Imam Tirmidzi : 3001
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ ابْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِسُئِلَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ }فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَأَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلَهُ اللَّهُ النَّارَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُمَرَ وَقَدْ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بَيْنَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ وَبَيْنَ عُمَرَ رَجُلًا مَجْهُولًا
Безгә [Әл Әшари] безгә [Мәан] безгә [Мәлик бин Әнәс]дән [Зәйд бин Әбү Унәйсә]дән [Габделхәмид бин Абдуррахман бин Зәйд бин Әл Хәттахаб]дан [Мөслим бин Ясар Әл Җүһәни]дән болай дип сөйләде: [Гомәр бин Әл Хәттахаб] бервакыт "Һәм -исегездә тотыгыз - Раббыбыз Адәм балаларының нәселен аларның ата-бабалары тәннәреннән чыгарды, һәм Аллаһ аларның җаннарына шаһитлек бирде - "Мин сезнең Раббыбыз түгелмен?" - диде. Алар: "Әйе - Син безнең Раббыбыз - без шаһитлар", - дип җавап бирделәр. -Без моны эшлибез - Кыямәт көнендә сез: "Без - Адәм балалары - моның - Раббыбызның берлегеннән - гафил идек" - дип әйтмәссез. -Әгъраф: 172- Гомәр әйтте: Мин Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вә сәләмнән бу хакта сораганнарын ишеттем, һәм ул болай дип җавап бирде: "Чынлыкта, Аллаһ Адәмне яратты, аннары уң кулы белән аның аркасын сыйпады, аннары балалар тудырды, аннары: "Мин аларның барысын да җәннәттә яшәр өчен һәм җәннәт әһеленең гамәлләре белән яраттым", - диде. Аннары Ул аның аркасын сыйпады, аннары аннан балалар чыкты, аннары: "Мин аларны җәһәннәмдә яшәр өчен һәм җәһәннәмдәге белгечләрнең гамәлләре белән яраттым", - диде. Аннары кешеләр: "Әй Аллаһның Илчесе, изге гамәлләр кылуның ни файдасы бар?" - дип сорадылар. Ул җавап бирде: "Чынлыкта, әгәр Аллаһ колларны җәннәт әгъзалары итеп яратса, Ул аларны җәннәт әгъзалары белән изге гамәлләр кылырга күндерәчәк, алар шул хәлдә үлгәнче, аннары Аллаһ аларны җәннәткә кертәчәк. Шул ук вакытта, әгәр Ул колны җәһәннәмдәге белгечләр итеп яратса, Ул аны җәһәннәмдәге белгечләрнең гамәлләре белән изге гамәлләр кылырга күндерәчәк, алар шул хәлдә үлгәнче, аннары Аллаһ аларны җәһәннәмгә кертә." Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән. Мөслим ибн Ясар Гомәрдән хәбәр алмаган. Аларның кайберләре Мөслим ибн Ясар белән Гомәр арасындагы бу риваять чылбырында билгесез берәү турында искә алганнар.
Imam Tirmidzi : 3002
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَسَقَطَ مِنْ ظَهْرِهِ كُلُّ نَسَمَةٍ هُوَ خَالِقُهَا مِنْ ذُرِّيَّتِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَجَعَلَ بَيْنَ عَيْنَيْ كُلِّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ وَبِيصًا مِنْ نُورٍ ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى آدَمَ فَقَالَ أَيْ رَبِّ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالَ هَؤُلَاءِ ذُرِّيَّتُكَ فَرَأَى رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَعْجَبَهُ وَبِيصُ مَا بَيْنَ عَيْنَيْهِ فَقَالَ أَيْ رَبِّ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا رَجُلٌ مِنْ آخِرِ الْأُمَمِ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ يُقَالُ لَهُ دَاوُدُ فَقَالَ رَبِّ كَمْ جَعَلْتَ عُمْرَهُ قَالَ سِتِّينَ سَنَةً قَالَ أَيْ رَبِّ زِدْهُ مِنْ عُمْرِي أَرْبَعِينَ سَنَةً فَلَمَّا قُضِيَ عُمْرُ آدَمَ جَاءَهُ مَلَكُ الْمَوْتِ فَقَالَ أَوَلَمْ يَبْقَ مِنْ عُمْرِي أَرْبَعُونَ سَنَةً قَالَ أَوَلَمْ تُعْطِهَا ابْنَكَ دَاوُدَ قَالَ فَجَحَدَ آدَمُ فَجَحَدَتْ ذُرِّيَّتُهُ وَنُسِّيَ آدَمُ فَنُسِّيَتْ ذُرِّيَّتُهُ وَخَطِئَ آدَمُ فَخَطِئَتْ ذُرِّيَّتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Габд бин Хөмәйд] безгә [Әбу Нуайм] безгә [Хисьям бин Саад] сөйләгән, [Зәйд бин Әсләм] әйткән, [Әбу Салих] әйткән, [Әбу Һөрәйрә] әйткән: Пәйгамбәр галәйһиссәлам болай диде: «Аллаһ Адәмне яраткач, аның аркасын ышкыды һәм аның аркасыннан Аллаһ Адәм токымыннан Кыямәт көненә кадәр яраткан һәрбер җан төште һәм һәрберсенең күзләре арасына нур чәчте, аннары аларны Адәм каршына китерделәр, ул сорады: «Йә Раббым, алар кемнәр?» Аллаһ җавап бирде: «Алар Синең токымың». Адәм аларның берсен күрде һәм күзләре арасындагы нур чәчүе аны гаҗәпләндерде. Адәм сорады: «Йә Раббым, ул кем?» Аллаһ җавап бирде: «Ул - синең токымыңнан булган, Дауд исемле ахырзаман кешесе». Адәм сорады: «Йә Раббым, Син аның гомерен күпме яраттың?» Аллаһ җавап бирде: «Алтмыш ел». Адәм сорады: «Йә Раббым, гомеремә кырык ел өстә». Адәмнең яше билгеләнгәч, үлем фәрештәсе аның янына килеп: "Минем әле кырык елым калмадымы?" – дип сорады. Үлем фәрештәсе: "Син аны улың Давытка бирмәдеңме?" – диде. Адәм аны кире какты, аның токымы да кире какты. Адәм онытылды, аның токымы да онытылды. Адәм ялгышты, аның токымы да ялгышты", – диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы". Әбү Һөрәйрәдән пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вә сәлләмнән башка бер иснәд белән риваять ителә.
Imam Tirmidzi : 3003
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا حَمَلَتْ حَوَّاءُ طَافَ بِهَا إِبْلِيسُ وَكَانَ لَا يَعِيشُ لَهَا وَلَدٌ فَقَالَ سَمِّيهِ عَبْدَ الْحَارِثِ فَسَمَّتْهُ عَبْدَ الْحَارِثِ فَعَاشَ وَكَانَ ذَلِكَ مِنْ وَحْيِ الشَّيْطَانِ وَأَمْرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ
Безгә [Мөхәммәд бин Әл Мустанна] безгә [Абдүш Шәмәд бин Габделварит] безгә [Гомәр бин Ибраһим]дән [Катада]дан [Әл Хәсән]дән [Сәмура]дан риваять кылды. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм болай диде: «Һава йөкле булганда, Иблис аның янына килде, һәм аның - Һаваның - исән балалары булмады, шуңа күрә Иблис аңа: «Аның исемен Габдүлхарит дип куй. Ул яшәде, һәм бу шайтанның вәхийе һәм әмеренең бер өлеше», - диде. Әбү Гайсә бу хәдиснең хәсән гариб булуын әйтте. Без аны Габдүш Шәмәдтән риваять кылганнар, ләкин аны риваять итмәгәннәр. Габдүш Шәмәдтән риваять кылганнар, ләкин риваять итмәгәннәр. Габдүш Шәмәд Басра мөгаллиме булган.
Imam Tirmidzi : 3004
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ جِئْتُ بِسَيْفٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ شَفَى صَدْرِي مِنْ الْمُشْرِكِينَ أَوْ نَحْوَ هَذَا هَبْ لِي هَذَا السَّيْفَ فَقَالَ هَذَا لَيْسَ لِي وَلَا لَكَ فَقُلْتُ عَسَى أَنْ يُعْطَى هَذَا مَنْ لَا يُبْلِي بَلَائِي فَجَاءَنِي الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّكَ سَأَلْتَنِي وَلِيس لِي وَإِنَّهُ قَدْ صَارَ لِي وَهُوَ لَكَ قَالَ فَنَزَلَتْ{ يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْأَنْفَالِ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبٍ أَيْضًا وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ
[Әбу Кураиб] безгә [Әбу Бәкер бин Айяси] [Ашим бин Баһдалаһ] [Мөсгаб бин Сәгъд] [аның әтисеннән] ул болай диде: Бәдр сугышы көнендә мин Аллаһның Илчесенә (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) кылыч алып килдем, мин: "Әй Аллаһның Илчесе, Аллаһ минем йөрәгемне мөшрикләрдән дәвалады - яки бу җөмләгә охшаш нәрсә - мин сездән миңа бу кылычны бирүегезне сорыйм", - дидем. Ул җавап бирде: "Бу кылыч минеке дә, сезнеке дә түгел". Мин кылычның миңа бирелүен өметләндем, чөнки беркем дә минем кебек нык сугышмады. Шуннан соң Аллаһның Илчесе минем яныма килде һәм: "Син аны миннән сорадың, ул минеке булмаганда, хәзер ул минеке һәм мин аны сиңа бирәм", - диде, аннары аять иңде: "Алар сездән сугыш табышын бүлү турында сорыйлар". - Әл-Әнфәл: 1-. Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән-сәхих булуын әйтте. Һәм [Симак бин Харб] аны [Мөшгабтан] да риваять иткән. Һәм бүлектә Убада бин Әш Шамиттан
Imam Tirmidzi : 3005
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَدْرٍ قِيلَ لَهُ عَلَيْكَ الْعِيرَ لَيْسَ دُونَهَا شَيْءٌ قَالَ فَنَادَاهُ الْعَبَّاسُ وَهُوَ فِي وَثَاقِهِ لَا يَصْلُحُ وَقَالَ لِأَنَّ اللَّهَ وَعَدَكَ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ وَقَدْ أَعْطَاكَ مَا وَعَدَكَ قَالَ صَدَقْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Абдурраззак]дан [Исраилдән] [Симактан] [Икримадан] [Ибн Аббас] болай диде: Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вә сәләм Бәдр сугышы турында сөйләгәннән соң, аңа: «Сезнең патшалыгыгыз кәрванга һөҗүм итсен, аны бернәрсә дә сакламый», – диделәр. Аннары Аббас аны чакырды, ул вакытта Аббас бәйләнгән иде, Аббас: «Бу урынсыз», – диде. Чөнки Аллаһ ике төркемнең берсен вәгъдә итте һәм патшага вәгъдә иткәнне бирде. Ул: «Сез хаклы», – диде. Әбү Гайсә: «Бу хәдис ышанычлы», – диде.
Imam Tirmidzi : 3006
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عبَّاسٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَنَظَرَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ وَهُمْ أَلْفٌ وَأَصْحَابُهُ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَبِضْعَةُ عَشَرَ رَجُلًا فَاسْتَقْبَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَيْهِ وَجَعَلَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ اللَّهُمَّ أَنْجِزْ لِي مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ آتِنِي مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةَ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ لَا تُعْبَدُ فِي الْأَرْضِ فَمَا زَالَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ مَادًّا يَدَيْهِ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ مِنْ مَنْكِبَيْهِ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَأَلْقَاهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَفَاكَ مُنَاشَدَتَكَ رَبَّكَ إِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ }فَأَمَدَّهُمْ اللَّهُ بِالْمَلَائِكَةِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي زُمَيْلٍ وَأَبُو زُمَيْلٍ اسْمُهُ سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ وَإِنَّمَا كَانَ هَذَا يَوْمَ بَدْرٍ
Безгә сөйләде [Мөхәммәд бин Басиар] безгә сөйләде [Гомәр бин Юнус Әл Ямами] безгә әйтте [Икримә бин Аммар] безгә әйтте [Әбу Зумәйл] безгә әйтте [Абдуллаһ бин Аббас] безгә сөйләде [Гомәр бин Әл Хатсаб] болай диде: Пәйгамбәр галәйһиссәлам мөшрикләрнең мең кеше, ә аның юлдашлары өч йөз һәм уннан артык кеше икәнен күрде, аннары кыйблага борылып, кулларын күтәреп дога кылды: ӘЛЛӘҮҺҮММӘ ӘНҖИЗ ЛИИ МАА ВӘ'ДӘНИИ, ӘЛЛӘҮҺҮММӘ ИН ТҮХЛИК ХӘЗЗИХИЛ 'ИШУБАТА МИН ӘХЛИЛ ИСЛААМ, ЛӘ ТҮБӘД ФИЛ АРЗИ. «И Аллаһ, миңа вәгъдә иткән һәрнәрсәне бир, и Аллаһ, миңа вәгъдә иткән һәрнәрсәне китер, и Аллаһ, әгәр син бу мөселманнарны юк итсәң, бу җирдә беркем дә сиңа табынмаячак», – диде. Ул дога кылды һәм кулларын күтәрде, хәтта шәле җилкәсеннән төшеп китте, аннары Әбу Бәкер аны алып кире киде. иңбашларыннан кочаклап алды, аннары ул - әйтерсең - аны артыннан кочаклап алды һәм: "Әй Аллаһ пәйгамбәре, сиңа соравыңны әйтү җитә, чөнки Ул сиңа вәгъдә ителгәннең барысын да бирәчәк", - диде. Шуннан соң Аллаһ: "-Исегездә тотыгыз-" дигән аятьне төшерде, сез Раббыгыздан ярдәм сораганда, Ул сезгә рөхсәт бирде: "Чыннан да, мин сезгә бер-бер артлы мең фәрештә китерәчәкмен", - диде. - "Әл-Әнфал": 9- Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән-сәхих гариб булуын әйтте, без аны Гомәрнең хәдисеннән генә белмибез, Икримә бин Аммарның Әбу Зөмәйлдән килгән хәдисеннән генә беләбез. Әбу Зөмәйлнең исеме Симак әл-Хәнәфи. Бу Бәдр сугышында булды.
Imam Tirmidzi : 3007
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيَّ أَمَانَيْنِ لِأُمَّتِي{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ }فَإِذَا مَضَيْتُ تَرَكْتُ فِيهِمْ الِاسْتِغْفَارَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْمَعِيلُ بْنُ مُهَاجِرٍ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ
Безгә [Суфиян бин Ваки] безгә [Ибн Нумайр]дан [Исмәгыйль бин Ибраһим бин Мөхаҗир]дан [Әббад бин Йосыф]дан [Әбу Бурда бин Әбу Муса]дан [әтисеннән] болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: "Аллаһ миңа өммәтем өчен ике иминлек гарантиясен җибәрде: "Син - Мөхәммәд - алар арасында булганда, Аллаһ аларны беркайчан да җәзаламаячак. Һәм алар гафу сораганда, Аллаһ аларны җәзаламаячак". -Әл-Әнфал: 33- һәм мин үлгәч, мин аларга Кыямәт көненә кадәр истигъфар кылам". Бу хәдис гариб. Исмәгыйль бин Мөхаҗир хәдистә зәгыйфьләнгән.
Imam Tirmidzi : 3008
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ رَجُلٍ لَمْ يُسَمِّهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ عَلَى الْمِنْبَرِ{ وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ }قَالَ أَلَا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَلَا إِنَّ اللَّهَ سَيَفْتَحُ لَكُمْ الْأَرْضَ وَسَتُكْفَوْنَ الْمُؤْنَةَ فَلَا يَعْجِزَنَّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَلْهُوَ بِأَسْهُمِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ رَوَاهُ أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَحَدِيثُ وَكِيعٍ أَصَحُّ وَصَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ لَمْ يُدْرِكْ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ وَقَدْ أَدْرَكَ ابْنَ عُمَرَ
Безгә [Әхмәд бин Мани] безгә [Ваки] сөйләгән, ул [Усама бин Зәйдтән] [Салих бин Кайсаннан] [исемсез кешедән] [Укба бин Әмирдән] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вә сәләмнең минбәрдә бу аятьне укыганын әйттеләр: "Һәм аларга каршы көчегез җиткәнчә әзерләнегез". -Әл-Әнфал: 60- аннары болай диде: "Көчнең ук атуда икәнен белегез" - ул сүзләрен өч тапкыр кабатлады - Аллаһ сезгә бу җирдә җиңү бирәчәген һәм сезгә җитәрлек ризык булачагын белегез, шуңа күрә сезнең берегез дә аның уклары белән уйнаудан туймасын". Әбу Гайсә болай диде: "Аларның кайберләре бу хәдисне [Усама бин Зәйдтән] [Салих бин Кайсаннан] риваять иттеләр. Усама һәм берничә кеше Укба бин Әмирдән риваять иттеләр. Вакиъ хәдисе ышанычлырак. Салих бин Кайсан Укба бин Әмир белән очрашмады, ә ул Ибн Гомәр белән очрашты.
Imam Tirmidzi : 3009
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ وَجِيءَ بِالْأَسَارَى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَقُولُونَ فِي هَؤُلَاءِ الْأَسَارَى فَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةً طَوِيلَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْفَلِتَنَّ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا بِفِدَاءٍ أَوْ ضَرْبِ عُنُقٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا سُهَيْلَ ابْنَ بَيْضَاءَ فَإِنِّي قَدْ سَمِعْتُهُ يَذْكُرُ الْإِسْلَامَ قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَمَا رَأَيْتُنِي فِي يَوْمٍ أَخْوَفَ أَنْ تَقَعَ عَلَيَّ حِجَارَةٌ مِنْ السَّمَاءِ مِنِّي فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ قَالَ حَتَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا سُهَيْلَ ابْنَ الْبَيْضَاءِ قَالَ وَنَزَلَ الْقُرْآنُ بِقَوْلِ عُمَرَ{ مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ }إِلَى آخِرِ الْآيَاتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ
[Хәннәд] безгә [Әбу Муавия]дән [Әл-Әмәштән] [Әмр бин Мөррәдән] [Әбу Убәйдә бин Абдуллаһтан] [Абдуллаһ бин Мәсгудтан] болай дип сөйләгән: Бәдер сугышы булгач һәм әсирләр китерелгәч, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) сорады: "Бу әсирләр турында нәрсә уйлыйсыз?" - бу хикәя озын хәдистә искә алына - ул болай диде: "Аларның берсе дә фидия яки киселгәннән башка азат ителмәсен - үтерелсен". Габдуллаһ бин Мәсгуд болай диде: "Сөһәйл бин Әл-Бәйдадан кала, әй Аллаһның Илчесе, чөнки мин аның Ислам динен кабул иткәнен ишеттем. Ул тынып калды." -Абдуллаһ бин Мәсгуд- болай диде: Мин беркайчан да күктән ташлар явып, миңа төшәр дип курыкмадым, ләкин шул вакытта гына ул: "Әйе, Сөһәйл бин Әл-Бәйдадан кала", - диде, аннары Гомәрнең сүзләре белән туры килгән аять иңде: "Пәйгамбәргә җирдәге дошманын җиңәр алдыннан әсирләр тоту дөрес түгел". -Әл-Әнфал: 67- Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән булуын әйтте.
Imam Tirmidzi : 3010
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زَائِدَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمْ تَحِلَّ الْغَنَائِمُ لِأَحَدِ سُودِ الرُّءُوسِ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانَتْ تَنْزِلُ نَارٌ مِنْ السَّمَاءِ فَتَأْكُلُهَا قَالَ سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ فَمَنْ يَقُولُ هَذَا إِلَّا أَبُو هُرَيْرَةَ الْآنَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ وَقَعُوا فِي الْغَنَائِمِ قَبْلَ أَنْ تَحِلَّ لَهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَوْلَا كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ
Безгә [Әбдү бин Һөмәйд] миңа [Мөавия бин Әмру]дан [Зәйдәдән] [Әл-Амәсидән] [Әбү Салихтан] [Әбү Һөрәйрәдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәсәләмнән: "Сугыш табышы сездән алдагы беркемгә дә рөхсәт ителми, чөнки алар күктән төшкән ут белән яндырылган", - диде. Сөләйман әл-Амәси болай диде: "Моны Әбү Һөрәйрәдән башка беркем дә әйтмәде, һәм Бәдер сугышы булгач, алар Аллаһ аны рөхсәт иткәнче, ганимәне алырга ашыктылар. Аннары Аллаһ: "Әгәр Аллаһ тарафыннан алдан язылган хөкем булмаса, сез алган фидия өчен зур газапка дучар булыр идегез", - дигән аятьне төшерде. - Әл-Әнффал: 68- Әбү Гайсә бу хәдиснең хәсән сахих гариб булуын әйтте.
Imam Tirmidzi : 3011
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَسَهْلُ بْنُ يُوسُفَ قَالُوا حَدَّثَنَا عَوْفُ بْنُ أَبِي جَمِيلَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ الْفَارِسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قُلْتُ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ مَا حَمَلَكُمْ أَنْ عَمَدْتُمْ إِلَى الْأَنْفَالِ وَهِيَ مِنْ الْمَثَانِي وَإِلَى بَرَاءَةٌ وَهِيَ مِنْ الْمِئِينَ فَقَرَنْتُمْ بَيْنَهُمَا وَلَمْ تَكْتُبُوا بَيْنَهُمَا سَطْرَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَوَضَعْتُمُوهَا فِي السَّبْعِ الطُّوَلِ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ عُثْمَانُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا يَأْتِي عَلَيْهِ الزَّمَانُ وَهُوَ تَنْزِلُ عَلَيْهِ السُّوَرُ ذَوَاتُ الْعَدَدِ فَكَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الشَّيْءُ دَعَا بَعْضَ مَنْ كَانَ يَكْتُبُ فَيَقُولُ ضَعُوا هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَإِذَا نَزَلَتْ عَلَيْهِ الْآيَةَ فَيَقُولُ ضَعُوا هَذِهِ الْآيَةَ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَكَانَتْ الْأَنْفَالُ مِنْ أَوَائِلِ مَا أُنْزِلَتْ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَتْ بَرَاءَةٌ مِنْ آخِرِ الْقُرْآنِ وَكَانَتْ قِصَّتُهَا شَبِيهَةً بِقِصَّتِهَا فَظَنَنْتُ أَنَّهَا مِنْهَا فَقُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُبَيِّنْ لَنَا أَنَّهَا مِنْهَا فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ قَرَنْتُ بَيْنَهُمَا وَلَمْ أَكْتُبْ بَيْنَهُمَا سَطْرَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَوَضَعْتُهَا فِي السَّبْعِ الطُّوَلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَوْفٍ عَنْ يَزِيدَ الْفَارِسِيِّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَيَزِيدُ الْفَارِسِيُّ هُوَ مِنْ التَّابِعِينَ قَدْ رَوَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ غَيْرَ حَدِيثٍ وَيُقَالُ هُوَ يَزِيدُ بْنُ هُرْمُزَ وَيَزِيدُ الرَّقَاشِيُّ هُوَ يَزِيدُ بْنُ أَبَانَ الرَّقَاشِيُّ وَهُوَ مِنْ التَّابِعِينَ وَلَمْ يُدْرِكْ ابْنَ عَبَّاسٍ إِنَّمَا رَوَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَكِلَاهُمَا مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ وَيَزِيدُ الْفَارِسِيُّ أَقْدَمُ مِنْ يَزِيدَ الرَّقَاشِيِّ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Яхья бин Сәгыйд], [Мөхәммәд бин Җәгъфәр], [Ибн Әби Ади] һәм [Сәхәл бин Йосыф] сөйләделәр: Алар безгә [Әуф бин Әбу Җәмилә] безгә [Язид әл-Фариси] безгә [Ибн Аббас] әйтте: Мин бервакыт Госман бин Әффаннан сорадым: Ни өчен сез Әнфальне йөздән артык хәрефтән торган әл-Мәтсәнигә - "Бәраә"не "Әл-Миин"га - "йөздән кимрәк" - дип, икесен дә якын куеп, аергыч итеп "Бисмиллә" язмыйча, ә "Әс-Сәбүс-Сивал"га - иң озын җиде хәрефкә - язасыз - чынлыкта нинди фон бар? [Госман] җавап бирде: Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) кайвакыт аңа берьюлы күп аятьтән торган сүрә вәхий итә иде, шуңа күрә аңа нәрсәдер вәхий ителгәч, ул үзенең кайбер язучыларын чакырып: "Бу аятьләрнең барысын да фәлән-фәлән искә алынган сүрәгә языгыз", - дияр иде, ә аңа бер аять вәхий ителгәч, ул: "Бу аятьне фәлән-фәлән искә алынган сүрәгә языгыз", - дияр иде, ә "Әл-Әнфал" - Мәдинәдә иңгән беренче сүрәләрнең берсе, ә "Әл-Бәрәә" - Коръәннең соңгы сүрәләренең берсе, ләкин аның эчтәлеге аңа охшаш - "Әл-Әнфал" сүрәсе - шуңа күрә мин аны аның бер өлеше дип саныйм. Шуннан соң Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) вафат булды, ләкин ул безгә аның бер өлеше икәнен аңлатмады, шуңа күрә мин аларны бер-берсенә якын куйдым һәм басмаланы аергыч итеп язмадым һәм аларны "әс-Сәбут-Сивал" дип классификацияләдем. Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән сахих булуын әйтте, без аны бары тик Язид Әл-Фарисидан, Ибн Аббастан, Ауф хәдисеннән генә беләбез. Язид Әл-Фариси табииннар арасында булган һәм Ибн Аббастан моңардан башка хәдис риваять иткән. Кайберәүләр аның Язид ибн Хөрмүз булуын әйтә, ә Язид Әр-Рәкасый табииннардан Язид ибн Әбән Әр-Рәкасый булган һәм Ибн Аббас белән очрашмаган. Ул бары тик Әнәс ибн Мәликтән генә риваять кылган, алар икесе дә Басрада яшәгәннәр. Язид Әл-Фариси Язид Әр-Рәкасыйдан алдарак булган.
Imam Tirmidzi : 3012
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ ثُمَّ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ قَالَ فَقَالَ النَّاسُ يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لَا يَجْنِي جَانٍ إِلَّا عَلَى نَفْسِهِ وَلَا يَجْنِي وَالِدٌ عَلَى وَلَدِهِ وَلَا وَلَدٌ عَلَى وَالِدِهِ أَلَا إِنَّ الْمُسْلِمَ أَخُو الْمُسْلِمِ فَلَيْسَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ إِلَّا مَا أَحَلَّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ رِبًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ غَيْرَ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ دَمٍ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ دَمٍ وُضِعَ مِنْ دِمَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ دَمُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٍ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَإِنَّ حَقَّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ
Безгә [Әл Хәсән бин Али Әл Хәлләл] безгә [Хөсәен бин Али Әл Джу'фи] [Зәйдә]дән [Сәбиб бин Гаркада]дан [Сөләйман бин Әмру бин Әл Әһвәш] безгә [әтием] Пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәләм белән Вәда хаҗына барганлыгын, хәмдәлә укыганлыгын һәм Аллаһка мактаулар әйткәнлеген, кисәтүләр һәм киңәшләр биргәнлеген, аннары: «Һәри, иң хәрәм нәрсә, иң хәрәм көн нинди, иң хәрәм көн нинди?» – дип сораганлыгын сөйләде. Кешеләр: «Олы Хаҗ көне, әй Аллаһның Илчесе», – дип җавап бирделәр. Ул әйтте: «Чыннан да, сезнең каныгыз, малыгыз һәм намусыгыз харам – аларның намуслары сезнең өчен сакланырга тиеш – сезнең көнегездә, илегездә һәм бу айда харам булган кебек. Белегез, беркем дә җинаять эшләмәсә, үзе өчен җаваплы булачак, ата-ана җинаять эшләмәсә һәм аның гөнаһлары баласына төшмәсә, бала да җинаять эшләмәсә һәм аның гөнаһларын ата-анасы күтәрмәсә. Мөселманның икенче мөселманга кардәше икәнен белегез, һәм мөселманга кардәшенең үзенә хәләл булганнан башка бернәрсәсенә дә ия булу хәләл түгел. Белегез, наданлык чорында барлык риба төрләре дә ташланырга тиеш, һәм сезнең өчен бу сезнең төп байлыгыгыз; сез җәберләмисез һәм җәберләнмисез, һәм Аббас бин Габдел Мутталибның рибасы да ташланырга тиеш. Белегез, наданлык чорында барлык каннар да ташланырга тиеш, һәм ташланырга тиешле беренче кан дәгъвасы - Әл-Харис бин Габдел Мутталибның каны, аны Бәнү Ләйс хатын-кыз имезгән, аннары Худәйл аны үтергән. Белегез, сез аларга - хатыннарыгызга - яхшы мөгамәләдә булырга тиеш, чөнки аларга сезгә буйсынырга боерылган, сезнең алар өстеннән бернинди хакимиятегез юк, алардан таләп ителгән буйсынудан башка, әгәр алар ямьсез эш - гөнаһ эшләмәсәләр - әгәр алар моны эшләсәләр, аларны түшәкләреннән аерыгыз һәм эз калдырмаслык итеп сугыгыз. Әгәр алар сезгә буйсынсалар, аларны борчыр өчен юллар эзләмәгез, чынлыкта, сезнең хатыннарыгыз өстендә хокукларыгыз бар, һәм хатыннарыгызның да сезнең өстегездә хокуклары бар. Хатыннарыгыз өстендәге хокукларыгызга килгәндә, аларга сез нәфрәт иткән кешеләр өчен матрас җәю - аларны өйгә кертү, һәм сез нәфрәт иткән кешеләрне өегезгә кертү тыела, ә аларның сезнең өстегездәге хокуклары - сезгә яхшы кием һәм ризык бирү." Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте. [Әбу Әл Әһвәш] аны [Сьябиб бин Гаркада] дан риваять итте.
Imam Tirmidzi : 3013
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ يَوْمِ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ فَقَالَ يَوْمُ النَّحْرِ
Безгә сөйләгән [Абдул Варис бин Абдушшамад бин Абдулварис] безгә сөйләгән [минем әтием] аның әтисеннән] [Мөхәммәд бин Исхактан] [Әбү Исхактан] [Әл-Харистан] [Али] болай диде: Мин бервакыт Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вә сәлләмнән бөек хаҗ көне турында сорадым, һәм ул: "Корбан чалу көне", - дип җавап бирде.
Imam Tirmidzi : 3014
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَوْمُ النَّحْرِ قَالَ هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ لِأَنَّهُ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلَّا مَا رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا
Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Суфиян] сөйләгән, ул [Әбү Исхактан] [Әл-Харистан] [Али] әйткән: Зур Хаҗ көне - корбан бәйрәме. Әбү Гайсә әйткән: Бу хәдис Мөхәммәд бин Исхак хәдисеннән дөресрәк, чөнки бу хәдис башка сәнәд аша Әбү Исхактан, Әл-Харистан, Алидән мәккуф рәвешендә риваять ителгән, һәм без аны Мөхәммәд бин Исхактан риваять ителгәннән башка беркемнең дә тәфсир итүен белмибез. [Шугъба] бу хәдисне [Әбү Исхактан] [Абдулла бин Муррадан] [Әл-Харистан] [Алидән] мәккуф рәвешендә риваять иткән.
Imam Tirmidzi : 3015
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ وَعَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَرَاءَةٌ مَعَ أَبِي بَكْرٍ ثُمَّ دَعَاهُ فَقَالَ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يُبَلِّغَ هَذَا إِلَّا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِي فَدَعَا عَلِيًّا فَأَعْطَاهُ إِيَّاهَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
Безгә [Бундар] безгә [Әффан бин Мөслим] сөйләде, һәм [Абдүшшәмәд бин Габделваритс] икесе дә болай диде: Безгә [Хәммәд бин Сәләмә]гә [Симак бин Хәрб] әйтте: [Әнәс бин Мәлик] болай диде: Пәйгамбәр Әбү Бәкерне - "Бәраә" сүрәсен - Тәүбәгә җибәрергә теләде, аннары аны чакырып: "Бу хатны минем гаиләмнән бер кешедән башка беркем дә җиткермәскә тиеш", - диде, аннары ул Алины чакырып, аңа бирде. Әбү Гайсә бу хәдиснең хәсән гариб булуын әйтте. Әнәс бин Мәлик хәдисеннән.
Imam Tirmidzi : 3016
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ وَأَمَرَهُ أَنْ يُنَادِيَ بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ ثُمَّ أَتْبَعَهُ عَلِيًّا فَبَيْنَا أَبُو بَكْرٍ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ إِذْ سَمِعَ رُغَاءَ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقَصْوَاءِ فَخَرَجَ أَبُو بَكْرٍ فَزِعًا فَظَنَّ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ عَلِيٌّ فَدَفَعَ إِلَيْهِ كِتَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يُنَادِيَ بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ فَانْطَلَقَا فَحَجَّا فَقَامَ عَلِيٌّ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ فَنَادَى ذِمَّةُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ بَرِيئَةٌ مِنْ كُلِّ مُشْرِكٍ فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَلَا يَحُجَّنَّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفَنَّ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَكَانَ عَلِيٌّ يُنَادِي فَإِذَا عَيِيَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَنَادَى بِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ
безгә сөйләде [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] безгә сөйләде [Сәгыйд бин Сөләйман] безгә сөйләде [Әббәд бин Әл Әввам] безгә сөйләде [Суфиян бин Хөсәен] [Әл Хәкам бин Утайбә] [Миксам] [Ибн Аббас] болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам Әбу Бәкерне җибәрде һәм аңа бу җөмләләрне җиткерергә кушты, аннары ул Алины җибәрде. Әбу Бәкер юлның бер өлешендә барганда, ул Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең дөя тавышын ишетте, әл-Касваа, аннары Әбу Бәкер куркып чыгып килде, ул моны Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам дип уйлады, ләкин бу Али булып чыкты. Али Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнең хатын аңа бирде һәм Алигә җөмләләрне җиткерергә кушты. Алар икесе дә хаҗга киттеләр. Али тәсрикъ көнендә калды, аннары әйтте: Аллаһ һәм Аның Илчесе җаваплылыгы һәр мөшриктән азат, дүрт ай җир йөзенә таралыгыз, бу елдан соң бернинди мөшрик тә хаҗ кылмасын, алар Бәйтуллада ялангач таваф кылмасын, һәм җәннәткә мөэминнәрдән башка беркем дә кермәячәк. Али әйтте, арыгач, Әбү Бәкер торып кычкырды. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән гариб. Ибн Аббас хәдисеннән алынган бу сәнәд аша.
Imam Tirmidzi : 3017
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ قَالَ سَأَلْنَا عَلِيًّابِأَيِّ شَيْءٍ بُعِثْتَ فِي الْحَجَّةِ قَالَ بُعِثْتُ بِأَرْبَعٍ أَنْ لَا يَطُوفَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَمَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهْدٌ فَهُوَ إِلَى مُدَّتِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ عَهْدٌ فَأَجَلُهُ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُؤْمِنَةٌ وَلَا يَجْتَمِعُ الْمُشْرِكُونَ وَالْمُسْلِمُونَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ عَلِيٍّ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أُثَيْعٍ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ كِلْتَا الرِّوَايَتَيْنِ يُقَالُ عَنْهُ عَنْ ابْنِ أُثَيْعٍ وَعَنْ ابْنِ يُثَيْعٍ وَالصَّحِيحُ هُوَ زَيْدُ بْنُ يُثَيْعٍ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ فَوَهِمَ فِيهِ وَقَالَ زَيْدُ بْنُ أُثَيْلٍ وَلَا يُتَابَعُ عَلَيْهِ
Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Суфиян] сөйләде, [Әбү Исхактан] [Зәйд бин Ютсай] әйтте: Без [Алидән] сорадык, сезгә хаҗ вакытында нәрсә җибәрелде? Ул җавап бирде: Мин дүрт нәрсәне җиткерергә җибәрелдем; Сезгә ялангач Таваф кылырга рөхсәт ителми, кемнең Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәләм белән очрашуы булса, вәгъдә вакыт чикләнгәнче гамәлдә, һәм килешүе булмаган һәркем, вакыт чикләнгәнче, җәннәткә кермәячәк, мөэминнәрнең җаннары гына, һәм мөшрикләр бу елдан соң мөселманнар белән кушылырга рөхсәт ителми. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис Суфиян бин Уяйнә хәдисеннән дөрес, ул Әбү Исхактан. [Әтс Цаури] аны [Әбү Исхактан] [дусты буларак] [Алидән] риваять итте. Бу очракта Әбү Һөрәйрәдән охшаш хәдис бар. Безгә [Нәшр бин Али] һәм башкаларга сөйләгәннән соң, алар болай диделәр: Безгә [Суфиян бин Уяйнә] [Әбу Исхактан] [Зәйд бин Ютсайдан] [Али] сөйләгән кебек. Безгә [Али бин Хасырам] безгә [Суфиян бин Уяйнә] [Әбу Исхактан] [Зәйд бин Ютсайдан] [Али] сөйләгән кебек. Әбу Гайсә болай диде: Бу ике хәдис Ибн Уяйнәдән риваять ителгән, кайберәүләр Ибн Үтсайдан һәм Ибн Юсатайдан, аның Зәйд бин Ютсай булуы дөрес, диләр. Сө'бә бу хәдисне Әбу Исхактан Зәйдтән риваять иткән, аннары ул анда хата җибәргән һәм: Зәйд бин Үтсайл, ләкин бу хата тикшерелмәгән, - дигән.
Imam Tirmidzi : 3018
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الرَّجُلَ يَعْتَادُ الْمَسْجِدَ فَاشْهَدُوا لَهُ بِالْإِيمَانِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ } حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ يَتَعَاهَدُ الْمَسْجِدَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَأَبُو الْهَيْثَمِ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدٍ الْعُتْوَارِيُّ وَكَانَ يَتِيمًا فِي حِجْرِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
Безгә [Әбу Кураиб] безгә [Расыйдин бин Саад]дан [Әмру бин Әл Харис]дан [Дәрраҗ]дан [Әбу Әл Хәйтсам]дан [Әбу Сәгыйд] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: "Әгәр сез гади кешенең мәчеткә килгәнен күрсәгез, аның мөэмин булуын күрегез", - диде, аннары Аллаһ вәхий итте: "Аллаһ мәчетләрен төзекләндерүчеләр - Аллаһка һәм Ахирәт көненә ышанганнар гына". - "Тәүбә" сүрәсендә: 18-. Безгә [Ибн Әбу Гомәр] безгә [Абдуллаһ бин Ваһб]дан [Әмру бин Әл Харис]дан [Дәрраҗ]дан [Әбу Әл Хәйтсам]дан [Әбу Сәгыйд]дан Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләм шулай диде, бу бары тик ул мөхәррир белән әйтте: "Йәтә'әһәдул мәчет - мәчетләргә еш бару-". Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән гариб булуын әйткән. Әбу әл-Хәйсамның исеме Сөләйман бин Әмрү бин Әбду әл-Утвари, ул Әбу Сәгыйд әл-Худри тәрбиясендә ятим булган.
Imam Tirmidzi : 3019
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ }قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ أُنْزِلَ فِي الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ مَا أُنْزِلَ لَوْ عَلِمْنَا أَيُّ الْمَالِ خَيْرٌ فَنَتَّخِذَهُ فَقَالَ أَفْضَلُهُ لِسَانٌ ذَاكِرٌ وَقَلْبٌ شَاكِرٌ وَزَوْجَةٌ مُؤْمِنَةٌ تُعِينُهُ عَلَى إِيمَانِهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ سَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ فَقُلْتُ لَهُ سَالِمُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ سَمِعَ مِنْ ثَوْبَانَ فَقَالَ لَا فَقُلْتُ لَهُ مِمَّنْ سَمِعَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَ مِنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَذَكَرَ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Убәйдулла бин Муса]дан [Исраил]дан [Мансур]дан [Сәлим бин Әбү Әл Җә'ду]дан [Саубанда] болай диде: "Алтын һәм көмеш саклаучылар" дигән аять иңгәч. -Тәүбәдә: 34- без Пәйгамбәребез саллаллоҳу аләйһи вә сәләм белән аның бер сәяхәтендә идек, һәм аның кайбер сәхабәләре: "Алтын һәм көмеш турында шундый аятьләр төшерелгән, әгәр без иң яхшы хәзинәне белсәк, аны алыр идек", - диделәр. Аннары ул: "Иң яхшы хәзинә - зикер тел, рәхмәтле йөрәк һәм иренә иманында ярдәм итүче мөэминә хатын", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән", - дип мин Мөхәммәд бин Исмәгыйльдән сорадым, мин аңа: "Салим бин Әбү Әл Җә'ад Саубанда ишеттеме?" - дип әйттем. Ул: "Юк", - дип җавап бирде. Мин аңардан: "Ул -Салим - Пәйгамбәребез саллаллоҳу аләйһи вә сәләмнең сәхабәләреннән кайдан ишетте?" - дип сорадым. Ул җавап бирде: Ул -Сәлим- Җабир бин Абдуллаһтан, Әнәс бин Мәликтән ишеткән һәм Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең берничә сәхабәсен телгә алган.
Imam Tirmidzi : 3020
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ يَزِيدَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ غُطَيْفِ بْنِ أَعْيَنَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي عُنُقِي صَلِيبٌ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ يَا عَدِيُّ اطْرَحْ عَنْكَ هَذَا الْوَثَنَ وَسَمِعْتُهُ يَقْرَأُ فِي سُورَةِ بَرَاءَةٌ{ اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ }قَالَ أَمَا إِنَّهُمْ لَمْ يَكُونُوا يَعْبُدُونَهُمْ وَلَكِنَّهُمْ كَانُوا إِذَا أَحَلُّوا لَهُمْ شَيْئًا اسْتَحَلُّوهُ وَإِذَا حَرَّمُوا عَلَيْهِمْ شَيْئًا حَرَّمُوهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ وَغُطَيْفُ بْنُ أَعْيَنَ لَيْسَ بِمَعْرُوفٍ فِي الْحَدِيثِ
Безгә [Әл Хөсәен бин Язид Әл Куфи] безгә [Габдүссәлам бин Харб] [Гутәйф бин А'ян] [Мүшәб бин Са'ад] [Ади бин Хатим] болай диде: Мин Пәйгамбәр галәйһиссәлам янына килдем, һәм муенымда алтын хач бар иде, ул: "Әй, Ади, бу сынны үзеңнән ташла", - диде. Мин аның "Әл-Бара'а" хатында укыганын ишеттем: "Алар үзләренең тәкъва кешеләрен һәм монахларын Аллаһтан башка илаһлар итә". - "Тәүбә" сүрәсенең 31 нче аятендә ул болай диде: "Исегездә тотыгыз, алар чынлыкта аларга гыйбадәт кылмыйлар, ләкин берәр нәрсәне хәләл итсәләр, аны хәләл итәләр, ә берәр нәрсәне тыелса, аны тыялар". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис гариб, без аны Габдүссәлам бин Харб хәдисеннән генә беләбез, ә Гутәйф бин А'ян хәдистә билгеле түгел."