Imam Tirmidzi : 3001
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ ابْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِسُئِلَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ }فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَأَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلَهُ اللَّهُ النَّارَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُمَرَ وَقَدْ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بَيْنَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ وَبَيْنَ عُمَرَ رَجُلًا مَجْهُولًا
Atugambye [Al Ashari] atugambye [Ma’an] atubuulidde [Malik bin Anas] okuva ku [Zaid bin Abu Unaisah] okuva ku [Abdulhamid bin Abdurrahman bin Zaid bin Al Khathtahab] okuva ku [Muslim bin Yasar Al Juhani] nti [Umar bin Al Khaththab] lumu yabuuzibwa ku aya ‘And -remember-, Rabb wo bwe yaggyayo bazzukulu b’abaana ba Adamu okuva mu mibiri gya bajjajjaabwe era Allah n’atwala obujulizi ku myoyo gyabwe -nga bw’agamba-: ‘Si nze Rabb wammwe? ' Ne baddamu nti: 'Yee - Ggwe Rabb waffe -, ffe tuli bajulizi'. -Tukola kino- ku lunaku lw’amazuukira muleme kugamba nti: ‘Mazima ffe -abaana ba Adamu- twali tetufaayo ku kino -obumu bwa Mukama-’. -Al A’raaf: 172- Umar yagamba: Nawulira Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam nga bamubuuzizza ku nsonga eyo era n’addamu nti: ‘Mazima Allah yatonda Adam olwo n’amusiiga omugongo n’omukono gwe ogwa ddyo oluvannyuma n’azaala ezzadde, oluvannyuma lw’ekyo n’agamba nti: ‘Bonna nabatonda -okubeera- ejjana era n’ebikolwa by’abantu b’ejjana’. Olwo n'amusikasika omugongo, olwo ezzadde ne livaamu okuva gy'ali, oluvannyuma n'agamba nti: 'Nnabatonda -okubeera- geyena era n'ebikolwa by'abakugu mu geyena''. Awo ne wabaawo abantu abaabuuza nti: Ayi Omubaka wa Allah, kale omugaso ki ogw’okukola emirimu emirungi? Yaddamu nti: ‘Mazima Allah bw’anatonda abaddu ng’ebitundu by’eggulu, ajja kubalung’amya okukola emirimu emirungi n’ebitundu by’eggulu okutuusa lwe banaafiira mu mbeera eyo olwo Allah n’abayingiza mu ggulu. Mu kiseera kino, singa atonda omuddu ng’omukugu mu geyena, ajja kumulung’amya okukola emirimu emirungi n’ebikolwa by’omukugu mu geyena okutuusa lwe banaafiira mu mbeera eyo olwo Allah n’abateeka mu geyena.’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno hasan. Muslim ibn Yasar teyawulira ku Umar. Abamu ku bo baayogera ku muntu atamanyiddwa mu lujegere luno olw’okunyumya wakati w’Omusiraamu ibn Yasar ne Umar.
Imam Tirmidzi : 3002
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَسَقَطَ مِنْ ظَهْرِهِ كُلُّ نَسَمَةٍ هُوَ خَالِقُهَا مِنْ ذُرِّيَّتِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَجَعَلَ بَيْنَ عَيْنَيْ كُلِّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ وَبِيصًا مِنْ نُورٍ ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى آدَمَ فَقَالَ أَيْ رَبِّ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالَ هَؤُلَاءِ ذُرِّيَّتُكَ فَرَأَى رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَعْجَبَهُ وَبِيصُ مَا بَيْنَ عَيْنَيْهِ فَقَالَ أَيْ رَبِّ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا رَجُلٌ مِنْ آخِرِ الْأُمَمِ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ يُقَالُ لَهُ دَاوُدُ فَقَالَ رَبِّ كَمْ جَعَلْتَ عُمْرَهُ قَالَ سِتِّينَ سَنَةً قَالَ أَيْ رَبِّ زِدْهُ مِنْ عُمْرِي أَرْبَعِينَ سَنَةً فَلَمَّا قُضِيَ عُمْرُ آدَمَ جَاءَهُ مَلَكُ الْمَوْتِ فَقَالَ أَوَلَمْ يَبْقَ مِنْ عُمْرِي أَرْبَعُونَ سَنَةً قَالَ أَوَلَمْ تُعْطِهَا ابْنَكَ دَاوُدَ قَالَ فَجَحَدَ آدَمُ فَجَحَدَتْ ذُرِّيَّتُهُ وَنُسِّيَ آدَمُ فَنُسِّيَتْ ذُرِّيَّتُهُ وَخَطِئَ آدَمُ فَخَطِئَتْ ذُرِّيَّتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atubuulidde [Abd bin Humaid] atubuulidde [Abu Nu’aim] atubuulidde [Hisyam bin Sa’ad] okuva ku [Zaid bin Aslam] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba: ‘Allah bwe yatonda Adam, yasiiga omugongo gwe era okuva ku mugongo gwe yagwa buli mwoyo Allah gwe yatonda okuva ku gwa Adam bazzukulu okutuusa ku lunaku lw’amazuukira era n’akola ekitangaala wakati w’amaaso ga buli omu ku bo, olwo ne baleetebwa mu maaso ga Adamu, n’abuuza nti: ‘Ayi Rabb, be baani? ' Allah n'addamu nti: 'Bazzukulu bammwe'. Adamu yalaba omu ku bo era okumasamasa kw’ekitangaala wakati w’amaaso ge ne kimuwuniikiriza. Adamu n’abuuza nti: Ayi Mukama, y’ani? Allah n’addamu nti: Ye muntu ow’emirembe egy’enkomerero okuva mu bazzukulu bo ayitibwa Dawud. Adamu yabuuza nti: Ayi Mukama, watonda obulamu bwe okumala bbanga ki? Allah yaddamu nti: Emyaka nkaaga. Adamu yabuuza nti: Ayi Mukama, yongera emyaka amakumi ana ku bulamu bwange. Emyaka gya Adamu bwe gyasalibwawo, malayika w’okufa n’ajja gy’ali n’amugamba nti: Sikyalina emyaka amakumi ana? Malayika w’okufa n’agamba nti: Tewagiwa mutabani wo, Dawud? Adamu yakyegaana era ne bazzukulu be nabo ne beegaana. Adamu yafuulibwa okwerabira era ne bazzukulu be ne bafuulibwa okwerabira. Adamu yali mukyamu era ne bazzukulu be nabo baali bakyamu’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ntuufu. Eyogerwa okuyita mu sanad endala okuva ewa Abu Hurairah okuva ewa nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam.
Imam Tirmidzi : 3003
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا حَمَلَتْ حَوَّاءُ طَافَ بِهَا إِبْلِيسُ وَكَانَ لَا يَعِيشُ لَهَا وَلَدٌ فَقَالَ سَمِّيهِ عَبْدَ الْحَارِثِ فَسَمَّتْهُ عَبْدَ الْحَارِثِ فَعَاشَ وَكَانَ ذَلِكَ مِنْ وَحْيِ الشَّيْطَانِ وَأَمْرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ
Kitunyumiddwa [Muhammad bin Al Mustanna] atunyumizza [Abdush Shamad bin Abdulwarith] atunyumizza [Umar bin Ibrahim] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Al Hasan] okuva ku [Samurah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Hawwa bwe yali olubuto, Iblis yajja gy’ali era ye - Hawwa - yali tannafuna abaana bonna abalamu, kale Iblis n’amugamba nti: Mutuume erinnya Abdulharith. Yawangaala era ekyo kitundu ku kubikkulirwa n’ekiragiro kya Sitaani’. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan gharib. Tetukimanyi marfu’ okujjako okuva mu hadith ya Umar bin Ibrahim okuva e Qatadah. Abamu ku bo banyumya okuva ewa Abdush Shamad naye tebaagi marfu'. Umar bin Ibrahim yali musomesa wa Basrah.
Imam Tirmidzi : 3004
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ جِئْتُ بِسَيْفٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ شَفَى صَدْرِي مِنْ الْمُشْرِكِينَ أَوْ نَحْوَ هَذَا هَبْ لِي هَذَا السَّيْفَ فَقَالَ هَذَا لَيْسَ لِي وَلَا لَكَ فَقُلْتُ عَسَى أَنْ يُعْطَى هَذَا مَنْ لَا يُبْلِي بَلَائِي فَجَاءَنِي الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّكَ سَأَلْتَنِي وَلِيس لِي وَإِنَّهُ قَدْ صَارَ لِي وَهُوَ لَكَ قَالَ فَنَزَلَتْ{ يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْأَنْفَالِ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبٍ أَيْضًا وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ
[Abu Kuraib] yatunyumiza [Abu Bakr bin Ayyasy] okuva ku [Ashim bin Bahdalah] okuva ku [Mus’ab bin Sa’d] okuva ku [kitaawe] eyagamba nti: Ku lunaku lw’olutalo lwa Badr, naleeta ekitala eri Omubaka wa Allah (emirembe n’emirembe gya Allah bibeere ku ye), nagamba nti: Ayi omubaka wa Allah, mazima Allah yawonyezza omutima gwange okuva eri abashiriki - oba ekintu ekifaananako ne sentensi eno - mbasaba ompe ekitala kino. Yaddamu nti: ‘Ekitala kino si kyange era si kyammwe’. Nalina essuubi nti ekitala kyandimpeebwa kubanga tewali n’omu yalwana n’obugumu nga nze.Awo Omubaka wa Allah n’ajja gye ndi n’agamba nti: ‘Wansaba nga si kyange, naye kati kyange era nja kukikuwa,’ olwo aya n’ebikkulwa nti: ‘Bakubuuza ku kugabanya omunyago gw’olutalo’. -Al Anfaal: 1-. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan sahih. Era [Simak bin Harb] akinyumizza okuva ku [Mush’ab] naye. Era mu ssuula okuva ewa Ubadah bin Ash Shamit
Imam Tirmidzi : 3005
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَدْرٍ قِيلَ لَهُ عَلَيْكَ الْعِيرَ لَيْسَ دُونَهَا شَيْءٌ قَالَ فَنَادَاهُ الْعَبَّاسُ وَهُوَ فِي وَثَاقِهِ لَا يَصْلُحُ وَقَالَ لِأَنَّ اللَّهَ وَعَدَكَ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ وَقَدْ أَعْطَاكَ مَا وَعَدَكَ قَالَ صَدَقْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Kitutegeezeddwa [Abdu bin Humaid] atubuulidde [Abdurrazzaq] okuva ku [Isra`il] okuva ku [Simak] okuva ku [Ikrimah] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba: Oluvannyuma lw’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ow’olutalo lw’e Badr, kyamugamba nti: Ssaabasajja -alumbe- kabangali, terikuumibwa kintu kyonna. Awo Abbas n’amuyita, nga mu kiseera ekyo Abbas yali asibiddwa, n’agamba Abbas nti: Tekisaana. Kubanga Allah yasuubiza ekimu ku bibinja ebibiri era awadde kabaka byeyasuubiza. Yagamba nti: ‘Oli mutuufu’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ntuufu.
Imam Tirmidzi : 3006
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عبَّاسٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَنَظَرَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ وَهُمْ أَلْفٌ وَأَصْحَابُهُ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَبِضْعَةُ عَشَرَ رَجُلًا فَاسْتَقْبَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَيْهِ وَجَعَلَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ اللَّهُمَّ أَنْجِزْ لِي مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ آتِنِي مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةَ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ لَا تُعْبَدُ فِي الْأَرْضِ فَمَا زَالَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ مَادًّا يَدَيْهِ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ مِنْ مَنْكِبَيْهِ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَأَلْقَاهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَفَاكَ مُنَاشَدَتَكَ رَبَّكَ إِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ }فَأَمَدَّهُمْ اللَّهُ بِالْمَلَائِكَةِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي زُمَيْلٍ وَأَبُو زُمَيْلٍ اسْمُهُ سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ وَإِنَّمَا كَانَ هَذَا يَوْمَ بَدْرٍ
Atugambye [Muhammad bin Basyar] atubuulidde [Umar bin Yunus Al Yamami] atubuulidde [Ikrimah bin Ammar] atugambye [Abu Zumail] atugambye [Abdullah bin Abbas] atugambye [Umar bin Al Khaththab] yagamba nti: Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yalaba abashirika nga babala abantu lukumi so nga be banne baali bawera abantu ebikumi bisatu n’abasukka mu kkumi, olwo n’atunuulira Qibla olwo n’ayimusa emikono nga bw’asaala: ALLOOHUMMA ANJIZ LII MAA WA’ADTANII, ALLOOHUMMA MU TUHLIK HAADZIHIL ‘ISHOOBATA MIN AHLIL ISLAAM, LAA TU’BAD FIL ARDHI ‘AYI Allah, mpa buli ky’onsuubizza, ai Allah leete byonna by’olina yansuubiza, ayi Allah, singa osaanyaawo abasiraamu bano, mazima tewali ajja kukusinza mu maaso nate ku nsi eno,’ teyakola Yasigala asaala n’ayimusa emikono okutuusa ekitambaala kye lwe kyagwa okuva ku bibegabega bye, olwo Abu Bakr n’akitwala n’akizza ku bibegabega bye, olwo n’a -nga- n’amuwambaatira okuva emabega n’agamba nti: Ayi Nabbi wa Allah, kikumala okukola okusaba kwo kubanga mazima ajja kuwaayo ggwe byonna ebyo ebisuubiziddwa. Awo Allah n’abikkula nti ‘-Jjukira-, bwe mwasaba obuyambi okuva ewa Mukama wammwe, era n’abawa olukusa nti: ‘Mazima ndikuleetera malayika lukumi mu kuddirira’. -Al Anfaal: 9- Abu Isa yagamba nti hadith eno ye hasan sahih gharib, tetugimanyi okuva mu hadith ya Umar okujjako okuva mu hadith ya Ikrimah bin Ammar okuva ewa Abu Zumail. Abu Zumail ayitibwa Simak Al Hanafi. Kino kyaliwo mu lutalo lw’e Badr.
Imam Tirmidzi : 3007
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيَّ أَمَانَيْنِ لِأُمَّتِي{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ }فَإِذَا مَضَيْتُ تَرَكْتُ فِيهِمْ الِاسْتِغْفَارَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْمَعِيلُ بْنُ مُهَاجِرٍ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ
Atubuulidde [Sufyan bin Waki’] atubuulidde [Ibn Numair] okuva ku [Ismail bin Ibrahim bin Muhajir] okuva ku [Abbad bin Yusuf] okuva ku [Abu Burdah bin Abu Musa] okuva ku [kitaawe] yagamba nti: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba: ‘Allah yansindika emisingo ebiri egy’obukuumi gyendi ku lwa ummah yange: ‘Ate Allah tajja babonereza, so nga ggwe - Muhammad - oli awo. wakati waabwe. era si - wadde - Allah ajja kubabonereza, so nga basaba okusonyiyibwa'. -Al Anfaal: 33- era bwe nfa, mbalekera istighfar okutuusa ku lunaku lw’enkomerero’. Hadiisi eno ya gharib. Ismail bin Muhajir banafuye mu hadith.
Imam Tirmidzi : 3008
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ رَجُلٍ لَمْ يُسَمِّهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ عَلَى الْمِنْبَرِ{ وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ }قَالَ أَلَا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَلَا إِنَّ اللَّهَ سَيَفْتَحُ لَكُمْ الْأَرْضَ وَسَتُكْفَوْنَ الْمُؤْنَةَ فَلَا يَعْجِزَنَّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَلْهُوَ بِأَسْهُمِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ رَوَاهُ أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَحَدِيثُ وَكِيعٍ أَصَحُّ وَصَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ لَمْ يُدْرِكْ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ وَقَدْ أَدْرَكَ ابْنَ عُمَرَ
Kitugambye nti [Ahmad bin Mani’] atugambye [Waki’] okuva ku [Usamah bin Zaid] okuva ku [Salih bin Kaisan] okuva ku [omuntu atategeerekese mannya] okuva ku [Uqbah bin Amir] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yasoma aya eno ku kituuti: ‘Era mwetegeke okubatunuulira amaanyi gonna g’osobola’. -Al Anfaal: 60- olwo n’agamba nti: ‘Mukimanye nti amaanyi kwe kukuba obusaale -yaddiŋŋana ebigambo bye emirundi esatu- mumanye nti Allah ajja kubawa obuwanguzi ku nsi eno era wajja kubaawo emmere ebamala, n’olwekyo toleka n’omu ku mmwe kuboola kuzannya n’obusaale bwe’. Abu Isa yagamba nti: Abamu ku bo baanyumya hadiisi eno okuva ku [Usamah bin Zaid] okuva ku [Salih bin Kaisan]. Era yayogerwa Usamah n’abantu abawerako okuva mu Uqbah bin Amir. Hadiisi ya Waki’ esinga okuba entuufu. Salih bin Kaisan teyasisinkana Uqbah bin Amir era yasisinkana Ibnu Umar.
Imam Tirmidzi : 3009
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ وَجِيءَ بِالْأَسَارَى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَقُولُونَ فِي هَؤُلَاءِ الْأَسَارَى فَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةً طَوِيلَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْفَلِتَنَّ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا بِفِدَاءٍ أَوْ ضَرْبِ عُنُقٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا سُهَيْلَ ابْنَ بَيْضَاءَ فَإِنِّي قَدْ سَمِعْتُهُ يَذْكُرُ الْإِسْلَامَ قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَمَا رَأَيْتُنِي فِي يَوْمٍ أَخْوَفَ أَنْ تَقَعَ عَلَيَّ حِجَارَةٌ مِنْ السَّمَاءِ مِنِّي فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ قَالَ حَتَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا سُهَيْلَ ابْنَ الْبَيْضَاءِ قَالَ وَنَزَلَ الْقُرْآنُ بِقَوْلِ عُمَرَ{ مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ }إِلَى آخِرِ الْآيَاتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ
[Hannad] atunyumizza [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Al A’mash] okuva ku [Amr bin Murrah] okuva ku [Abu Ubaidah bin Abdullah] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud] yagamba nti: Olutalo lwa Badr bwe lwabaawo era abasibe ne baleetebwa, Omubaka wa Allah (emirembe n’emirembe bibeere ku ye) yabuuza nti: ‘Olowooza ki ku bino abasibe?’. - emboozi eyogerwako mu hadiisi empanvu - yagamba nti: ‘Tewali n’omu ku bo ayimbulwa okuggyako mu kinunulo oba okusalibwa - okuttibwa -’ Abdullah bin Mas’ud yagamba nti: Okujjako Suhail bin Al Baidha, ggwe omubaka wa Allah, kubanga mpulidde nti akwatidde obusiraamu. Yasirika. -Abdullah bin Mas’ud- yagamba: Sifunangako kutya nti amayinja gayinza okutonnya okuva mu ggulu aganditonnyeko okuggyako mu kiseera ekyo bwatyo n’agamba nti: ‘Yee, okuggyako Suhail bin Al Baidha,’ olwo aya n’ebikkulwa nga ekwatagana n’ebigambo bya Umar: ‘Tekisaana Nabbi okuba n’abasibe nga tannawangula mulabe we ku nsi’. -Al Anfaal: 67- Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan.
Imam Tirmidzi : 3010
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زَائِدَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمْ تَحِلَّ الْغَنَائِمُ لِأَحَدِ سُودِ الرُّءُوسِ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانَتْ تَنْزِلُ نَارٌ مِنْ السَّمَاءِ فَتَأْكُلُهَا قَالَ سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ فَمَنْ يَقُولُ هَذَا إِلَّا أَبُو هُرَيْرَةَ الْآنَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ وَقَعُوا فِي الْغَنَائِمِ قَبْلَ أَنْ تَحِلَّ لَهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَوْلَا كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ
Kitugambye nti [Abdu bin Humaid] ambuulidde [Mu’awiyah bin Amru] okuva ku [Za`idah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba nti: ‘Omunyago gw’olutalo tegukkirizibwa muntu yenna eyakusooka kubanga gwayokebwa mangu omuliro ogwakka okuva mu eggulu'. Sulaiman al A'masy yagamba: Tewali yayogera bino okujjako Abu Hurairah era olutalo lwa Badr bwe lwagwawo - nebafubutuka - okutwala ghanimah nga Allah tannagifuula mu mateeka. Olwo Allah n’abikkula aya eno: ‘Singa tewaaliwo kiragiro kya Allah ekyasooka, wandifunye okubonyaabonyezebwa okunene olw’ekinunulo kye mwatwala’. -Al Anffal: 68- Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan sahih gharib.
Imam Tirmidzi : 3011
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَسَهْلُ بْنُ يُوسُفَ قَالُوا حَدَّثَنَا عَوْفُ بْنُ أَبِي جَمِيلَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ الْفَارِسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قُلْتُ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ مَا حَمَلَكُمْ أَنْ عَمَدْتُمْ إِلَى الْأَنْفَالِ وَهِيَ مِنْ الْمَثَانِي وَإِلَى بَرَاءَةٌ وَهِيَ مِنْ الْمِئِينَ فَقَرَنْتُمْ بَيْنَهُمَا وَلَمْ تَكْتُبُوا بَيْنَهُمَا سَطْرَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَوَضَعْتُمُوهَا فِي السَّبْعِ الطُّوَلِ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ عُثْمَانُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا يَأْتِي عَلَيْهِ الزَّمَانُ وَهُوَ تَنْزِلُ عَلَيْهِ السُّوَرُ ذَوَاتُ الْعَدَدِ فَكَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الشَّيْءُ دَعَا بَعْضَ مَنْ كَانَ يَكْتُبُ فَيَقُولُ ضَعُوا هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَإِذَا نَزَلَتْ عَلَيْهِ الْآيَةَ فَيَقُولُ ضَعُوا هَذِهِ الْآيَةَ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَكَانَتْ الْأَنْفَالُ مِنْ أَوَائِلِ مَا أُنْزِلَتْ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَتْ بَرَاءَةٌ مِنْ آخِرِ الْقُرْآنِ وَكَانَتْ قِصَّتُهَا شَبِيهَةً بِقِصَّتِهَا فَظَنَنْتُ أَنَّهَا مِنْهَا فَقُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُبَيِّنْ لَنَا أَنَّهَا مِنْهَا فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ قَرَنْتُ بَيْنَهُمَا وَلَمْ أَكْتُبْ بَيْنَهُمَا سَطْرَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَوَضَعْتُهَا فِي السَّبْعِ الطُّوَلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَوْفٍ عَنْ يَزِيدَ الْفَارِسِيِّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَيَزِيدُ الْفَارِسِيُّ هُوَ مِنْ التَّابِعِينَ قَدْ رَوَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ غَيْرَ حَدِيثٍ وَيُقَالُ هُوَ يَزِيدُ بْنُ هُرْمُزَ وَيَزِيدُ الرَّقَاشِيُّ هُوَ يَزِيدُ بْنُ أَبَانَ الرَّقَاشِيُّ وَهُوَ مِنْ التَّابِعِينَ وَلَمْ يُدْرِكْ ابْنَ عَبَّاسٍ إِنَّمَا رَوَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَكِلَاهُمَا مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ وَيَزِيدُ الْفَارِسِيُّ أَقْدَمُ مِنْ يَزِيدَ الرَّقَاشِيِّ
Atugambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Yahya bin Sa’id], [Muhammad bin Ja’far], [Ibnu Abi Adi] ne [Sahal bin Yusuf] bagamba nti: Atugambye [Auf bin Abu Jamilah] atugambye [Yazid Al Farisi] atugambye [Ibnu Abbas] yagamba nti: Lumu nabuuza Uthman bin Affan: Kiki kikuleetera okutera -okugabanya- Al Anfaal mu al Matsani - ennukuta erimu ezisukka mu kikumi -, okuteeka Al Baraa`ah mu al Mi`in - etasukka kikumi -, oteeka ebibiri okumpi nga towandiise basmalah nga eyawula, n'ogiteeka mu As Sab'uth Thiwaal - ennukuta omusanvu ezisinga obuwanvu - mu butuufu emabega eri ki? [Uthman] yaddamu nti: Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) oluusi yamubikkulira suura omuli aya nnyingi mu kiseera ekimu, kale nga ekintu bwe kyamubikkulirwa, yayita abamu ku bawandiisi be n’agamba nti: ‘Wandiika aya zino zonna mu suura omuli ebyogerwako ng’ebyo n’ebyo,’ era nga aya emu bwe yamubikkulirwa bagamba nti: ‘Wandiika aya eno mu suura mweyogerwako ng’ebyo n’ebyo,’ so nga Al-Anfaal y’emu ku suura ezaasooka okubikkulirwa mu Madiina so nga Al-Baraa`ah y’emu ku suura ezisembayo mu Qur`an naye ebirimu bifaanagana nayo - surah Al-Anfaal - kale ngitwala ng’ekitundu ku yo. Oluvannyuma lw’ekyo Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yafa naye nga tatunnyonnyola nti kyali kitundu ku kyo, kwe kuziteeka okumpi era saawandiika basmalah nga kyawula ne nzigabanya mu kibinja kya As-Sab’uth Thiwaal. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan sahih, tugimanyi okuva mu hadith ya Auf yokka okuva ewa Yazid Al-Farisi okuva ewa Ibn Abbas. Yazid Al Farisi yali mu ba Tabi’in era yanyumya hadith endala etali eno okuva ewa Ibn Abbas. Abamu bagamba nti yali Yazid ibn Hurmuz, ate Yazid Ar Raqasi yali Yazid ibn Aban Ar Raqasi, okuva mu Tabi’in era teyasisinkana Ibn Abbas. Yanyumya okuva ku Anas ibn Malik yekka, bombi baali batuuze ba Basrah. Yazid Al Farisi yakulembedde Yazid Ar Raqasi.
Imam Tirmidzi : 3012
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ ثُمَّ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ قَالَ فَقَالَ النَّاسُ يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لَا يَجْنِي جَانٍ إِلَّا عَلَى نَفْسِهِ وَلَا يَجْنِي وَالِدٌ عَلَى وَلَدِهِ وَلَا وَلَدٌ عَلَى وَالِدِهِ أَلَا إِنَّ الْمُسْلِمَ أَخُو الْمُسْلِمِ فَلَيْسَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ إِلَّا مَا أَحَلَّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ رِبًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ غَيْرَ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ دَمٍ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ دَمٍ وُضِعَ مِنْ دِمَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ دَمُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٍ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَإِنَّ حَقَّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ
Atugambye [Al Hasan bin Ali Al Khallal] atubuulidde [Husain bin Ali Al Ju’fi] okuva ku [Za`idah] okuva ku [Syabib bin Gharqadah] okuva ku [Sulaiman bin Amru bin Al Ahwash] atugambye [taata wange] nti yagenda mu Wada Hijj ne Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam, yasoma hamdalah n’atendereza Allah, gave okulabula n’okubuulirira, olwo n’agamba nti ‘Hari kiki ekisinga haram, olunaku ki olusinga haram, lunaku ki olusinga haram?’. abantu nebaddamu nti: Olunaku lwa Hijja ennene, ggwe omubaka wa Allah. Yagamba nti: ‘Mazima omusaayi gwo, obugagga bwo n’ekitiibwa kyo haram - ekitiibwa kyabwe kiteekwa okukuumibwa - ku ggwe nga bwe kiri haram ku lunaku lwo, mu nsi yo ne mu mwezi guno. Kimanye nti tewali muntu yenna azza musango wabula ajja kuvunaanibwa ye kennyini, wadde omuzadde tazza musango ebibi bye ne bigwa ku mwana we, wadde omwana akola musango ne bazadde be beetikka ebibi bye. Kimanye nti omusiraamu muganda wa musiraamu omulala, era tekikkirizibwa musiraamu kubeera na kintu kyonna muganda we ky’alina okujjako ebyo ebimukkirizibwa. Kimanye nti amagoba ag’engeri zonna mu kiseera ky’obutamanya galina okulekebwawo, era ku ggwe bwe bugagga obukulu bwe mulina; tonyigiriza oba kunyigirizibwa, era amagoba ga Abbas bin Abdul Muttalib galina okulekebwawo. Kimanye nti omusaayi gwonna mu kiseera ky’obutamanya gulina okusuulibwa, era omusaayi ogusooka okwewozaako okusuulibwa gwe musaayi gwa Al-Harith bin Abdul Muttalib, eyayonka omukazi okuva mu Banu Layth, n’oluvannyuma Hudail n’amutta. Mumanye nti musaana okubakwataganya nabo - bakazi bammwe - n’ekisa, kubanga balagirwa okubagondera, temulina buyinza bwonna ku bo okuggyako olw’okugondera okubeetaagibwa, okuggyako nga bakoze ekintu eky’omuzizo - ekibi - bwe bakola ekyo olwo ne babawula ku bitanda byabwe, ne babakuba n’emiggo egitalekawo kalonda. Bwe baba bakugondera, olwo tonoonya ngeri gy’oyinza okubatawaanya, mu butuufu mulina eddembe ku bakyala bammwe, ate ne bakyala bo nabo balina eddembe ku mmwe. Ate ku ddembe lyammwe ku bakyala bammwe, kigaaniddwa okubunyisa emitto - giyingire mu nnyumba - eri abantu b’okyawa, wadde okukkiriza omuntu yenna gw’okyawa okuyingira mu nnyumba yo, so nga eddembe lyabwe ku mmwe kwe kubawa engoye ennungi n’emmere’. Abu Isa yagamba nti hadith eno ntuufu. [Abu Al Ahwash] yakinyumya okuva ku [Syabib bin Gharqadah].
Imam Tirmidzi : 3013
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ يَوْمِ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ فَقَالَ يَوْمُ النَّحْرِ
Atubuulidde [Abdul Warits bin Abdushshamad bin Abdulwarits] atubuulidde [kitange] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Muhammad bin Ishaq] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Al Harith] okuva ku [Ali] yagamba nti: Lumu nabuuza Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ku lunaku lwa Hijja ennene era n’addamu nti: ‘Olunaku lwa sadaaka'.
Imam Tirmidzi : 3014
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَوْمُ النَّحْرِ قَالَ هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ لِأَنَّهُ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلَّا مَا رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا
Kitugambye nti [Ibn Abi Umar] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Al Harith] okuva ku [Ali] yagamba nti: Olunaku lwa Hijja ennene lwe lunaku lw’okusaddaaka. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ntuufu okusinga hadith ya Muhammad bin Ishaq kubanga hadith eno yayogerwa okuyita mu sanad endala okuva ku Abu Ishaq okuva ku Al Harith okuva ewa Ali mu ngeri ya mauquf era tetumanyi muntu yenna eyagivvuunula okuggyako eyo eyayogerwa okuva ewa Muhammad bin Ishaq. [Syu’bah] yanyumya hadith eno okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Abdullah bin Murrah] okuva ku [Al Harith] okuva ku [Ali] mu ngeri ya mauquf.
Imam Tirmidzi : 3015
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ وَعَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَرَاءَةٌ مَعَ أَبِي بَكْرٍ ثُمَّ دَعَاهُ فَقَالَ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يُبَلِّغَ هَذَا إِلَّا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِي فَدَعَا عَلِيًّا فَأَعْطَاهُ إِيَّاهَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
Kitugambye nti [Bundar] atugambye [Affan bin Muslim] ne [Abdushshamad bin Abdulwarits] bombi bagamba nti: Kitugambye [Hammad bin Salamah] okuva ku [Simak bin Harb] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba nti: Nabbi yayagala okusindika Abu Bakr - okutuusa - Surat Baraa`ah - e Taubah - olwo n’amuyita n’agamba nti: Tewali n’omu alina okutuusa ebbaluwa eno okuggyako omu ow’omu maka gange, ' olwo n’ayita Ali n’agimuwa. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan gharib. okuva mu hadith ya Anas bin Malik.
Imam Tirmidzi : 3016
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ وَأَمَرَهُ أَنْ يُنَادِيَ بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ ثُمَّ أَتْبَعَهُ عَلِيًّا فَبَيْنَا أَبُو بَكْرٍ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ إِذْ سَمِعَ رُغَاءَ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقَصْوَاءِ فَخَرَجَ أَبُو بَكْرٍ فَزِعًا فَظَنَّ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ عَلِيٌّ فَدَفَعَ إِلَيْهِ كِتَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يُنَادِيَ بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ فَانْطَلَقَا فَحَجَّا فَقَامَ عَلِيٌّ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ فَنَادَى ذِمَّةُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ بَرِيئَةٌ مِنْ كُلِّ مُشْرِكٍ فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَلَا يَحُجَّنَّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفَنَّ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَكَانَ عَلِيٌّ يُنَادِي فَإِذَا عَيِيَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَنَادَى بِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ
atubuulidde [Muhammad bin Isma’il] atugambye [Sa’id bin Sulaiman] atugambye [Abbad bin Al Awwam] atugambye [Sufyan bin Husain] okuva ku [Al Hakam bin Utaibah] okuva mu [Miqsam] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba nti: Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam yatuma Abu Bakr n’amulagira okutuusa ebibonerezo bino olwo n’atuma Ali, Abu Bakar bwe yali ekitundu ky’ekkubo, yawulira eddoboozi ly’engamiya ya Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam, al Qaswaa`, olwo Abu Bakr n’avaayo mu mbeera ey’okutya, n’alowooza nti ye Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam, naye ne kizuulibwa nti ye Ali. Ali yamukwasa ebbaluwa ya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam era n’alagira Ali okutuusa ebibonerezo. Bombi baagenda kulamaga. Ali yasigala olunaku lwa tasyriq olwo n’agamba nti: Obuvunanyizibwa bwa Allah n’omubaka we tebuliimu buli mushiriki, busaasaana ku nsi okumala emyezi ena, tewabaawo mushrik akola Hijja oluvannyuma lw’omwaka guno, baleme kukola Tawaf mu Baitullah nga bali bukunya era tewali agenda kuyingira mu ggulu okuggyako abakkiriza. Ali yayita era bwe yakoowa, Abu Bakr n’asituka n’ayita. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ye hasan gharib. okuyita mu sanad eno okuva mu hadith ya Ibn Abbas.
Imam Tirmidzi : 3017
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ قَالَ سَأَلْنَا عَلِيًّابِأَيِّ شَيْءٍ بُعِثْتَ فِي الْحَجَّةِ قَالَ بُعِثْتُ بِأَرْبَعٍ أَنْ لَا يَطُوفَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَمَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهْدٌ فَهُوَ إِلَى مُدَّتِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ عَهْدٌ فَأَجَلُهُ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُؤْمِنَةٌ وَلَا يَجْتَمِعُ الْمُشْرِكُونَ وَالْمُسْلِمُونَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ عَلِيٍّ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أُثَيْعٍ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ كِلْتَا الرِّوَايَتَيْنِ يُقَالُ عَنْهُ عَنْ ابْنِ أُثَيْعٍ وَعَنْ ابْنِ يُثَيْعٍ وَالصَّحِيحُ هُوَ زَيْدُ بْنُ يُثَيْعٍ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ فَوَهِمَ فِيهِ وَقَالَ زَيْدُ بْنُ أُثَيْلٍ وَلَا يُتَابَعُ عَلَيْهِ
Atugambye [Ibn Abi Umar] atugambye [Sufyan] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Zaid bin Yutsai’] yagamba: Twabuuza [Ali], kiki ekyakusindikibwa mu kiseera kya Hijja? Yaddamu nti: Nasindikibwa -okutuusa- ebintu bina; Tokkirizibwa kukola Tawaf nga oli bukunya, oyo yenna alina appointment ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam, ekisuubizo kituufu okutuusa ekiseera ekigere era omuntu yenna atalina ndagaano, ekiseera ekigere kya myezi ena, tajja kuyingira jjana okujjako emyoyo gy’abakkiriza era abasiraamu tebakkirizibwa kwegatta na basiraamu oluvannyuma lw’omwaka guno. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ntuufu okuva mu hadiisi ya Sufyan bin Uyainah okuva ku Abu Ishaq. [Ats Tsauri] yakinyumya okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [nga mukwano gwe] okuva ku [Ali]. Mu mbeera eno waliwo hadith efaananako bwetyo okuva ewa Abu Hurairah. Nga batugambye [Nashr bin Ali] n’abalala, bagamba nti: Atubuulidde [Sufyan bin Uyainah] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Zaid bin Yutsai’] okuva ku [Ali] kirabika. Atugambye [Ali bin Khasyram] atubuulidde [Sufyan bin Uyainah] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Zaid bin Yutsai’] okuva ku [Ali] kirabika. Abu Isa yagamba nti: Hadith zino ebbiri zaayogerwa ku Ibn Uyainah, abamu bagamba okuva ku Ibn Utsyai’ ne ku Ibn Yusatai’, kituufu ye Zaid bin Yutsyai’. Syu’bah yanyumya hadith eno okuva ewa Abu Ishaq okuva ku Zaid olwo n’agikolamu ensobi n’agamba nti: Zaid bin Utsail, naye ensobi eno teyanoonyezebwa.
Imam Tirmidzi : 3018
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الرَّجُلَ يَعْتَادُ الْمَسْجِدَ فَاشْهَدُوا لَهُ بِالْإِيمَانِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ } حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ يَتَعَاهَدُ الْمَسْجِدَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَأَبُو الْهَيْثَمِ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدٍ الْعُتْوَارِيُّ وَكَانَ يَتِيمًا فِي حِجْرِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
Atubuulidde [Abu Kuraib] atubuulidde [Risydin bin Sa’ad] okuva ku [Amru bin Al Harith] okuva ku [Darraj] okuva ku [Abu Al Haitsam] okuva ku [Abu Sa’id] yagamba: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yagamba: ‘Bw’olaba omuntu wa bulijjo -nga akyalidde- omuzikiti, laba nti mukkiriza,’ olwo Allah n’ajula nti: ‘Only abo abagaggawala emizikiti gya Allah bebo abakkiriza Allah n’olunaku olw’enkomerero’. -E Taubah: 18-. Kitugambye [Ibn Abu Umar] atubuulidde [Abdullah bin Wahb] okuva ku [Amru bin Al Harith] okuva ku [Darraj] okuva ku [Abu Al Haitsam] okuva ku [Abu Sa’id] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwekityo, kiri just nti yagamba ne editor; yata'ahadul masjid -okukyalira emizikiti enfunda eziwera-. Abu Isa yagamba nti hadith eno ye hasan gharib.. Abu Al Haitsam amannya ge ye Sulaiman bin Amru bin Abdu Al Utwari, yali mulekwa mu kulabirirwa Abu Sa'id Al Khudri.
Imam Tirmidzi : 3019
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ }قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ أُنْزِلَ فِي الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ مَا أُنْزِلَ لَوْ عَلِمْنَا أَيُّ الْمَالِ خَيْرٌ فَنَتَّخِذَهُ فَقَالَ أَفْضَلُهُ لِسَانٌ ذَاكِرٌ وَقَلْبٌ شَاكِرٌ وَزَوْجَةٌ مُؤْمِنَةٌ تُعِينُهُ عَلَى إِيمَانِهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ سَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ فَقُلْتُ لَهُ سَالِمُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ سَمِعَ مِنْ ثَوْبَانَ فَقَالَ لَا فَقُلْتُ لَهُ مِمَّنْ سَمِعَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَ مِنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَذَكَرَ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atugambye [Abdu bin Humaid] atugambye [Ubaidullah bin Musa] okuva ku [Isra’il] okuva ku [Mansur] okuva ku [Salim bin Abu Al Ja’du] okuva ku [Tsauban] yagamba nti: Aya bwe yabikkulwa: ‘N’abo abakuuma zaabu ne ffeeza’. -E Taubah: 34- twali ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam ku lumu ku lugendo lwe era abamu ku banne nebagamba nti: Aya zisindikiddwa ku zaabu ne ffeeza bwe zityo, singa twamanya eky’obugagga ekisinga obulungi olwo twandikitutte. Olwo n’agamba nti: ‘Eky’obugagga ekisinga obulungi lwe lulimi lwa dhikr, omutima ogwebaza n’omukyala mu`minah ayamba -bba-' we mu kukkiriza kwe’. Abu Isa yagamba: hadith eno hasan, nabuuza Muhammad bin Ismail, namugamba nti: Salim bin Abu Al ja'ad yawulidde okuva ewa Tsauban? Yaddamu nti: Nedda Namubuuza nti: Yawulidde wa -Salim- okuva mu baswahaaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam? Yaddamu nti: Ye -Salim- yawulira okuva ewa Jabir bin Abdullah, Anas bin Malik era yayogera ku baswahaaba nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam abawerako.
Imam Tirmidzi : 3020
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ يَزِيدَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ غُطَيْفِ بْنِ أَعْيَنَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي عُنُقِي صَلِيبٌ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ يَا عَدِيُّ اطْرَحْ عَنْكَ هَذَا الْوَثَنَ وَسَمِعْتُهُ يَقْرَأُ فِي سُورَةِ بَرَاءَةٌ{ اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ }قَالَ أَمَا إِنَّهُمْ لَمْ يَكُونُوا يَعْبُدُونَهُمْ وَلَكِنَّهُمْ كَانُوا إِذَا أَحَلُّوا لَهُمْ شَيْئًا اسْتَحَلُّوهُ وَإِذَا حَرَّمُوا عَلَيْهِمْ شَيْئًا حَرَّمُوهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ وَغُطَيْفُ بْنُ أَعْيَنَ لَيْسَ بِمَعْرُوفٍ فِي الْحَدِيثِ
Atugambye [Al Husain bin Yazid Al Kufi] atugambye [Abdussalam bin Harb] okuva ku [Ghuthaif bin A’yan] okuva ku [Mush’ab bin Sa’ad] okuva ku [Adi bin Hatim] yagamba nti: Najja eri nabbi sallallaahu ‘alaihi wa Salam era mu bulago bwange waaliwo omusaalaba ogwa zaabu, yagamba nti: ‘Owange Adi, ekibumbe kino kisuule okuva gy’oli’. Era nawulira ng’asoma mu bbaluwa Al Baraa`ah: Bafuula abantu baabwe abatya Katonda n’abamonko baabwe bakatonda okuggyako Allah’. -E Taubah: 31- yagamba nti: ‘Mujjukire, mu butuufu tebasinza naye bwe bafuula ekintu ekikkirizibwa, bakifuula ekikkirizibwa era ekintu bwe kigaanibwa, bakifuula ekimenya amateeka’. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno gharib, tugimanyi okuva mu hadith ya Abdussalam bin Harb yokka so nga Ghuthaif bin A’yan tamanyiddwa mu hadith.