh suge, toh kaadu rufto luk suge waqdi foocal iffonta yeyyeeqeh sugeemih taagah. Tokkeek anu emeeteeh, foocal kaak daffeye, usuk iyyem: 'Kaaab, ku ina koo toobokeek lakal, meqe ayro luk sugte'. Anu exceh Yallih farmoytaw Yallih imiiy kay konnabnaay? iyyeh Yallih gabuk. Tokkeek kaaduk, Yalli toobok oggoleh, Nabiyyi, Muhajirin kee Ansar, Nabiyyi katayak sugeh yan taqabih uddur, inki buttah sorkocô baxi keenik qimmoh addah yewqeek lakal, tokkel Yalli toobok oggoleh. Diggah, Yalli keenih kaxxa Racmattaay, Kaxxa Racmatta le'. -At Taubah: 117- kee kaadu nee wagittaamal baxxaqimte: 'Isin muuminiin, Yallak meysitaay, gitah yan mara luk gac'. -At Taubah: 119- Anu exceh: Yallih farmoytaw, nummaak, yi toobih asmatah asmatk exxak teyna, anu numma akke waytek yaabam maduudaah, inni maalu inkih Yalla kee kay farmoytih gital ayyaaqeyyo. Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasalaam iyyeh:- isi gaddak dagoom ibbix, toh koh meqeemih taagah. Anu excem: Anu uxih liyo inni luula Khaibar addal. Yalli yoh yeceeh yan kaxxa rufto Islaaminnak lakal anu kee yi namma kataysis - migaq Mirarah bin Rabi' kee Hilal bin Umayyah adhdhamri - qadliino luk sugne waqdi, nanu dirab yabneh sugnek lakal nanu bayteh tan maritteh innah baytem kee anu qaagitah Yalli amaanat yoo maqambaala. Dirab, Yalli yoo dacriseleemih qaago liyo yi manol. Abuu Isa iyyeh: tama cadiis kaadu Az zuhriy gersi sanad luk xaagute. Inki inki mari iyyam: [Qabdurrahmaan bin Qabdullah bin Ka'ab bin Malik] [kay qammi, Ubaydullah] [Ka'ab] fanah. Akkewaynu iyya mari kaaduk yan. [Yunus bin Yazid] tama hadiis [Az Zuhri] [Qabdurrahmaan bin Qabdullah bin Ka'ab bin Malik] deqsita numuk [kay abba] [Ka'ab bin Malik] deqsita numuk xayyoose.
Imam Tirmidzi : 3028
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ حَدَّثَهُ قَالَ بَعَثَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عِنْدَهُ فَقَالَ إِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ يَوْمَ الْيَمَامَةِ وَإِنِّي لَأَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ وَرَأَيْتُ فِيهِ الَّذِي رَأَى قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَحْيَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ قَالَ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَيَّ مِنْ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَهُمَا صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الرِّقَاعِ وَالْعُسُبِ وَاللِّخَافِ يَعْنِي الْحِجَارَةَ وَصُدُورِ الرِّجَالِ فَوَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ بَرَاءَةٌ مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ { لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Neh warseh [Mucammad bin Basyar] neh warseh [Qabdurrahmaan bin Mahdi] neh warseh [Ibraahim bin Saqad] [Az Zuhri] [Ubaid bin As Sabbaq] kaak warseh sugem [Zaid bin Saabit] kaah warseh sugem usuk iyyem: Abu Bakr Ash Shiddiq aracak Yamaah ruube numuk teyna. Too wak Qumar kay xaqut sugeeh, usuk iyyem Qumar yoo fan yemeeteeh, iyyem: nummaak, Yamamah carbi qimmoh addah - taqabi kataasak sugem - Qur'aanak hafsiyyi mara kinnim kee anu kaadu gersi baaxooxal Qur'aanak hafsiyyih maral takkem faxximtaamih taagah mango mari rabelem, anu elle akkalennal Qur'aanak documentation project kobxisaanam amrisaanam faxximta. abubakar qumarah iyyem: rasullaah sallallaahu qaleyhi wa salaam qigdu abe weem mannal abam duudaah? qumar iyyem: yallih qibaadah kaxxam meqe cugayso kinni. Usuk tamah qagaaqagitak suge Yalli yi alil fakem fan Qumar isi alil fakeh anu kaa oggoleh. Zaid iyyem; Abuubakar iyyeh: Nummah atu kasle qunxa numuy, nanu koo ma shakkina, kaadu atu Yallih Farmoytah sallallaahu qalayhi wa salaam wahyuyyitte tuktubeh, tohih taagah qhur-aan gaabos. usuk iyyem: yallih qale gersi qalek esgey yoh iyyeenik toh qhur-aan gaaboysaanamak gibduk masuginna, atu mannal abettooh yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wa salaam qigdu abe weem? Abuubaari iyyeh: yallih meqeh. Abu Bakr kee Qumar tamah qagaaqagisak sugeenim, tohih taagah Yalli nammay inkih - Abu Bakr kee Qumar - sinni alil fakkiimeh suge. Tokkeek Qur'aana - elle yunkuttubem - arabal, date palm fronds, kee flat stones, kaadu ummattah hangisso, kee ellecaboh ayyufta Khuzaimah luk geytimeh an aayat Baraa'ah, toh yaanam hununuh: 'Nummaak farmoyti koh yemeete, ku ummattak desirth kee kaxxam qilsa le. kaxxa racmatta kee xuwaw le mu'miniinil. Inxic usun iimaanak yeduureenik, lakal yalli yoh xiqh; Kaak sah rabbi mayan. dubuk kaal anu inni kibal hee kee usuk Rabb miyyay 'kaxxa qarkayto' le. -at Toobah: 128-129-, abuu qiyya tama cadiis sahih iyye.
Imam Tirmidzi : 3029
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ حُذَيْفَةَ قَدِمَ عَلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَكَانَ يُغَازِي أَهْلَ الشَّامِ فِي فَتْحِ أَرْمِينِيَةَ وَأَذْرَبِيجَانَ مَعَ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَرَأَى حُذَيْفَةُ اخْتِلَافَهُمْ فِي الْقُرْآنِ فَقَالَ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَدْرِكْ هَذِهِ الْأُمَّةَ قَبْلَ أَنْ يَخْتَلِفُوا فِي الْكِتَابِ كَمَا اخْتَلَفَتْ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى فَأَرْسَلَ إِلَى حَفْصَةَ أَنْ أَرْسِلِي إِلَيْنَا بِالصُّحُفِ نَنْسَخُهَا فِي الْمَصَاحِفِ ثُمَّ نَرُدُّهَا إِلَيْكِ فَأَرْسَلَتْ حَفْصَةُ إِلَى عُثْمَانَ بِالصُّحُفِ فَأَرْسَلَ عُثْمَانُ إِلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَسَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنْ انْسَخُوا الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ وَقَالَ لِلرَّهْطِ الْقُرَشِيِّينَ الثَّلَاثَةِ مَا اخْتَلَفْتُمْ أَنْتُمْ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ فَاكْتُبُوهُ بِلِسَانِ قُرَيْشٍ فَإِنَّمَا نَزَلَ بِلِسَانِهِمْ حَتَّى نَسَخُوا الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ بَعَثَ عُثْمَانُ إِلَى كُلِّ أُفُقٍ بِمُصْحَفٍ مِنْ تِلْكَ الْمَصَاحِفِ الَّتِي نَسَخُوا قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ قَالَ فَقَدْتُ آيَةً مِنْ سُورَةِ الْأَحْزَابِ كُنْتُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَؤُهَا { مِنْ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ } فَالْتَمَسْتُهَا فَوَجَدْتُهَا مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَاخْتَلَفُوا يَوْمَئِذٍ فِي التَّابُوتِ وَالتَّابُوهِ فَقَالَ الْقُرَشِيُّونَ التَّابُوتُ وَقَالَ زَيْدٌ التَّابُوهُ فَرُفِعَ اخْتِلَافُهُمْ إِلَى عُثْمَانَ فَقَالَ اكْتُبُوهُ التَّابُوتُ فَإِنَّهُ نَزَلَ بِلِسَانِ قُرَيْشٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ كَرِهَ لِزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَسْخَ الْمَصَاحِفِ وَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ أُعْزَلُ عَنْ نَسْخِ كِتَابَةِ الْمُصْحَفِ وَيَتَوَلَّاهَا رَجُلٌ وَاللَّهِ لَقَدْ أَسْلَمْتُ وَإِنَّهُ لَفِي صُلْبِ رَجُلٍ كَافِرٍ يُرِيدُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ وَلِذَلِكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ اكْتُمُوا الْمَصَاحِفَ الَّتِي عِنْدَكُمْ وَغُلُّوهَا فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ { وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ } فَالْقُوا اللَّهَ بِالْمَصَاحِفِ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَبَلَغَنِي أَنَّ ذَلِكَ كَرِهَهُ مِنْ مَقَالَةِ ابْنِ مَسْعُودٍ رِجَالٌ مِنْ أَفَاضِلِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ
Neh warseh [Mucammad bin Basyar] neh warseh [Qabdurrahman bin Mahdi] neh warseh [Ibraahim bin Saqad] [Az Zuhri] [Anas] fanah Hudzaifah foocal [Usmaan bin Affan] Suuriyah ummatta luk giclo abak sugeeh, Armeniyah ummatta lih giclo abak suge. Qur'aanak wagittaamal ken baxsa yubleeh, Usmaan iyyem: Ya Amirul mu'minin ummattah waris Qur'aanak sittin way keenik axcih Yahuud kee Kiristaan fanat yan sittin way. Usuk Hafshah seece: Qur'aanak galitte neh bah, kah kinnim nanu mushaaf addat ken korsenno, tohuk lakal ken koh gacsenno. Hafshah Usmaan fan kaa bee. Tokkeek Usmaan Zaid bin Saabit, Saaqid bin Aash, Qabdurrahmaan bin Al Harits bin Hisham kee Qabdullah bin Zubeyri fanah farmoytit ruubeeh, tohih taagah warkat mango mushaafitteh addat koppi abak suge. Usmaan Qurayshik sidiica butta lih iyyem: Zaid bin Saabit luk abte sittin way, Qurayshih afat uktub, sabab akak Qur'aan ken afat obteeh, Usmaan baxaabaxsale baaxoh addal ruube mushaafitte fanah tatruseenih yaniinim keenik koppi abte mushaafitteh addat. [Az Zuhri] iyyem: [Kharija bin Zaid bin Saabit] yoh warseenih, [Zaid bin Saabit] iyyem: Anu Suura Al Ahzaab aayat weeh, Rasulullah Sallallahu Qalayhi wa Salaam deqsita numuk obbe: 'Muuminiin fanat, Yallih addat yan marah dacrisa mari yan; tokkeek baali keenik rade. kee keenik fanak tokkel - kalah - too qammaala mara kee oson ma milaagan - sinni xagana-'. -Al Ahzaab: 23- Anu tet gorrisaah, Khuzayma bin Saabit hinnay Abu Khuzaymah gabat sugeeh, kay ayyuftal daffeyseh suge. Az zuhri iyyeh: woo saaku taabuut akkek taabuh fanat kookaxaw yekke. Quraysh Ark iyye, Zaid Tabuh iyye wak ken daqwat Usmaan fan xayyoowe, tokkel usuk iyyem: Ark uktub kah kinnim Qur'aan Qur'aan afat obte. Az Zuhri iyyem: Ubaidillah bin Qabdullah bin Utbah yoh warsem Qabdullah bin Masqud Zaid bin Saabit mushaf koppi abak sugeemih taagah niqbam kee usuk iyyem: O inkih tan muslimiin, anu baxsimeh suge - edde anuk - mushaf koppi abak sugem kee dubuk inki num miraacisak suge - Zaid - faxennal Yalli anu bi muslimiin kinniyo. Taabit. Usuk - Ibnu Masquud - kaadu iyyem: Yalla inkih tan Qiraakak, isin litoh tan mushaafitte aliftaay, uqrat hayis, nummaak Yalli iyyam ''gano abe num tokkeek qiyaamah ayro usuk gano abem luk amaatele' oson Yallat mushaaf luk geytiman. Az zuhri iyyeh: lafa le nabiiy sacaaba ibnu masquud yaaba makcinna. Abuiisay tama cadiis sumih yaanam iyye, nanu dubuk cadiisik naaxigem .
Imam Tirmidzi : 3030
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ }قَالَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ نَادَى مُنَادٍ إِنَّ لَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ مَوْعِدًا يُرِيدُ أَنْ يُنْجِزَكُمُوهُ قَالُوا أَلَمْ يُبَيِّضْ وُجُوهَنَا وَيُنْجِنَا مِنْ النَّارِ وَيُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ قَالَ فَيُكْشَفُ الْحِجَابُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَعْطَاهُمْ اللَّهُ شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ النَّظَرِ إِلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ مَرْفُوعًا رَوَاهُ سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ صُهَيْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Neh warseh [Macammad bin Basyar] neh warseh [Qabdurrahmaan bin Mahdi] neh warseh [Cammad bin Salamah] [Tsabit Al Bunani] [Qabdurrahman bin Abi Layla] [Shuhaib] Nabiyyih qangara wagittaamal Yalli 'azza wajalla kee tokkel meqeh yan: 'F, ossotinah tiya'. -yuunus: 26- iyyeh:- jannat mara jannat culeek tenek, diggah Yalli siinih inkih kibtam faxa xagana le. iyyeenih: Yalli fooci nek qaddooseeh, jahannam nee catteeh, jannat nee culse maay kinnii? tokkeek reebeyna soolisseeh, tokkeek Yallih garil, usuk ken wagtaanamak muxxi kicnoonum keenih maacinna. Abu Isa iyyeh: Cammad bin Salamah hadiis tannal mango mari Hammad bin Salamah marfu' addal xayyoose. [Suleymaan bin Al Mughirah] kaadu tama hadiis [Thabit] [Abdurrahmaan bin Abu Laylah] lih abeh yan nabiyyih qangor wagsiisak takkay immay usuk maqaddoosinna: Shuhaybik nabiyyih qangor wagsiisak.
Imam Tirmidzi : 3031
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ قَالَسَأَلْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ لَهُمْ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا }قَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا فَقَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ غَيْرُكَ مُنْذُ أُنْزِلَتْ فَهِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُسْلِمُ أَوْ تُرَى لَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ
[Ibnu Abi Qumar] [Sufyan] [Ibnu Al Munkadir] [Atho` bin Yasar] [Masri baaxoh addal] neh warseh sugem, usuk iyyem: Anu [Abu Ad Darda`] ta aayat wagittaamal essere: 'Keenih meqe xaagu yan addin manol kee -manol lakal-'. -Yuunus: 64- usuk gacseh: anu yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi wa salaam essereek lakal num yoo essereh mayaaxiga, usuk gacseh: aayat obteek xabba haanam kok baxsa luk yoo essereh mayana, toh meqe soono kinnim muumin num yubleh hinnay kaa yuybulle'. Neh warseh [Ibnu Abi Qumar] neh warseh [Sufyan] [Qabdul Qaziiz bin Rufaay] [Abu Saalih As Sammani] [Atho` bin Yasar] [Masri baaxoh addal] [Abu Ad Darda'] lih warseh sugeeh, tohuk lakal usuk tonnah yan caagid qaddoyse. Neh warseh [Acmad bin Abdah Adl Dlabbi] neh warseh [Cammad bin Zaid] [Aashim bin Bahdalah] [Abu Saalih] [Abu Ad Darda`] nabiyyi sallallaahu salaalam qaduuk takkay immay maqaddoosinna: Atho bin Yasar. ta caalatal Ubadah bin Ash Shamit celta hadiis yan.
Imam Tirmidzi : 3032
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا أَغْرَقَ اللَّهُ فِرْعَوْنَ قَالَ{ آمَنْتُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِيلَ }فَقَالَ جِبْرِيلُ يَا مُحَمَّدُ فَلَوْ رَأَيْتَنِي وَأَنَا آخُذُ مِنْ حَالِ الْبَحْرِ فَأَدُسُّهُ فِي فِيهِ مَخَافَةَ أَنْ تُدْرِكَهُ الرَّحْمَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Neh warseenih [Qabdu bin Cumaid] neh warseenih [Al Hajjaj bin Minhal] neh warseenih [Cammad bin Salamah] [Qali bin Zaayid] [Yusuf bin Mihran] [Ibnu Abbaas] fanah Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wa Salam iyyem: god except that that Israa’iil xaylo elle taaminem, Jibril iyyem: Ya Macammad, baddi caalat dacrisak suge wak yoo tublek, tokkel anu af kaak gacse, usuk racmatta geyam faxximtaamih taagah. Abu Isaay tama cadiis casan iyye.
Imam Tirmidzi : 3033
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ وَعَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ ذَكَرَ أَحَدُهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّ جِبْرِيلَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ يَدُسُّ فِي فِي فِرْعَوْنَ الطِّينَ خَشْيَةَ أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَرْحَمَهُ اللَّهُ أَوْ خَشْيَةَ أَنْ يَرْحَمَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Neh warseh [Macammad bin Qabdul a'la Ash Shan'ani] neh warseh [Khaalid bin Al Haris] neh warseh [Syu'bah] yoh warseh [Adi bin Tsabit] kee [Atho' bin As Sa'ib] [Sa'id bin Jubair] [Ibnu Abballaah Saihid], keenik numuk teyna warseh, Jibril salaam Firqawni afti addat ballaaqe culseemih taagah usuk Laa ilaaha illallaah iyyaah, tohuk lakal Yalli kaah racmattaah, hinnay Yalli kaah racmatah. abuu isaay tama cadiis casan shaacih ghaarib iyye.
Imam Tirmidzi : 3034
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ وَكِيعِ بْنِ حُدُسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ كَانَ رَبُّنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ خَلْقَهُ قَالَ كَانَ فِي عَمَاءٍ مَا تَحْتَهُ هَوَاءٌ وَمَا فَوْقَهُ هَوَاءٌ وَخَلَقَ عَرْشَهُ عَلَى الْمَاءِقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ الْعَمَاءُ أَيْ لَيْسَ مَعَهُ شَيْءٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَكِيعُ بْنُ حُدُسٍ وَيَقُولُ شُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَهُشَيْمٌ وَكِيعُ بْنُ عُدُسٍ وَهُوَ أَصَحُّ وَأَبُو رَزِينٍ اسْمُهُ لَقِيطُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Neh warseh [Acmad bin Mani'] neh warseh [Yazid bin Harun] neh warseh [Hammad bin Salamah] [Ya'la bin Atho`] kee [Waki' bin Hudus] [kay qammih, Abu Razin] iyyem: Anu inki adda essereh: Ya farmoyti gino Yallih ginok naharal, Yalli ankel sugeeh? Usuk gacseh: 'Usuk fayyale qammurreh addat yan, daga kee gubal silayti mayan kee usuk isi 'arsh leek dagah' gine. Acmad bin Mani' iyyem: Yazid bin Harun iyyem: Ama' inta qangara tet luk tu ane waytaama. abu-iisa iyyeh: toh cammad binu salaamah kee waaqii baahe xaagu tohu. Suubaay, Abu Awaanaay, Husiyayim kee Waaki' bin Udus iyyeenim kee toh kaxxaam numma. Abu Raziin Migaq Laaqit Binu Amiir. Abu Isaay tama cadiis casan iyye.
Imam Tirmidzi : 3035
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُمْلِي وَرُبَّمَا قَالَ يُمْهِلُ لِلظَّالِمِ حَتَّى إِذَا أَخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ ثُمَّ قَرَأَ{ وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ نَحْوَهُ وَقَالَ يُمْلِي حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَقَالَ يُمْلِي وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ
toh neh warseh [Abu Kuraayib] neh warseh [Abu Mu'awiyah] [Buraayd bin Qabdullah] [Abu Buraydah] [Abu Muusa] Rasulullah sallallahu 'alaihi wa Salam iyyem: 'Inkinnah, Yalli Tabaaraka wa Ta'ala soolisah - akkuleh iyyem: usuk keenih taqabi yacee wak ken maqambaalin,' tohuk lakal usuk ikriye: 'kaadu ku Rabbi tannah yan digaala, usuk zulmi aba baaxooxah ummatta digaala wak. nummaak, kay digaal kaxxa biyak kee gibda allele.' -huud: 102- abuu qiysay iyyeh: tama cadiis casan shaacih ghaaribi yaanama. Abu Usamah Buraydaak xayyoose qaduuk iyyem: Soolis. [Ibraahim bin Saaqid Aljaawhari] [Abu Usamah] [Buraayd bin Qabdullah bin Abu Burdah] [kay kaxxabba, Abu Burdah] [Abu Muusa] nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasalaam fanah neh warseeh, iyyeh: Suspend. Usuku mawacarriya.
Imam Tirmidzi : 3036
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ هُوَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَسَعِيدٌ }سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَعَلَى مَا نَعْمَلُ عَلَى شَيْءٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى شَيْءٍ لَمْ يُفْرَغْ مِنْهُ قَالَ بَلْ عَلَى شَيْءٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ وَجَرَتْ بِهِ الْأَقْلَامُ يَا عُمَرُ وَلَكِنْ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عَمْرٍو
Neh warseh [Bundar] neh warseh [Abu Amiir Al Aqaadi Qabdul Malik bin Amru] neh warseh [Suleymaan bin Sufyan] [Qabdullah bin Dinar] [Ibnu Umar] [Qumar bin Al Khaththab] iyye: Aayat yewqeh yan waqdi: 'Tohih taagah ken fanat hatch yaniih'. -huud: 105- Anu essere Rasulullah sallallaahu qaleyhi wa salaam: Yallih farmoytaw nanu ninni taamoomi margaqa beyteh tan caagidil rakuh abnaah, hinnay madaqteh tan caagidil rakuh taniimiiy abnaah? Usuk gacseh: 'Tukteena elle tamixxigem - kay qadar -, kee toh kalam elle tamixxigem, Ya Qumar. Takkay immay kulli numuh tukteenay kaah ginnimteh tanim sahlinih. abuu isay tama cadiis hasan ghaaribi iyye. ta sanad, nanu dubuk naaxigem Qabdulmalik bin Amru hadiisil.
Imam Tirmidzi : 3037
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي عَالَجْتُ امْرَأَةً فِي أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَإِنِّي أَصَبْتُ مِنْهَا مَا دُونَ أَنْ أَمَسَّهَا وَأَنَا هَذَا فَاقْضِ فِيَّ مَا شِئْتَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ سَتَرَكَ اللَّهُ لَوْ سَتَرْتَ عَلَى نَفْسِكَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ فَأَتْبَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا فَدَعَاهُ فَتَلَا عَلَيْهِ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ هَذَا لَهُ خَاصَّةً قَالَ لَا بَلْ لِلنَّاسِ كَافَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَرِوَايَةُ هَؤُلَاءِ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ الثَّوْرِيِّ وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَسِمَاكٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَعْمَشَ وَقَدْ رَوَى سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
toh neh warseh [Qutaybah] neh warseh [Abu Al Ahwash] [Simak bin Harb] [Ibraahim] [Alqamah] kee [Al Aswad] [Abdullah] iyyem: Inki num sugeeh, Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wa Salam fan yemeeteeh, iyyem: Anu caxah arac hinna barra lih, kumaganah yoo! qumar kaak iyyeh: diggah yalli kok umaane koo qelliseeh isi sorkocô baxat qellise koo tekkek. Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasalaam kaah maacinna -gacsa-. Tama num gexeeh kaa katayak tokkeek kaa seecak aayat kaah warse 'Kaadu salat ayrok namma exxal - subci kee carra - kee bar qimmol salat xis. Asmatah meqe taamoomi uma taamoomih zambi duuga. toh kassitta marah maabitina'. -Huud: 114- keenik numuk teyni essereh: toh dubuk kaah kinnii? usuk gacseh: ' maley, takkay immay inkih tan seehadayti baxi'. Abu Isaay tama cadiis sumih yaanam iyye. Toh [Israa'iil] [Limak] [Ibraahim] [Alqamah] kee [Al Aswad] [Abdullah] nabiyyih sallallaahu qaleyhi wasalaam fanah xayyoowem celta. [Sufyan Ats Tsauri] [Limak] fanah [Ibraahim] fanah [Qabdurrahmaan bin Yaziid] fanah [Qabdullah] fanah Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasalaam fanah xayyoose, celta. ken aydaadi mangom numma Ats Tsauri aydaaduk. [Syuuba] [Simak bin Harbi] [Ibraahim] [Al Aswad] [Qabdullah] nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasalaam celta. Neh warseh [Macammad bin Yahya An Naisaburi] neh warseh [Macammad bin Yuusuf] [Sufyan Ats Tsauri] [Al A'masy] kee [Simak] [Ibrahim] [Abdurrahman bin Yazid] [Abdullah] lih 'nabiyyi sallallah. Neh warseh [Mahmud bin Ghailan] neh warseh [Al Fadll bin Muusa] [Sufyan] ik [Simak] ik [Ibrahim] ik [Abdurrahman bin Yaziid] ik [Abdullah bin Masquud] ik [Qabdullah bin Masquud] ik nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasalaam celsiisak: Kee [Suleymaan At Taayimi] tama hadiis [Abuu Usmaan An Nahdi] [Ibnu Masquud] deqsita numuy, nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasalaam fanah xayyoose.
Imam Tirmidzi : 3038
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلًا لَقِيَ امْرَأَةً وَلَيْسَ بَيْنَهُمَا مَعْرِفَةٌ فَلَيْسَ يَأْتِي الرَّجُلُ شَيْئًا إِلَى امْرَأَتِهِ إِلَّا قَدْ أَتَى هُوَ إِلَيْهَا إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يُجَامِعْهَا قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }فَأَمَرَهُ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَيُصَلِّيَ قَالَ مُعَاذٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهِيَ لَهُ خَاصَّةً أَمْ لِلْمُؤْمِنِينَ عَامَّةً قَالَ بَلْ لِلْمُؤْمِنِينَ عَامَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ مُعَاذٍ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ مَاتَ فِي خِلَافَةِ عُمَرَ وَقُتِلَ عُمَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى غُلَامٌ صَغِيرٌ ابْنُ سِتِّ سِنِينَ وَقَدْ رَوَى عَنْ عُمَرَ وَرَآهُ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ
Neh warseh [Qabdu bin Humaid] neh warseh [Cusen bin Qali Al Juufi] [Za`idah] [Qabdul Malik bin Umair] [Abdurrahman bin Abi Laila] [Mu'adz] iyye: Inki num Nabiyyih fan yemeete sallallaahu 'alaihid wa Salam takkay immay oson maca yaaxigeenih: itta kee num tet lih bicsa takkay immay kacanu teetih maaba? iyyeh: tokkeek Yalli oobeh salat ayroh namma exxal- subci kee carra- kee bar qimmol salat massos. Asmatah meqe taamoomi uma taamoomih zambi duuga. toh kassitta marah maabitina'. -huud: 114- tokkel wuduu kee salat aba kaak iyye. Tokkeek Muqaaz essereh: Yallih farmoytaw tah baxsa luk kaah hinnay inkih tan muuminiin? usuk gacseh: ' tah mu'miniin inkih yan marah'. abu qiisa iyyeh: tama cadiis angaaraw mali. Qabdurrahmaan binu abuulayla muqaadz yaabam maabbina. Mu'aaz bin Jabal rabem Qumar kaliifah saaku. Qumar rabem Abdurrahmaan bin Abu Layla uxih 6 karmat suge. Usug Qumarak gabbaaqeh sugeeh yubleh yen. [Syuubah] tama hadiis [Qabdul Malik bin Umaair] [Qabdurrahmaan bin Abu Laylah] deqsita numuk nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasalaam deqsita numuk mursal gurral xayyoose.
Imam Tirmidzi : 3039
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَجُلًا أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ قُبْلَةَ حَرَامٍ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنْ كَفَّارَتِهَا فَنَزَلَتْ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ }فَقَالَ الرَّجُلُ أَلِي هَذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ لَكَ وَلِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Neh warseh [Mucammad bin Basyar] neh warseh [Yahya bin Saaqid] [Suleymaan At Taayimi] [Abu Usmaan] [Ibn Masqud], Inki num barra fugutak sugeeh, tokkel usuk Nabiyyih fan gexeeh, usuk isi numih caagid essere. salat ayrok namma katul massoosa - maaca kee carra - kee tet qimmol. bara. Asmatah, meqe taamoomi zambittee kee uma taamoomi duuga. -huud: 114- tokkel num qagitak essere: tah baxsa luk yoh maay yallih farmoytaw? Usuk gacseh: 'koo kee yi ummatah abeh yan numuh'. Abu Isaay tama cadiis sumih yaanam iyye.
Imam Tirmidzi : 3040
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الْيَسَرِ قَالَأَتَتْنِي امْرَأَةٌ تَبْتَاعُ تَمْرًا فَقُلْتُ إِنَّ فِي الْبَيْتِ تَمْرًا أَطْيَبَ مِنْهُ فَدَخَلَتْ مَعِي فِي الْبَيْتِ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَتَقَبَّلْتُهَا فَأَتَيْتُ أَبَا بَكْرٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلَا تُخْبِرْ أَحَدًا فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ عُمَرَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلَا تُخْبِرْ أَحَدًا فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ أَخَلَفْتَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فِي أَهْلِهِ بِمِثْلِ هَذَا حَتَّى تَمَنَّى أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ أَسْلَمَ إِلَّا تِلْكَ السَّاعَةَ حَتَّى ظَنَّ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ قَالَ وَأَطْرَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَوِيلًا حَتَّى أَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِلَى قَوْلِهِ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }قَالَ أَبُو الْيَسَرِ فَأَتَيْتُهُ فَقَرَأَهَا عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَصْحَابُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا خَاصَّةً أَمْ لِلنَّاسِ عَامَّةً قَالَ بَلْ لِلنَّاسِ عَامَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ ضَعَّفَهُ وَكِيعٌ وَغَيْرُهُ وَأَبُو الْيَسَرِ هُوَ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ هَذَا الْحَدِيثَ مِثْلَ رِوَايَةِ قَيْسِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
Neh warseh [Qabdullah bin Qabdurrahmaan] neh warseh [Yazid bin Harun] neh warseh [Qais bin Ar Rabi'] [Usmaan bin Qabdullah bin Mauhab] [Muusa bin Thalhah] [Abu Al Yasar] iyyem: Inki barra yoh temeeteeh, buxah addal ayro limmoysak sugte wak, anu excem: Barra yoo luk qari culteeh tokkeek anu tet xabba heeh, tet fuguuteeh tokkeek Abu Bakr fan gexeeh toh edde yaabe. Abuubakar iyyeh: isi -qadaaray- alif, toobit numuh mawarsin. Anu qambaalam maduudiyyo, tonnal Anu Qumar fan gexeeh kaah galab xage. Qumar iyyeh: buufay isi -faycayna-, toobittek numuh mawarsin. Anu qammaalam maduudaamih taagah Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasalaam fan gexeeh kaah warseh, usuk iyyem: atu yallih gital qeebi abah yan numuk barra gano abtaa? usuk niyaatam fan islaaminna cule weem too waktik iroh, usuk jahannab ummattah fanat sugem yascubem fan. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasalaam mango waktih tibba iyye Yalli kaah warseeh: "Salaatah ayro namma exxal - subci kee carra - kee bar qimmol" axcuk kay qangara: ''kassitta marah maabitina'' iyye. -huud: 114-115- abu al yasar iyyeh: anu kaa fan gexeh suge tokkeek yallih farmoyti sallallaahu qalayhi wa salam yoh ikriye tokkeek kay kataysis iyyeh: Yallih farmoytaw kaah dubuk tanii hinnay inkih tan seehadayti baxih tanii? Usug gacseh: inkih tan seehadayti baxih'. abuu isa iyyeh: tama cadiis casan shaacih ghaaribi. Qais bin Ar Rabiiq Wakiq kee kalah tan maritteh gabat boolateh suge. Abuul yasar kaqab bin amru. Abuu Isa iyyeh: [Shaarik] tama hadiis [Usmaan bin Qabdullah] Qais bin Ar Rabi'h gabat xayyoose. Abu Isa iyyeh: tama caalatal sitta ceela cadiis abu umaamaay, watsilah binu al asqa' kee anas binu maalik fanah yan.