Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2921
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ وُلَاةً مِنْ النَّبِيِّينَ وَإِنَّ وَلِيِّي أَبِي وَخَلِيلُ رَبِّي ثُمَّ قَرَأَ{ إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْرَاهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَهَذَا النَّبِيُّ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ }حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَلَمْ يَقُلْ فِيهِ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ وَأَبُو الضُّحَى اسْمُهُ مُسْلِمُ بْنُ صُبَيْحٍ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي نُعَيْمٍ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ مَسْرُوقٍ
Безгә сөйләгән [Мәхмүд бин Гайлан] безгә сөйләгән [Әбу Әхмәд] безгә сөйләгән [Суфиян] [әтисеннән] [Әбу Гадл Дүлхадан] [Мәсруктан] [Габдуллаһ] ул әйтте; Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Чынлыкта, һәр пәйгамбәрнең пәйгамбәрләр арасыннан вәкилләре бар, һәм минем вәкилем - әтием - Ибраһим, һәм минем сөеклем - Раббым". Аннары ул аятьне укыды: "Чынлыкта, Ибраһимгә иң якын кешеләр - аңа иярүчеләр, һәм бу пәйгамбәр - Мөхәммәд - Мөхәммәдкә ышанучылар, һәм Аллаһ барлык мөэминнәрнең ярдәмчесе". Али Имран: 68. Безгә сөйләгән [Мәхмүд] безгә сөйләгән [Әбу Ну'айм] безгә сөйләгән [Суфиян] [әтисеннән] [Әбу Гадл Дүлхадан] [Габдуллаһ] Пәйгамбәр саллаһу галәйһиссәламнән югарыдагы хәдистәге кебек. Ләкин ул: "Мәсруктан" димәде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис Әбу Гадл Дүлханың Мәсруктан риваять иткән хәдисеннән дөресрәк. Әбу Гадл Дүлханың исеме Мөслим бин Шубайх. Безгә [Әбу Курайб] безгә [Ваки] [Суфияннан] [аның әтисеннән] [Әбу Гадл Дүлхадан] [Габдуллаһтан] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән Әбу Нуайм хәдисе кебек риваять кылды, ләкин "Мәсруктан" дип әйтмәде."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2922
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ فَقَالَ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنْ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَكَ بَيِّنَةٌ فَقُلْتُ لَا فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ احْلِفْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَنْ يَحْلِفُ فَيَذْهَبُ بِمَالِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбу Муавия] сөйләгән, [Әл-А'маси]дән [Сәкыйк бин Сәләмә]дән [Габдуллаһ] ул болай диде: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Кем мөселманның милкен тартып алу өчен ялган ант итсә, бер көнне Аллаһ аңа ачулы хәлдә Аллаһ белән очрашачак". [Асияст бин Кайс] әйтте: "Бервакыт минем белән яһүд арасында җир бәхәсе турында сүз булды, ул миңа моны кире какты, аннары мин Пәйгамбәргә (салләллаһу галәйһиссәлам) зарландым, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһиссәлам миннән сорады: "Дәлилең бармы?" Мин җавап бирдем; "Юк". Ул яһүдкә әйтте: "Ант ит!" Мин сорадым: "Әй Аллаһның Илчесе, аннан соң ул минем милкемне алып китә торган ант кына җитәме?" Аннары Аллаһ бу аятьне төшерде: "Чынлыкта, Аллаһ белән булган килешүләрен һәм антларын аз бәягә алыштыручылар". QS Али Имран: 77. Абу Иса бу хәдис хәсән сәхих дип әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2923
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ السَّهْمِيُّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }أَوْ{ مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا }قَالَ أَبُو طَلْحَةَ وَكَانَ لَهُ حَائِطٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَائِطِي لِلَّهِ وَلَوْ اسْتَطَعْتُ أَنْ أُسِرَّهُ لَمْ أُعْلِنْهُ فَقَالَ اجْعَلْهُ فِي قَرَابَتِكَ أَوْ أَقْرَبِيكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكِ
Безгә [Исхак бин Маншур] безгә [Абдуллаһ бин Бәкер Әс Сәхмани] безгә [Хумайд] сөйләгән, ул [Әнәс] әйткән: "Аять иңгәч, сез яраткан малыгыздан бераз сарыф итмичә, камил фазыйләткә ирешә алмассыз". Али-Имран: 92 яки Аллаһка бурыч бирергә теләүче, яхшы бурычка - байлыгын Аллаһ юлында сарыф итүгә-. Әл-Бәкара: 245, аннары бакчасы булган Әбу Талха: "Әй Аллаһның Илчесе, мин бакчамны Аллаһ юлында фидия итәм. Әгәр мин аны яшерә алсам, әлбәттә, әйтмәс идем", - дигән. Аннары ул: "Аны туганнарыгызга яки иң якын кешеләрегезгә бирегез!" - дигән. Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйткән. Һәм [Мәлик бин Әнәс] [Исхак бин Абдуллаһ бин Әбу Талха] [Әнәс бин Мәлик] риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2924
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ قَال سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْزُومِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَامَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ الْحَاجُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الشَّعِثُ التَّفِلُ فَقَامَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ أَيُّ الْحَجِّ أَفْضَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعَجُّ وَالثَّجُّ فَقَامَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ مَا السَّبِيلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الزَّادُ وَالرَّاحِلَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ الْخُوزِيِّ الْمَكِّيِّ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә [Абдурраззак] безгә [Ибраһим бин Язид] сөйләде ул болай диде: Мин [Мөхәммәд бин Аббад бин Җәгъфәр Әл-Мәхзуми]нең [Ибн Гомәр]дән сөйләгәнен ишеттем ул болай диде: "Бер кеше Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә килеп сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, хаҗ кылучы кем?" Ул җавап бирде: "Йә чәчләре таралмаган һәм тәннәренең исе хушбуй сөртмәгән кешеләр". Башка берәү торып сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, кайсы хаҗ иң афзал?" Ул җавап бирде: "Тавышны күтәрегез һәм корбан хайванының канын агызыгыз". Икенчесе сорады: "Сабил әсе нәрсә ул?" Ул җавап бирде: "Кирәк-яраклар - азык-төлек - һәм транспорт чаралары, шулай ук физик сәламәтлек һәм куркынычсыз сәяхәт". Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдисне без Ибн Гомәрдән белмибез, Ибраһим бин Язид Әл-Хузи әл-Мәкки хәдисеннән башка. Кайбер хәдис галимнәре Ибраһим бин Язид турында аның ятлавы турында фикерләр әйттеләр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2925
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ هَذِهِ الْآيَةَ{ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ }الْآيَةَ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا وَفَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَقَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Хәтим бин Исмәгыйль]дән [Букаир бин Мисмардан] ['Амир бин Сәгъд бин Әбу Вәкаштан] [Аның әтисеннән] ул болай диде: "Аллаһ аятьне төшергәч, балаларыбызны һәм сезнең балаларыгызны, хатыннарыбызны һәм сезнең хатыннарыгызны чакырыйк". Әли Имран: 61 нче аятьтә Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам Али, Фатыйма, Хәсән һәм Хөсәенне чакырып дога кылды, аннары: "Аллаһым, бу минем гаиләм", - диде. Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән сахих гариб булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2926
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ صَبِيحٍ وَحَمَّادُ ابْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي غَالِبٍ قَالَ رَأَى أَبُو أُمَامَةَ رُءُوسًا مَنْصُوبَةً عَلَى دَرَجِ مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَقَالَ أَبُو أُمَامَةَ كِلَابُ النَّارِ شَرُّ قَتْلَى تَحْتَ أَدِيمِ السَّمَاءِ خَيْرُ قَتْلَى مَنْ قَتَلُوهُ ثُمَّ قَرَأَ { يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قُلْتُ لِأَبِي أُمَامَةَ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ لَمْ أَسْمَعْهُ إِلَّا مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا حَتَّى عَدَّ سَبْعًا مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو غَالِبٍ يُقَالُ اسْمُهُ حَزَوَّرٌ وَأَبُو أُمَامَةَ الْبَاهِلِيُّ اسْمُهُ صُدَيُّ بْنُ عَجْلَانَ وَهُوَ سَيِّدُ بَاهِلَةَ
Безгә [Әбу Кураиб] безгә [Ваки] [Әр-Рабигъ бин Шабиһ] һәм [Хәммәд бин Сәләмә] [Әбу Галиб] сөйләгәнен сөйләгәннән соң, ул болай диде: Әбу Өмәмә Димәшк мәчете баскычларында берничә башны кадаклаганын күрде, аннары [Әбу Өмәмә] әйтте: "Җәһәннәм этләре, күк астында иң начар корбаннар һәм иң яхшы корбаннар - алар үтергәннәр", - диде. Шуннан соң ул укыды: "Ул көнне ак, нурлы йөз иде." Али Имран: 106, мин Әбу Өмәмәдән сорадым: "Сез моны Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнән ишеттегезме?" Ул җавап бирде: "Әгәр мин аны бер, ике, өч, дүрт тапкыр - ул җиде тапкыр әйткәнче - ишетсәм, мин сезгә бу турыда сөйләмәс идем". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - Хәсән. Әбу Галибның исеме Хазаввар, Әбу Өмәмә әл-Баһилинең исеме Шудай бин Әҗлән, Бәни Баһилә башлыгы иде".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2927
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّهُسَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ }قَالَ إِنَّكُمْ تَتِمُّونَ سَبْعِينَ أُمَّةً أَنْتُمْ خَيْرُهَا وَأَكْرَمُهَا عَلَى اللَّهِهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ{ كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ }
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә [Абдүрраззак]тан [Мә'мәрдән] [Бәһз бин Хәкимнән] [аның әтисеннән] [аның бабасыннан] ул Пәйгамбәрнең салләллаһу галәйһи вәссәламнең Аллаһ Тәгалә сүзе турында болай дигәнен ишеткәнен сөйләде: Сез кешеләрдән туган иң яхшы кешеләр. Али Имран: 110, ул болай диде: "Чынлыкта, сез җитмеш кешегә бүленгәнсез, һәм сез аларның иң яхшысы һәм Аллаһ каршында иң хөрмәтлесе". Бу хәдис - Хәсән. Берничә риваятьче бу хәдисне Баһз бин Хәкимнән болай риваять иттеләр, ләкин алар: Сез кешеләрдән туган иң яхшы кешеләр. Али Имран: 110, дип әйтмәделәр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2928
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ يَوْمَ أُحُدٍ وَشُجَّ وَجْهُهُ شَجَّةً فِي جَبْهَتِهِ حَتَّى سَالَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ كَيْفَ يُفْلِحُ قَوْمٌ فَعَلُوا هَذَا بِنَبِيِّهِمْ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ فَنَزَلَتْ{ لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ }إِلَى آخِرِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, [Хөсәйм] безгә [Хөмәйд] әйтте, ул [Әнәс]дән әйтте, ул безгә [Хөмәйд] әйтте, ул [Әнәс] Ухуд сугышында Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең казналыгы ярылганын һәм аның чигәсе җәрәхәтләнгәнен, хәтта йөзеннән кан ага башлаганын. Ул әйтте: "Ничек инде кешеләр бәхетле була алалар, әгәр алар үз пәйгамбәрләренә шулай мөгамәлә итсәләр, ул аларны Аллаһ юлына чакырса да", - диде. Аннары аять иңде: "Сез аларның эшләренә бернинди дә тыкшынмадыгыз, югыйсә Аллаһ аларның тәүбәләрен кабул итте яки аларны җәзалады". QS Али Имран: 128, Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2929
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُجَّ فِي وَجْهِهِ وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ وَرُمِيَ رَمْيَةً عَلَى كَتِفِهِ فَجَعَلَ الدَّمُ يَسِيلُ عَلَى وَجْهِهِ وَهُوَ يَمْسَحُهُ وَيَقُولُ كَيْفَ تُفْلِحُ أُمَّةٌ فَعَلُوا هَذَا بِنَبِيِّهِمْ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ } سَمِعْت عَبْدَ بْنَ حُمَيْدٍ يَقُولُ غَلِطَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ فِي هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани] һәм [Әбдү бин Хөмәйд] икесенең дә [Язид бин Һарун] безгә [Хөмәйд] [Әнәс бин Мәлик]дән Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең казналыгы ярылганын, чигәсе җәрәхәтләнгәнен һәм җилкәсенә ук тигәнен, йөзеннән кан агып торганын сөйләгәннәр, аннары ул аны сөртеп: "Ничек инде кешеләр үзләренең пәйгамбәрләренә шулай мөгамәлә иткәндә бәхетле була алалар, хәтта ул аларны Аллаһ юлына чакырса да", - дигәннәр, аннары аять иңгән: "Сез аларның эшләренә бернинди дә тыкшынмадыгыз, Аллаһ аларның тәүбәләрен кабул итмәде һәм аларны җәзаламады, чөнки алар, әлбәттә, залим иделәр". Али Имран: 128. Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2930
حَدَّثَنَا أَبُو السَّائِبِ سَلْمُ بْنُ جُنَادَةَ بْنِ سَلْمٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ أُحُدٍ اللَّهُمَّ الْعَنْ أَبَا سُفْيَانَ اللَّهُمَّ الْعَنْ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ اللَّهُمَّ الْعَنْ صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ قَالَ فَنَزَلَتْ{ لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ }فَتَابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَأَسْلَمُوا فَحَسُنَ إِسْلَامُهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ لَمْ يَعْرِفْهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ بْنِ حَمْزَةَ وَعَرَفَهُ مِنْ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ
Безгә [Әбу Әс Сәиб Сәлим бин Җунадә бин Сәлим Әл-Куфи] безгә [Әхмәд бин Басир]дан [Гомәр бин Хәмзә]дан [Сәлим бин Габдуллаһ бин Гомәр]дан [әтисеннән] ул болай диде: «Рәсулуллаһ галәйһиссәлам бервакыт Өхүд сугышында дога кылган: «Аллаһым, Әбу Суфиянны, Әл-Харис бин Һишамны, әй Аллаһ, Шәфван бин Өмәййәне ләгънәтлә». Шуннан соң аять иңде. Син аларның эшләренә бернинди дә тыкшынма, югыйсә Аллаһ аларның тәүбәләрен кабул итәр яки җәзалар.» Али Имран: 128, ләкин Аллаһ аларны гафу итте, ахыр чиктә алар ислам динен кабул иттеләр, яхшы ислам белән». Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән гариб булуын, Гомәр бин Хәмзәдән, Сәлимнән, әтисеннән, [Әз-Зүһри] [Сәлимнән] [әтисеннән] риваять кылганлыгын, ләкин Мөхәммәд бин Исмәгыйль Гомәр бин Хәмзәдән белмәгәнлеген һәм ул бары тик Әз-Зүһри хәдисеннән генә белгәнлеген әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2931
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ ابْنُ الْحَارِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو عَلَى أَرْبَعَةِ نَفَرٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ }فَهَدَاهُمْ اللَّهُ لِلْإِسْلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ يُسْتَغْرَبُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَرَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ
Безгә [Яхья бин Хәбиб бин Гарәпи Әл-Бәшри] безгә [Халид бин Әл-Харис], [Мөхәммәд бин Әҗлан], [Нәфи], [Абдуллаһ бин Гомәр], Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам дүрт кешегә вәгазь сөйләгән, аннары Аллаһ: «Сезнең аларның эшләренә бернинди дә тыкшынуыгыз булмас, югыйсә Аллаһ аларның тәүбәләрен кабул итәр, яки аларны җәзалар, чөнки алар чынлыкта залимнәр», - дигән аятьне төшерде. Али Имран: 128, аннары Аллаһ аларны Исламга күндерде», - диде. Әбу Гайсә: «Хәсән гарибтагы хәдис ышанычлы һәм Ибн Гомәрдән килгән Нафи хәдистән алынган бу сәнәд аша гариб дип бәяләнә», - диде. [Яхья бин Әйюб] аны [Ибн Әҗлан] риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2932
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُإِنِّي كُنْتُ رَجُلًا إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي وَإِذَا حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَقُومُ فَيَتَطَهَّرُ ثُمَّ يُصَلِّي ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَرَفَعُوهُ وَرَوَاهُ مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَلَمْ يَرْفَعَاهُ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مِسْعَرٍ فَأَوْقَفَهُ وَرَفَعَهُ بَعْضُهُمْ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَأَوْقَفَهُ وَلَا نَعْرِفُ لِأَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ حَدِيثًا إِلَّا هَذَا
Безгә [Кутәйбә] безгә [Әбу Әванә]дән [Госман бин Әл Мугирә]дән [Әли бин Рәбиә]дән [Әсмә бин Әл Хәкам Әл Фазари] сөйләде ул болай диде: Мин [Әли] әйткәнен ишеттем: Мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән хәдис ишеткәч, Аллаһ мине теләгәнчә куллана, һәм дустымнан берәү миңа әйтсә, мин аңардан ант итәргә сорыйм, әгәр ул ант итсә, мин аны раслыйм. [Әбу Бәкер] бервакыт миңа әйтте, Әбу Бәкер намуслы кеше булса да, ул болай диде: Мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Беркем дә гөнаһ эшләмәсә, аннары торып, тәһарәт алып, намаз укымаса, аннан соң Аллаһтан гафу сораса, әлбәттә, гафу ителәчәк". Шуннан соң Әбу Бәкер бу аятьне укыды: Һәм - шулай ук - явыз эшләр кылганда яки үзләренә золым кылганда, Аллаһны искә алып, гөнаһлары өчен гафу сораучылар. Али Имран: 135, аять ахырына кадәр. Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдисне [Шу'ба] һәм берничә кеше [Госман бин Әл Мугирә] риваять иткән һәм алар аны тәфсирләгәннәр. Аны [Мис'ар] һәм [Суфьян] [Госман бин Әл Мугирә] риваять иткәннәр, ләкин берсе дә аңламаган. Кайберләре аны Мис'ардан риваять иткәннәр һәм раслаганнар, ә кайберләре раслаганнар. Суфьян Әс Цаури аны Усман бин Әл Мугирәдән риваять иткән һәм аннары раслаган. Без бу хәдистән башка Әмсә бин Әл Хакам хәдисен белмибез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2933
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ رَفَعْتُ رَأْسِي يَوْمَ أُحُدٍ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ وَمَا مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ إِلَّا يَمِيدُ تَحْتَ حَجَفَتِهِ مِنْ النُّعَاسِ فَذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعَاسًا } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عَبَادَةَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الزُّبَيْرِ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Габд бин Хөмәйд] безгә [Раух бин Үбәдә] [Хәммәд бин Сәләмә] [Сабит] [Әнәс] [Әбу Талха] сөйләде ул болай диде: «Мин Өхед сугышында башымны күтәрдем, аннары тирә-якка карадым, шул вакытта барысы да йокымсырап калканнары астына бөтерелгән иде. Бу Аллаһның сүзе: «Аннары сез кайгырганнан соң, Аллаһ сезгә йокы рәвешендә иминлек җибәрә». Али Имран: 154. Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы. Безгә [Габд бин Хөмәйд] безгә [Раух бин Үбәдә] [Хәммәд бин Сәләмә] [Хисям бин Урва] [Аның әтисе] [Әз-Зүбәйр] югарыдагы хәдис кебек сөйләде. Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2934
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ قَالَ غُشِينَا وَنَحْنُ فِي مَصَافِّنَا يَوْمَ أُحُدٍ حَدَّثَ أَنَّهُ كَانَ فِيمَنْ غَشِيَهُ النُّعَاسُ يَوْمَئِذٍ قَالَ فَجَعَلَ سَيْفِي يَسْقُطُ مِنْ يَدِي وَآخُذُهُ وَيَسْقُطُ مِنْ يَدِي وَآخُذُهُ وَالطَّائِفَةُ الْأُخْرَى الْمُنَاقِدُونَ لَيْسَ لَهُمْ هَمٌّ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ أَجْبَنُ قَوْمٍ وَأَرْعَبُهُ وَأَخْذَلُهُ لِلْحَقِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Йосыф бин Хаммад] безгә [Габдел Ә'ла бин Габдел Ә'ла]дан [Сәгыйдтән] [Катададан] [Әнәстән] [Әбу Талха] болай дигән: «Без Өхүд сугышында сафта булганда егылдык. Ул шул вакытта йокыдан егылганнар арасында булуын әйтте. Әнәс болай диде: «Кылычым кулымнан төште, аннары мин аны алдым, ләкин ул тагын төште, мин аны тагын алдым. Аңгыра торган башка төркем үзләре турында гына кайгыртса да, алар хакыйкатькә карата иң куркак, куркучан һәм җирәнгеч кешеләр иде». Әбу Гайсә болай диде: «Бу хәдис хәсән-сәхих».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2935
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ عَنْ خُصَيْفٍ حَدَّثَنَا مِقْسَمٌ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ } فِي قَطِيفَةٍ حَمْرَاءَ افْتُقِدَتْ يَوْمَ بَدْرٍ فَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ لَعَلَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ نَحْوَ هَذَا وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Габдел Ваһид бин Зияд] [Хушаифтан] безгә [Миксам] сөйләде, ул әйтте; [Ибн Аббас] әйтте: "Бу аять иңде. Пәйгамбәргә Бәдер сугышында югалган кызыл ефәккә хыянәт итү мөмкин түгел, кайбер кешеләр әйтәләр, бәлки аны Пәйгамбәр саллаллоҳу алейхи һәм сәлләм алгандыр". Аннары Аллаһ түбәндәге аятьне төшерде: "Пәйгамбәргә аять ахырына кадәр хыянәт итү мөмкин түгел". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб". [Габделсәлам бин Харб] [Хушаифтан] болай риваять кылды. Башкалары бу хәдисне Миксамлы Хушаифтан искә алмыйча риваять иттеләр; "Ибн Аббастан".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2936
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ كَثِيرٍ الْأَنْصَارِيُّ قَال سَمِعْتُ طَلْحَةَ بْنَ خِرَاشٍ قَال سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ لَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي يَا جَابِرُ مَا لِي أَرَاكَ مُنْكَسِرًا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتُشْهِدَ أَبِي قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ وَتَرَكَ عِيَالًا وَدَيْنًا قَالَ أَفَلَا أُبَشِّرُكَ بِمَا لَقِيَ اللَّهُ بِهِ أَبَاكَ قَالَ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا كَلَّمَ اللَّهُ أَحَدًا قَطُّ إِلَّا مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ وَأَحْيَا أَبَاكَ فَكَلَّمَهُ كِفَاحًا فَقَالَ يَا عَبْدِي تَمَنَّ عَلَيَّ أُعْطِكَ قَالَ يَا رَبِّ تُحْيِينِي فَأُقْتَلَ فِيكَ ثَانِيَةً قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ إِنَّهُ قَدْ سَبَقَ مِنِّي أَنَّهُمْ إِلَيْهَا لَا يُرْجَعُونَ قَالَ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا } الْآيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرٍ شَيْئًا مِنْ هَذَا وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ إِبْرَاهِيمَ وَرَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ كِبَارِ أَهْلِ الْحَدِيثِ هَكَذَا عَنْ مُوسَى بْنِ إِبْرَاهِيمَ
Безгә [Яхья бин Хәбиб бин Гарәпи] безгә [Муса бин Ибраһим бин Касир Әл-Әнсари] сөйләде, ул болай диде: Мин [Тәлхә бин Хираси] ишеттем, ул болай диде: Мин [Җәбир бин Габдуллаһ] ишеттем, ул болай диде: Рәсүлүллаһ миңа очрады һәм сорады: "Әй, Җәбир, ни өчен син моңсу күренәсең?" Мин җавап бирдем: "Әй, Аллаһның Илчесе, әтием Өхүд сугышында шәһит китте, һәм ул гаиләсен һәм бурычларын калдырды". Ул сорады: "Сезгә әтиегезнең Аллаһ белән ничек очрашуы турында хәбәр биримме?" Ул җавап бирде: "Әйе, әй, Аллаһның Илчесе". Ул әйтте: "Аллаһ беркемне дә пәрдә аша гына сөйләшергә чакырмый, һәм Аллаһ сезнең әтиегезне терелтте һәм аны йөзгә-йөз сөйләшергә чакырды. Аллаһ әйтә: "Әй, колым, миннән сорагыз, мин сезгә бирермен". Ул әйтә: "Әй, Раббым, мине терелт, һәм мин тагын бер тапкыр Сезнең юлыгызда үтерелермен". Аллаһы Тәгалә әйтте: «Миннән үтте, алар бу дөньяга кире кайтарылмаячаклар». Җәбир әйтте; аннары аять иңде: «Аллаһ юлында үтерелгәннәрне үлгән дип уйламагыз» (Әли Имран: 169 һ.б.). Әбү Гайсә әйтте: «Бу юл аша бу хәдис хәсән гариб». [Абдуллаһ бин Мөхәммәд бин Әкыйл] бу хәдиснең бер өлешен [Җәбирдән] риваять иткән, һәм без аны бары тик Муса бин Ибраһим хәдисеннән генә беләбез. [Али бин Абдуллаһ бин Әл-Мәдини] һәм башкалар бу хәдисне бөек хәдис галимнәреннән риваять иткәннәр. Шулай ук Муса бин Ибраһимнан да.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2937
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ قَوْلِهِ { وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ } فَقَالَ أَمَا إِنَّا قَدْ سَأَلْنَا عَنْ ذَلِكَ فَأُخْبِرْنَا أَنَّ أَرْوَاحَهُمْ فِي طَيْرٍ خُضْرٍ تَسْرَحُ فِي الْجَنَّةِ حَيْثُ شَاءَتْ وَتَأْوِي إِلَى قَنَادِيلَ مُعَلَّقَةٍ بِالْعَرْشِ فَاطَّلَعَ إِلَيْهِمْ رَبُّكَ اطِّلَاعَةً فَقَالَ هَلْ تَسْتَزِيدُونَ شَيْئًا فَأَزِيدُكُمْ قَالُوا رَبَّنَا وَمَا نَسْتَزِيدُ وَنَحْنُ فِي الْجَنَّةِ نَسْرَحُ حَيْثُ شِئْنَا ثُمَّ اطَّلَعَ إِلَيْهِمْ الثَّانِيَةَ فَقَالَ هَلْ تَسْتَزِيدُونَ شَيْئًا فَأَزِيدُكُمْ فَلَمَّا رَأَوْا أَنَّهُمْ لَمْ يُتْرَكُوا قَالُوا تُعِيدُ أَرْوَاحَنَا فِي أَجْسَادِنَا حَتَّى نَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا فَنُقْتَلَ فِي سَبِيلِكَ مَرَّةً أُخْرَى قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ مِثْلَهُ وَزَادَ فِيهِ وَتُقْرِئُ نَبِيَّنَا السَّلَامَ وَتُخْبِرُهُ عَنَّا أَنَّا قَدْ رَضِينَا وَرُضِيَ عَنَّا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Ибн Әбу Гомәр] безгә [Суфиян] сөйләде, [Әл-Амасидан] [Абдуллаһ бин Мөррәдән] [Мәсруктан] [Абдуллаһ бин Мәсгудтан] Аллаһның сүзе турында сорадылар: "Аллаһ юлында адашканнарны үлгән дип уйламагыз". Али Имран: 169 нчы аятьтә Абдуллаһ бин Мәсгуд җавап бирде: "Без бервакыт бу хакта сорадык, безгә аларның җаннары яшел кошларда яши, теләгәнчә җәннәткә баралар, арсыда эленеп торган яктырткычларга сыеналар диделәр. Раббыгыз аларны күрде, сорады: "Сез тагын сорыйсызмы?", аннары Мин сезгә бирермен". Алар җавап бирделәр: "Без инде җәннәттә булганда һәм теләгәнчә бара алганда, без тагын нәрсә сорый алабыз?". Шуннан соң Раббы аларга тагын карады һәм сорады: "Сез тагын сорыйсызмы?", аннары Мин сезгә бирермен". Алар калдырылмаганнарын белгәч, әйттеләр: «Җаннарыбызны тәннәребезгә кайтар, дөньяга кайтыйк, аннары Синең юлыңда үтерелербез», – диде Әбү Гайсә. Бу хәдис ышанычлы. Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян] [Әсә бин Әс Саиб] [Әбү Убайда] [Ибн Мәсгуд] югарыдагы хәдис кебек, мөхәррир өстәп: «Пәйгамбәребезгә сәламнәребезне җиткерегез һәм аңа безнең ризалыгыбызны, ул безнең аркасында риза булуын әйтегез», – диде. Әбү Гайсә: «Бу хәдис – Хәсән», – диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2938
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَامِعٍ وَهُوَ ابْنُ أَبِي رَاشِدٍ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَعْيَنَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاةَ مَالِهِ إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي عُنُقِهِ شُجَاعًا ثُمَّ قَرَأَ عَلَيْنَا مِصْدَاقَهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمْ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ } الْآيَةَ و قَالَ مَرَّةً قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِصْدَاقَهُ { سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ } وَمَنْ اقْتَطَعَ مَالَ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ بِيَمِينٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ثُمَّ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِصْدَاقَهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ { إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ } الْآيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбу Гомәр] безгә [Суфиян]га [Җәмигъ бин Әбу Рәсыйд] һәм [Габдел Мәлик бин Аюн]га [Әбу Вәил]га [Габдуллаһ бин Мәсуд]га кадәр Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә кадәр ул болай диде: «Кемнең байлыгыннан зәкят түләмәсә, Аллаһ Кыямәт көнендә аның муенына ата елан ура». Аннары ул Аллаһның «Әззә вәҗҗәлләсе» китабының бер өлешен аклау өчен укыды: «Аллаһ Үзенең рәхмәтеннән аларга биргән байлык белән азгынлык кылучылар уйламасын». Али Имран: 180 нче аять, вакыт-вакыт Габдуллаһ бин Мәсуд болай диде: «Рәсулуллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам аклау өчен «Алар инкарь иткән байлык Кыямәт көнендә аларның муеннарына асылачак» дигән аятьне укыды». "Әли Имран" сүрәсе: 180 нче аятьтә: "Кем ялган ант белән мөселман туганының малын тартып алса, ул Аллаһка ачулы хәлдә очраячак". Шуннан соң Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам Аллаһның китабын аклау өчен укыды: "Чынлыкта, Аллаһка биргән вәгъдәләрен һәм антларын аз бәягә алыштыручылар". "Әли Имран" сүрәсе: 88 нче аятьтә Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2939
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَسَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مَوْضِعَ سَوْطٍ فِي الْجَنَّةِ لَخَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { فَمَنْ زُحْزِحَ عَنْ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә [Йәзид бин Харун] һәм [Сәгыйд бин Әмир] [Мөхәммәд бин Амру] [Әбу Сәләмә] [Әбу Һөрәйрә] ул болай диде: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Чыннан да, җәннәттә камчылау урыны дөньяның калган өлешеннән яхшырак, теләсәгез, укыгыз: "Кем җәһәннәмнән ераклаштырылса һәм җәннәткә кертелсә, ул чыннан да бәхетле булды, һәм бу дөнья тормышы алдаучан ләззәттән башка нәрсә түгел". QS Али Имран: 185. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2940
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ قَالَ اذْهَبْ يَا رَافِعُ لِبَوَّابِهِ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْ لَهُ لَئِنْ كَانَ كُلُّ امْرِئٍ فَرِحَ بِمَا أُوتِيَ وَأَحَبَّ أَنْ يُحْمَدَ بِمَا لَمْ يَفْعَلْ مُعَذَّبًا لَنُعَذَّبَنَّ أَجْمَعُونَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَا لَكُمْ وَلِهَذِهِ الْآيَةِ إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ فِي أَهْلِ الْكِتَابِ ثُمَّ تَلَا ابْنُ عَبَّاسٍ { وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ } وَتَلَا { لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِمَا أَتَوْا وَيُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا } قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ سَأَلَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَتَمُوهُ وَأَخْبَرُوهُ بِغَيْرِهِ فَخَرَجُوا وَقَدْ أَرَوْهُ أَنْ قَدْ أَخْبَرُوهُ بِمَا قَدْ سَأَلَهُمْ عَنْهُ فَاسْتُحْمِدُوا بِذَلِكَ إِلَيْهِ وَفَرِحُوا بِمَا أُوتُوا مِنْ كِتْمَانِهِمْ مَا سَأَلَهُمْ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әл-Хәсән бин Мөхәммәд әз-Зәфәрани] безгә [Әл-Хәҗәҗ бин Мөхәммәд] сөйләде ул әйтте; [Ибн Җурайҗ] әйтте; миңа [Ибн Әбу Әвәлкә] хәбәр итте: [Хөмәйд бин Әбдеррахман бин Әуф] аңа Мәрван бин әл-Хәкимнең: "Әй, Рафи, [Ибн Аббас] янына бар һәм аңа әйт, әгәр дә үзендә булган нәрсәгә канәгать булган һәм эшләмәгән эшләре өчен макталырга яраткан кеше булса, ул җәфаланачак, әлбәттә, без барыбыз да җәфаланачакбыз", - диде. Ибн Аббас җавап бирде: «Сез нәрсә?» – дип сорады. Чыннан да, бу аять китап әһеленә иңде, аннары ул болай дип укыды: Һәм – исегездә тотыгыз – Аллаһ китап бирелгәннәрдән вәгъдә алгач – атап әйткәндә –: «Сез китапның эчтәлеген кешеләргә аңлатырга тиеш, һәм аны яшермәгез», – дип. Али Имран 187 нче аятта ул болай дип укыды: «Кешеләр эшләгән эшләреннән канәгать һәм эшләмәгән эшләре өчен макталырга яраталар дип беркайчан да уйламагыз». Али Имран 187-188 нче аятта Ибн Аббас болай диде: «Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам бервакыт алардан – китап әһеленнән – бер нәрсә сорады, алар аны яшерделәр һәм башка нәрсә сөйләделәр, аннан соң алар чыгып, алардан бирелгән барлык сорауларга җаваплар күрсәттеләр, алар моның өчен мактау көттеләр, алар яшергән һәм Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам сораган нәрсә өчен шатландылар. Әбу Гайсә бу хәдиснең хәсән гариб ышанычлы булуын әйтте».
