Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 3021

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ يَنْظُرُ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا يُعْرَفُ مِنْ حَدِيثِ هَمَّامٍ تَفَرَّدَ بِهِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ هَمَّامٍ نَحْوَ هَذَا

[Ziyad bin Ayyub Al Baghdadi] atubuulile [Affan bin Ayyub Al Baghdadi] atubuulile [Affan bin Musulumi] atubuulile [Hammam] atubuulile [Tsabit] ukufuma kuli [Anas] ukuti [Abu Bakr] atile kuli wene: Natile ku Mutumwa wa kwa Lesa sallallaahu 'alaihi wa Salam pali ilya nshita twali umo uwabo nga ali no kulipilwa kwakwe babili: amakasa, lyena atile: ‘O Abu burn, bushe tauishiba ukuti nga ca kuti kuli babili -abantu-, mu cine cine uwa butatu ni Allah?’. Abu Isa atile iyi hadishi ni hadishi, iyaishibikwa fye ukufuma ku hadishi wa Hammam, wene eka e walilondolwele. [Habani bin Hilal] na bambi balondolwele iyi hadishi ukufuma kuli [Hamamu] nga Matan iyi hadishi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3022

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَال سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُلَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا يَعُدُّ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ قَدْ قِيلَ لِي{ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ }لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي لَوْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعُجِبَ لِي وَجُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ{ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

Atwebele ukuti [Abdu bin Humaid] atubuulile [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Muhammad bin Ishaq] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ukufuma kuli [Ibn Abdullah bin Utbah] atile: Pa bushiku bwa kale natile: Ukupepa kuli wene, aiminine, lelo ilyo ali mupepi no kupepa, naile no kwiminina pa ntanshi yakwe: We Mutumwa wa kwa Lesa, bushe ulefwaya ukupepela umulwani wa kwa Lesa? Pa nshita ilya, alemwentula fye kabili pa numa ya kwipusha imiku iingi, atile: ‘Lekeni, mwe Umar, pantu mwapeelwa ukusalapo kabili nkasalapo. Mu cine cine, ukusokolola kwaisa kuli ine: ‘Nangu mwalomba ukwelelwa kuli bene nelyo iyo ukulomba ukwelelwa kuli bene -cili cimo cine-. Nangu nga mwabalomba ukwelelwa imiku amakumi cinelubali, Allah takabelele nakalya. -Ku Taubah: 80- nga cakuti pa kulomba ukwelelwa ukucila pa miku amakumi cinelubali akalekelelwa, lyena nkacicita'. Apepele no kuya nankwe, lyene aiminine pa ntanshi ya cilindi cakwe, pa numa ya kupwisha, nalipapile pa bucibusa bwandi kuli Rasulullah. Allah na Mutumwa Wakwe balishibe bwino, lelo te nshita iikalamba panuma, ici cikomo caishile: 'Kabili mwipepa nakalya - umubili - uwa muntu uwafwa pakati kabo, kabili mwiminina - ukupepa - pa nshiishi yakwe'. -Pa Taba: 84- Abu Isa atile iyi hadith yali iyalinga.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3023

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَجَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ مَاتَ أَبُوهُ فَقَالَ أَعْطِنِي قَمِيصَكَ أُكَفِّنْهُ فِيهِ وَصَلِّ عَلَيْهِ وَاسْتَغْفِرْ لَهُ فَأَعْطَاهُ قَمِيصَهُ وَقَالَ إِذَا فَرَغْتُمْ فَآذِنُونِي فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يُصَلِّيَ جَذَبَهُ عُمَرُ وَقَالَ أَلَيْسَ قَدْ نَهَى اللَّهُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى الْمُنَافِقِينَ فَقَالَ أَنَا بَيْنَ خِيرَتَيْنِ{ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ }فَصَلَّى عَلَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ }فَتَرَكَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atile: Abdullah aishile kuli Kasesema pa bushiku bwa mfwa yakwe kabili atile: Bushe ubufumu bobe bukakupeela ifya kufwala lyena nkamupangila ica kufwala, ukumupepela no kumulomba ukwelelwa? amupeele ifya kufwala fyakwe no kutila: ‘Nga wapwisha, unjebele!’ Ilyo alefwaya ukumupepela, Umar alimucilikile, atile: Bushe Allah tamukakile ukupepela aba bufi? lyena ayaswike ati: ‘Ndi pa kati ka fya kusalapo fibili: ‘mulelomba ukwelelwa nelyo tamwalomba ukwelelwa kuli bene,’ apepele lyene Allah asokolwele ‘Kabili mwilapepa - umubili - uwa muntu uwafwa pa kati kabo, kabili mwiminina - ukupepa - pa nshiishi yakwe’. -Pa Taba: 84- Abu Isa atile iyi hadith ya cine cine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3024

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَتَمَارَى رَجُلَانِ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ فَقَالَ رَجُلٌ هُوَ مَسْجِدُ قُبَاءَ وَقَالَ الْآخَرُ هُوَ مَسْجِدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ مَسْجِدِي هَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَرَوَاهُ أُنَيْسُ بْنُ أَبِي يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ

Camwebele ukuti [Qutaibah] atwebele [Al Laits] ukufuma kuli [Imran bin Abu Anas] ukufuma kuli [Abdurrahman bin Abu Sa'ad] ukufuma kuli [Abu Sa'id Al Khudhri] atile: Kwali abantu babili abalekansana pa lwa mosque uwakuulwe pa mushinte wa bupepa ukufuma kuli bene ubushiku bwa kubalilapo, icalepilibula umushiki wa kwa Rasulullah. Umuntu uukalamba atile: ‘Ico cipilibula ni mosque wandi’. Abu Isa atile iyi hadishi ni hadishi wa kwa Imran bin Abu Anas. Kabili iyi hadith na kabili yalilondolwelwe ukufuma kuli Abu Sa’id ukupitila mu citabo cimbi. [Unais bin Abu Yahya] alondolwele ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Sa'id Radlialhu 'Anhu].

Hadith

Imam Tirmidzi : 3025

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي أَهْلِ قُبَاءَ { فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ } قَالَ كَانُوا يَسْتَنْجُونَ بِالْمَاءِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِيهِمْ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أَيُّوبَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ

Atwebele ukuti [Muhammad bin Al Alla’ Abu Kuraib] atushimikile [Mu’awiyah bin Hisham] atushimikile [Yunus bin Al Harith] ukufuma kuli [Ibrahim bin Abu Maimunah] ukufuma kuli [Abu Salih] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli Kasesema Sallalahu ‘alaihial wa Salam atile: ‘Mu mosque muli abantu abafwaya ukuisangulula. kabili mu cine cine Allah atemwa abo abasanguluka’. -Pa Taba: 108- ba sinja` na menshi lyena ici cikomo caishile pa nshi ukukuma kuli bene. Abu Isa atile: Iyi hadith yalicindama ukupitila muli iyi sand. Muli iyi milandu muli ama hadith ayapalana ukufuma kuli Abu Ayyub, Anas bin Malik, Muhamadi bin Abdullah bin Salam.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3026

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ كُوفِيٌّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا يَسْتَغْفِرُ لِأَبَوَيْهِ وَهُمَا مُشْرِكَانِ فَقُلْتُ لَهُ أَتَسْتَغْفِرُ لِأَبَوَيْكَ وَهُمَا مُشْرِكَانِ فَقَالَ أَوَلَيْسَ اسْتَغْفَرَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَهُوَ مُشْرِكٌ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ

Atile: “Inshita imo naumfwile umuntu alepepa abantu ba mfumu nangu ca kuti bonse babili bali abapepa, e co namwebele ukuti: bonse babili abapepa imilungu iingi? ayaswike ukuti: Bushe Ibrahim talomba ukwelelwa kuli wishi uwapepa ifibumbwa? lyena nailishenye pali ici ku Mutumwa wa kwa Lesa, lyena icikomo caishile ‘Tacili icalinga kuli Kasesema na abo abasumina ukulomba ukwelelwa - kuli Lesa - ku bacipondoka’. 113- Abu Isa atile iyi hadith yali hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3027

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ إِلَّا بَدْرًا وَلَمْ يُعَاتِبْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْ بَدْرٍ إِنَّمَا خَرَجَ يُرِيدُ الْعِيرَ فَخَرَجَتْ قُرَيْشٌ مُغِيثِينَ لِعِيرِهِمْ فَالْتَقَوْا عَنْ غَيْرِ مَوْعِدٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَمْرِي إِنَّ أَشْرَفَ مَشَاهِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ لَبَدْرٌ وَمَا أُحِبُّ أَنِّي كُنْتُ شَهِدْتُهَا مَكَانَ بَيْعَتِي لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حَيْثُ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ ثُمَّ لَمْ أَتَخَلَّفْ بَعْدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ وَهِيَ آخِرُ غَزْوَةٍ غَزَاهَا وَآذَنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ بِالرَّحِيلِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَحَوْلَهُ الْمُسْلِمُونَ وَهُوَ يَسْتَنِيرُ كَاسْتِنَارَةِ الْقَمَرِ وَكَانَ إِذَا سُرَّ بِالْأَمْرِ اسْتَنَارَ فَجِئْتُ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا كَعْبُ بْنَ مَالِكٍ بِخَيْرِ يَوْمٍ أَتَى عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَمِنْ عِنْدِ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِكَ قَالَ بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَلَا هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ { لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ حَتَّى بَلَغَ إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ } قَالَ وَفِينَا أُنْزِلَتْ أَيْضًا { اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ } قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لَا أُحَدِّثَ إِلَّا صِدْقًا وَأَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي كُلِّهِ صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْسِكْ عَلَيْكَ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ فَقُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِيَ الَّذِي بِخَيْبَرَ قَالَ فَمَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ نِعْمَةً بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ صَدَقْتُهُ أَنَا وَصَاحِبَايَ وَلَا نَكُونُ كَذَبْنَا فَهَلَكْنَا كَمَا هَلَكُوا وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا يَكُونَ اللَّهُ أَبْلَى أَحَدًا فِي الصِّدْقِ مِثْلَ الَّذِي أَبْلَانِي مَا تَعَمَّدْتُ لِكَذِبَةٍ بَعْدُ وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِي اللَّهُ فِيمَا بَقِيَ قَالَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثُ بِخِلَافِ هَذَا الْإِسْنَادِ وَقَدْ قِيلَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عَمِّهِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ كَعْبٍ وَقَدْ قِيلَ غَيْرُ هَذَا وَرَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ

Atwebele ukuti [Abdu bin Humaid] atubuulile [Abdu bin Humaid] atubuulile [Ma’mar] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Abdu bin Ka’ab bin Malik] ukufuma kuli [wishi] atile: Nshatala nalufyanya nangu panono - ukucelwa nga nshi - ukufuma ku nkondo ne Mutumwa wa kwa Lesa uwa ku Tabuk, Badr, kabili Kasesema tamusuulile. Umuntu uwashele ku numa mu nkondo ya Badr, pantu ukufwaya kwakwe fye pali ilya nshita kwali kwa kucingilila umutande wa ba Quraysh - uwaletwala ifipe -. AbaQuraysh bafumine ku kwafwa umutande wabo lyena babasangene mu cifulo icabulaile nga fintu Lesa asosele. Mu cine cine, icacitike ica bukata nga nshi mu lyashi lya kale ilya Mutumwa wa kwa Allah na bantu ba ciMuslim cali ni nkondo ya Badr. Na kabili nshilefwaya ukuti ukusangwa kwandi mu cipangano ca Aqabah kupilibulwe ku kusangwilako kwandi ku nkondo ya Badr, pali ilya nshita twalanshenye imilapo - ukutwalilila mu nshila ya buIslam na jihad - kabili pa numa ya ico nshacelwapo ukufuma ku Mutumwa wa kwa Allah ukufika ku nkondo ya Tabukn, kabili iyo yali ni nkondo yakwe iya kulekelesha kabili abilishe abantu ukuti bafumepo. Lyena nakumanya Kasesema ilyo aikele mu mosque ilyo ukushinguluka wene kwali abaMuslim, alepeela ulubuuto ulwabengeshima nga mweshi, icali ni pa mulandu wa kuti ilyo aleumfwa insansa, icinso cakwe calepeela ulubuuto. Lyena naishile no kwikala pa ntanshi yakwe, atile: ‘Ube uwa nsansa, we Ka’ab, no bushiku ubusuma ubo wakwata ukufuma apo banoko bakufyele’. Natile: We Kasesema wakwa Lesa, bushe cafuma kuli Lesa nangu ukufuma ku Bufumu Bwakwe? Atile: ‘Ukufuma kuli Lesa’. Lyena abelengele ukuti: ‘Mu cine cine Lesa alisumine ukulapila kwa kwa Kasesema, aba Muhajirin na ba Ansar abakonkele Kasesema mu nshita sha mafya, pa numa ya mitima ya bumba lyabo mupepi no kupilibuka, lyena Lesa asumine ukulapila kwabo. Mucine cine, Allah ali uwa nkumbu, uwa nkumbu kuli bene'. -Pa Taubah: 117- kabili na kabili casokolwelwe pa lwa ifwe: ‘Imwe mwe basumina, tiinine Allah, kabili mube pamo na balungama’. -Pa Taubah: 119- Natile: We Kasesema wa kwa Lesa, mu cine cine, iciputulwa ca bushininkisho bwa bufumacumi bwa kulapila kwandi ca kuti nshakalande kano fye nga ca cine kabili nkabomfya ifyuma fyandi fyonse mu nshila ya kwa Lesa no Mutumwa wakwe. Umuntu uukalamba atile: ‘Kakatileniko fimo ifya bunonshi bwenu pantu fyaliba bwino kuli imwe’. Natile: Na nomba line ndi ne cakaniko candi mu Khaibar. Takuli ukusekesha ukukalamba uko Lesa ampeele pa numa ya Buislamu ukucila pa bufumacumi bwandi ku Mutumwa wa kwa Lesa ilyo ine na balupwa lwandi babili - e kutila Mirarah bin Rabi’ na Hilal bin Umayyah - twali aba cishinka, nga twalanda ubufi lyena nga twaonaika nga abo abaonaika kabili ndesubila ukuti Lesa umo te kuti anjeshe. ubufi, ndesubila ukuti Allah akancingilila pa -bumi bwandi bonse-. Abu Isa atile: “Iyi hadishi na kabili yalilondolwelwe ukufuma kuli Az Zuhri ne cikomo cimbi. Bamo batila: Ukufuma kuli [Abdurula bin Abdullah bin Ka’ab bin Malik] ukufuma kuli [banyinakulu, Ubaidullah] ukufuma kuli [Ka’ab]. Na kabili kuli abasosa ukuti te fyo. [Yunus bin Yazid] alondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Abdurrahman bin Abdullah bin Ka’ab bin Malik] ukuti [wishi] alondolwele kuli [Ka’ab bin Malik].

Hadith

Imam Tirmidzi : 3028

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ حَدَّثَهُ قَالَ بَعَثَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عِنْدَهُ فَقَالَ إِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ يَوْمَ الْيَمَامَةِ وَإِنِّي لَأَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ وَرَأَيْتُ فِيهِ الَّذِي رَأَى قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَحْيَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ قَالَ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَيَّ مِنْ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَهُمَا صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الرِّقَاعِ وَالْعُسُبِ وَاللِّخَافِ يَعْنِي الْحِجَارَةَ وَصُدُورِ الرِّجَالِ فَوَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ بَرَاءَةٌ مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ { لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atwebele ukuti [Muhammad bin Basyar] atubuulile [Abdurrahman bin Mahdi] atubuulile [Ibrahim bin Sa’ad] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Ubaid bin As Sabbaq] ukuti [Zaid bin Thabit] amwebele ukuti atile: Abu Bakr Ash Shiddiq icifulo ca Yamah ku kwiza kuli ine ku kutuma umuntu umo uwa Yama. Pa nshita ilya Umar ali mupepi nankwe, atile Umar aishile kuli ine no kutila: Mu cine cine, inkondo ya Yamamah yali no kucilapo - ukukuma - abasunga Qur’an mu mutwe kabili ndetina ukuti kuti cacitika ku basunga Qur’an mu fyalo fimbi ica kuti abengi bakafwa, natontonkanya ukuti mufwile ukutuma ukulonganika kwa Qur’an - ukulonganika Qur’an. Abu Bakr atile kuli Umar: “Bushe kuti nacita shani icintu ico Lesa Tacitilepo? Umar atile: Kuli Lesa ni ncito iisuma nga nshi. Atwalilile ukubwekeshapo ici ukufikila Allah afungulwile icifuba candi nga fintu Umar afungulwile icifuba cakwe kabili nasuminishe nankwe. Zaid atile; Abu Bakr atile: Mu cine cine, uli mulumendo wa mano, tatutwishika, kabili na iwe walembele ifisoko ku Mutumwa wa kwa Lesa, eico longanika Qur’an. Atile: Muli Lesa, nga banjebele ukusenda ulupili ukufuma ku lupili lumbi, tacali no kuba icakosa ukucila ukulonganika Qur’an, kuti wacita shani icintu ico Kasesema tacitilepo? Abu Bakr ayaswike ati: “Kuli Lesa cili bwino.” Abu Bakr na Umar batwalilile ukubwekeshapo ici, ica kuti Allah afungulwile icifuba candi nga fintu bonse babili - Abu Bakr na Umar - bafungulwile ififuba fyabo. Lyena nalonganike Qur’an - iyo yalembwa - pa nkanda, pa fimuti fya miolife, na pa mabwe ayapapatala, na kabili ukufuma ku kusunga mu mutwe kwa bantu, kabili kalata wa kulekelesha napokelele na Khuzaimah ali ni cikomo Baraa’ah, ica kuti: ‘Mu cine cine Umutumwa aishile kuli imwe ukufuma ku bantu benu, uwafina nga nshi pa mulandu wenu. uwa nkumbu nga nshi kabili uwa nkumbu ku basumina. Nga ca kuti bafuma ku citetekelo, lyene mutile: ‘Allah alilinga kuli ine; tapali lesa umbi kano Wene. Muli Wene fye e mo nabika icitetekelo candi kabili Wene e Rabb uuli ne ‘Cipuna ca Bufumu icikulu’. -Pa Taba: 128-129-, Abu Isa atile iyi hadith ya cine cine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3029

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ حُذَيْفَةَ قَدِمَ عَلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَكَانَ يُغَازِي أَهْلَ الشَّامِ فِي فَتْحِ أَرْمِينِيَةَ وَأَذْرَبِيجَانَ مَعَ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَرَأَى حُذَيْفَةُ اخْتِلَافَهُمْ فِي الْقُرْآنِ فَقَالَ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَدْرِكْ هَذِهِ الْأُمَّةَ قَبْلَ أَنْ يَخْتَلِفُوا فِي الْكِتَابِ كَمَا اخْتَلَفَتْ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى فَأَرْسَلَ إِلَى حَفْصَةَ أَنْ أَرْسِلِي إِلَيْنَا بِالصُّحُفِ نَنْسَخُهَا فِي الْمَصَاحِفِ ثُمَّ نَرُدُّهَا إِلَيْكِ فَأَرْسَلَتْ حَفْصَةُ إِلَى عُثْمَانَ بِالصُّحُفِ فَأَرْسَلَ عُثْمَانُ إِلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَسَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنْ انْسَخُوا الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ وَقَالَ لِلرَّهْطِ الْقُرَشِيِّينَ الثَّلَاثَةِ مَا اخْتَلَفْتُمْ أَنْتُمْ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ فَاكْتُبُوهُ بِلِسَانِ قُرَيْشٍ فَإِنَّمَا نَزَلَ بِلِسَانِهِمْ حَتَّى نَسَخُوا الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ بَعَثَ عُثْمَانُ إِلَى كُلِّ أُفُقٍ بِمُصْحَفٍ مِنْ تِلْكَ الْمَصَاحِفِ الَّتِي نَسَخُوا قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ قَالَ فَقَدْتُ آيَةً مِنْ سُورَةِ الْأَحْزَابِ كُنْتُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَؤُهَا { مِنْ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ } فَالْتَمَسْتُهَا فَوَجَدْتُهَا مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَاخْتَلَفُوا يَوْمَئِذٍ فِي التَّابُوتِ وَالتَّابُوهِ فَقَالَ الْقُرَشِيُّونَ التَّابُوتُ وَقَالَ زَيْدٌ التَّابُوهُ فَرُفِعَ اخْتِلَافُهُمْ إِلَى عُثْمَانَ فَقَالَ اكْتُبُوهُ التَّابُوتُ فَإِنَّهُ نَزَلَ بِلِسَانِ قُرَيْشٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ كَرِهَ لِزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَسْخَ الْمَصَاحِفِ وَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ أُعْزَلُ عَنْ نَسْخِ كِتَابَةِ الْمُصْحَفِ وَيَتَوَلَّاهَا رَجُلٌ وَاللَّهِ لَقَدْ أَسْلَمْتُ وَإِنَّهُ لَفِي صُلْبِ رَجُلٍ كَافِرٍ يُرِيدُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ وَلِذَلِكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ اكْتُمُوا الْمَصَاحِفَ الَّتِي عِنْدَكُمْ وَغُلُّوهَا فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ { وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ } فَالْقُوا اللَّهَ بِالْمَصَاحِفِ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَبَلَغَنِي أَنَّ ذَلِكَ كَرِهَهُ مِنْ مَقَالَةِ ابْنِ مَسْعُودٍ رِجَالٌ مِنْ أَفَاضِلِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ

Atwebele [Muhammad bin Basyar] atubuulile [Abdurahman bin Mahdi] atwebele [Ibrahim bin Sa’ad] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Anas] ukuti Hudzaifah alilwishe [Uthman bin ‘Affan] ilyo alelwisha abantu ba ku Siria no kucimfya abantu ba ku Armenia, amwene ukulekanalekana kwabo ukukuma kuli Qur’an kabili atile kuli Uthman: We Amirul mu’minin landa abantu ilyo bacili tabakwata ukukansana muli Qur’an pamo nga ukukanaumfwana pa kati ka baYuda na baKlistu. Aitile Hafshah ati: Tuleteni amabuula ya Qur’an, pantu tukayakopolola mu mushaf, pa numa ya ico yakabweshiwa kuli imwe. Hafsha amutwala kuli Utumani. Lyena Uthman atumine intumwa kuli Zaid bin Thabit, Said bin ‘Ash, ‘Abdurrahman bin Al Harits bin Hisham na ‘Abdullah bin Zubair pa kuti amapepala yalembelwe mu ma mushaf ayengi. Uthman atile ku mabumba yatatu aya baQurashi: Ifyo muli no kukansana na Zaid bin Thabit, mulembele mu lulimi lwa baQurashi pantu Qur’an yaishile mu lulimi lwabo ukufika na lintu baishile ku ba mushaf abo Uthman atumine ku fifulo fyapusanapusana ifya calo ukufuma ku ba mushaf abo bakopolole. [Az Zuhri] atile: Calishimikilwe kuli ine [Kharijah bin Zaid bin Tabit] ukuti [Zaid bin Tabit] atile: Nalufishe icikomo ukufuma muli Surah Al Ahzaab ico naumfwile ukufuma kuli Rasulullah Sallaullah ‘alaihi wa Salam ico abelengele ukuti: ‘Pa kati ka basumina muli abo abasunga kuli Lesa ifyo bakwata; e lyo bamo pali bene bawile. Kabili pa kati kabo pali -na kabili- abo abalolela kabili tabapilibula -icipangano cabo-'. -Al Ahzaab: 23- Nalifwaile kabili nasangile ukuti lyasungwa kuli Khuzaimah bin Tabit nelyo Abu Khuzaimah kabili nalicibikile mu kalata wakwe. Az Zuhri atile: “Pa nshita ilya bali no kukansana pa kati ka Tabut nelyo Tabuh. AbaQurashi batile Icipao, ilyo Zaid atile Tabuh lyene ukukansana kwabo kwapeelwe kuli Uthman, lyena atile: Lembeni Icipao pantu Koran yasokolwelwe mu lulimi lwa baQuray. Az Zuhri atile: “Abdullah bin Utbah anjebele ukuti Abdullah bin Mas’ud alipatile Zaid bin Thabit pa mulandu wa kukopolola ifitabo kabili atile: “Mwe baMuslim bonse, nalipaatulwe - nshabikwemo - mu kukopolola ifitabo kabili naletungululwa fye no muntu umo - Zaid - nangu ca kuti ukufuma kuli Lesa ali ni Musulumi. Tabiti. Wene - Ibn Mas'ud - na kabili atile: Mwe bantu bonse aba ku Iraq, fimbani no kufisa amamushafu ayo muli nayo, mu cine cine Lesa atila ‘Uuli onse uwa bucende lyena pa Bushiku bwa Kubuuka akaisa ne fyo acitile’ bakakumanya Lesa na ma mushafu. Az Zuhri atile: Abacindami aba kwa Kasesema tabatemenwe amashiwi ya kwa Ibn Mas’ud. Abu Isa atile iyi hadishi ya cine, twaishiba fye ukufuma ku hadishi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3030

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ }قَالَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ نَادَى مُنَادٍ إِنَّ لَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ مَوْعِدًا يُرِيدُ أَنْ يُنْجِزَكُمُوهُ قَالُوا أَلَمْ يُبَيِّضْ وُجُوهَنَا وَيُنْجِنَا مِنْ النَّارِ وَيُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ قَالَ فَيُكْشَفُ الْحِجَابُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَعْطَاهُمْ اللَّهُ شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ النَّظَرِ إِلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ مَرْفُوعًا رَوَاهُ سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ صُهَيْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atwebele ukuti [Muhammad bin Basyar] atubuulile [Abdurrahman bin Mahdi] atubuulile [Hammad bin Salamah] ukufuma kuli [Tsabit Al Bunani] ukufuma kuli [Shuhaib] ukufuma kuli [Shuhaib] ukufuma kuli Kasesema pa lwa mashiwi ya kwa Lesa 'award abo bacita bwino: 'F,- icalundwapo cimo'. -Yuunus: 26- atile: 'Nga cakuti abaikala mu mulu baingila mu mulu, kukaba abo abakabilikisha ukuti: Icine cine, Allah alikwata icipangano ico alefwaya ukufikilisha kuli imwe bonse. Batile: Bushe Allah tacitile amenso yesu ukubuuta, ukutupususha ukufuma ku mulilo wa pe, no kutusuminisha ukuya mu mulu? lyena icisalu califumishiwepo, lyena kuli Allah, tabapeele icili conse ico batemenwe ukucila ukumumona. Abu Isa atile: “Ilyashi lya kwa Hamadi nga ili lyalandwa na bantu abengi ukufuma kuli Hamadi mu marfu.” [Sulaiman bin Al Mughirah] na o alondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Thabit] ukufuma kuli [Abdurrahman bin Abu Laila] ukupitila mu kulumbula amashiwi ya kwa kasesema lelo talandilepo ukuti: Ukufuma kuli Shuhaib ukufuma kuli kasesema.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3031

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ قَالَسَأَلْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ لَهُمْ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا }قَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا فَقَالَ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ غَيْرُكَ مُنْذُ أُنْزِلَتْ فَهِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُسْلِمُ أَوْ تُرَى لَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ

Pa numa ya kutweba ukuti [Ibn Abi Umar] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Ibn Al Munkadir] ukufuma kuli [Atho` bin Yasar] ukufuma [uwaikala mu Egupti], atile: Nalipwishe [Abu Ad Darda`] pali ici cikomo: 'Kuli bene kuli imbila nsuma mu mweo wa pano isonde na -mu mweo wa pa numa-'. -Yuunus: 64- ayaswike ati: Takuli uwanjipwishe pali ici ukufuma apo naipwishe Umutumwa wakwa Lesa, ayaswike ati: Takuli uwanjipwishe ukucila pali imwe ukufuma apo icikomo casokolwelwe, ciloto cisuma icamonwa no mutetekelo nelyo icalangishiwa kuli wene'. Atwebele [Ibn Abi Umar] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Abdul Aziz bin Rufai’] ukufuma kuli [Abu Salih nga Sammani] ukufuma kuli [Atho` bin Yasar] ukufuma kuli [umwikashi wa ku Egupti] ukufuma kuli [Abu Ad Darda`] lyena alandilepo icintu ica musango yo. Atwebele [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi] atwebele [Hammad bin Zaid] ukufuma kuli [Ashim bin Bahdalah] ukufuma kuli [Abu Salih] ukufuma kuli [Abu Ad Darda`] ukufuma kuli kasesema sallallahu 'alaihi wa Salam cilemoneka lelo tacilumbulwa: Ukufuma kuli Atho' bin Yasar. Muli iyi milandu muli hadith iyapalana ukufuma kuli Ubadah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3032

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا أَغْرَقَ اللَّهُ فِرْعَوْنَ قَالَ{ آمَنْتُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِيلَ }فَقَالَ جِبْرِيلُ يَا مُحَمَّدُ فَلَوْ رَأَيْتَنِي وَأَنَا آخُذُ مِنْ حَالِ الْبَحْرِ فَأَدُسُّهُ فِي فِيهِ مَخَافَةَ أَنْ تُدْرِكَهُ الرَّحْمَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

Camwebelwe kuli ifwe [Abdu bin Humaid] caebelwe kuli ifwe [Al Hajjaj bin Minhal] caebelwe kuli ifwe [Hammad bin Salamah] ukufuma kuli [Ali bin Zaid] ukufuma kuli [Yusuf bin Mihran] ukufuma kuli [Ibn Abbas] ukuti Kasesema suminisheni ukuti, Lesa atile: lesa ukufumyako fye ifyo Abana ba kwa Israele basuminamo Jibril atile: We Muhamadi, nga wanmwene ilyo nalesakamana imibele ya muli bemba, lyena nalimufukatile akanwa pantu naletina ukuti kuti akwata uluse. Abu Isa atile iyi hadishi yali bwino.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3033

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ وَعَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ ذَكَرَ أَحَدُهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّ جِبْرِيلَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ يَدُسُّ فِي فِي فِرْعَوْنَ الطِّينَ خَشْيَةَ أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَرْحَمَهُ اللَّهُ أَوْ خَشْيَةَ أَنْ يَرْحَمَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

[Muhammad bin Abdul a’la Ash Shan’ani] atubuulile [Khalid bin Al Harith] atubuulile [Syu’bah] atwebele [Adi bin Tsabit] na [Atho’ bin As Sa’ib] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn Abdul’A’la’Ashib], umo uwa bene atile 10:10, 11. 10 Ukubika umushili mu kanwa ka kwa Farao pantu aletiina ukuti kuti atila Laa ilaaha Illallaah kabili lyene Lesa kuti amufwila uluse nelyo aletiina ukuti Lesa kuti amufwila uluse. Abu Isa atile iyi hadith yali iyalinga.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3034

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ وَكِيعِ بْنِ حُدُسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ كَانَ رَبُّنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ خَلْقَهُ قَالَ كَانَ فِي عَمَاءٍ مَا تَحْتَهُ هَوَاءٌ وَمَا فَوْقَهُ هَوَاءٌ وَخَلَقَ عَرْشَهُ عَلَى الْمَاءِقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ الْعَمَاءُ أَيْ لَيْسَ مَعَهُ شَيْءٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَكِيعُ بْنُ حُدُسٍ وَيَقُولُ شُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَهُشَيْمٌ وَكِيعُ بْنُ عُدُسٍ وَهُوَ أَصَحُّ وَأَبُو رَزِينٍ اسْمُهُ لَقِيطُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

Nga ca kuti [Ahmad bin Mani’] atubuulile [Yazid bin Harun] atubuulile [Hammad bin Salamah] ukufuma kuli [Ya’la bin Atho`] na [Waki’ bin Hudus] ukufuma kuli [banyinakulu, Abu Razin] atile: Inshita imo nalipwishe ukuti: We Mutumwa wa fibumbwa Wene pa ntanshi ya kwa Lesa, ni kwi Lesa ali pa ntanshi ya Lesa? Ayaswike ati: ‘Ali mwikumbi ilikalamba, pa muulu na pa nshi tapali umwela kabili alengele ‘arsh Wakwe pa muulu wa menshi’. Ishiwi lya kuti Ama` lya kuti tapali nangu cimo icaba na co. Abu Isa atile: “E fyo Hamadi na Waki’ balondolwele. Syu’ba, Abu Awana, Husyaim na Waki’ bin Udus batile kabili calicilapo ukuba ica cine. Ishina lya kwa Abu Rasini ni Lakiti binu Amir. Abu Isa atile iyi hadishi yali bwino.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3035

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُمْلِي وَرُبَّمَا قَالَ يُمْهِلُ لِلظَّالِمِ حَتَّى إِذَا أَخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ ثُمَّ قَرَأَ{ وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ نَحْوَهُ وَقَالَ يُمْلِي حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَقَالَ يُمْلِي وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ

Caebelwe kuli ifwe ukuti [Abu Kuraib] atwebele [Abu Mu’awiyah] ukufuma kuli [Buraid bin Abdullah] ukufuma kuli [Abu Buraidah] ukufuma kuli [Abu Musa] atile: ‘Mu cine cine, Lesa Tabaaraka wa Ta’ala aleka ukucusha - napamo atile: tabapeela ububifi kuli bene te kubaleka ukuya,’ lyene abelengele ukuti: ‘Kabili uku kukanda kwaba Shikulu wenu, ilyo akanda abantu ba mu fyalo abacita ububifi. Mu cine cine, ukukandwa Kwakwe kukaba ukwa bulanda nga nshi kabili ukwakosa.’ 102- Abu Isa atile: Iyi hadith yalicindama. Abu Usamah alondolwele ukufuma kuli Buraida mu kumoneka kabili atile: Lekeni. Atwebele [Ibrahimu bin Sa’id Aljauhari] ukufuma kuli [Abu Usamah] ukufuma kuli [Buraid bin Abdullah bin Abu Burda] ukufuma kuli [shikulu wakwe, Abu Burda] ukufuma kuli [Abu Musa] ukufuma kuli kasesema Sallau Salam kabili atile: Lekeni. Tacimfishe.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3036

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ هُوَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَسَعِيدٌ }سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَعَلَى مَا نَعْمَلُ عَلَى شَيْءٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى شَيْءٍ لَمْ يُفْرَغْ مِنْهُ قَالَ بَلْ عَلَى شَيْءٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ وَجَرَتْ بِهِ الْأَقْلَامُ يَا عُمَرُ وَلَكِنْ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عَمْرٍو

Atile: “Ilyo icikomo casokolwelwe: ‘Eico pali abo aba nsansa balipo’. -Huud: 105- Nalipwishe umukalamba wa bashilika ukuti: We Kasesema wa kwa Lesa, bushe tucita imilimo yesu ukushintilila pa cintu icapingwilwepo nelyo ukushintilila pa cintu cimo icapingwilwepo? Ayaswike ukuti: ‘Ukushintilila pa cintu cimo icapingwilwepo - ukufika kwakwe -, kabili icalondolwelwe ku kalata, O Umar. Lelo umuntu umo umo apeelwa ukwangufyanya mu cintu cimo icapangwa kuli wene'. Abu Isa atile iyi hadith yali iyalinga. ukupitila muli iyi sanad, twaishiba fye pali ici ukufuma ku hadith ya kwa Abdulmalik bin Amru.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3037

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي عَالَجْتُ امْرَأَةً فِي أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَإِنِّي أَصَبْتُ مِنْهَا مَا دُونَ أَنْ أَمَسَّهَا وَأَنَا هَذَا فَاقْضِ فِيَّ مَا شِئْتَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ سَتَرَكَ اللَّهُ لَوْ سَتَرْتَ عَلَى نَفْسِكَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ فَأَتْبَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا فَدَعَاهُ فَتَلَا عَلَيْهِ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ هَذَا لَهُ خَاصَّةً قَالَ لَا بَلْ لِلنَّاسِ كَافَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَرِوَايَةُ هَؤُلَاءِ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ الثَّوْرِيِّ وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَسِمَاكٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَعْمَشَ وَقَدْ رَوَى سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ici citabo ca kuti: “Kwali umuntu uwaishile kuli Kasesema kabili atile: “Nalitemenwe ukusekelela no mwanakashi uwali ukutali no kumukalipa, ine nga fintu mulefwaya! Umar atile kuli wene: Mu cine cine, Allah akafimba ububi bobe nga wabufisa mu mutima obe. Umuntu uukalamba na Salam tamupeele nangu -icasuko- icinono. Uyu mwaume aile kabili alimukonkele lyena amwitile no kumubelenga icikomo ca kuti 'Kabili imikeni ipepo ku mpela shonse shibili isha kasuba - ulucelo na cungulo - na pa kutendeka kwa bushiku.' Na kuba, imilimo isuma ilafumyapo imembu sha milimo imbi. Ico ca kucenjesha kuli abo abaibukisha’. -Umo pali bene aipwishe ukuti: Bushe ni kuli wene fye? Ayaswike ukuti: ‘Awe, lelo ku bantunse bonse’. Abu Isa atile iyi hadishi ya cine cine. Nga filya fine [Israele] alondolwele ukufuma kuli [Limak] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Alqamah] na [Al Aswad] ukufuma kuli [Abdullah] ukufuma kuli kasesema saw. [Sufyan Ats Tsauri] alondolwele ukufuma kuli [Limak] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Abdullah] ukufuma kuli Kasesema, cilemoneka. Ilyashi lyabo lya cine cine ukucila ilyashi lya kwa Ats Tsauri. [Syu’bah] alondolwele ukufuma kuli [Simak bin Harb] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Al Aswad] ukufuma kuli [Abdullah] ukufuma kuli kasesema sallau’alaahi wa Salam cilemoneka. Atwebele [Muhammad bin Yahya An Naisaburi] atwebele [Muhamadi bin Yusuf] ukufuma kuli [Sufyan Ats Tsauri] ukufuma kuli [Al A'masy] na [Simak] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Abdurlahman bin Yazid] ukufuma kuli [Abdullah] ukufuma kuli 'kasesema Salla's. Atwebele ukuti [Mahmud bin Ghailan] atwebele [Al Fadll bin Musa] ukufuma kuli [Sufyan] ukufuma kuli [Simak] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Abdurrahman bin Yazid] ukufuma kuli [Abdullah bin Mas’ud] ukufuma kuli kasesema sallallahu ‘alaihi wa Salam cilemoneka ukuti te kuti acite ifi: Kabili [Sulaiman At Taimi] alondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Abu Uthman An Nahdi] ukufuma kuli [Ibn Mas’ud] ukufuma kuli kasesema Sallau.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3038

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلًا لَقِيَ امْرَأَةً وَلَيْسَ بَيْنَهُمَا مَعْرِفَةٌ فَلَيْسَ يَأْتِي الرَّجُلُ شَيْئًا إِلَى امْرَأَتِهِ إِلَّا قَدْ أَتَى هُوَ إِلَيْهَا إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يُجَامِعْهَا قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }فَأَمَرَهُ أَنْ يَتَوَضَّأَ وَيُصَلِّيَ قَالَ مُعَاذٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهِيَ لَهُ خَاصَّةً أَمْ لِلْمُؤْمِنِينَ عَامَّةً قَالَ بَلْ لِلْمُؤْمِنِينَ عَامَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يَسْمَعْ مِنْ مُعَاذٍ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ مَاتَ فِي خِلَافَةِ عُمَرَ وَقُتِلَ عُمَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى غُلَامٌ صَغِيرٌ ابْنُ سِتِّ سِنِينَ وَقَدْ رَوَى عَنْ عُمَرَ وَرَآهُ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ

Atwebele [Abdu bin Humaid] atwebele [Husain bin Ali Al Ju'fi] ukufuma kuli [Za`idah] ukufuma kuli [Abdul Malik bin Umair] ukufuma kuli [Abdurahman bin Abi Laila] ukufuma kuli [Mu'adz] atile: Umo aishile kuli Kasesema kuli ine: umo na umbi kabili umwaume alecita ubucende nankwe lelo tacitile ukutemwa nankwe? Atile: Lyena Allah atumine 'Kabili aimike ipepo ku mpela shonse shibili isha kasuba - ulucelo na cungulo - na pa kutendeka kwa bushiku.' Na kuba, imilimo isuma ilafumyapo imembu sha milimo imbi. Ico ca kucenjesha kuli abo abaibukisha’. -Huud: 114- lyena amwebele ukusamba no kupepa. Lyena Mu’adz aipwishe ukuti: We Mutumwa wa kwa Lesa, bushe ici cali fye kuli wene nelyo ku basumina bonse? Ayaswike ukuti: ‘Ici ca basumina bonse pamo’. Abu Isa atile: Iyi hadishi tayasuntinkanishiwa. Abdurahman bin Abu Laila taumfwile ukufuma kuli Mu’adz. Muadz bin Jabal afwile mu nshita ya bufumu bwa kwa Umar. Umar afwile ilyo Abdurahman bin Abu Laila acili umwaice uwa myaka mutanda. Alilondolwele ukufuma kuli Umar kabili alimwene. [Syu’bah] alondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Abdul Malik bin Umair] ukufuma kuli [Abdulrahman bin Abu Laila] ukufuma kuli kasesema mu nshila ya mursal.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3039

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَجُلًا أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ قُبْلَةَ حَرَامٍ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنْ كَفَّارَتِهَا فَنَزَلَتْ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ }فَقَالَ الرَّجُلُ أَلِي هَذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ لَكَ وَلِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atile [Muhammad bin Basyar] atwebele [Yahya bin Sa’id] ukufuma kuli [Sulaiman At Taimi] ukufuma kuli [Abu Uthman] ukufuma kuli [Ibn Mas’ud], Kwali umwaume uwalepuma umwanakashi, lyene aile kuli Kasesema Sallallaahu ‘alaihi wa Salam no kwipusha pa lwakwe - ukubika ipepo ku mbali shonse shibili isha bushiku - ulucelo na cungulo - kabili pa kutendeka kwa iko. ubushiku. Mu cine cine, imilimo isuma ilafumyapo imembu ne milimo imbi’. -Huud: 114- lyena umwaume aipwishe na kabili: Bushe ici maka maka kuli ine, we Mutumwa wa kwa Lesa? Ayaswike ati: ‘Kuli iwe na ku ummah wandi uwacitile’. Abu Isa atile iyi hadishi ya cine cine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3040

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الْيَسَرِ قَالَأَتَتْنِي امْرَأَةٌ تَبْتَاعُ تَمْرًا فَقُلْتُ إِنَّ فِي الْبَيْتِ تَمْرًا أَطْيَبَ مِنْهُ فَدَخَلَتْ مَعِي فِي الْبَيْتِ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَتَقَبَّلْتُهَا فَأَتَيْتُ أَبَا بَكْرٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلَا تُخْبِرْ أَحَدًا فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ عُمَرَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلَا تُخْبِرْ أَحَدًا فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ أَخَلَفْتَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فِي أَهْلِهِ بِمِثْلِ هَذَا حَتَّى تَمَنَّى أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ أَسْلَمَ إِلَّا تِلْكَ السَّاعَةَ حَتَّى ظَنَّ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ قَالَ وَأَطْرَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَوِيلًا حَتَّى أَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِلَى قَوْلِهِ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ }قَالَ أَبُو الْيَسَرِ فَأَتَيْتُهُ فَقَرَأَهَا عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَصْحَابُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا خَاصَّةً أَمْ لِلنَّاسِ عَامَّةً قَالَ بَلْ لِلنَّاسِ عَامَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ ضَعَّفَهُ وَكِيعٌ وَغَيْرُهُ وَأَبُو الْيَسَرِ هُوَ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ هَذَا الْحَدِيثَ مِثْلَ رِوَايَةِ قَيْسِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ

Atile: “Umwanakashi umo aishile kuli ine ilyo aleshitisha amadate ayacilapo ukucila, natile: Umwanakashi aingile mu ng’anda na ine lyena namukatile, namufukatile lyena naile kuli Abu Bakr no kulandapo pali ifyo. Abu Bakr atile: Fimba -insoni- shobe, lapile kabili wishimikilako umuntu nangu umo. Tacayangwike ukulolela, e co naile kuli Umar no kumulondolwela. Umar atile: Fimba -insoni- shobe, ulapile kabili wishimikilako umuntu nangu umo. Nalifililwe ukulolela ica kuti naile kuli Rasulullah kabili namwebele, atile: ‘Bushe ulebepa umukashi wa muntu uulelwisha mu nshila ya kwa Lesa?’ ukufika na lintu alefwaya ukuti tapilibukile ku Buislamu kano fye pali ilya nshita, ukufika na lintu aletontonkanya ukuti ali pa ba kwikala muli helo. Mulungu ali fye uwafuuka pa nshita itali ukufika ilyo Lesa amusokolwelele ukuti: ‘Kabili shimikileni ipepo ku mpela shonse shibili isha kasuba - ulucelo na cungulo - kabili pa kutendeka kwa bushiku’ ukufika ku mashiwi Yakwe aya kuti: ‘Ukucenjesha kuli abo abaibukisha’. -Huud: 114-115- Abu Al Yasar atile: Naile kuli wene lyena Umutumwa wakwa Lesa alibelengele kuli ine lyena ifibusa fyakwe batile: We Mutumwa wakwa Lesa, bushe ca kuli wene eka nelyo ca ku bantu bonse? Ayaswike ati: Ku bantunse bonse’. Abu Isa atile: “Iyi hadith yalicindama nga nshi. Qais bin Ar Rabi’ alicefiwe kuli Waki’ na bambi. Abu Al Yasar ni Ka'ab bin Amru. Abu Isa atile: [Sharik] alondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Uthman bin Abdullah] nga fintu alondolwele kuli Qais bin Ar Rabi'. Abu Isa atile: “Muli iyi milandu muli hadith iyapalana ukufuma kuli Abu Umama, Watsila bin Al Asqa’ na Anas bin Malik.