Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 3021
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ يَنْظُرُ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا يُعْرَفُ مِنْ حَدِيثِ هَمَّامٍ تَفَرَّدَ بِهِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ هَمَّامٍ نَحْوَ هَذَا
Пире каласа пачӗ [Зияд бин Айюб Аль-Багдади] пире [Аффан бин Муслим] каласа пачӗ [Хаммам] пире [Цабит] [Анасран] каласа пачӗ [Абу Бакр] ӑна ҫапла каланӑ: «Эпӗ Аллахӑн Элчине ҫав вӑхӑтра эпир ханкӑрта пулнӑ чухне ҫапла каларӑм: урисене ҫӗклесе, унтан вӑл ҫапла каларӗ: «Эй, Абу ҫунтар, эсӗ ӑнланмастӑн-и, икӗ ҫын пулсан, виҫҫӗмӗшӗ — Аллах?». Абу Иса каланӑ тӑрӑх, ку хадис — хасан шахих гариб, ӑна Хаммам хадисӗнчен ҫеҫ пӗлеҫҫӗ, ӑна вӑл ҫеҫ каласа панӑ. [Хаббан бин Хилал] тата ыттисем ҫак хадиса [Хаммамран] Матан пекех каласа панӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3022
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَال سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُلَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا يَعُدُّ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ قَدْ قِيلَ لِي{ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ }لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي لَوْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعُجِبَ لِي وَجُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ{ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Пире каласа пачӗ [Абду бин Хумаид] пире [Я'куб бин Ибрагим бин Саад] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Мухаммад бин Исхакран] [Аз Зухрирен] [Убайдулла бин Абдулла бин Утбаран] [Ибн Аббасран] каланӑ: Эпӗ пӗррехинче [Умар бин Альт Хатхаб] ҫапла каланине илтрӗм: бин Салул, Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам чӗннӗ уншӑн кӗлтума, вӑл ура ҫине тӑчӗ, анчах вӑл кӗлтума хатӗрленнӗ чухне эпӗ ун умне тӑтӑм та: Эй, Аллахӑн Элчи, эсӗ Аллахӑн тӑшманӗ Абдуллах бин Уббайшӑн кӗлтӑвасшӑн-и, вӑл хӑйӗн пурнӑҫӗнче нумай кӳрентерекен сӑмахсем каланӑ? Расулуллах Саллаллаху алейхи ва Салам ҫав вӑхӑтра йӑл кулса ҫеҫ илчӗ те эпӗ унран темиҫе хутчен ыйтнӑ хыҫҫӑн вӑл ҫапла каларӗ: «Эй, Умар, сана суйласа илме ирӗк пар, эпӗ суйласа илӗп». Чӑнах та, ман пата ҫакӑн пек хыпар ҫитрӗ: «Эсӗ вӗсемшӗн каҫару ыйтатӑн-и, каҫарма ыйтмастӑн-и — пӗрех-». Вӗсемшӗн ҫитмӗл хутчен каҫару ыйтсан та, Аллах вӗсене нихӑҫан та каҫармӗ. -Тауба патӗнче: 80- енчен те ӑна ҫитмӗл хут ытла каҫару ыйтсан, эпӗ ӑна каҫарӑп. Вӑл кӗлтурӗ те унпа пӗрле пулчӗ, унтан унӑн вилтӑприйӗ умне тӑчӗ, вӑл каласа пӗтерсен, эпӗ Расулулла Саллаллаху алейхи ва Салам умӗнче хамӑн хӑюлӑхран тӗлӗнтӗм. Аллахпа унӑн элчи лайӑхрах пӗлнӗ, анчах нумаях та вӑхӑт иртмен, ҫак сӑвӑ йӗрки ҫитнӗ: «Вӗсен хушшинче нихҫан та вилнӗ ҫыннӑн ӳтне ан пуҫҫапӑр, унӑн вилтӑприйӗ умӗнче ан тӑрӑр». -Ат Тауба: 84- Абу Иса каланӑ тӑрӑх, ҫак хадис хасан шахих гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3023
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَجَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ مَاتَ أَبُوهُ فَقَالَ أَعْطِنِي قَمِيصَكَ أُكَفِّنْهُ فِيهِ وَصَلِّ عَلَيْهِ وَاسْتَغْفِرْ لَهُ فَأَعْطَاهُ قَمِيصَهُ وَقَالَ إِذَا فَرَغْتُمْ فَآذِنُونِي فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يُصَلِّيَ جَذَبَهُ عُمَرُ وَقَالَ أَلَيْسَ قَدْ نَهَى اللَّهُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى الْمُنَافِقِينَ فَقَالَ أَنَا بَيْنَ خِيرَتَيْنِ{ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ }فَصَلَّى عَلَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ }فَتَرَكَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Басяр] пире каласа пачӗ [Яхья бин Саид] пире каласа пачӗ [Убайдуллах] пире каласа пачӗ [Нафи'] [Ибн Умартан] ҫапла каланӑ: Абдулла бин Абдулла бин Убай пророк патне хӑйӗн ашшӗ камаллах пророк патне килнӗ Салам та каланӑ: сирӗн величество сире тумтир парӗ-и, эпӗ ун валли саван туса парӑп, уншӑн кӗлтӑвӑп тата уншӑн каҫару ыйтӑп? тумтирне пачӗ те: «Пӗтерсен каласа пар-ха!» Вӑл уншӑн кӗлтума тӑрсан, Умар ӑна чарнӑ, ҫапла каланӑ: Аллах сире икӗпитлӗ ҫынсемшӗн кӗлтума чарман-и? унтан вӑл ҫапла хуравларӗ: «Эпӗ икӗ суйласа илӳ хушшинче тӑратӑп: «эсӗ каҫару ыйтатӑн е вӗсемшӗн каҫару ыйтмастӑн», — кӗлтурӗ вӑл, унтан Аллах ҫапла пӗлтерчӗ: «Вӗсем хушшинче вилнӗ ҫыннӑн ӳтне нихҫан та ан пуҫҫапӑр, унӑн вилтӑприйӗ умӗнче ан тӑрӑр, ан кӗлтӑвӑр». -Тауба патӗнче: 84- Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3024
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَتَمَارَى رَجُلَانِ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ فَقَالَ رَجُلٌ هُوَ مَسْجِدُ قُبَاءَ وَقَالَ الْآخَرُ هُوَ مَسْجِدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ مَسْجِدِي هَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَرَوَاهُ أُنَيْسُ بْنُ أَبِي يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Пире ҫапла каласа панӑ [Кутайба] пире [Аль Лайтс] [Имран бин Абу Анасран] [Абдуррахман бин Абу Саадран] [Абу Саид Аль Худрирен] ҫапла каланӑ: «Пӗрремӗш кунранах турра ӗненекенсен никӗсӗ ҫинче тунӑ мечӗт пирки икӗ ҫын тавлашнӑ, вӗсенчен пӗри вӑл Куба мечӗтне пӗлтернӗ, тепри вара вӑл ҫав мечӗте пӗлтернӗ тесе шутланӑ Расулуллах мечӗчӗ. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Мӗн ҫинчен калани — манӑн мечӗт». Абу Иса каланӑ тӑрӑх, ку хадис Имран бин Абу Анас хадисӗнчен илнӗ хасан шахих гариб. Ҫак хадис та Абу Саидран тепӗр санад урлӑ каласа панӑ. [Унаис бин Абу Яхья] ӑна [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Саид радлиаллаху анхуран] каласа панӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3025
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي أَهْلِ قُبَاءَ { فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ } قَالَ كَانُوا يَسْتَنْجُونَ بِالْمَاءِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِيهِمْ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أَيُّوبَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ
Пире [Мухаммад бин Аль-Алла' Абу Кураиб] каласа пачӗ [Муавия бин Хишам] пире [Юнус бин Аль-Харит] [Ибрагим бин Абу Маймуна] [Абу Салих] [Абу Хурайра] пророк саллаллаху 'алейхи ва Салам ҫапла каланӑ: — Мечӗтре хама тасатас текенсем пур. тата чӑнах та, Аллах таса ҫынсене юратать». -Тауба патӗнче: 108- вӗсем шывпа ҫӑвӑннӑ, унтан вӗсем ҫинчен ҫак сӑвӑ йӗрки аннӑ. Абу Иса каланӑ: Ку хадис ҫак санад урлӑ гариб. Ку тӗслӗхре Абу Аюбран, Анас бин Маликран, Мухаммед бин Абдулла бин Саламран ҫавӑн пек хадиссем пур.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3026
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ كُوفِيٌّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا يَسْتَغْفِرُ لِأَبَوَيْهِ وَهُمَا مُشْرِكَانِ فَقُلْتُ لَهُ أَتَسْتَغْفِرُ لِأَبَوَيْكَ وَهُمَا مُشْرِكَانِ فَقَالَ أَوَلَيْسَ اسْتَغْفَرَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَهُوَ مُشْرِكٌ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ
Пире [Махмуд бин Гайлан] каласа пачӗ [Ваки] пире каласа пачӗ [Суфьян] [Абу Исхакран] [Абу Аль Халил Куфи] [Али] каланӑ: Эпӗ пӗррехинче патша халӑхӗшӗн кӗлтунине илтнӗччӗ, вӗсем иккӗшӗ те мушрик пулнӑ пулин те, эпӗ ӑна: мӗншӗн эсӗ хӑвӑн аҫу-аннӳшӗн каҫарма ыйтатӑн, вӗсем иккӗшӗ те пулсан та политеистсем? вӑл хуравланӑ: Ибрагим хӑйӗн йӗрӗхсене пуҫҫапакан ашшӗшӗн каҫару ыйтман-и? унтан эпӗ ҫакӑн пирки Аллахӑн Элчине ӳпкелешрӗм, унтан ҫакӑн пек сӑвӑ йӗрки тухрӗ: «Пророкпа ӗненекенсемшӗн каҫару ыйтма юрамасть — Аллахран — мушриксемшӗн». -Тауба патӗнче: 113- Абу Иса ҫак хадис хасан тесе каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3027
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ إِلَّا بَدْرًا وَلَمْ يُعَاتِبْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْ بَدْرٍ إِنَّمَا خَرَجَ يُرِيدُ الْعِيرَ فَخَرَجَتْ قُرَيْشٌ مُغِيثِينَ لِعِيرِهِمْ فَالْتَقَوْا عَنْ غَيْرِ مَوْعِدٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَمْرِي إِنَّ أَشْرَفَ مَشَاهِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ لَبَدْرٌ وَمَا أُحِبُّ أَنِّي كُنْتُ شَهِدْتُهَا مَكَانَ بَيْعَتِي لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حَيْثُ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ ثُمَّ لَمْ أَتَخَلَّفْ بَعْدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ وَهِيَ آخِرُ غَزْوَةٍ غَزَاهَا وَآذَنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ بِالرَّحِيلِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَحَوْلَهُ الْمُسْلِمُونَ وَهُوَ يَسْتَنِيرُ كَاسْتِنَارَةِ الْقَمَرِ وَكَانَ إِذَا سُرَّ بِالْأَمْرِ اسْتَنَارَ فَجِئْتُ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا كَعْبُ بْنَ مَالِكٍ بِخَيْرِ يَوْمٍ أَتَى عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَمِنْ عِنْدِ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِكَ قَالَ بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَلَا هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ { لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ حَتَّى بَلَغَ إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ } قَالَ وَفِينَا أُنْزِلَتْ أَيْضًا { اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ } قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لَا أُحَدِّثَ إِلَّا صِدْقًا وَأَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي كُلِّهِ صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْسِكْ عَلَيْكَ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ فَقُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِيَ الَّذِي بِخَيْبَرَ قَالَ فَمَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ نِعْمَةً بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ صَدَقْتُهُ أَنَا وَصَاحِبَايَ وَلَا نَكُونُ كَذَبْنَا فَهَلَكْنَا كَمَا هَلَكُوا وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا يَكُونَ اللَّهُ أَبْلَى أَحَدًا فِي الصِّدْقِ مِثْلَ الَّذِي أَبْلَانِي مَا تَعَمَّدْتُ لِكَذِبَةٍ بَعْدُ وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِي اللَّهُ فِيمَا بَقِيَ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثُ بِخِلَافِ هَذَا الْإِسْنَادِ وَقَدْ قِيلَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عَمِّهِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ كَعْبٍ وَقَدْ قِيلَ غَيْرُ هَذَا وَرَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ
Пире [Абду бин Хумаид] каласа пачӗ [Абдурраззак] пире каласа пачӗ [Ма'мар] [Аз Зухрирен] [Абдуррахман бин Кааб бин Маликран] [унӑн ашшӗнчен] ҫапла каланӑ: «Эпӗ нихҫан та - ытла та кая юлса - Аллахӑн элчипе вӑрҫӑран, Табук ҫапӑҫӑвӗччен, сиктерсе хӑварман, Бадр тата пророк саллаллаху алейхи ва Салам ӑна критиклемен. Бадр ҫапӑҫӑвӗнче юлнӑ ҫын, мӗншӗн тесен унӑн ҫав вӑхӑтра пӗртен-пӗр кӑмӑлӗ — тавар турттаракан Курайшсен караванне — тытса чарасси. Курайшсем хӑйсен караванне пулӑшма тухнӑ, унтан вӗсене Аллах азза ваджалла каланӑ пек шантарман вырӑнта тӗл пулнӑ. Тӗрӗссипе, Аллах Элчи мӑсӑльман халӑхӗпе пӗрле пулнӑ историре чи чаплӑ пулӑм Бадр вӑрҫи пулнӑ. Эпӗ ҫавӑн пекех Акаба сӑмахне хутшӑннине Бадр вӑрҫине хутшӑннипе улӑштарасшӑн мар, ҫав вӑхӑтра эпир пӗр-пӗринпе тупа турӑмӑр — ислампа джихад ҫулӗ ҫинче юлма — унтан вара эпӗ Аллахӑн элчи патӗнчен Табук вӑрҫиччен нихҫан та кая юлман, ку унӑн юлашки вӑрҫи пулнӑ, вӑл халӑха тухса кайма пӗлтернӗ — вӑл нумайччен хутшӑннӑ. Унтан эпӗ пророка тӗл пултӑм, вӑл мечӗтре ларнӑ чухне ун тавра мӑсӑльмансем пулнӑ, вӑл уйӑх пек ҫутӑ ҫутатнӑ, мӗншӗн тесен вӑл телей туйсан унӑн пичӗ ҫутӑ ҫутатнӑ. Унтан эпӗ ун умне пырса лартӑм, вӑл ҫапла каларӗ: «Телейлӗ пул, Кааб, аннӳ сана ҫуратнӑранпа чи лайӑх кунпа пурӑннӑ». Эпӗ каларӑм: эй, Аллахӑн пророкӗ, вӑл Аллахран-и е Унӑн Аслӑлӑхӗнчен-и? Вӑл каланӑ: «Аллахран». Унтан вӑл ҫапла вуланӑ: «Чӑнах та, йывӑр вӑхӑтра пророк хыҫҫӑн пынӑ мухаджиринсен тата ансарсен ӳкӗнӗвӗсене Аллах йышӑннӑ, вӗсенчен пӗр ушкӑнӗн чӗрисем аяккалла пӑрӑнса кайнӑ хыҫҫӑн, вара Аллах вӗсен ӳкӗнӗвӗсене йышӑннӑ. Чӑнах та, Аллах вӗсемшӗн питӗ ырӑ кӑмӑллӑ, питӗ ырӑ кӑмӑллӑ». -Тауба патӗнче: 117- тата пирӗн пирки те ҫапла пӗлтернӗ: «Эй, ӗненекенсем, Аллахран хӑрӑр, тӳрӗ ҫынсемпе пӗрле пулӑр». -Тауба патӗнче: 119- Эпӗ каларӑм: эй, Аллахӑн пророкӗ, чӑнах та, манӑн ӳкӗнӳ чӑннипех пулнине кӑтартакан ҫирӗплетӳсенчен пӗри вӑл — эпӗ чӑнлӑх пулмасан калаҫмастӑп тата хамӑн пӗтӗм пуянлӑха Аллахпа Унӑн Элчи ҫулӗ ҫине тӑкаклатӑп. Расулуллах алейхи ва Салам каланӑ: «Хӑвӑрӑн пуянлӑхӑра тытса тӑрӑр, мӗншӗн тесен вӑл сирӗншӗн усӑллӑ». Эпӗ ҫапла каларӑм: манӑн Хайбарта хамӑн пай пур-ха. Ислам хыҫҫӑн Аллах мана Аллахӑн Элчи умӗнче тӳрӗ кӑмӑллӑ пулнисӗр пуҫне урӑх нимӗнле савӑнӑҫ та паман, эпӗ хамӑн икӗ тусӑмпа — Мирара бин Раби тата Хилал бин Умейя адзхамри — тӳрӗ кӑмӑллӑ пулнӑ чухне, эпир суя каласан, эпир те пӗтнӗ ҫынсем пекех пӗтнӗ пулӑттӑмӑр, эпӗ вара Аллах камӑн та пулин тӳрӗлӗхне мана тӗрӗсленӗ пек тӗрӗслемӗ тесе шанатӑп, эпӗ Аллаха итлеместӗп, эпӗ ҫакна шансах тӑратӑп ӗмӗр тӑршшӗпех сыхла мана. Абу Иса каланӑ: Ку хадис та Аз-Зухрирен тепӗр санадпа каласа панӑ. Хӑшӗ-пӗрисем ҫапла калаҫҫӗ: [Абдуррахман бин Абдуллах бин Кааб бин Маликран] [унӑн куккӑшӗнчен, Убайдуллахран] [Каабран]. Урӑхла калакансем те пур. [Юнус бин Язид] ҫак хадиса [Аз Зухрирен] [Абдурахман бин Абдулла бин Кааб бин Маликран] каласа панӑ, ӑна [унӑн ашшӗ] ӑна [Кааб бин Маликран] каласа панӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3028
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ حَدَّثَهُ قَالَ بَعَثَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عِنْدَهُ فَقَالَ إِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ يَوْمَ الْيَمَامَةِ وَإِنِّي لَأَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ وَرَأَيْتُ فِيهِ الَّذِي رَأَى قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَحْيَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ قَالَ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَيَّ مِنْ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَهُمَا صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الرِّقَاعِ وَالْعُسُبِ وَاللِّخَافِ يَعْنِي الْحِجَارَةَ وَصُدُورِ الرِّجَالِ فَوَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ بَرَاءَةٌ مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ { لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Вӑл пире [Мухаммад бин Басяр] каласа пачӗ [Абдуррахман бин Махди] пире [Ибрагим бин Саад] [Аз Зухрирен] [Убайд бин Ас Саббакран] каласа пачӗ, [Заид бин Сабит] ӑна ҫапла каларӗ: «Абу Бакр Аш Шиддик ман пата Яма ҫапӑҫӑвӗн вырӑнне килме ҫынна ячӗ. Ҫав вӑхӑтра Умар унпа юнашар пулнӑ, вӑл ҫапла каланӑ: Умар ман пата пычӗ те ҫапла каларӗ: чӑнах та, Ямама вӑрҫи хӗрсе пычӗ — Коран ӑса хывакансене пырса тивет, эпӗ ытти ҫӗршывсенчи Коран ӑса хывакансемпе те ҫавӑн пек пулассинчен хӑратӑп, ҫавӑнпа та нумайӑшӗ вилӗҫ, эпӗ шутлатӑп, эсир Коран пухма заказ памалла — Коран документацийӗ — проектӗ. Абу Бакр Умара каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам нихҫан та туман ӗҫе мӗнле тума пултаратӑп-ха эпӗ?» Умар каланӑ: Аллахпа тупа тӑватӑп, ку питӗ лайӑх проект. Вӑл ҫакна ҫаплах ҫапла каларӗ: Аллах манӑн кӑкӑра уҫрӗ, Умар та унӑн кӑкӑрне уҫрӗ, эпӗ унпа килӗшрӗм. Заид каланӑ; Абу Бакр каланӑ: чӑнах та, эсӗ ӑслӑ ҫамрӑк, эпир сан пирки иккӗленместпӗр, эсӗ те Аллахӑн Элчи валли ҫутӑсем ҫырнӑ, ҫавӑнпа та Коран пух. Вӑл каланӑ: Аллахпа тупа тӑватӑп, енчен те мана тепӗр ту ҫинчен пӗр ту куҫарма хушсан, ку Коран пухнинчен йывӑртарах пулмӗччӗ, эсир пророк саллаллаху алейхи ва Салам нихҫан та туман ӗҫе мӗнле тӑвӑр? Абу Бакр хуравланӑ: Аллахпа тупа тӑватӑп, ку лайӑх. Абу Бакрпа Умар ҫакна ҫине-ҫинех каланӑ, ҫавӑнпа та Аллах манӑн кӑкӑра уҫнӑ, мӗншӗн тесен вӗсем иккӗшӗ те — Абу Бакрпа Умар — кӑкӑрӗсене уҫнӑ. Унтан эпӗ Корана пуҫтартӑм — ӑна тирсем ҫине, финик ҫулҫисем ҫине тата лаптак чулсем ҫине ҫырнӑччӗ, ҫавӑн пекех ҫынсем ӑса хывнӑччӗ, Хузайма патӗнче эпӗ юлашки хут «Вараа» сӑвӑ йӗркине илтӗм, вӑл шӑпах ҫапла пулнӑ: «Чӑнах та, сан патна хӑвӑн халӑхунтан, санӑн асапушӑн йывӑр, санӑн ҫӑлӑнӑҫушӑн тата ҫӑлӑнӑҫшӑн питӗ ӗмӗтленекен хыпарҫӑ килчӗ» ӗненекенсене хӗрхенекен те хӗрхенекен. Енчен те вӗсем ӗненӳрен пӑрӑнсассӑн, калӑр: «Мана Аллах ҫитет; Унсӑр пуҫне урӑх турӑ ҫук. Эпӗ Ӑна ҫеҫ шанатӑп, Вӑл — «аслӑ престол» тытакан раввин. -Тауба патӗнче: 128-129-, Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3029
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ حُذَيْفَةَ قَدِمَ عَلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَكَانَ يُغَازِي أَهْلَ الشَّامِ فِي فَتْحِ أَرْمِينِيَةَ وَأَذْرَبِيجَانَ مَعَ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَرَأَى حُذَيْفَةُ اخْتِلَافَهُمْ فِي الْقُرْآنِ فَقَالَ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَدْرِكْ هَذِهِ الْأُمَّةَ قَبْلَ أَنْ يَخْتَلِفُوا فِي الْكِتَابِ كَمَا اخْتَلَفَتْ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى فَأَرْسَلَ إِلَى حَفْصَةَ أَنْ أَرْسِلِي إِلَيْنَا بِالصُّحُفِ نَنْسَخُهَا فِي الْمَصَاحِفِ ثُمَّ نَرُدُّهَا إِلَيْكِ فَأَرْسَلَتْ حَفْصَةُ إِلَى عُثْمَانَ بِالصُّحُفِ فَأَرْسَلَ عُثْمَانُ إِلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَسَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنْ انْسَخُوا الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ وَقَالَ لِلرَّهْطِ الْقُرَشِيِّينَ الثَّلَاثَةِ مَا اخْتَلَفْتُمْ أَنْتُمْ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ فَاكْتُبُوهُ بِلِسَانِ قُرَيْشٍ فَإِنَّمَا نَزَلَ بِلِسَانِهِمْ حَتَّى نَسَخُوا الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ بَعَثَ عُثْمَانُ إِلَى كُلِّ أُفُقٍ بِمُصْحَفٍ مِنْ تِلْكَ الْمَصَاحِفِ الَّتِي نَسَخُوا قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ قَالَ فَقَدْتُ آيَةً مِنْ سُورَةِ الْأَحْزَابِ كُنْتُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَؤُهَا { مِنْ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ } فَالْتَمَسْتُهَا فَوَجَدْتُهَا مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَاخْتَلَفُوا يَوْمَئِذٍ فِي التَّابُوتِ وَالتَّابُوهِ فَقَالَ الْقُرَشِيُّونَ التَّابُوتُ وَقَالَ زَيْدٌ التَّابُوهُ فَرُفِعَ اخْتِلَافُهُمْ إِلَى عُثْمَانَ فَقَالَ اكْتُبُوهُ التَّابُوتُ فَإِنَّهُ نَزَلَ بِلِسَانِ قُرَيْشٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ كَرِهَ لِزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَسْخَ الْمَصَاحِفِ وَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ أُعْزَلُ عَنْ نَسْخِ كِتَابَةِ الْمُصْحَفِ وَيَتَوَلَّاهَا رَجُلٌ وَاللَّهِ لَقَدْ أَسْلَمْتُ وَإِنَّهُ لَفِي صُلْبِ رَجُلٍ كَافِرٍ يُرِيدُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ وَلِذَلِكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ اكْتُمُوا الْمَصَاحِفَ الَّتِي عِنْدَكُمْ وَغُلُّوهَا فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ { وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ } فَالْقُوا اللَّهَ بِالْمَصَاحِفِ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَبَلَغَنِي أَنَّ ذَلِكَ كَرِهَهُ مِنْ مَقَالَةِ ابْنِ مَسْعُودٍ رِجَالٌ مِنْ أَفَاضِلِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ
Пире [Мухаммад бин Басяр] каласа пачӗ [Абдуррахман бин Махди] пире [Ибрагим бин Саад] [Аз Зухрирен] [Анасран] каласа пачӗ, Худзайфа [Усман бин Аффан] Сири халӑхӗпе Армение тата Азербеджана ҫӗнтерме ҫапӑҫнӑ чухне вӗсен Хузаиф халӑхӗпе пӗрле ҫапӑҫнӑ, Коран пирки уйрӑмлӑхсем тата Усмана ҫапла каланӑ: «Эй, Амирул му'минин, халӑха Коранра еврейсемпе христиансем хушшинчи килӗшӳсӗрлӗхсем пек хирӗҫӳсем пуличчен каласа пар. Вӑл Хафшаха чӗннӗ: пире Коран страницисене илсе кил, мӗншӗн тесен эпир вӗсене мушафа ҫырса хурӑпӑр, унтан вӗсене сире тавӑрса парӑпӑр. Хафшах ӑна Усман патне илсе кайнӑ. Унтан Усман Заид бин Сабит, Саид бин Аш, Абдуррахман бин Аль Хариц бин Хишам тата Абдулла бин Зубайр патне ҫынсем янӑ, ҫапла вара листасене темиҫе мушаф ҫине ҫырса илнӗ. Усман курейшсен виҫӗ ушкӑнне каланӑ: Заид бин Сабитпа мӗн тавлашнине курейшсен чӗлхипе ҫырӑр, мӗншӗн тесен Коран вӗсен чӗлхипе аннӑ, вӗсем ӑна Усман хӑйсем ҫырса илнӗ мушафсенчен ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесне янӑ мушафсем патне куҫарнӑ. [Аз Зухри] каланӑ: Мана [Хариджа бин Заид бин Сабита] [Заид бин Сабит] ҫапла каланӑ: «Эпӗ Расулуллах Саллаллаху алейхи ва Саламран илтнӗ «Аль-Ахзаб» сурӑран пӗр сӑвва ҫухатрӑм, ӑна вӑл ҫапла вуланӑ: «Ӗненекенсем хушшинче Аллаха мӗн пама сӑмах панине пурнӑҫлакансем пур; унтан хӑшӗ-пӗрисем ӳкнӗ. Вӗсен хушшинче вара кӗтекенсем те пур, анчах вӗсем хӑйсен сӑмахне улӑштармаҫҫӗ. -Аль-Ахзаб: 23- Эпӗ ӑна шырарӑм та, ӑна Хузайма бин Сабит е Абу Хузайма упранине тупрӑм та унӑн ҫырӑвне ҫырса хутӑм. Аз Зухри каланă: Çав вăхăтра вĕсен Табут е Табух хушшинче тавлашу пулнă. Курайшсем ковчег ҫинчен каланӑ, Заид вара табу ҫинчен каланӑ, унтан вӗсен тавлашӑвне Усмана панӑ, унтан вӑл ҫапла каланӑ: «Ковчег ҫырӑр, мӗншӗн тесен Коран курейш чӗлхипе тухнӑ». Аз Зухри каланӑ: Убайдиллах бин Абдуллах бин Утба мана Абдуллах бин Масуд Заид бин Сабита мушафсене ҫырса илнӗшӗн курайманни ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ: «Эй, пур мӑсӑльмансем, эпӗ мушафсене ҫырса илме уйрӑм ҫын пулнӑ, мана пӗр ҫын ҫеҫ — Заид — ертсе пынӑ, анчах та эпӗ Аллах мӑсӑльман пулнӑ, анчах вӑл манран ҫуралнӑ, Заид бин Заидран ҫуралнӑ. Вӑл — Ибн Масуд — ҫавӑн пекех каланӑ: «Эй, пур Ирак халӑхӗ те, хӑвӑрӑн мушафсене пытарӑр, чӑнах та, Аллах калать: «Кам сутӑнать, ҫавӑ чӗрӗлӳ кунӗнче мӗн сутӑннине илсе килӗ», вӗсем Аллахпа мушафсемпе тӗл пулӗҫ. Аз Зухри каланӑ: Пророкӑн тӗп юлташӗсем Ибн Масуд сӑмахӗсене юратман. Абу Иса каланӑ тӑрӑх, ку хадис чӑн, эпир ӑна хадисран ҫеҫ пӗлетпӗр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3030
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ }قَالَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ نَادَى مُنَادٍ إِنَّ لَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ مَوْعِدًا يُرِيدُ أَنْ يُنْجِزَكُمُوهُ قَالُوا أَلَمْ يُبَيِّضْ وُجُوهَنَا وَيُنْجِنَا مِنْ النَّارِ وَيُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ قَالَ فَيُكْشَفُ الْحِجَابُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَعْطَاهُمْ اللَّهُ شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ النَّظَرِ إِلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ مَرْفُوعًا رَوَاهُ سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ صُهَيْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Пире [Мухаммад бин Басяр] каласа пачӗ [Абдуррахман бин Махди] пире [Хаммад бин Салама] [Цабит Аль Бунанирен] [Абдуррахман бин Аби Лайларан] [Абдуррахман бин Аби Лайларан] [Шухайбран] Пророкран Аллах 'azza wajalla сӑмахӗсем ҫинчен каласа пачӗ: «Кам ырӑ тӑвать, ҫавсемшӗн — ҫӑлтӑр тата хушма сӑвап пӗр'. -Юунус: 26- вӑл каланӑ: «Пӗлӗтре пурӑнакансем пӗлӗте кӗрсен, ҫавӑн пек ҫынсем пулӗҫ: чӑнах та, Аллахӑн сирӗншӗн пуриншӗн те пурнӑҫласшӑн сӑмах пур. Вӗсем каланӑ: Аллах пирӗн пит-куҫа ҫутӑ шурӑ туман-и, пире тамӑкран хӑтарман-и, пире пӗлӗте кӗртмен-и? унтан чаршав ҫӗкленчӗ, унтан Аллахпа, Вӑл вӗсене Хӑй ҫине пӑхнинчен ытларах килӗшекен нимӗн те паман. Абу Иса каланӑ: «Хаммад бин Саламӑн ҫакӑн пек хадисне Хаммад бин Саламаран темиҫе ҫын марфу чӗлхипе каласа панӑ. [Сулайман бин Аль Мугира] та ҫак хадиса [Тхабитран] [Абдуррахман бин Абу Лайла] пророкӑн сӑмахӗсене асӑнса каласа панӑ, анчах вӑл асӑнман: Шухайбран саллаллаху алейхи ва Салам пророкран.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3031
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ قَالَسَأَلْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ لَهُمْ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا }قَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا فَقَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ غَيْرُكَ مُنْذُ أُنْزِلَتْ فَهِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُسْلِمُ أَوْ تُرَى لَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ
Пире [Ибн Аби Умар] пире [Суфьяна] [Ибн Аль Мункадиртан] [Ато` бин Ясартан] [Египетра пурӑнаканран] каласа пани ҫинчен каласа панӑ хыҫҫӑн вӑл ҫапла каларӗ: «Эпӗ [Абу Ад Дардаран] ҫак сӑвӑ йӗрки ҫинчен ыйтрӑм: «Вӗсемшӗн ҫак тӗнчери пурнӑҫра тата -пурнӑҫра- леш тӗнчере ырӑ хыпар пур». -Юунус: 64- вӑл ҫапла хуравларӗ: эпӗ Аллахӑн Элчинчен ыйтнӑранпа ун ҫинчен никам та ыйтман, вӑл ҫапла хуравларӗ: ҫак аят тухнӑранпа сансӑр пуҫне манран никам та ыйтман, ку вӑл ӗненекен ҫын курнӑ е ӑна кӑтартнӑ ырӑ тӗлӗк». Пире [Ибн Аби Умар] [Суфьян] [Абдул Азиз бин Руфаи] [Абу Салих Ас Саммани] [Ато` бин Ясар] [Египет ҫынни] [Абу Ад Дарда] ҫинчен каласа пачӗ, унтан вӑл ҫавӑн пек япала ҫинчен асӑнчӗ. Пире каласа пачӗ [Ахмад бин Абда Адл Длабби] пире [Хаммад бин Заид] [Ашим бин Бахдала] [Абу Салих] [Абу Ад Дарда] пророкран саллаллаху алейхи ва Саламран каласа пачӗ, ахӑртнех, анчах асӑнман: Ато бин Ясартан. Ку тӗслӗхре Убада бин Аш Шамитӑн та ҫавӑн пекех хадис пур.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3032
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا أَغْرَقَ اللَّهُ فِرْعَوْنَ قَالَ{ آمَنْتُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِيلَ }فَقَالَ جِبْرِيلُ يَا مُحَمَّدُ فَلَوْ رَأَيْتَنِي وَأَنَا آخُذُ مِنْ حَالِ الْبَحْرِ فَأَدُسُّهُ فِي فِيهِ مَخَافَةَ أَنْ تُدْرِكَهُ الرَّحْمَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Пире [Абду бин Хумаид] каласа панӑ [Аль-Хаджадж бин Минхал] пире [Хаммад бин Салама] [Али бин Заидран] [Юсуф бин Михранран] [Ибн Аббасран] [Ибн Аббасран] каласа панӑ: пророк саллаллаху алейхи ва Салам ҫапла каланӑ: «Аллах шыва путсан, эпӗ ҫапла каланӑ: Израиль ачисем мӗне ӗненнине. Джибрил каланӑ: «Эй, Мухаммед, эсӗ мана тинӗс ҫинчи лару-тӑрӑва пӑхса тӑнӑ чухне курнӑ пулсан, эпӗ унӑн ҫӑварне хупрӑм, мӗншӗн тесен ӑна хӗрхенме хӑрарӑм. Абу Иса ҫак хадис хасан тесе каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3033
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ وَعَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ ذَكَرَ أَحَدُهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّ جِبْرِيلَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ يَدُسُّ فِي فِي فِرْعَوْنَ الطِّينَ خَشْيَةَ أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَرْحَمَهُ اللَّهُ أَوْ خَشْيَةَ أَنْ يَرْحَمَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Абдул а'ла Аш Шанани] пире [Халид бин Аль Харит] каласа пачӗ [Сюба] мана [Ади бин Цабит] тата [Атхо бин Ас Саиб] [Саид бин Джубайртан] [Ибн Аббасран] каласа пачӗ, вӗсенчен пӗри Саллалла пророкран асӑннӑ каласа панӑ, Джибрил алейхис салам фараон ҫӑварне тӑпра чикнӗ, мӗншӗн тесен вӑл Лаа илаха иллаллах тесе каласран хӑранӑ, вара Аллах ӑна хӗрхенӗ е Аллах ӑна хӗрхенесрен хӑранӑ. Абу Иса каланӑ тӑрӑх, ҫак хадис хасан шахих гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3034
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ وَكِيعِ بْنِ حُدُسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ كَانَ رَبُّنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ خَلْقَهُ قَالَ كَانَ فِي عَمَاءٍ مَا تَحْتَهُ هَوَاءٌ وَمَا فَوْقَهُ هَوَاءٌ وَخَلَقَ عَرْشَهُ عَلَى الْمَاءِقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ الْعَمَاءُ أَيْ لَيْسَ مَعَهُ شَيْءٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَكِيعُ بْنُ حُدُسٍ وَيَقُولُ شُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَهُشَيْمٌ وَكِيعُ بْنُ عُدُسٍ وَهُوَ أَصَحُّ وَأَبُو رَزِينٍ اسْمُهُ لَقِيطُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Пире [Ахмад бин Мани] каласа пачӗ [Язид бин Харун] пире [Хаммад бин Салама] [Я'ла бин Ато] тата [Ваки' бин Худус] [хӑйӗн тетӗшӗнчен, Абу Разинран] каланӑ: Эпӗ пӗррехинче ыйтрӑм: эй, Аллахӑн Элчи, Аллах Хӑйӗн пултарулӑхне пултариччен ӑҫта пулнӑ? Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Вӑл ҫӳллӗ пӗлӗт ҫинче, ҫӳлте те, аялта та сывлӑш ҫук, Вӑл Хӑйӗн «шыв ҫийӗнчи арша» пултарнӑ. Ахмад бин Мани каланӑ: Язид бин Харун каланӑ: «Ама» тени унпа пӗрле нимӗн те ҫуккине пӗлтерет. Абу Иса каланӑ: Хаммад бин Салама тата Ваки ҫапла каласа панӑ. Сюба, Абу Авана, Хусяим тата Ваки бин Удус каланӑ, ҫакӑ вара чӑнрах. Абу Разинӑн ячӗ — Лакит бин Амир. Абу Иса ҫак хадис хасан тесе каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3035
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُمْلِي وَرُبَّمَا قَالَ يُمْهِلُ لِلظَّالِمِ حَتَّى إِذَا أَخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ ثُمَّ قَرَأَ{ وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ نَحْوَهُ وَقَالَ يُمْلِي حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَقَالَ يُمْلِي وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ
Пире каласа панӑ [Абу Кураиб] пире [Абу Муавия] [Бураид бин Абдулла] [Абу Бурайда] [Абу Муса] Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам ҫапла каланӑ: «Чӑнах та, Аллах Табарака ва Таала чарса лартать — тен, ҫапла каланӑ: каҫару парать — ҫылӑхлӑ ҫынсене асаплантариччен, Вӑл асаплантармасть ярӑр вӗсене, — унтан вӑл ҫапла вуларӗ: — Сирӗн Ҫӳлхуҫарӑр, вӑл тӗрӗс мар ӗҫ тӑвакан ҫӗршыв ҫыннисене айӑпланӑ чухне, ҫавӑн пек айӑпланать. Чӑнах та, Унӑн айӑпӗ питӗ асаплӑ та хаяр пулӗ». -Худ: 102- Абу Иса каланӑ: Ку хадис — хасан шахих гариб. Абу Усама ӑна Бурайдаран каласа панӑ пулас та ҫапла каланӑ: «Чарса лартӑр». Пире [Ибрагим бин Саид Альджаухари] [Абу Усама] [Бураид бин Абдулла бин Абу Бурда] [хӑйӗн аслашшӗнчен, Абу Бурда] [Абу Муса] пророкран саллаллаху алейхи ва Саламран каласа пачӗ те: Чарса лартӑр. Вӑл иккӗленсе тӑмарӗ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3036
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ هُوَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَسَعِيدٌ }سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَعَلَى مَا نَعْمَلُ عَلَى شَيْءٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى شَيْءٍ لَمْ يُفْرَغْ مِنْهُ قَالَ بَلْ عَلَى شَيْءٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ وَجَرَتْ بِهِ الْأَقْلَامُ يَا عُمَرُ وَلَكِنْ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عَمْرٍو
Пире [Бундар] каласа пачӗ [Абу Амир Аль-Акади Абдул Малик бин Амру] пире [Сулайман бин Суфьян] [Абдулла бин Динар] [Ибн Умар] [Умар бин Аль-Хаттаб] каланӑ: «Ҫапла вара вӗсен хушшинче мӗскӗнсем те пур, телейлисем те пур». -Худ: 105- Эпӗ Расулуллахран ыйтрӑм: Эй, Аллах пророкӗ, эпир хамӑрӑн ӗҫсене палӑртнӑ япала ҫинче никӗсленсе тӑватпӑр-и е палӑртман япала ҫинче никӗсленсе тӑватпӑр-и? Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Палласа хунӑ япала ҫинче никӗсленсе — унӑн шӑпине — тата ӑна ҫырупа палӑртнӑ, эй, Умар. Анчах кашни ҫынна хӑй валли тунӑ япалара ҫӑмӑллӑх параҫҫӗ». Абу Иса ҫак хадис хасан гариб тесе каланӑ. ҫак санад урлӑ эпир ун ҫинчен Абдулмалик бин Амру хадисӗнчен ҫеҫ пӗлетпӗр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3037
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي عَالَجْتُ امْرَأَةً فِي أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَإِنِّي أَصَبْتُ مِنْهَا مَا دُونَ أَنْ أَمَسَّهَا وَأَنَا هَذَا فَاقْضِ فِيَّ مَا شِئْتَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ سَتَرَكَ اللَّهُ لَوْ سَتَرْتَ عَلَى نَفْسِكَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ فَأَتْبَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا فَدَعَاهُ فَتَلَا عَلَيْهِ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ هَذَا لَهُ خَاصَّةً قَالَ لَا بَلْ لِلنَّاسِ كَافَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَرِوَايَةُ هَؤُلَاءِ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ الثَّوْرِيِّ وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَسِمَاكٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَعْمَشَ وَقَدْ رَوَى سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Пире каласа панӑ [Кутайба] пире [Абу Аль-Ахваш] [Симак бин Харб] [Ибрагим] [Алкама] тата [Аль-Асвад] [Абдулла] каланӑ: «Пӗр ҫын пророк патне пынӑ та ҫапла каланӑ: «Эпӗ инҫетрен килнӗ хӗрарӑмпа ҫыхланнӑ, анчах унпа ар ҫыхӑнӑвне кӗмен, ҫавӑнпа та мана мӗнле айӑплас килет, ҫавӑн пек айӑпла! Умар ӑна каланӑ: чӑнах та, эсӗ ӑна чӗрӳнте пытарсан, Аллах санӑн илемсӗрлӗхне хупласа хурӗ. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам ӑна пӗр пӗчӗк хурав та паман. Ҫын кайрӗ те ун хыҫҫӑн утрӗ, унтан ӑна чӗнсе илчӗ те ҫак сӑвӑ йӗркине вуласа пачӗ: «Кунӑн икӗ вӗҫӗнче те — ирхине те, каҫхине те — тата каҫ пуҫламӑшӗнче те кӗлӗ ту. Тӗрӗссипе, ырӑ ӗҫсем усал ӗҫсен ҫылӑхне шӑлаҫҫӗ. Ку вӑл — аса илекенсемшӗн асӑрхаттару». -Худ: 114- пӗри ыйтрӗ: Уншӑн кӑна-и? Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Ҫук, анчах пӗтӗм этемлӗхшӗн». Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине пӗлтернӗ. Ҫавӑн пекех [Израиль] [Лимакран] [Ибрагимран] [Алкамаран] тата [Аль Асвадран] [Абдулларан] пророкран саллаллаху алейхи ва Саламран каласа панӑ пек туйӑнать. [Суфьян Ац Цаури] [Лимакран] [Ибрагимран] [Абдурахман бин Язидран] [Абдуллахран] пророкран саллаллаху алейхи ва Саламран каласа панӑ пек туйӑнать. Вӗсен историйӗ Ац-Цаури историйӗнчен те чӑнрах. [Сюба] [Симак бин Харб] [Ибрагим] [Аль-Асвад] [Абдулла] пророк саллаллаху алейхи ва Салам ҫинчен каласа панӑ пек туйӑнать. Пире [Мухаммад бин Яхья Ан Найсабури] [Мухаммад бин Юсуф] [Суфьян Ац Цаури] [Аль-Амаси] тата [Симак] [Ибрагим] [Абдурахман бин Язид] [Абдулла] пророкран саллаллаху алей саламран каласа пачӗ, унӑн мелӗ. Пире каласа пачӗ [Махмуд бин Гайлан] пире [Аль Фадл бин Муса] [Суфьянран] [Симакран] [Ибрагимран] [Абдуррахман бин Езидран] [Абдулла бин Масудран] пророкран саллаллаху алейхи ва Саламран ҫапла пӗлтернӗ пулас, анчах Алмас ҫинчен асӑнмасть. [Сулайман Ат Тайми] ҫак хадиса [Абу Усман Ан Нахдирен] [Ибн Масудран] саллаллаху алейхи ва Салам пророкран каласа панӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3038
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلًا لَقِيَ امْرَأَةً وَلَيْسَ بَيْنَهُمَا مَعْرِفَةٌ فَلَيْسَ يَأْتِي الرَّجُلُ شَيْئًا إِلَى امْرَأَتِهِ إِلَّا قَدْ أَتَى هُوَ إِلَيْهَا إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يُجَامِعْهَا قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }فَأَمَرَهُ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَيُصَلِّيَ قَالَ مُعَاذٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهِيَ لَهُ خَاصَّةً أَمْ لِلْمُؤْمِنِينَ عَامَّةً قَالَ بَلْ لِلْمُؤْمِنِينَ عَامَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ مُعَاذٍ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ مَاتَ فِي خِلَافَةِ عُمَرَ وَقُتِلَ عُمَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى غُلَامٌ صَغِيرٌ ابْنُ سِتِّ سِنِينَ وَقَدْ رَوَى عَنْ عُمَرَ وَرَآهُ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ
Пире [Абду бин Хумаид] каласа пачӗ [Хусейн бин Али Аль-Джуфи] [Заидӑран] [Абдул Малик бин Умаирран] [Абдуррахман бин Аби Лайларан] [Муадзран] каланӑ: Такам Салам пророк патне пынӑ та: арҫын унпа ҫыхӑну тытать, анчах юратмасть-и? Вӑл каланӑ: вара Аллах кунӑн икӗ хӗрринче те — ирхине те, каҫхине те — тата каҫ пуҫламӑшӗнче те кӗлӗ тума янӑ. Тӗрӗссипе, ырӑ ӗҫсем усал ӗҫсен ҫылӑхне шӑлаҫҫӗ. Ку вӑл — аса илекенсемшӗн асӑрхаттару». -Худ: 114- вара ӑна ҫӑвӑнма тата кӗлӗ тума хушнӑ. Вара Муадз ыйтнӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, ку ятарласа ун валли-и е пӗтӗм ӗненекенсем валли-и?» Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Ку пӗтӗм ӗненекенсем валли». Абу Иса каланӑ: Ку хадис ҫыхӑнман. Абдуррахман бин Абу Лайла Муадзран нимӗн те илтмен. Муадз бин Джабал Умар халифат вӑхӑтӗнче вилнӗ. Умар Абдуррахман бин Абу Лайла ултӑ ҫулта чухнех вилнӗ. Вӑл Умартан каласа панӑ, ӑна курнӑ. [Сю'ба] ҫак хадиса [Абдул Малик бин Умаиртан] [Абдуррахман бин Абу Лайларан] саллаллаху алейхи ва Салам пророкран мурсалла каласа панӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3039
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَجُلًا أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ قُبْلَةَ حَرَامٍ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنْ كَفَّارَتِهَا فَنَزَلَتْ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ }فَقَالَ الرَّجُلُ أَلِي هَذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ لَكَ وَلِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа панӑ [Мухаммад бин Басяр] пире [Яхья бин Саид] [Сулейман Ат Тайми] [Абу Усман] [Ибн Масуд] ҫинчен каласа панӑ, Пӗр ҫын хӗрарӑма чуптунӑ, унтан вӑл Саллаллаху алейхи ва Салам пророк патне кайнӑ та унӑн каффаратӗ ҫинчен ыйтнӑ - унтан унӑн кӗлли ҫинчен ыйтнӑ: кунӑн икӗ енӗпе те — ирхине те, каҫхине те — тата унӑн пуҫламӑшӗнче. каç. Чӑнах та, ырӑ ӗҫсем ҫылӑхсене, усал ӗҫсене ҫухатаҫҫӗ». -Худ: 114- вара ҫын каллех ыйтрӗ: ку уйрӑмах маншӑн-и, эй Аллахӑн Элчи? Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Сирӗншӗн тата ҫакна тунӑ манӑн уммашӑн». Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине пӗлтернӗ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3040
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الْيَسَرِ قَالَأَتَتْنِي امْرَأَةٌ تَبْتَاعُ تَمْرًا فَقُلْتُ إِنَّ فِي الْبَيْتِ تَمْرًا أَطْيَبَ مِنْهُ فَدَخَلَتْ مَعِي فِي الْبَيْتِ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَتَقَبَّلْتُهَا فَأَتَيْتُ أَبَا بَكْرٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلَا تُخْبِرْ أَحَدًا فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ عُمَرَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلَا تُخْبِرْ أَحَدًا فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ أَخَلَفْتَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فِي أَهْلِهِ بِمِثْلِ هَذَا حَتَّى تَمَنَّى أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ أَسْلَمَ إِلَّا تِلْكَ السَّاعَةَ حَتَّى ظَنَّ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ قَالَ وَأَطْرَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَوِيلًا حَتَّى أَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِلَى قَوْلِهِ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }قَالَ أَبُو الْيَسَرِ فَأَتَيْتُهُ فَقَرَأَهَا عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَصْحَابُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا خَاصَّةً أَمْ لِلنَّاسِ عَامَّةً قَالَ بَلْ لِلنَّاسِ عَامَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ ضَعَّفَهُ وَكِيعٌ وَغَيْرُهُ وَأَبُو الْيَسَرِ هُوَ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ هَذَا الْحَدِيثَ مِثْلَ رِوَايَةِ قَيْسِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
Пире каласа пачӗ [Абдулла бин Абдуррахман] пире каласа пачӗ [Язид бин Харун] пире каласа пачӗ [Каис бин Ар Раби] [Усман бин Абдулла бин Маухаб] [Муса бин Талха] [Абу Аль Ясар] ҫапла каланӑ: «Пӗр хӗрарӑм ман пата финик сутнӑ чухне пычӗ, эпӗ ҫапла каларӑм: килте унран лайӑхрах финик пур. Хӗрарӑм манпа пӗрле пӳрте кӗчӗ, эпӗ ӑна ярса тытрӑм, чуптурӑм, унтан Абу Бакр патне кайрӑм та ҫавӑн ҫинчен асӑнтӑм. Абу Бакр каланӑ: Хӑвӑн -намӑсна- хупла, ӳкӗн, никама та ан кала. Эпӗ чӑтаймарӑм, Умар патне кайрӑм та ӑна асӑнтӑм. Умар каланӑ: хӑвӑн -намӑсна- хупла, ӳкӗн те никама та ан кала. Эпӗ кӗтсе илеймерӗм, ҫавӑнпа та Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам патне кайрӑм та ӑна каларӑм, вӑл мана: «Эсӗ Аллах ҫулӗ ҫинче ҫапӑҫакан ҫыннӑн арӑмне сутатӑн-и?» ҫав вӑхӑтра кӑна ислам тӗнне йышӑнман пулсан, хӑйне тамӑкра пурӑнакансен шутӗнче тесе шутлаиччен. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам нумайччен чӗнмесӗр тӑнӑ, анчах Аллах ӑна ҫапла пӗлтернӗ: «Кунӑн икӗ хӗрринче те — ирхине те, каҫхине те — тата каҫ пуҫламӑшӗнче те кӗлӗ тӑвӑр», — тенӗ, унӑн сӑмахӗсем: «Астӑвакансемшӗн асӑрхаттару». -Худ: 114-115- Абу Аль-Ясар каланӑ: эпӗ ун патне кайрӑм, унтан мана Аллахӑн Элчи вуласа пачӗ, унтан унӑн юлташӗсем ҫапла каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, вӑл уншӑн кӑна-и е пӗтӗм этемлӗхшӗн-и?» Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Пӗтӗм этемлӗхшӗн». Абу Иса каланӑ: Ку хадис хасан шахих гариб. Каис бин Ар Раби Ваки тата ыттисем хавшатнӑ. Абу Аль Ясар — Кааб бин Амру. Абу Иса каланӑ: [Шарик] ҫак хадиса [Усман бин Абдуллахран] Каис бин Ар Раби каласа панӑ пек каласа панӑ. Абу Иса каланӑ: Ку тӗслӗхре Абу Умама, Васила бин Аль Аска тата Анас бин Малик ҫырнӑ ҫавӑн пек хадис пур.
