Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2901
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَجُّ عَرَفَاتٌ الْحَجُّ عَرَفَاتٌ الْحَجُّ عَرَفَاتٌ أَيَّامُ مِنًى ثَلَاثٌ { فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ } وَمَنْ أَدْرَكَ عَرَفَةَ قَبْلَ أَنْ يَطْلُعَ الْفَجْرُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْحَجَّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَجْوَدُ حَدِيثٍ رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян бин Уяйнә], [Суфиян Әс Цаури], [Букаир бин Әсә], [Абдуррахман бин Йәгъмәр] сөйләгән: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай дигән: «Хаҗ – әүкуф ин-арафә, хаҗ – әүкуф ин-арафә, хаҗ – әүкуф ин-арафә һәм Минада өч көн. Кем Минадан тизрәк ике көннән соң китәргә теләсә, аңа гөнаһ юк, ә кем кичектерергә теләсә – шул ике көннән китү – аңа гөнаһ юк. Әл-Бәкара: 203. Кем таң атканчы Әрафатны очратса, ул хаҗны очраткан дигән сүз». Ибн Гомәр әйткән; Суфиян бин Уяйнә әйткән: «Бу – Әс Цаури риваять иткән иң яхшы хәдис». Әбу Гайсә әйткән: «Бу хәдис ышанычлы». [Шу'ба] аны [Букаир бин Әсәдән] дә риваять иткән, без аны бары тик Букаир бин Әсәнең хәдисеннән генә беләбез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2902
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْغَضُ الرِّجَالِ إِلَى اللَّهِ الْأَلَدُّ الْخَصِمُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Ибн Әбу Гомәр] безгә [Суфиян]га [Ибн Җурайҗдан] [Ибн Әбу Әвәлкәдән] ['Гайсәдән] ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Аллаһ иң нәфрәт иткән кешеләр - каршылык күрсәтүчеләр һәм каты күңеллеләр". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - Хәсән".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2903
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَتْ الْيَهُودُ إِذَا حَاضَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُمْ لَمْ يُؤَاكِلُوهَا وَلَمْ يُشَارِبُوهَا وَلَمْ يُجَامِعُوهَا فِي الْبُيُوتِ فَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى } فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُؤَاكِلُوهُنَّ وَيُشَارِبُوهُنَّ وَأَنْ يَكُونُوا مَعَهُنَّ فِي الْبُيُوتِ وَأَنْ يَفْعَلُوا كُلَّ شَيْءٍ مَا خَلَا النِّكَاحَ فَقَالَتْ الْيَهُودُ مَا يُرِيدُ أَنْ يَدَعَ شَيْئًا مِنْ أَمْرِنَا إِلَّا خَالَفَنَا فِيهِ قَالَ فَجَاءَ عَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَاهُ بِذَلِكَ وَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نَنْكِحُهُنَّ فِي الْمَحِيضِ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ قَدْ غَضِبَ عَلَيْهِمَا فَقَامَا فَاسْتَقْبَلَتْهُمَا هَدِيَّةٌ مِنْ لَبَنٍ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَثَرِهِمَا فَسَقَاهُمَا فَعَلِمَا أَنَّهُ لَمْ يَغْضَبْ عَلَيْهِمَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
Безгә [Габд бин Хумайд] миңа [Сөләйман бин Харб] безгә [Хаммад бин Сәләмә]дән [Сабит]гә [Әнәс] әйтте: "Әгәр яһүдләр арасында айлык килгән хатын-кызга ризык һәм эчемлек бирмәсәләр һәм өйдә аның белән җенси мөнәсәбәттә булмасалар, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән бу хакта сорасалар, Аллаһ Тәгалә түбәндәге аятьне төшерде: "Алар сездән айлык турында сорыйлар. Әйтегез: "Айлык пычрак"." ("Бәкара" сүрәсе, 222). Шуннан соң Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам аларга ризык, эчемлек бирергә, өйдә бергә булырга һәм җенси мөнәсәбәттән башка теләсә нинди эш эшләргә боерды. Шуннан соң яһүдләр: "Мөхәммәд безнең эшләребездән бернәрсәне дә калдырырга теләмәде, ләкин безнең белән бәхәсләшер иде", - диделәр. Әнәс әйтте: "Шуннан соң Әббад бин Бисир һәм Усәид бин Худайр Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам янына килделәр, икесе дә аңа бу хакта хәбәр иттеләр, икесе дә: "... «Әй Аллаһның Илчесе, без аның белән айлык вакытында җенси мөнәсәбәттә булмадыкмы?» Рәсүлүллаһның йөзе үзгәрде, хәтта без аның икесенә дә ачуланган дип уйладык. Икесе дә торып бастылар, аннары аңа сөт бүләк иттеләр, аннан соң Рәсүлүллаһ аларның икесе белән дә очрашу өчен бер кеше җибәрде һәм икесенә дә эчертте, икесе дә аның ачуланмаганлыгын белделәр». Әбү Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы. Безгә [Мөхәммәд бин Габдел Әгъла] безгә [Абдуррахман бин Мәһди]дән [Хәмад бин Сәлам]дән [Сабит]дән [Әнәс]гә югарыдагы хәдиснең мәгънәсен сөйләде».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2904
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُ كَانَتْ الْيَهُودُ تَقُولُ مَنْ أَتَى امْرَأَتَهُ فِي قُبُلِهَا مِنْ دُبُرِهَا كَانَ الْوَلَدُ أَحْوَلَ فَنَزَلَتْ { نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян] сөйләгән, ул [Ибн Әл-Мөнкадир]дан ишеткән, ул [Җабир] әйткән: Яһүдләр әйткән: "Кем хатынының артыннан җенси әгъзаларына кагылса, аның баласының күзләре җыерылачак". Аннары аять иңде: "Хатыннарыгыз сез эшкәрткән җир кебек, шуңа күрә теләгәнчә эшкәрткән җирегезгә килегез". Әл-Бәкара: 223. Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2905
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ خُثَيْمٍ عَنْ ابْنِ سَابِطٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ { نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ } يَعْنِي صِمَامًا وَاحِدًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَابْنُ خُثَيْمٍ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ وَابْنُ سَابِطٍ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَابِطٍ الْجُمَحِيُّ الْمَكِّيُّ وَحَفْصَةُ هِيَ بِنْتُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَيُرْوَى فِي سِمَامٍ وَاحِدٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] безгә [Суфиян]дан [Ибн Хутсаймнан] [Ибн Сабиттан] [Хафша бинт Абдуррахманнан] [Умму Сәләмәдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән Аллаһның сүзләре турында: "Хатыннарыгыз сез иген игә торган җирләр кебек, шуңа күрә теләгәнчә иген үстерегез" ("Әл-Бәкара" сүрәсе: 223, ягъни "Шимам вахид" - бер тишек-"). Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Ибн Хутсайм - Габдулла бин Госман бин Хутсайм, ә Ибн Сабит - Габдулла бин Габдулла бин Сабит Әл Җумаһи Әл Мәкки, ә Хафша - Габдулла бин Әбу Бәкер Әш Сыддикның кызы. Ул шулай ук "Симам вахид" - бер тишек-" сүзләре белән дә риваять ителә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2906
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَشْعَرِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي الْمُغِيرَةِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَ عُمَرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْتُ قَالَ وَمَا أَهْلَكَكَ قَالَ حَوَّلْتُ رَحْلِي اللَّيْلَةَ قَالَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَالَ فَأُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ { نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ } أَقْبِلْ وَأَدْبِرْ وَاتَّقِ الدُّبُرَ وَالْحَيْضَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَيَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَشْعَرِيُّ هُوَ يَعْقُوبُ الْقُمِّيُّ
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә [Әл Хәсән бин Муса] безгә [Ягъкуб бин Абдуллаһ Әл-Асияри] [Җәгъфәр бин Әбү Әл-Мугирә] [Сәгыйд бин Җүбәйр] [Ибн Аббас] әйтте: "Гомәр Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам янына килде, аннары: "Әй Аллаһның Рәсүле, мин һәлак булачакмын", - диде. Ул сорады: "Сезне нәрсә һәлак итте?" Гомәр әйтте: "Мин кичә атымны алыштырдым". Ләкин Рәсүлүллаһ җавап бирмәде, аннары аять иңде: "Хатыннарыгыз - сез эшкәрткән җир кебек, шуңа күрә теләгәнчә эшкәрткән җирегезгә килегез". "Әл-Бәкара" сүрәсе: 223, алгы якка яки арткы якка борылыгыз, һәм анус һәм айлык килүдән ерак торыгыз". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән гариб. Якуб бин Абдуллаһ Әл-Асияри - Якуб Әл-Кумми".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2907
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْهَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْمُبَارَكِ بْنِ فَضَالَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّهُ زَوَّجَ أُخْتَهُ رَجُلًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَتْ عِنْدَهُ مَا كَانَتْ ثُمَّ طَلَّقَهَا تَطْلِيقَةً لَمْ يُرَاجِعْهَا حَتَّى انْقَضَتْ الْعِدَّةُ فَهَوِيَهَا وَهَوِيَتْهُ ثُمَّ خَطَبَهَا مَعَ الْخُطَّابِ فَقَالَ لَهُ يَا لُكَعُ أَكْرَمْتُكَ بِهَا وَزَوَّجْتُكَهَا فَطَلَّقْتَهَا وَاللَّهِ لَا تَرْجِعُ إِلَيْكَ أَبَدًا آخِرُ مَا عَلَيْكَ قَالَ فَعَلِمَ اللَّهُ حَاجَتَهُ إِلَيْهَا وَحَاجَتَهَا إِلَى بَعْلِهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { وَإِذَا طَلَّقْتُمْ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ إِلَى قَوْلِهِ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ } فَلَمَّا سَمِعَهَا مَعْقِلٌ قَالَ سَمْعًا لِرَبِّي وَطَاعَةً ثُمَّ دَعَاهُ فَقَالَ أُزَوِّجُكَ وَأُكْرِمُكَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْحَسَنِ وَهُوَ عَنْ الْحَسَنِ غَرِيبٌ وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ دَلَالَةٌ عَلَى أَنَّهُ لَا يَجُوزُ النِّكَاحُ بِغَيْرِ وَلِيٍّ لِأَنَّ أُخْتَ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ كَانَتْ ثَيِّبًا فَلَوْ كَانَ الْأَمْرُ إِلَيْهَا دُونَ وَلِيِّهَا لَزَوَّجَتْ نَفْسَهَا وَلَمْ تَحْتَجْ إِلَى وَلِيِّهَا مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ وَإِنَّمَا خَاطَبَ اللَّهُ فِي هَذِهِ الْآيَةِ الْأَوْلِيَاءَ فَقَالَ { لَا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْوَاجَهُنَّ } فَفِي هَذِهِ الْآيَةِ دَلَالَةٌ عَلَى أَنَّ الْأَمْرَ إِلَى الْأَوْلِيَاءِ فِي التَّزْوِيجِ مَعَ رِضَاهُنَّ
[Габд бин Хумайд] безгә [Әл-Хасыйм бин Әл-Касыйм]дан [Әл-Мөбәрәк бин Фадлалах]дан [Әл-Хәсән]дан [Мә'кил бин Ясар]дан риваять кылды: Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) вакытында ул үзенең сеңлесен мөселманнардан булган бер кешегә кияүгә биргән, аннары ул ире белән берникадәр вакыт яшәгән, аннан соң ул аны шулай аерган, иддә вакыты беткәч, ире аны сагынган булып чыккан, һәм киресенчә, хатыны аны сагынган, аннары ул аның кулын сораган кешеләр белән янәдән аның кулын сораган, шуңа күрә Мә'кил аңа болай дигән: Әй, акылсыз, мин сине аның белән хөрмәтләдем һәм аны сиңа кияүгә бирдем, аннары син аны аер, Аллаһ белән ант итәм, ул сиңа мәңгегә кайтмаячак, бу синең мөмкинлегеңнең ахыры." Риваятьче болай диде: "Шуннан соң Аллаһ ирнең хатынына һәм хатынның иренә мохтаҗлыгын белде, хәтта Аллаһ Тәбарәкә вә Тәгалә: "Әгәр сез хатыннарыгызны кире каксагыз, алар иддәләренең ахырына якынлашалар" дигән аятьне төшерде. "Әл-Бәкара" сүрәсе, 231 нче аятькә: "Син белмисең" дигән аятькә. Мәгъкил бу аятьне ишеткәч: "Мин Раббымны ишеттем һәм буйсындым", - диде, аннары ул аны - апасының ирен - чакырды һәм: "Мин сиңа өйләнәм һәм сине хөрмәт итәм", - диде. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән сахих һәм Хәсәннән берничә юл белән риваять ителгән. Хәсәннән килгән хәдис гариб булса да, бу хәдис опекунсыз никахлашырга ярамаганлыгын күрсәтә, чөнки Мә'кил бин Ясарның апасы инде тол калган. Әгәр бу эш аның - абыйсының - опекуныннан үтмичә тапшырылса, ул һичшиксез үзенә кияүгә чыгачак һәм опекунына, ягъни Мә'кил бин Ясарга мохтаҗ булмаячак. Бу аятьтә Аллаһ опекуннарны Үзенең сүзе дип атый: "Шуңа күрә сез - опекуннар - аларның булачак ирләре белән яңадан никахлашуларына комачауламагыз". "Бәкара" сүрәсе, 232 нче сүрә. Бу аять хатын-кызның никахы опекуннарына аның теләге белән тапшырылачагына дәлил.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2908
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي يُونُسَ مَوْلَى عَائِشَةَ قَالَ أَمَرَتْنِي عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنْ أَكْتُبَ لَهَا مُصْحَفًا فَقَالَتْ إِذَا بَلَغْتَ هَذِهِ الْآيَةَ فَآذِنِّي { حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى } فَلَمَّا بَلَغْتُهَا آذَنْتُهَا فَأَمْلَتْ عَلَيَّ حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى وَصَلَاةِ الْعَصْرِ وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ وَقَالَتْ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي الْبَاب عَنْ حَفْصَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутайбә] [Мәлик бин Әнәс]дән сөйләде ул әйтте; - һәм башка юлдан риваять кылды - безгә [Әл-Әнсари] сөйләде безгә [Мә'ну] сөйләде безгә [Мәлик] [Зәйд бин Әсләм] [Әл-Ка'ка бин Хәким] [Әбу Юныс] Гаишәнең элеккеге колы, ул болай диде: ['Гайшә] разыяллаһү ганһә бервакыт миңа аның өчен мөсхәф язарга боерды, ул әйтте: "Бу аятькә җиткәч, миңа әйт: "Барлык намазларыңны сакла һәм вуста намазын сакла". Әл-Бәкара: 238. Мин бу аятькә җиткәч, аңа әйттем, аннары ул миңа әйтте: "Барлык намазларыңны сакла, вуста намазын һәм аср намазын сакла, намазларыңда Аллаһ өчен түбәнчелек белән тор". Гаишә әйтте: "Мин моны Аллаһның Рәсүленнән ишеттем". Бу очракта Хәфшадан охшаш хәдис бар. Әбү Гайсә болай дигән: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2909
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хөмәйд бин Мәсәдә] безгә [Язид бин Зураи] [Сәгыйд]дән [Катада] безгә [Әл Хәсән] [Сәмура бин Җундуб]дан Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнең: «Вуста намазы – аср намазы», – дип әйткәнен сөйләде. Әбү Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2910
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَسَّانَ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبِيدَةَ السَّلْمَانِيِّ أَنَّ عَلِيًّا حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ الْأَحْزَابِ اللَّهُمَّ امْلَأْ قُبُورَهُمْ وَبُيُوتَهُمْ نَارًا كَمَا شَغَلُونَا عَنْ صَلَاةِ الْوُسْطَى حَتَّى غَابَتْ الشَّمْسُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَلِيٍّ وَأَبُو حَسَّانَ الْأَعْرَجُ اسْمُهُ مُسْلِمٌ
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбдә]дән [Сәгыйдтән] [Катададан] [Әбү Хәсән Әл-Әрраҗдан] ['Әбидә Әс-Сәлманидан] сөйләгәнчә, [Али] аңа Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең Әхзаб сугышында: "Әй Аллаһ, аларның каберләрен һәм йортларын ут белән тутыр, алар безне вуста намазыннан кояш баеганчыга кадәр мәшгуль иттеләр", - дигәнен сөйләгән. Әбү Гайсә әйткәнчә: "Бу хәдис ышанычлы. Ул шулай ук Алидан башка бер иснад белән дә риваять ителә. Әбү Хәсән Әл-Әрраҗның исеме Мөслим.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2911
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ وَأَبُو دَاوُدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْوُسْطَى صَلَاةُ الْعَصْرِ وَفِي الْبَاب عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Ән Нәдрил] һәм [Әбу Давыт] [Мөхәммәд бин Талха бин Мөшәррифтан] [Зүбәйдтән] [Мөррәдән] [Абдуллаһ бин Мәсгудтан] ул болай диде: Аллаһның пәйгамбәре саллаАллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Вуста намазы - өйлә намазы". Бу очракта Зәйд бин Сабит, Әбу Һашим бин Утба һәм Әбу Һөрәйрәдән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән сахих".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2912
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ كُنَّا نَتَكَلَّمُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ فَنَزَلَتْ { وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ } فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ وَنُهِينَا عَنْ الْكَلَامِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَمْرٍو الشَّيْبَانِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ إِيَاسٍ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, безгә [Мәрван бин Муавия] һәм [Язид бин Харун] һәм [Мөхәммәд бин Убәйд] әйтте, [Исмәгыйль бин Әбу Халид] әйтте, [Әл-Харис бин Сюбәйл] әйтте, [Әбу Әмру Аси Сяйбани] әйтте, [Зәйд бин Әркам] әйтте: "Элек, Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам вакытында без намаз укыганда сөйләшә идек, аннары аять иңде: "Аллаһ өчен намазыгызда түбәнчелек белән торыгыз"". Әл-Бәкара: 238. Аннары ул безгә тын торырга боерды. Безгә [Әхмәд бин Мани] әйтте, безгә [Хөсәйм] әйтте, безгә [Исмәгыйль бин Әбу Халид] бу хәдисне әйтте, һәм ул өстәде: "Һәм безгә сөйләшергә тыелган иде". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Әбу Әмру Аси Сяйбаниның исеме Сәгъд бин Ийас иде".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2913
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ الْبَرَاءِ { وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ } قَالَ نَزَلَتْ فِينَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ كُنَّا أَصْحَابَ نَخْلٍ فَكَانَ الرَّجُلُ يَأْتِي مِنْ نَخْلِهِ عَلَى قَدْرِ كَثْرَتِهِ وَقِلَّتِهِ وَكَانَ الرَّجُلُ يَأْتِي بِالْقِنْوِ وَالْقِنْوَيْنِ فَيُعَلِّقُهُ فِي الْمَسْجِدِ وَكَانَ أَهْلُ الصُّفَّة لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ فَكَانَ أَحَدُهُمْ إِذَا جَاعَ أَتَى الْقِنْوَ فَضَرَبَهُ بِعَصَاهُ فَيَسْقُطُ مِنْ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ فَيَأْكُلُ وَكَانَ نَاسٌ مِمَّنْ لَا يَرْغَبُ فِي الْخَيْرِ يَأْتِي الرَّجُلُ بِالْقِنْوِ فِيهِ الشِّيصُ وَالْحَشَفُ وَبِالْقِنْوِ قَدْ انْكَسَرَ فَيُعَلِّقُهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ تَعَالَى { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنْ الْأَرْضِ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ } قَالَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ أُهْدِيَ إِلَيْهِ مِثْلُ مَا أَعْطَاهُ لَمْ يَأْخُذْهُ إِلَّا عَلَى إِغْمَاضٍ أَوْ حَيَاءٍ قَالَ فَكُنَّا بَعْدَ ذَلِكَ يَأْتِي أَحَدُنَا بِصَالِحِ مَا عِنْدَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَالِكٍ هُوَ الْغِفَارِيُّ وَيُقَالُ اسْمُهُ غَزْوَانُ وَقَدْ رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ السُّدِّيِّ شَيْئًا مِنْ هَذَا
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә ['Убайдуллаһ бин Муса]дан [Исраилдән] [Әс-Суддидән] [Әбү Маликтән] [Әл-Баррадан] хәбәр кылды: "Һәм начарны сайлап, аннан акчагызны сарыф итмәгез". Әл-Бәкара: 267, Әл-Барра болай диде: «Бу аять безгә иңде, әй, ансарлар, без элек хөрмә хуҗалары идек, һәр кеше үз уңышын күләменә карап китерә иде, бер кеше бер-ике сабак алып мәчеткә элә иде, ә мәчет ишегалды кешеләре - әһлесу суфийлары - ризыксыз калса, берсе ач булса, хөрмә сабакларына килеп, яшь хөрмәләр һәм хөрмәләр төшкәнче таяклар белән сугып, аннары ашар иде, ә яхшылык теләмәгәннәр каты, бозылган хөрмә һәм ватылган хөрмә сабагы белән килеп, мәчеткә элә иде, аннары Аллаһ Тәгалә түбәндәге аятьне төшерде: «Ий мөэминнәр, Аллаһ юлында эшләгән яхшы әйберләрегездән һәм без сезнең өчен җирдән чыгарган нәрсәләрдән садака бирегез. Яманлыкны сайламагыз һәм аннан садака бирегез, ләкин аны күзләрегезне кысып кына аласыз». Әл-Бәкара сүрәсе: 267. Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам болай дигән: «Әгәр дә сезнең берегезгә икенчесенә бирелгән нәрсә бирелсә, ул аны күзләрен йомып яки оялып кына алмас иде», – дигән Әл-Бәрра, – дигән; – Шуннан соң һәрберебез иң яхшы хөрмә белән килдек». Әбу Гайсә болай дигән: «Бу хәдис хәсән гариб, ышанычлы. Әбу Мәлик – Әл-Гифари – Гифар халкыннан, һәм аны шулай ук Газван дип тә атыйлар. [Суфиян Әс-Цаури] бу хәдиснең бер өлешен [Әс-Судди]дан риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2914
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلشَّيْطَانِ لَمَّةً بِابْنِ آدَمَ وَلِلْمَلَكِ لَمَّةً فَأَمَّا لَمَّةُ الشَّيْطَانِ فَإِيعَادٌ بِالشَّرِّ وَتَكْذِيبٌ بِالْحَقِّ وَأَمَّا لَمَّةُ الْمَلَكِ فَإِيعَادٌ بِالْخَيْرِ وَتَصْدِيقٌ بِالْحَقِّ فَمَنْ وَجَدَ ذَلِكَ فَلْيَعْلَمْ أَنَّهُ مِنْ اللَّهِ فَلْيَحْمَدْ اللَّهَ وَمَنْ وَجَدَ الْأُخْرَى فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ثُمَّ قَرَأَ { الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمْ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ } الْآيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ حَدِيثُ أَبِي الْأَحْوَصِ لَا نَعْلَمُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي الْأَحْوَصِ
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбул Әхвас] сөйләде, ул [Әсә бин Әс Саибтан] [Мөррә Әл Хәмданидан] [Габдуллаһ бин Мәсгудтан] ул әйтте; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Чынлыкта, шайтан Адәм балалары һәм оныклары өчен борчылу пышылдаулары белән мавыга, фәрештәләрнең дә пышылдаулары бар, ә шайтан пышылдаулары һәрвакыт начарлык вәгъдә итәләр һәм хакыйкатьне инкяр итәләр, ә фәрештәләр пышылдаулары һәрвакыт яхшылык вәгъдә итәләр һәм хакыйкатьне раслыйлар, кем моны - фәрештә пышылдауларын - алса, аның чыннан да Аллаһтан икәнен белегез һәм Аллаһка мактаулар әйтегез, ә кем башка нәрсәне - шайтан пышылдауларын алса, Аллаһка ләгънәтләнгән шайтаннан сыеныгыз һәм "Шайтан сезне ярлылык белән куркыта һәм начарлык эшләргә боера" дигән аятьне укыгыз. "Әл-Бәкара": 268. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис Хәсән Гариб, бу Әбул Әхвасның хәдисе, без аның турында Әбул Әхвас хәдисеннән башка белмибез".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2915
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ } وَقَالَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ } قَالَ وَذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ يَمُدُّ يَدَهُ إِلَى السَّمَاءِ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ وَغُذِّيَ بِالْحَرَامِ فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَإِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ فُضَيْلِ بْنِ مَرْزُوقٍ وَأَبُو حَازِمٍ هُوَ الْأَشْجَعِيُّ اسْمُهُ سَلْمَانُ مَوْلَى عَزَّةَ الْأَشْجَعِيَّةِ
Безгә ['Габд бин Хумайд] безгә [Әбу Нуайм] безгә [Фудләйл бин Марзук]дан [Ади бин Сабит]дан [Әбу Хазим]дан [Әбу Һөрәйрә]дан ул болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Әй кешеләр, Аллаһ изге һәм бары тик яхшыны гына кабул итә. Әлбәттә, Аллаһ мөэминнәргә рәсүлләр кушканча әмер бирде: «Әй рәсүлләр, яхшы ризыклардан ашагыз һәм изге гамәлләр кылыгыз, мин сезнең нәрсә эшләгәнегезне беләм». Ул шулай ук әйтте: «Әй мөэминнәр, мин сезгә биргән ризыклардан яхшы ризыклардан ашагыз». Аннары ул сәяхәтен тоткарлаган, чәчләре тузган һәм тузанлы булган, кулларын күккә сузып дога кылган бер кешене искә алды: «Йә Раббым, йә Раббим», – диде, ә аның ризыгы харам, эчемлеге харам, киемнәре харам һәм харам әйберләр белән капланган булса, аның догалары ничек кабул ителер?». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис – хәсән гариб». Без бу хакта бары тик Фудлайл бин Мәрзук хәдисеннән генә беләбез. Әбү Хазим - Әл-Асыҗаи, аның исеме Сәлман, ул Әззә Әл-Асыҗаиның элеккеге колы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2916
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ قَالَ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ عَلِيًّا يَقُولُ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ } الْآيَةَ أَحْزَنَتْنَا قَالَ قُلْنَا يُحَدِّثُ أَحَدُنَا نَفْسَهُ فَيُحَاسَبُ بِهِ لَا نَدْرِي مَا يُغْفَرُ مِنْهُ وَلَا مَا لَا يُغْفَرُ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بَعْدَهَا فَنَسَخَتْهَا { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ }
Безгә ['Габд бин Хумайд] безгә ['Убәйдулла бин Муса] [Исраил]дән [Әс-Судди] сөйләде ул; миңа [Али] әйткән сүзләрне ишеткән кешеләр: "Бу аять иңгәч, әгәр сез йөрәгегездәгене тудырсагыз яки яшерсәгез, Аллаһ сезнең гамәлләрегез өчен сезнең белән исәпләшәчәк. Шуңа күрә Аллаһ теләгән кешене гафу итә һәм теләгән кешене җәзалый", - диде. "Әл-Бәкара: 284", бу аять безне кайгыга сала", - дип дәвам итте Али; Без: "Беребез үзенә пышылдап, аннары исәпләдек, без нәрсә гафу ителә, нәрсә гафу ителми икәнен белмибез, аннан соң бу аять төште һәм аны укыды: "Аллаһ кешегә көче җиткәнче генә йөкләмә бирми. Ул эшләгән изге гамәлләре өчен бүләк ала, ә эшләгән яманлыгы өчен җәза ала". "Әл-Бәкара: 286", - дидек.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2917
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى وَرَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أُمَيَّةَ أَنَّهَا سَأَلَتْ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } وَعَنْ قَوْلِهِ { مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } فَقَالَتْ مَا سَأَلَنِي عَنْهَا أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَذِهِ مُعَاتَبَةُ اللَّهِ الْعَبْدَ فِيمَا يُصِيبُهُ مِنْ الْحُمَّى وَالنَّكْبَةِ حَتَّى الْبِضَاعَةُ يَضَعُهَا فِي كُمِّ قَمِيصِهِ فَيَفْقِدُهَا فَيَفْزَعُ لَهَا حَتَّى إِنَّ الْعَبْدَ لَيَخْرُجُ مِنْ ذُنُوبِهِ كَمَا يَخْرُجُ التِّبْرُ الْأَحْمَرُ مِنْ الْكِيرِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ
Безгә [Габд бин Хумайд] безгә [Әл Хәсән бин Муса] һәм [Раух бин Убада] [Хаммад бин Сәлам] [Али бин Зәйд] [Өмәйә] сөйләгәннән соң, ул [Гайшәдән] Аллаһ Тәгаләнең сүзләре турында сорады: Әгәр сез йөрәгегездәгене тудырсагыз яки яшерсәгез, Аллаһ сезнең гамәлләрегез өчен сезнең белән хисаплашыр. Әл-Бәкара: 284 һәм Аның сүзләре: Кем дә булса явызлык эшләсә, һичшиксез шул явызлык белән җәзаланыр. Ән-Ниса: 123. Гаишә җавап бирде: «Мин Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәламнән сораганнан бирле беркем дә бу хакта сорамады, ул әйтте: «Бу Аллаһның колга төшкән бизгәге һәм бәхетсезлеге өчен шелтәсе, аның киемнәренең җиңнәренә салынган әйберләр - кайбер хәзинәләр - юкка чыкканчы, ул моңа бик кайгырганчы, кол чыннан да гөнаһларыннан кызыл металл бөртекләре кебек чыкканчы». Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис Гаишә хәдисеннән алынган хәсән-шәһих гариб, без аны бары тик Хәммәд бин Сәләмә хәдисеннән генә беләбез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2918
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهُ شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ } الْآيَةَ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا } الْآيَةَ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَآدَمُ بْنُ سُلَيْمَانَ يُقَالُ هُوَ وَالِدُ يَحْيَى بْنِ آدَمَ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Ваки] безгә [Суфиян] сөйләде, [Адәм бин Сөләйман] әйтте, [Сәгыйд бин Җүбәйр] әйтте, [Ибн Аббас] әйтте: "Бу аять иңгәч, әгәр сез йөрәгегездәгене тудырсагыз яки яшерсәгез, Аллаһ сезнең гамәлләрегез өчен хисап бирәчәк". "Әл-Бәкара" сүрәсе: 284. Ибн Аббас әйтте: "Аларның күңелләренә башка бернәрсәгә дә охшамаган нәрсә керде, алар Пәйгамбәргә (салләллаһу галәйһи вәссәлам) әйттеләр, аннары ул әйтте: "Без ишеттек һәм буйсындык", - диде. Шуннан соң Аллаһ аларның күңелләренә иман урнаштырды. Шуннан соң Аллаһ Тәгалә түбәндәге аятьне төшерде: "Рәсулүллаһ Раббысыннан аңа иңдерелгән Коръәнгә ышанды, иман китергәннәр һ.б. Аллаһ кешегә көче җиткәнче генә йөкләмә бирми. Ул тырышкан изге гамәлләрдән бүләк ала, ә эшләгән яманлыкларыннан җәза ала". -алар дога кылдылар-: "Раббыбыз, онытсак яки гөнаһлы булсак, безне җәзалама." Ул әйтте: "Мин моны эшләдем. Раббыбыз, безгә бездән алдагыларга йөкләгән кебек авыр йөк салма." Ул әйтте: "Мин моны эшләдем. Әй Раббыбыз, безнең өчен күтәрә алмаганны күтәрмә. Безне гафу ит; безне гафу ит; һәм безгә рәхим ит һ.б., ул әйтте: "Мин моны эшләдем". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Бу хәдис Ибн Аббастан башка юл белән дә риваять ителгән. Бу очракта Әбү Һөрәйрә радияллаһү ганһүдән охшаш хәдис бар. Кайберәүләр Адәм бин Сөләйман аның улы Яхъя бин Адәм булган диләр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2919
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ وَهُوَ الْخَزَّازُ وَيَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ يَزِيدُ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو عَامِرٍ الْقَاسِمَ قَالَتْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِهِ { فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ } قَالَ فَإِذَا رَأَيْتِيهِمْ فَاعْرِفِيهِمْ و قَالَ يَزِيدُ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمْ فَاعْرِفُوهُمْ قَالَهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Әбу Давыт Әс Тайалиси] безгә [Әбу Әмир Әл-Кәхзар] һәм [Язид бин Ибраһим] [Ибн Әбу Әвәлкә] сөйләгән, Язид Ибн Әбу Әвәлкәдән [Әл-Касыйм бин Мөхәммәд] ['Гайсә] әйткән, - Әбу Әмир Әл-Касыйм турында әйтмәгән, - Гайшә болай дигән: Аллаһның пәйгамбәре Аллаһ сүзе турында болай дигән. Күңелләрендә адашуга омтылган кешеләр, яла ягу һәм тә'вил эзләү өчен, андагы кайбер мутасиабихәт аятьләргә иярәләр. "Әли Имран" сүрәсе, 7 нче аятьтә ул болай дигән: "Әгәр сез аларны күрсәгез, аларны белегез". Язид өстәгән: "Әгәр сез аларны күрсәгез, аларны ике яки өч тапкыр таныгыз". Әбу Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2920
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّاهُمْ اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَ يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التُّسْتَرِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ سَمِعَ مِنْ عَائِشَةَ أَيْضًا
Безгә ['Габд бин Хумайд] безгә [Әбү Әл Вәлид Әс Тайалиси] безгә [Йәзид бин Ибраһим] безгә [Ибн Әбү Әвәлкә] [Әл-Касим бин Мөхәммәд]дән ['Гайсә] ул болай диде: Пәйгамбәрдән (салләллаһу галәйһи вәссәлам) бервакыт бу аять турында сорадылар: Ул сезгә китапны - Коръәнне - төшерде. Аның эчтәлеге арасында мөхкәмәт аятьләре бар. Али Имран: 7 нче аятьтә ул болай диде: "Әгәр сез Коръәннән кайбер мөтәсьябихәт аятьләренә ияргән кешеләрне күрсәгез, алар - Аллаһ бу аятьтә - искә алган кешеләр, шуңа күрә сез алардан сакланырга тиеш". Әбү Гайсә бу хәдиснең ышанычлы булуын әйтте. Һәм [Әййубтан] [Ибн Әбү Әвәлкәдән] [Әййә]гә шулай ук риваять ителгән, бер генә кеше дә бу хәдисне Ибн Әбү Әвәлкәдән, Аййәдән риваять кылмаган һәм аны Әл-Касим бин Мөхәммәдтән искә алмый, һәм бу хәдистә Әл-Касимнан Язид бин Ибраһим әт-Төстәрине генә искә ала, һәм Ибн Әбү Әвәлкә - Габдулла бин Убәйдулла бин Әбү Әвәлкә, ул аны Аййәдән дә ишеткән.
