Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 2921

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ وُلَاةً مِنْ النَّبِيِّينَ وَإِنَّ وَلِيِّي أَبِي وَخَلِيلُ رَبِّي ثُمَّ قَرَأَ{ إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْرَاهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَهَذَا النَّبِيُّ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ }حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَلَمْ يَقُلْ فِيهِ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ وَأَبُو الضُّحَى اسْمُهُ مُسْلِمُ بْنُ صُبَيْحٍ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي نُعَيْمٍ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ مَسْرُوقٍ

Atugambye [Mahmud bin Ghailan] atugambye [Abu Ahmad] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Adl Dluha] okuva ku [Masruq] okuva ku [Abdullah] yagamba; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Mazima buli Nabbi alina abakuumi okuva mu Bannabbi, era omukuumi wange ye kitange -Ibrahim-, era omwagalwa wange ye Rabb wange’. olwo n’asoma -aya-: Mazima abantu abasinga okubeera okumpi ne Ibulayimu bebo abamugoberera era Nabbi ono -Muhammad-, awamu n’abo abakkiriza -mu Muhammad-, era Allah ye Mukuumi w’abo bonna abakkiriza’. QS Ali ‘Imraan: 68. Atubuulidde [Mahmud] atugambye [Abu Nu’aim] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Adl Dluha] okuva ku [Abdullah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga bwekiri mu hadith eyo waggulu. Kyokka teyagamba nti: ‘Okuva e Masruq’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu okusinga hadith ya Abu Adl Dluha okuva e Masruq. Abu Adl Dluha amannya ge ye Muslim bin Shubaih. Atugambye [Abu Kuraib] atubuulidde [Waki’] okuva ku [Sufyan] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Adl Dluha] okuva ku [Abdullah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga hadith ya Abu Nu’aim, naye teyayogera: ‘Okuva mu Masruq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2922

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ فَقَالَ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنْ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَكَ بَيِّنَةٌ فَقُلْتُ لَا فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ احْلِفْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَنْ يَحْلِفُ فَيَذْهَبُ بِمَالِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى

Atugambye [Hannad] atubuulidde [Abu Muawiyah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Syaqiq bin Salamah] okuva ku [Abdullah] yagamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Oyo yenna alayidde ekirayiro eky’obulimba okuwamba ebintu by’Omusiraamu, olwo olunaku lumu ajja kusisinkana Allah ng’ate amusunguwalidde’. [Asy’ast bin Qais] yagamba nti; ‘Kino lumu kyaliwo wakati wange n’Omuyudaaya ku bikwata ku nkaayana z’ettaka, yanneegaana, olwo ne nneemulugunya eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’ambuuza nti: ‘Olina obukakafu?’. Naddamu nti; ‘Nedda’ N’agamba Omuyudaaya nti; ‘Nkulayirire!’. Nabuuza nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, ekirayiro kyokka kimala, oluvannyuma lw’ekyo agenda n’ebintu byange?’. Olwo Allah n’abikkula aya; Mazima abo abawanyisiganya endagaano yaabwe ne Allah n’ebirayiro byabwe ku muwendo omutono. QS Ali Imran: 77. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan sahih.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2923

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ السَّهْمِيُّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }أَوْ{ مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا }قَالَ أَبُو طَلْحَةَ وَكَانَ لَهُ حَائِطٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَائِطِي لِلَّهِ وَلَوْ اسْتَطَعْتُ أَنْ أُسِرَّهُ لَمْ أُعْلِنْهُ فَقَالَ اجْعَلْهُ فِي قَرَابَتِكَ أَوْ أَقْرَبِيكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكِ

Atugambye [Ishaq bin Manshur] atugambye [Abdullah bin Bakr As Sahmani] atugambye [Humaid] okuva ku [Anas] yagamba nti; ‘Olunyiriri bwe lwakka, tojja kutuuka ku mpisa nnungi etuukiridde okutuusa ng’omazeeko ebimu ku by’obugagga by’oyagala.’ QS Ali ‘Imran: 92 oba Oyo ayagala okuwola Allah, ebbanja eddungi -amala obugagga bwe mu kkubo lya Allah-. QS Al-Baqarah: 245, olwo Abu Talhah, alina olusuku n’agamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, nze -nwaayo- olusuku lwange mu kkubo lya Allah. Era singa nnasobola okukikweka, ddala sandikyogedde. olwo n’agamba nti ‘Mugiwe ab’eŋŋanda oba abantu abasinga okubeera okumpi naawe!’. Abu Isa yagamba nti hadith eno ntuufu. Era [Malik bin Anas] yanyumya okuva ku [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] okuva ku [Anas bin Malik].

Hadith

Imam Tirmidzi : 2924

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ قَال سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْزُومِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَامَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ الْحَاجُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الشَّعِثُ التَّفِلُ فَقَامَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ أَيُّ الْحَجِّ أَفْضَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعَجُّ وَالثَّجُّ فَقَامَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ مَا السَّبِيلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الزَّادُ وَالرَّاحِلَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ الْخُوزِيِّ الْمَكِّيِّ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

Atugambye ['Abd bin Humaid] atugambye [Abdurrazzaq] atugambye [Ibrahim bin Yazid] yagamba nti; Nawulira [Muhammad bin ‘Abbad bin Ja’far Al Makhzumi] ng’anyumya okuva ku [Ibnu Umar] yagamba nti; ‘Omuntu yasemberera Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abuuza nti: ‘Ayi Omubaka wa Allah, ani omuntu akola Hijja? Yaddamu nti: ‘Abantu enviiri zaabwe nga zikutte -ezitakomye- ate ng’omubiri gwabwe guwunya -teguyambala kawoowo-’ omuntu omulala n’asituka n’abuuza nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah Hijja ki esinga afdhal?’. n’addamu nti: ‘Muyimuse eddoboozi -talbiyyah- era okulukule omusaayi gw’ensolo -ey’okusaddaaka’. omulala yabuuzizza nti; 'Ace wa Sabil kye ki?' yaddamu nti: ‘Ebikozesebwa - emmere - n’engeri y’entambula wamu n’obulamu bw’omubiri n’okutambula okutali kwa bulabe’. Abu Isa yagambye nti; Hadith eno tetugimanyi okuva ewa Ibn Umar okujjako okuva mu hadith ya Ibrahim bin Yazid Al Khuzi al Makki, abamu ku bamanyi ba hadith boogedde ku Ibrahim bin Yazid mu ngeri y’okumukwata mu mutwe.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2925

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ هَذِهِ الْآيَةَ{ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ }الْآيَةَ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا وَفَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَقَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Qutaibah] atubuulidde [Hatim bin Isma’il] okuva ku [Bukair bin Mismar] okuva ku [‘Amir bin Sa’d bin Abu Waqash] okuva ku [kitaawe] yagamba; 'Allah bweyabikkula aya, tuyite abaana baffe n'abaana bammwe, abakyala baffe ne bakyala bammwe'. QS Ali Imraan: 61, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yayita Ali, Fatimah, Hasan, ne Husain, olwo n’asaba nti: ‘Ayi Allah, eno y’amaka gange’. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan shahih gharib.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2926

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ صَبِيحٍ وَحَمَّادُ ابْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي غَالِبٍ قَالَ رَأَى أَبُو أُمَامَةَ رُءُوسًا مَنْصُوبَةً عَلَى دَرَجِ مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَقَالَ أَبُو أُمَامَةَ كِلَابُ النَّارِ شَرُّ قَتْلَى تَحْتَ أَدِيمِ السَّمَاءِ خَيْرُ قَتْلَى مَنْ قَتَلُوهُ ثُمَّ قَرَأَ { يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قُلْتُ لِأَبِي أُمَامَةَ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ لَمْ أَسْمَعْهُ إِلَّا مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا حَتَّى عَدَّ سَبْعًا مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو غَالِبٍ يُقَالُ اسْمُهُ حَزَوَّرٌ وَأَبُو أُمَامَةَ الْبَاهِلِيُّ اسْمُهُ صُدَيُّ بْنُ عَجْلَانَ وَهُوَ سَيِّدُ بَاهِلَةَ

Nga atugambye [Abu Kuraib] yali atugambye [Waki’] okuva ku [Ar Rabi’ bin Shabih] ne [Hammad bin Salamah] okuva ku [Abu Ghalib] yagamba nti; Abu Umamah yalaba emitwe egiwerako nga giteekeddwa ku madaala g’omuzikiti gw’e Damascus, olwo [Abu Umamah] n’agamba nti; 'Embwa za geyena, abasinga okukosebwa wansi w'eggulu ate abasinga okukosebwa be batta'. Oluvannyuma lw’ekyo yasoma nti: Ku lunaku olwo waaliwo ffeesi enjeru, eyakaayakana|. QS Ali Imran: 106, nabuuza Abu Umamah nti; 'Ekyo wakiwulira okuva ewa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam?' Yaddamu nti: ‘Singa nakiwulira omulundi gumu gwokka, emirundi ebiri, emirundi esatu, emirundi ena - okutuusa lwe yakyogera emirundi musanvu - sandikubuuliddeko’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ye Hasan. Abu Ghalib yali Hazawwar, Abu Umamah Al Bahili yali Shudai bin 'Ajlan, omukulembeze wa Bani Bahilah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2927

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّهُسَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ }قَالَ إِنَّكُمْ تَتِمُّونَ سَبْعِينَ أُمَّةً أَنْتُمْ خَيْرُهَا وَأَكْرَمُهَا عَلَى اللَّهِهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ نَحْوَ هَذَا وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ{ كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ }

Atugambye [‘Abd bin Humaid] atubuulidde [Abdurrazzaq] okuva ku [Ma’mar] okuva ku [Bahz bin Hakim] okuva ku [kitaawe] okuva ku [jjajjaawe] nti yawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’ayogera ku kigambo kya Allah Ta’ala; Mwe bantu abasinga obulungi abazaalibwa abantu. QS Ali Imran: 110, yagamba nti: ‘Mazima mwawulwamu abantu nsanvu, era ggwe asinga - mu bo - era asinga ekitiibwa mu maaso ga Allah’. Hadiisi eno ye Hasan. Abanyumya abawerako banyumya hadiisi eno okuva ewa Bahz bin Hakim bwe bati, naye tebaayogedde: Mmwe bantu abasinga obulungi abazaalibwa abantu QS Ali Imran: 110.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2928

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ يَوْمَ أُحُدٍ وَشُجَّ وَجْهُهُ شَجَّةً فِي جَبْهَتِهِ حَتَّى سَالَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ كَيْفَ يُفْلِحُ قَوْمٌ فَعَلُوا هَذَا بِنَبِيِّهِمْ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ فَنَزَلَتْ{ لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ }إِلَى آخِرِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atubuulidde [Ahmad bin Mani’] atugambye [Husyaim] atugambye [Humaid] okuva ku [Anas] nti mu lutalo lwa Uhud, akawanga ka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kayatika era ekiggwa kye ne kifuna ebisago okutuusa mu maaso ge lwe gakulukuta omusaayi. Yagamba nti: ‘Abantu bayinza batya okuba n’omukisa nga bwe bayisa nabbi waabwe bwe bati, newankubadde nga yabayita mu kkubo lya Allah’. awo aya n’ekka: Tewayingirira nsonga zaabwe n’akatono oba Allah yakkiriza okwenenya kwabwe, oba okubabonereza. QS Ali Imran: 128, Abu Isa yagamba nti hadith eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2929

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُجَّ فِي وَجْهِهِ وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ وَرُمِيَ رَمْيَةً عَلَى كَتِفِهِ فَجَعَلَ الدَّمُ يَسِيلُ عَلَى وَجْهِهِ وَهُوَ يَمْسَحُهُ وَيَقُولُ كَيْفَ تُفْلِحُ أُمَّةٌ فَعَلُوا هَذَا بِنَبِيِّهِمْ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ } سَمِعْت عَبْدَ بْنَ حُمَيْدٍ يَقُولُ غَلِطَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ فِي هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Kitugambye nti [Ahmad bin Mani’] ne [Abdu bin Humaid] bombi baagamba nti; atugambye [Yazid bin Harun] atubuulidde [Humaid] okuva ku [Anas bin Malik] nti Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yafuna enjatika mu bbwa, ekisambi kye ne kifuna ebisago, era ekibegabega kye ne kikubwa akasaale, ne kiba nti ffeesi ye ekulukuta omusaayi, olwo n’agisiimuula ng’agamba nti: ‘Abantu bayinza batya okuba n’omukisa nga bayisa Nabbi waabwe kino, newankubadde nga yabayita mu kkubo lya Allah’. awo aya n’ekka: Temwayingirira nsonga zaabwe n’akatono, era Allah teyakkiriza kwenenya kwabwe, wadde okubabonereza, kubanga ddala baali abakozi b’ebibi. QS Ali Imran: 128. Abu Isa yagamba nti hadith eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2930

حَدَّثَنَا أَبُو السَّائِبِ سَلْمُ بْنُ جُنَادَةَ بْنِ سَلْمٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ أُحُدٍ اللَّهُمَّ الْعَنْ أَبَا سُفْيَانَ اللَّهُمَّ الْعَنْ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ اللَّهُمَّ الْعَنْ صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ قَالَ فَنَزَلَتْ{ لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ }فَتَابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَأَسْلَمُوا فَحَسُنَ إِسْلَامُهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ لَمْ يَعْرِفْهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ مِنْ حَدِيثِ عُمَرَ بْنِ حَمْزَةَ وَعَرَفَهُ مِنْ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ

Atugambye [Abu As Sa`ib Salm bin Junadah bin Salm Al Kufi] atubuulidde [Ahmad bin Basyir] okuva ku [Umar bin Hamzah] okuva ku [Salim bin Abdullah bin Umar] okuva ku [kitaawe] yagamba; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam lumu yasaala mu lutalo lw’e Uhud nti: ‘Ayi Allah, kolimire Abu Sufyan,kolimira Al Harith bin Hisham, Ayi Allah,kolima Shafwan bin ‘Umayyah’. awo olunyiriri ne lukka. Tojja kuyingirira nsonga zaabwe n’akatono oba Allah ajja kukkiriza okwenenya kwabwe oba okubabonereza. QS Ali Imran: 128, naye Allah yabasonyiwa, okusembayo nebasiramuka, nga balina Obusiraamu obulungi'. Abu Isa yagamba nti hadith eno ye hasan gharib, etwalibwa ng’enjira okuva mu hadith ya Umar bin Hamzah okuva ku Salim okuva ku kitaawe, [Az Zuhri] ayogedde okuva ku [Salim] okuva ku [kitaawe], naye Muhammad bin Isma’il yali tamanyi okuva ku Umar bin Hamzah, era yali amanyi okuva mu hadith ya Az Zuhri yokka.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2931

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ ابْنُ الْحَارِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو عَلَى أَرْبَعَةِ نَفَرٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ }فَهَدَاهُمْ اللَّهُ لِلْإِسْلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ يُسْتَغْرَبُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَرَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ

Kitugambye nti [Yahya bin Habib bin ‘Arabi Al Bashri] atugambye [Khalid bin Al Harith] okuva ku [Muhammad bin ‘Ajlan] okuva ku [Nafi’] okuva ku [Abdullah bin Umar] nti Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yabuulira abantu bana, olwo Allah n’abikkula aya; Tewali kuyingirira n’akatono okuva gy’oli mu nsonga zaabwe oba Allah n’akkiriza okwenenya kwabwe, oba n’ababonereza kubanga mu butuufu abakozi b’ebibi. QS Ali Imran: 128, olwo Allah n’abalung’amya mu Busiraamu’. Abu Isa yagambye nti; Hadith eri mu hasan gharib ntuufu era yeekenneenyezebwa nga gharib okuyita mu sanad eno okuva mu hadith ya Nafi’ okuva ewa Ibn Umar. [Yahya bin Ayub] naye yakinyumya okuva ku [Ibn ‘Ajlan].

Hadith

Imam Tirmidzi : 2932

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُإِنِّي كُنْتُ رَجُلًا إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي وَإِذَا حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَقُومُ فَيَتَطَهَّرُ ثُمَّ يُصَلِّي ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَرَفَعُوهُ وَرَوَاهُ مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَلَمْ يَرْفَعَاهُ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مِسْعَرٍ فَأَوْقَفَهُ وَرَفَعَهُ بَعْضُهُمْ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَأَوْقَفَهُ وَلَا نَعْرِفُ لِأَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ حَدِيثًا إِلَّا هَذَا

Atugambye [Qutaibah] atubuulidde [Abu ‘Awanah] okuva ku [Uthman bin Al Mughirah] okuva ku [Ali bin Rabi’ah] okuva ku [Asma` bin Al Hakam Al Fazari] yagamba; Nawulira [Ali] ng’agamba nti; Ndi muntu, bwe mpulira hadith okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, Allah ankozesa okuva mu yo nga bwayagala era omuntu okuva ku mukwano gwange bw’akiŋŋamba, mmusaba alayirire, bw’alayira, nkikakasa. [Abu Bakar] lumu yang’amba nti, so nga Abu Bakr yali muntu mwesimbu, yagamba nti; Nawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Tewali muntu akola kibi, olwo n’ayimirira, n’akola wudhu n’asaba, oluvannyuma lw’ekyo asaba Allah okusonyiyibwa naye mazima ajja kusonyiyibwa’. Oluvannyuma lw’ekyo Abu Bakr yasoma aya eno: Era - era - abo, bwe bakola ebikolwa eby’ekivve oba ebikyamu bo bennyini, ne bajjukira Allah, olwo ne basaba okusonyiyibwa ebibi byabwe. QS Ali Imran: 135, okutuusa ku nkomerero y’aya. Abu Isa yagambye nti; Hadith eno yayogerwa [Syu’bah] n’abantu abawerako okuva ku [Uthman bin Al Mughirah] era nebagitaputa. Era kyayogerwa [Mis’ar] ne [Sufyan] okuva ku [Uthman bin Al Mughirah], naye tewali n’omu ku bo yakitegeera. Abalala abamu baakinyumya okuva e Mis'ar ne bakikakasa, ate abalala ne bakikakasa. Sufyan Ats Tsauri yakinyumya okuva ku Uthman bin Al Mughirah n’oluvannyuma n’akikakasa. Tetumanyi hadith ya Amsa` bin Al Hakam okujjako hadith eno.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2933

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ رَفَعْتُ رَأْسِي يَوْمَ أُحُدٍ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ وَمَا مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ إِلَّا يَمِيدُ تَحْتَ حَجَفَتِهِ مِنْ النُّعَاسِ فَذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعَاسًا } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عَبَادَةَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الزُّبَيْرِ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [‘Abd bin Humaid] atubuulidde [Rauh bin ‘Ubadah] okuva ku [Hammad bin Salamah] okuva ku [Thabit] okuva ku [Anas] okuva ku [Abu Talhah] yagamba; 'Nnasitula omutwe mu lutalo lw'e Uhud, olwo ne ntunula, mu kiseera ekyo buli omu yali yeekulukuunya wansi w'engabo ze kubanga yali yeebase. Ekyo kye kigambo kya Allah ‘azza wajalla: ‘Oluvannyuma lw’okukungubaga, Allah akuba wansi obukuumi - mu ngeri y’otulo’. QS Ali Imran: 154. Abu Isa yagamba nti; Hadiisi eno ntuufu. Atugambye [‘Abd bin Humaid] atubuulidde [Rauh bin ‘Ubadah] okuva ku [Hammad bin Salamah] okuva ku [Hisyam bin ‘Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Az Zubair] nga hadith waggulu. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2934

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ قَالَ غُشِينَا وَنَحْنُ فِي مَصَافِّنَا يَوْمَ أُحُدٍ حَدَّثَ أَنَّهُ كَانَ فِيمَنْ غَشِيَهُ النُّعَاسُ يَوْمَئِذٍ قَالَ فَجَعَلَ سَيْفِي يَسْقُطُ مِنْ يَدِي وَآخُذُهُ وَيَسْقُطُ مِنْ يَدِي وَآخُذُهُ وَالطَّائِفَةُ الْأُخْرَى الْمُنَاقِدُونَ لَيْسَ لَهُمْ هَمٌّ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ أَجْبَنُ قَوْمٍ وَأَرْعَبُهُ وَأَخْذَلُهُ لِلْحَقِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[Yusuf bin Hammad] yatunyumiza [Abdul A’la bin Abdul A’la] okuva ku [Sa’id] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Anas] nti [Abu Talhah] yagamba nti: ‘Twagwa nga tuli mu nnyiriri mu lutalo lw’e Uhud. Yanyumya nti y’omu ku baagwa olw’otulo mu kiseera ekyo. Anas yagamba nti: ‘Ekitala kyange kyagwa okuva mu ngalo zange, olwo ne nkisitula, naye ne kiddamu okugwa, naddamu okukisitula. Nga ekibinja ekirala ekyali beekukumye kyefaako bokka, be baali abantu abasinga okuba abakodo, okutya n’okunyoomebwa eri amazima.’ Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ye hasan sahih.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2935

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ عَنْ خُصَيْفٍ حَدَّثَنَا مِقْسَمٌ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ } فِي قَطِيفَةٍ حَمْرَاءَ افْتُقِدَتْ يَوْمَ بَدْرٍ فَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ لَعَلَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ نَحْوَ هَذَا وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ

Atugambye [Qutaibah] atugambye [Abdul Wahid bin Ziyad] okuva ku [Khushaif] atugambye [Miqsam] yagamba nti; [Ibn Abbas] yagamba nti; ‘Aya eno yabikkulwa. Tekisoboka nabbi kulyamu olukwe silika emmyufu eyabula mu lutalo lw’e Badr, abantu abamu bagamba nti, mpozzi yatwalibwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Awo Allah n’abikkula aya nti: Tekisoboka nabbi kulyamu olukwe okutuusa aya lwe yaggwaako. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ye hasan gharib. [Abdussalam bin Harb] yanyumya okuva ku [Khushaif] bwati. abalala abamu baanyumya hadith eno okuva ewa Khushaif owa Miqsam nga tebagyogerako; 'Okuva ewa Ibn Abbas'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2936

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ كَثِيرٍ الْأَنْصَارِيُّ قَال سَمِعْتُ طَلْحَةَ بْنَ خِرَاشٍ قَال سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ لَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي يَا جَابِرُ مَا لِي أَرَاكَ مُنْكَسِرًا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتُشْهِدَ أَبِي قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ وَتَرَكَ عِيَالًا وَدَيْنًا قَالَ أَفَلَا أُبَشِّرُكَ بِمَا لَقِيَ اللَّهُ بِهِ أَبَاكَ قَالَ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا كَلَّمَ اللَّهُ أَحَدًا قَطُّ إِلَّا مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ وَأَحْيَا أَبَاكَ فَكَلَّمَهُ كِفَاحًا فَقَالَ يَا عَبْدِي تَمَنَّ عَلَيَّ أُعْطِكَ قَالَ يَا رَبِّ تُحْيِينِي فَأُقْتَلَ فِيكَ ثَانِيَةً قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ إِنَّهُ قَدْ سَبَقَ مِنِّي أَنَّهُمْ إِلَيْهَا لَا يُرْجَعُونَ قَالَ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا } الْآيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ جَابِرٍ شَيْئًا مِنْ هَذَا وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ إِبْرَاهِيمَ وَرَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ كِبَارِ أَهْلِ الْحَدِيثِ هَكَذَا عَنْ مُوسَى بْنِ إِبْرَاهِيمَ

Atugambye [Yahya bin Habib bin ‘Arabi] atugambye [Musa bin Ibrahim bin Katsir Al Ansari] yagamba nti; Nawulira [Thalhah bin Hirasy] ng’agamba nti; Nawulira [Jabir bin Abdullah] ng’agamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yansisinkana n’ambuuza nti: ‘Hee Jabir, lwaki olabika nga munakuwavu?’. Naddamu nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, taata yattibwa mu lutalo lw’e Uhud, era yaleka amaka ge n’amabanja ge’. Yabuuza nti: ‘Nkuwe amawulire amalungi ku ngeri kitaawo gye yasisinkana Allah?’. n’addamu nti; ‘Yee, ggwe Omubaka wa Allah’. Yagamba nti: ‘Allah tayita muntu yenna kwogera okuggyako ng’ayita mu lugoye, era Allah yazuukiza kitaawo n’amuyita okwogera maaso ku maaso. Allah agamba nti: Ayi omuddu wange nsaba nange nkuwe. Agamba nti; 'Ayi Rabb, nzuukiza era nja kuttibwa mu kkubo lyo omulundi omulala'. Allah Omugulumivu yagamba nti: ‘Mazima kivudde gyendi nti tebajja kukomezebwawo mu nsi.’ Jabir yagambye nti; awo Aya n’ebikkulwa nti: Tolowooza ku abo abattibwa mu kkubo lya Allah ng’abafu QS Ali Imran: 169 n’ebirala’. Abu Isa yagambye nti; Okuyita mu kkubo lino, hadith eno ye hasan gharib. [Abdullah bin Muhammad bin ‘Aqil] yanyumya ekitundu ku hadith eno okuva ku [Jabir], era tugimanyi okuva mu hadith ya Musa bin Ibrahim yokka. [Ali bin Abdullah bin Al Madini] n’abalala baanyumya hadith eno okuva eri abamanyi abakulu aba hadith. Mu ngeri y’emu okuva ewa Musa bin Ibrahim.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2937

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ قَوْلِهِ { وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ } فَقَالَ أَمَا إِنَّا قَدْ سَأَلْنَا عَنْ ذَلِكَ فَأُخْبِرْنَا أَنَّ أَرْوَاحَهُمْ فِي طَيْرٍ خُضْرٍ تَسْرَحُ فِي الْجَنَّةِ حَيْثُ شَاءَتْ وَتَأْوِي إِلَى قَنَادِيلَ مُعَلَّقَةٍ بِالْعَرْشِ فَاطَّلَعَ إِلَيْهِمْ رَبُّكَ اطِّلَاعَةً فَقَالَ هَلْ تَسْتَزِيدُونَ شَيْئًا فَأَزِيدُكُمْ قَالُوا رَبَّنَا وَمَا نَسْتَزِيدُ وَنَحْنُ فِي الْجَنَّةِ نَسْرَحُ حَيْثُ شِئْنَا ثُمَّ اطَّلَعَ إِلَيْهِمْ الثَّانِيَةَ فَقَالَ هَلْ تَسْتَزِيدُونَ شَيْئًا فَأَزِيدُكُمْ فَلَمَّا رَأَوْا أَنَّهُمْ لَمْ يُتْرَكُوا قَالُوا تُعِيدُ أَرْوَاحَنَا فِي أَجْسَادِنَا حَتَّى نَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا فَنُقْتَلَ فِي سَبِيلِكَ مَرَّةً أُخْرَى قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ مِثْلَهُ وَزَادَ فِيهِ وَتُقْرِئُ نَبِيَّنَا السَّلَامَ وَتُخْبِرُهُ عَنَّا أَنَّا قَدْ رَضِينَا وَرُضِيَ عَنَّا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

Atugambye [Ibn Abu Umar] atugambye [Sufyan] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abdullah bin Murrah] okuva ku [Masruq] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud] yabuuzibwa ku kigambo kya Allah: ‘Temulowooza nti abo abagwa mu kkubo lya Allah bafu’. QS Ali Imran: 169, Abdullah bin Mas’ud yaddamu nti; 'Lumu twakibuuza, twategeezebwa nti emyoyo gyabwe gibeera mu binyonyi ebya kiragala, gigenda mu ggulu nga bwe baagala, nga giddukira mu bitaala ebiwanikiddwa ku 'arsy.' Rabb wo yabalaba, Yabuuza nti: ‘Musaba ebisingawo?, olwo nja kubikuwa’. Ne baddamu nti; 'Kiki ekirala kye twandisabye, nga twali dda mu ggulu, era nga tusobola okugenda nga bwe twagala'. awo Rabb n’addamu okubatunuulira n’abuuza nti: ‘Musaba ebisingawo?, olwo nja kubikuwa’. Bwe baakizuula nti tebasigaddewo, ne bagamba nti; 'Muzzeeyo emyoyo gyaffe mu mibiri gyaffe tusobole okudda mu nsi olwo tuttibwe mu kkubo lyo'. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu. Kitugambye nti [Ibn Abu Umar] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Atha` bin As Sa`ib] okuva ku [Abu ‘Ubaidah] okuva ku [Ibn Mas’ud] nga hadith eyo waggulu, nga kwogasse n’omuwandiisi: ‘Era tutuuse okulamusa kwaffe eri nabbi waffe era mumutegeeze nti tusanyuse era ye musanyufu ku lwaffe’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ye Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2938

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَامِعٍ وَهُوَ ابْنُ أَبِي رَاشِدٍ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَعْيَنَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاةَ مَالِهِ إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي عُنُقِهِ شُجَاعًا ثُمَّ قَرَأَ عَلَيْنَا مِصْدَاقَهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمْ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ } الْآيَةَ و قَالَ مَرَّةً قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِصْدَاقَهُ { سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ } وَمَنْ اقْتَطَعَ مَالَ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ بِيَمِينٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ثُمَّ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِصْدَاقَهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ { إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ } الْآيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Kitugambye nti [Ibn Abu Umar] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Jami’ bin Abu Rasyid] ne [Abdul Malik bin A’yun] okuva ku [Abu Wa`il] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud] okutuuka ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Tewali muntu atasasula zaka ku bugagga bwe wabula Allah afuula omusajja omusota mu bulago bwe ku lunaku lw’amazuukira’. Ekiddako yasoma ekitundu ku kitabo kya Allah ‘azza wajalla ng’obutuukirivu nti: ‘Abo ababi n’obugagga Allah bwe yabawa okuva mu bugagga bwe temulowoozangako’. QS Ali Imran: 180, oluusi Abdullah bin Mas’ud yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yasoma -aaya- ng’obutuukirivu: ‘Eby’obugagga bye beegaana bijja kuwanirirwa mu bulago bwabwe ku lunaku lw’amazuukira’. QS Ali Imraan: 180, Era oyo yenna anyagulula Musiraamu munne ebintu bya muganda we n’ekirayiro -eky’obulimba, ajja kusisinkana Allah, so nga ye amusunguwalidde’. Oluvannyuma lw’ekyo Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yasoma ekitabo kya Allah ng’obutuukirivu: ‘Mazima abo abawanyisiganya ebisuubizo byabwe ne Allah n’ebirayiro byabwe ku bbeeyi entono’. QS Ali Imran: 88, Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2939

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَسَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مَوْضِعَ سَوْطٍ فِي الْجَنَّةِ لَخَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { فَمَنْ زُحْزِحَ عَنْ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [‘Abd bin Humaid] atubuulidde [Yazid bin Harun] ne [Sa’id bin Amir] okuva ku [Muhammad bin ‘Amru] okuva ku [Abu Salamah] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Mazima ekifo ky’okukuba emiggo mu ggulu kisinga ensi yonna, bw’oba oyagala, soma: ‘Oyo yenna akuumibwa wala okuva mu geyena n’ayingira mu ggulu, olwo ddala abadde wa mukisa, era obulamu bw’ensi si kirala wabula ssanyu ery’obulimba’. QS Ali Imran: 185. Abu Isa yagamba nti; Hadiisi eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2940

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ قَالَ اذْهَبْ يَا رَافِعُ لِبَوَّابِهِ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْ لَهُ لَئِنْ كَانَ كُلُّ امْرِئٍ فَرِحَ بِمَا أُوتِيَ وَأَحَبَّ أَنْ يُحْمَدَ بِمَا لَمْ يَفْعَلْ مُعَذَّبًا لَنُعَذَّبَنَّ أَجْمَعُونَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَا لَكُمْ وَلِهَذِهِ الْآيَةِ إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ فِي أَهْلِ الْكِتَابِ ثُمَّ تَلَا ابْنُ عَبَّاسٍ { وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ } وَتَلَا { لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِمَا أَتَوْا وَيُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا } قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ سَأَلَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَتَمُوهُ وَأَخْبَرُوهُ بِغَيْرِهِ فَخَرَجُوا وَقَدْ أَرَوْهُ أَنْ قَدْ أَخْبَرُوهُ بِمَا قَدْ سَأَلَهُمْ عَنْهُ فَاسْتُحْمِدُوا بِذَلِكَ إِلَيْهِ وَفَرِحُوا بِمَا أُوتُوا مِنْ كِتْمَانِهِمْ مَا سَأَلَهُمْ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Al Hasan bin Muhammad Az Za'farani] atugambye [Al Hajjaj bin Muhammad] yagamba nti; [Ibn Juraij] yagamba nti; ategeezezza [Ibnu Abu Awalkah] nti [Humaid bin Abdurrahman bin ‘Auf] amutegeezezza nti Marwan bin al Hakim yagamba nti; ‘Ayi Rafi’, genda ewa [Ibnu Abbas] omugambe, singa wabaawo omuntu omusanyufu n’ebyo by’alina era ng’ayagala okutenderezebwa olw’ebikolwa by’atakoze, ajja kutulugunyizibwa, ddala ffenna tujja kutulugunyizibwa -naffe-’. Ibn Abbas yaddamu nti; ‘Kiki mwe bassebo?, mu butuufu aya eno yabikkulirwa abantu b’ekitabo, olwo n’asoma nti: Era -jjukira-, Allah bwe yaggya ekisuubizo okuva mu abo abaali baweereddwa ekitabo -kwe kugamba-: ‘Mulina okunnyonnyola abantu ebiri mu kitabo, era temubikweka, QS Ali Imran 187, yasoma: ‘Tolowoozangako nti abantu basanyufu olw’ebyo bye bakoze era baagala nnyo okutenderezebwa olw’ebyo ebikolwa bye batakoze'. QS Ali Imran: 187-188, Ibn Abbas yagamba nti; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yababuuza - abantu b’ekitabo - ekintu, nebakikweka ne bababuulira ekirala, oluvannyuma lw’ekyo ne bavaayo ne balaga eby’okuddamu mu bibuuzo byonna ebyababuuzibwa, nga basuubira okukitendereza, baawulira essanyu olw’ekintu kye baali bakwese Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam kye yabuuza. Abu Isa yagamba nti hadith eno hasan gharib ntuufu.