Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2941
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ قَال سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُمَرِضْتُ فَأَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي وَقَدْ أُغْمِيَ عَلَيَّ فَلَمَّا أَفَقْتُ قُلْتُ كَيْفَ أَقْضِي فِي مَالِي فَسَكَتَ عَنِّي حَتَّى نَزَلَتْ{ يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ الْفَضْلِ بْنِ الصَّبَّاحِ كَلَامٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا
Безгә [Габд бин Хөмәйд] безгә [Яхья бин Адәм] безгә [Ибн Уяйнә] [Мөхәммәд бин Әл-Мөнкадир] сөйләгән: ул болай диде: Мин [Җабир бин Габдуллаһ] болай дигән: «Рәсулүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам авырып аңымны югалткач, миңа кунакка килде». Аңга килгәч, мин сорадым: «Барлык байлыгымны ничек сарыф итәрмен?» Ул тынып калды, ниһаять, аять иңде: «Аллаһ сезгә балаларыгызга мирас бүлү турында фарыз итте. Ягъни, бер улның өлеше ике кызның өлеше кебек». «Ниса» сүрәсе: 11. Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте. Һәм моны Мөхәммәд бин Әл-Мөнкадирдан берничә кеше риваять кылган, безгә [Әл-Фәдләл бин Әш-Шаббах] безгә [Суфиян бин Уяйнә]дән [Ибн Әш-Шаббах]дан [Җәбир] Пәйгамбәрдән [галәйһиссәлам] шулай сөйләгән, һәм Әл-Фәдләл бин Әш-Шаббах хәдисендә моңардан да күбрәк сүзләр бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2942
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ الْهَاشِمِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أَوْطَاسٍ أَصَبْنَا نِسَاءً لَهُنَّ أَزْوَاجٌ فِي الْمُشْرِكِينَ فَكَرِهَهُنَّ رِجَالٌ مِنَّا فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنْ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә [Хәббән бин Хилал] безгә [Хәммәм бин Яхъя] безгә [Катада] безгә [Әбү Әл Хәлил]дән [Әбү Әлкамә Әл Хәсими]дән [Әбү Сәгыйд Әл Худри] ул болай диде: «Әусәс сугышы башлангач, без ирләре мөшрик булган әсир хатын-кызлар белән җенси мөнәсәбәттә булдык, шуңа күрә кайберләребез аларны нәфрәт иттек». Аннары Аллаһ түбәндәге аятьне төшерде: «Сезгә өйләнгән хатын-кызларга өйләнү тыелды, үзегезнең колларыгыздан башка». «Ниса» сүрәсе, 24 нче аять. Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2943
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ الْبَتِّيُّ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ أَصَبْنَا سَبَايَا يَوْمَ أَوْطَاسٍ لَهُنَّ أَزْوَاجٌ فِي قَوْمِهِنَّ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ { وَالْمُحْصَنَاتُ مِنْ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهَكَذَا رَوَى الثَّوْرِيُّ عَنْ عُثْمَانَ الْبَتِّيِّ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَيْسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ وَلَا أَعْلَمُ أَنَّ أَحَدًا ذَكَرَ أَبَا عَلْقَمَةَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ إِلَّا مَا ذَكَرَ هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ وَأَبُو الْخَلِيلِ اسْمُهُ صَالِحُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ
Безгә [Әхмәд бин Мани] безгә [Хөсәйм] безгә [Госман Әл Батти] сөйләгән, [Әбү Әл Хәлил] безгә [Әбү Сәгыйд Әл Худри] әйткән: "Без Әусәс сугышында хатын-кыз әсирләрне җәберләдек, аларның гаиләсендә ирләре булганда, алар бу хакта Аллаһның Рәсүленә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) сөйләгәннәр, аннары аять иңгән: "Сезгә өйләнгән хатыннарга өйләнү тыелган, үзегезнең колларыгыздан башка". Ән-Ниса сүрәсе: 24. Әбу Гайсә болай дигән: "Бу хәдис - Хәсән. Бу [Әтс Цаури] тарафыннан [Госман Әл Батти] тарафыннан [Әбү Әл Хәлил] тарафыннан [Әбү Сәгыйд Әл Худри] тарафыннан Пәйгамбәрдән (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) югарыдагы хәдистәгечә риваять ителгән, ләкин бу хәдистә: "Әлкамәдән" дип әйтелмәгән. Мин бу хәдистә "Әлкамә" турында Катада Хамамыннан башка беркемнең дә искә алуын белмим. Әбү әл-Хәлилнең исеме Салих бин Әбү Мәрьям.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2944
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْكَبَائِرِ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَقَوْلُ الزُّورِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ شُعْبَةَ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ وَلَا يَصِحُّ
Безгә [Мөхәммәд бин Габдел Әгъла Әш-Шәнъани] безгә [Халид бин Әл-Харис] [Шуъбадан] безгә ['Убәйдуллаһ бин Әбү Бәкер бин Әнәс] [Әнәс бин Мәлик] пәйгамбәрдән, саллаһу галәйһи вәссәлам, зур гөнаһлар турында әйтте: "Аллаһка ширек китерү, ата-анага буйсынмау, үз-үзеңә кул салу һәм ялган сүзләр". Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән-шәһих гариб булуын әйтте. Һәм [Раух бин Убада] аны [Шуъбадан] риваять итте, ул аны [Габдуллаһ бин Әбү Бәкердән] әйтте, һәм ул ышанычлы түгел.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2945
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ بَصْرِيٌّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُحَدِّثُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ قَالَ وَجَلَسَ وَكَانَ مُتَّكِئًا قَالَ وَشَهَادَةُ الزُّورِ أَوْ قَالَ قَوْلُ الزُّورِ قَالَ فَمَا زَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Хумайд бин Мәсәдә Бәшри] безгә [Бисмир бин Әл Муфадлал] безгә [Әл-Җурайри] [Абдуррахман бин Әбу Бәкрә]дән [Аның әтисеннән] ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: «Сезгә иң зур гөнаһлар турында сөйләп биримме?» – диде. Дуслары: «Әлбәттә, әй Аллаһның Илчесе!» – дип җавап бирделәр. Ул болай диде: «Аллаһка ширек кылу, ата-анасына буйсынмау, – артына сөялгән кеше, аннары утырып, сүзен дәвам итте – ялган шаһитлек бирү яки ялган сүзләр әйтү; «Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам моны без аның туктавын өметләнгәнче әйтә бирде». Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән шәһих гариб булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2946
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ مُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ الْتَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَكْبَرِ الْكَبَائِرِ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَالْيَمِينُ الْغَمُوسُ وَمَا حَلَفَ حَالِفٌ بِاللَّهِ يَمِينَ صَبْرٍ فَأَدْخَلَ فِيهَا مِثْلَ جَنَاحِ بَعُوضَةٍ إِلَّا جُعِلَتْ نُكْتَةً فِي قَلْبِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَأَبُو أُمَامَةَ الْأَنْصَارِيُّ هُوَ ابْنُ ثَعْلَبَةَ وَلَا نَعْرِفُ اسْمَهُ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ
Безгә ['Габд бин Хумайд] безгә [Юнус бин Мөхәммәд] безгә [Әл-Ләйтс бин Сагъд], [Хисьям бин Сагъд], [Мөхәммәд бин Зәйд бин Мөхаҗир бин Кунфудз әт-Тайми], [Әбу Умама әл-Әнсари], [Габдулла бин Унәйс әл-Җүһани] әйтте: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Чыннан да, зур гөнаһларның иң зурлары арасында Аллаһка ширек китерү, ата-анага буйсынмау, гаеплене җәһәннәмгә ташлый торган ялган ант һәм кеше мәҗбүр булганга ант иткән ант, һәм ул хөрмәтсезлек белән чебен канатлары кебек саный, ләкин анты аның йөрәгендә кыямәт көненә кадәр кара тап булып калачак". Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән-шәһих гариб булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2947
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ فِرَاسٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْكَبَائِرُ الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ أَوْ قَالَ الْيَمِينُ الْغَمُوسُ شَكَّ شُعْبَةُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басыр] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Шу'ба] сөйләгән, ул [Фирас]дан [Әш Ша'би]дан [Абдуллаһ бин Әмру]дан Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам әйткән: "Зур гөнаһлар - Аллаһка ширек китерү, ата-анага буйсынмау" яки "Ялган ант бирү" дип әйтү. Шу'ба хәдиснең редакциясенә шик белдерде. Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2948
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْيَغْزُو الرِّجَالُ وَلَا تَغْزُو النِّسَاءُ وَإِنَّمَا لَنَا نِصْفُ الْمِيرَاثِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ }قَالَ مُجَاهِدٌ وَأَنْزَلَ فِيهَا{ إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ }وَكَانَتْ أُمُّ سَلَمَةَ أَوَّلَ ظَعِينَةٍ قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ مُهَاجِرَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مُرْسَلٌ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ مُرْسَلٌ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ قَالَتْ كَذَا وَكَذَا
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян] сөйләде, [Ибн Әбү Нәҗиһ] әйтте, [Мөҗәһид] әйтте, [Өммү Сәләмә] әйтте: "Ирләр сугышка киттеләр, ә хатын-кызлар сугышка бармадылар, һәм безнең өлешебез мирасның яртысы гына иде". Шуннан соң Аллаһ аятьне җибәрде. Аллаһ кайберләрегезгә кайберләрегезгә караганда күбрәк биргән нәрсәгә көнләшмәгез. "Ниса" сүрәсе, 32 нче аять, Мөҗәһид болай диде: "Бу хакта түбәндәге аять иңде. Чыннан да, ирләр һәм хатын-кызлар мөселманнар, ирләр һәм хатын-кызлар мөэминнәр." "Ниса" сүрәсе, 35 нче аять, Өммү Сәләмә Мәдинәгә күченгән беренче хатын-кыз иде. Әбу Гайсә бу хәдиснең мурсәл булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2949
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ وَلَدِ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْيَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَسْمَعُ اللَّهَ ذَكَرَ النِّسَاءَ فِي الْهِجْرَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ }
[Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян]нан ['Әмр бин Динардан] [Өмм Сәләмәнең] улыннан, [Өмм Сәләмәдән] ул болай диде: "Әй Аллаһның Илчесе, мин Аллаһның миграциядә хатын-кызлар турында әйткәнен ишетмәдем". Шуннан соң Аллаһ аларның үтенечен кабул итте: "Чынлыкта, Мин сезнең арагызда изгелек кылучыларның, ир-ат яки хатын-кыз булуыгыздан карамастан, гамәлләрен юкка чыгармам, чөнки кайберләрегез кайберләрегезнең нәселеннән" (Али-Имран: 195).
Hadith
Imam Tirmidzi : 2950
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْهِ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَرَأْتُ عَلَيْهِ مِنْ سُورَةِ النِّسَاءِ حَتَّى إِذَا بَلَغْتُ { فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هَؤُلَاءِ شَهِيدًا } غَمَزَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ وَعَيْنَاهُ تَدْمَعَانِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَإِنَّمَا هُوَ إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбү Әл Әһвәш], [Әл Әмәси], [Ибраһим], [Әлкәмә] сөйләде ул әйтте; [Габдуллаһ] әйтте: «Аллаһның Илчесе миңа аның өчен Коръән укырга боерды, ул минбәрдә утырганда, аннары мин Ниса сүрәсеннән аятен укыдым, ә «Кәферләр нәрсә булачак, әгәр без һәр җәмгыятьтән шаһит илче китерсәк һәм сине - Мөхәммәдне - алар өчен - синең өммәтең итеп китерсәк - Ниса сүрәсе, 41» дигән аятькә килгәндә, ул мине кулы белән ишарә белән туктатты, һәм мин аның күзләрендә яшь күрдем». Әбү Гайсә әйтте: «Әбү Әл Әһвәш Әл Әмәсидән, Ибраһим Әлкәмәдән, Габдулладан һәм аның [Ибраһим], [Әбидә], [Габдуллаһ] булуын гына риваять итте».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2951
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ عَلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقْرَأُ عَلَيْكَ وَعَلَيْكَ أُنْزِلَ قَالَ إِنِّي أُحِبُّ أَنْ أَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِي فَقَرَأْتُ سُورَةَ النِّسَاءِ حَتَّى إِذَا بَلَغْتُ{ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هَؤُلَاءِ شَهِيدًا }قَالَ فَرَأَيْتُ عَيْنَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَهْمِلَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَ حَدِيثِ مُعَاوِيَةَ بْنِ هِشَامٍ
Безгә сөйләде [Мәхмүд бин Гайлан] безгә сөйләде [Мөавия бин Хишам] безгә сөйләде [Суфиян Әс Цаури] [Әл-А'масидан] [Ибраһимнан] ['Әбидәдән] [Габдуллаһтан] ул әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам миңа әйтте: "Минем өчен Коръән укы", - диде. Мин әйттем: "Әй Аллаһның Илчесе, Коръән сиңа вәхий ителгән вакытта мин аны укырга тиешме?" Ул әйтте: "Мин аны башка кешеләрдән ишетергә өстен күрәм", - диде. Аннары мин "Ниса" хәрефен укыдым, "Һәм Без сине - Мөхәммәдне - аларга - синең өммәтең буларак - шаһит итеп китердек". "Ниса" сүрәсе, 41 нче аятьтә мин аның күзләре яшь белән тулганын күрдем", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис Әл-Әхвәш хәдисеннән ышанычлырак". Безгә [Сувайд бин Нәшр] безгә [Ибн Әл Мөбарәк]дән [Суфияннән] [Әл Әгъмасидән] Муавия бин Һишам хәдисе кебек сөйләде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2952
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الرَّازِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَصَنَعَ لَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ طَعَامًا فَدَعَانَا وَسَقَانَا مِنْ الْخَمْرِ فَأَخَذَتْ الْخَمْرُ مِنَّا وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَقَدَّمُونِي فَقَرَأْتُ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ وَنَحْنُ نَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
[Габд бин Хөмәйд] безгә [Габдрахман бин Сәгъд] [Әбу Җәгъфәр Әр Рази] [Әса бин Әс Сагыйб] [Әбу Габдрахман Әс Суләми] [Али бин Әбу Талиб] сөйләгән: «Габдрахман бин Әуф ризык әзерләп, безгә эчемлекләр бирә иде, хәтта без исереп беткәнче. Намаз вакыты җиткәч, алар мине җитәкче булырга этәрделәр, аннары мин: «Әйт Мөхәммәд-: әй, кяферләр, мин сез гыйбадәт кылган нәрсәгә гыйбадәт кылмыйм, ә без сез гыйбадәт кылган нәрсәгә гыйбадәт кылырбыз», – дип укыдым». Аннары Аллаһ: «Әй, мөэминнәр, исерек килеш нәрсә әйткәнегезне аңлаганчы намаз укымагыз», – дигән аятьне төшерде. «Ниса» сүрәсе: 43. Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән сахих гариб булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2953
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ سَرِّحْ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلزُّبَيْرِ اسْقِ يَا زُبَيْرُ وَأَرْسِلْ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ فَغَضِبَ الْأَنْصَارِيُّ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَغَيَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا زُبَيْرُ اسْقِ وَاحْبِسْ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجُدُرِ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَحْسِبُ هَذِهِ الْآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ{ فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ قَدْ رَوَى ابْنُ وَهْبٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَيُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الزُّبَيْرِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Әл-Ләйтс бин Сәгъд] [Ибн Шиһаб]дан [Урва бин Зөбәйр] безгә [Абдуллаһ бин Зөбәйр] аңа бер ансарның Зөбәйр белән хөрмә агачларын сугару өчен кулланылачак су агымы турында бәхәсләшкәнен сөйләгәнен сөйләгән. Ансарлар: "Суны агызыгыз", - дигәннәр. Ләкин Зөбәйр теләмәгән - игътибар итмәгән. Аннары алар Аллаһның Рәсүленә (салләллаһу галәйһи вәссәлам) зарланганнар, ул Зөбәйргә: "Әй, Зөбәйр, су кой һәм күршеләреңә су агыз", - дигән. Ансарлар ачуланып: "Әй, Аллаһның Илчесе, ул синең туганыңмы?" - диделәр. Моны ишеткәч, аның йөзе үзгәреп: "Әй, Зөбәйр, кой һәм суны бакчада калдыр", - диде. Аллаһ белән ант итәм, мин бу аятьне шул вакыйгага бәйле рәвештә иңгән дип саныйм. Шуңа күрә, Раббыбыз белән ант итәм, алар - асылда - бәхәсләшкән мәсьәлә буенча сине хөкем итүче итеп куймыйча иман китермиләр. QS An-Nisa`: 65. Абу Иса әйтте; «Мин Мөхәммәтнең әйткәнен ишеттем; [Ибн Ваһаб] бу хәдисне [Аль Лаитс бин Са'д] һәм [Yunныс] [Аз Зухри] дан [Урва] дан [Абдулла бин Аз Зубаир] бу хәдис кебек риваять кылды. ]
Hadith
Imam Tirmidzi : 2954
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ فِي هَذِهِ الْآيَةِ { فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ } قَالَ رَجَعَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ أُحُدٍ فَكَانَ النَّاسُ فِيهِمْ فَرِيقَيْنِ فَرِيقٌ يَقُولُ اقْتُلْهُمْ وَفَرِيقٌ يَقُولُ لَا فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ } وَقَالَ إِنَّهَا طِيبَةُ وَقَالَ إِنَّهَا تَنْفِي الْخَبَثَ كَمَا تَنْفِي النَّارُ خَبَثَ الْحَدِيدِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيَدَ هُوَ الْأَنْصَارِيُّ الْخَطْمِيُّ وَلَهُ صُحْبَةٌ
безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Шу'ба]га [Ади бин Сабит] сөйләгән ул болай диде: Мин [Абдуллаһ бин Язид]ның [Зәйд бин Сабит]дан аять турында сөйләгәнен ишеттем: Ни өчен сез монафыйкларга каршы торуда ике төркемгә бүленәсез? "Ниса": 88 нче аятьтә Зәйд болай диде: "Пәйгамбәрнең салләллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре Өхед сугышыннан кайткач, алар ике төркемгә бүленделәр, кайберләре: "Сугышыгыз - аларны үтерегез!" - диделәр, ә кайберләре: "Туктамагыз", - диделәр. Аннары ул иңде. Ни өчен сез монафыйкларга каршы торуда ике төркемгә бүленәсез?". "Ниса": 88 нче аятьтә Зәйд болай диде: "Бу аять - юаныч". Зәйд болай диде: "Бу аять шулай ук ут тимердән датны бетергән кебек яманлыкны да бетерә ала". Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән-сәхих булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2955
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ بْنُ عُمَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجِيءُ الْمَقْتُولُ بِالْقَاتِلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ نَاصِيَتُهُ وَرَأْسُهُ بِيَدِهِ وَأَوْدَاجُهُ تَشْخَبُ دَمًا يَقُولُ يَا رَبِّ هَذَا قَتَلَنِي حَتَّى يُدْنِيَهُ مِنْ الْعَرْشِ قَالَ فَذَكَرُوا لِابْنِ عَبَّاسٍ التَّوْبَةَ فَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ } قَالَ مَا نُسِخَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا بُدِّلَتْ وَأَنَّى لَهُ التَّوْبَةُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنَ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
Безгә [Әл-Хәсән бин Мөхәммәд әз-Зәфәрани] безгә [Шәбәбә] безгә [Вәрка бин Гомәр] сөйләгән, ['Әмру бин Динар] әйткән, [Ибн Аббас] әйткән. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Үтерелгән кеше һәм үтерүче Кыямәт көнендә очрашачаклар, үтерелгән кеше башын кулында күтәреп йөри, ә муеныннан кан ага, аннары ул: "Йә Раббым, бу кеше мине үтерде", - диде, хәтта аны "Арш"ка якынайтканчы. Шуннан соң кешеләр Ибн Аббаска: "Үтерүче гафу ителәчәкме?" - дип сорадылар. Ибн Аббас: "Кем дә кем мөэминне аңлы рәвештә үтерсә, аның әҗере Җәһәннәм булачак", - дигән аятьне укыды. "Ниса": 93 нче аять, бу аять үзгәртелмәгән яки үзгәртелмәгән, шуңа күрә ул ничек гафу ителергә мөмкин?" - диде. Әбү Гайсә бу хәдиснең хәсән булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2956
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رِزْمَةَ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ عَلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غَنَمٌ لَهُ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ قَالُوا مَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا لِيَتَعَوَّذَ مِنْكُمْ فَقَامُوا فَقَتَلُوهُ وَأَخَذُوا غَنَمَهُ فَأَتَوْا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمْ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә [Абдуль Азиз бин Әбу Римза]дан [Исраилдән] [Симак бин Харбтан] [Икримадан] [Ибн Аббас]дан ул болай диде: «Бану Сүләймнән бер кеше Пәйгамбәрнең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) берничә сәхабәсе яныннан кәҗәсен күтәреп үткән, аннары ул кеше аларга сәлам биргән, ләкин алар: «Ул сезгә сәлам бирмәгән, ләкин сездән сыенырга теләгән», – дип җавап биргәннәр. Аннары алар торып, аны үтергәннәр һәм кәҗәсен алганнар. Шуннан соң аны Аллаһның Рәсүле (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) янына алып барганнар, аннары «Әй мөэминнәр, Аллаһ юлында сугышка чыккач, сак булыгыз һәм сезгә «сәлам» әйтүче кешегә: «Син мөэмин түгел», – дип әйтмәгез» дигән аять иңгән. «Ниса» сүрәсе: 94. Әбу Гайсә әйткән: «Бу хәдис – Хасан». Бу очракта Усама бин Зәйдтән охшаш хәдис бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2957
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ } الْآيَةَ جَاءَ عَمْرُو ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَكَانَ ضَرِيرَ الْبَصَرِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَأْمُرُنِي إِنِّي ضَرِيرُ الْبَصَرِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَذِهِ الْآيَةَ { غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ } الْآيَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيْتُونِي بِالْكَتِفِ وَالدَّوَاةِ أَوْ اللَّوْحِ وَالدَّوَاةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُقَالُ عَمْرُو ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَيُقَالُ عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَائِدَةَ وَأُمُّ مَكْتُومٍ أُمُّهُ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Ваки] безгә [Суфиян] [Әбү Исхак]тан [Әл-Барра бин Азиб] әйтте: "Аят иңгәч, сугышта катнашмаган мөселманнар арасында бер үк хәл булмады." "Ниса" сүрәсе: 95. "Әмрү бин Өмми Мәктүм Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына килде - ул сукыр иде - аннары: "Әй Аллаһның Илчесе, минем кебек сукыр кешегә сугышу урынына нәрсә боерыр идегез?" - дип сорады. Шуннан соң Аллаһ бу аятьне төшерде, аннары ул: "Миңа такта һәм сыя савыты бир", - диде. Әбү Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте. "Әмрү бин Өмми Мәктүм шулай ук Абдулла бин Өмми Мәктүм дип атала, аның чын исеме Абдулла бин Зәйдә, ә Өмми Мәктүм аның әнисе."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2958
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ سَمِعَ مِقْسَمًا مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ { لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ } عَنْ بَدْرٍ وَالْخَارِجُونَ إِلَى بَدْرٍ لَمَّا نَزَلَتْ غَزْوَةُ بَدْرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَحْشِ وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ إِنَّا أَعْمَيَانِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَهَلْ لَنَا رُخْصَةٌ فَنَزَلَتْ { لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ } وَ { فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ } { عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً } فَهَؤُلَاءِ الْقَاعِدُونَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ { وَفَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا } دَرَجَاتٍ مِنْهُ عَلَى الْقَاعِدِينَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرِ أُولِي الضَّرَرِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمِقْسَمٌ يُقَالُ هُوَ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ وَيُقَالُ هُوَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَكُنْيَتُهُ أَبُو الْقَاسِمِ
Безгә [Әл Хәсән бин Мөхәммәд әз-Зәфәрани] безгә [Әл Хәҗәҗ бин Мөхәммәд] [Ибн Җурайҗ]дан сөйләгәнчә, безгә [Габдел Кәрим] ул Габдулла бин Әл-Харисның элеккеге колы [Миксам]ның [Ибн Аббас]дан сөйләгәнен ишеткән. Ул болай дигән: "Бәдер сугышыннан вакыты җитмичә утырган - сугышта катнашмаган мөэминнәр белән Бәдергә барган кешеләр арасында бертигез түгел". Бәдер сугышы вакытында Габдулла бин Җаһси һәм Ибн Өмми Мәктүм әйттеләр: "Әй Аллаһның Илчесе, без икебез дә сукыр, безгә җиңеллек бармы?" Аннары аять иңде: Утырган - сугышта катнашмаган - картлыгы булмаган мөэминнәр арасында тиңнәр юк. "Ниса" сүрәсе, 95 һәм Аллаһның малы һәм җаны белән җиһад өчен көрәшүчеләрне бер үк дәрәҗәдә утыручыларга караганда өстен куюы турындагы аять. "Ниса" сүрәсе, 95, сугышта катнашмаган кешеләр карт түгел. Аларның һәрберсенә Аллаһ яхшы бүләк - җәннәт вәгъдә итә, һәм Аллаһ җиһадта көрәшүчеләрне зур бүләк белән утыручыларга караганда өстен күрә, QS An Nisa`; 95, бу сугышта катнашмаган, картлыгы булмаган мөэминнәргә караганда берничә дәрәҗә югарырак. Әбү Гайсә болай диде: "Бу хәдис - Ибн Аббас хәдисеннән алынган бу сәнәд аша Хәсән Гариб. Миксам Габдулла бин Әл-Харисның колы булган, башкалар аның элеккеге Ибн Аббасның колы булган диләр. Аның кун-яһесе Әбү Әл-Касым булган."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2959
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ رَأَيْتُ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَأَخْبَرَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْلَى عَلَيْهِ { لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ } { وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ } قَالَ فَجَاءَهُ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهُوَ يُمْلِيهَا عَلَيَّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَوْ أَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ لَجَاهَدْتُ وَكَانَ رَجُلًا أَعْمَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي فَثَقُلَتْ حَتَّى هَمَّتْ تَرُضُّ فَخِذِي ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ { غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ نَحْوَ هَذَا وَرَوَى مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ رِوَايَةُ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ التَّابِعِينَ رَوَاهُ سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ وَمَرْوَانُ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مِنْ التَّابِعِينَ
Безгә ['Габд бин Хумайд] безгә [Ягъкуб бин Ибраһим бин Сагъд] сөйләгән, ул [Аның әтисе] [Салих бин Кайсан] [Ибн Шиһаб] миңа [Сәхәл бин Сагъд] сөйләгән, ул болай диде: Мин [Мәрван бин Әл-Хәкәм] мәчеттә утырганын күрдем, аннары мин аның янына килеп утырдым, аннары ул безгә [Зәйд бин Сабит] аңа Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам аңа болай дип әйткәнен сөйләде: Сугышта катнашмаган утыручылар белән Аллаһ юлында җиһад өчен көрәшүчеләр арасында бертигез түгел." 95 нче аять. Зәйд болай диде: "Шуннан соң Ибн Өмми Мәктүм миңа әйтеп биргәндә аның янына килде, ул: "Әй Аллаһның Илчесе, әгәр мин җиһад белән көрәшә алсам, мин һичшиксез җиһад белән көрәшер идем", - диде. -Ул сукыр кеше иде- Шуннан соң Аллаһ Үзенең Рәсүленә (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) бер аятьне төшерде, ул тезе минем теземдә иде, тезе минем өчен авыр тоелды, хәтта тезем сынганчы, аннары ул моңа шатланды, Аллаһ: "Кемнең картлыгы юк?" - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Бу хакта берничә кеше Әз-Зүһридән, Сәхәл бин Сагъдтан, югарыдагы хәдистәге кебек риваять кылды. [Мә'мәр] бу хәдисне [Әз-Зүһридән] [Кабиша бин Зу'айбтан] [Зәйд бин Сабиттан] риваять итте. Һәм бу хәдистә Пәйгамбәрнең дусты турында да хикәя бар, ул табигъин булганга күрә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2960
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَاهُ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ إِنَّمَا قَالَ اللَّهُ { أَنْ تَقْصُرُوا مِنْ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمْ } وَقَدْ أَمِنَ النَّاسُ فَقَالَ عُمَرُ عَجِبْتُ مِمَّا عَجِبْتَ مِنْهُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә [Абдүрраззак] безгә [Ибн Җурайҗ] сөйләде ул болай диде: Мин [Абдүррахман бин Абдулла бин Әбү Аммарның [Абдулла бин Бабаһ]дан [Йә'лә бин Умайяһ] сөйләгәнен ишеттем ул болай диде: Мин бервакыт [Гомәр бин Хәстәб]га Аллаһ болай диде: "Димәк, әгәр дә сез кяферләр һөҗүменнән курыксагыз, намазларыгызны укырга бернинди сәбәп юк". "Ән-Ниса": 101, аннары Гомәр җавап бирде: "Мин дә сез кебек үк гаҗәпләнәм". Аннары мин моны Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәламгә җиткердем, ул җавап бирде: "Бу Аллаһ сезгә биргән сәдака, шуңа күрә сез Аның сәдакаларын кабул итәргә тиеш". Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте.
