Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2881
وَبِهَذَا الْإِسْنَادِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ }قَالَ قَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعْرَةٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Һәм бу сәнәд белән - ягъни; безгә ['Абд бин Хумайд] безгә [Абдурраззак], [Мә'мәр], [Хәммәм бин Мөнәббих], [Әбу Һөрәйрә], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән: "Шуннан соң залим кешеләр боерык бирелмәгәнне эшләп, тәртипне алыштырдылар", - дип сөйләде. Әл-Бәкара: 59. Ул әйтте: "Алар: "Чәчтәге орлыклар", - диләр. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2882
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ السَّمَّانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فِي لَيْلَةٍ مُظْلِمَةٍ فَلَمْ نَدْرِ أَيْنَ الْقِبْلَةُ فَصَلَّى كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا عَلَى حِيَالِهِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا ذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ{ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ السَّمَّانِ أَبِي الرَّبِيعِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَشْعَثُ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ
[Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Ваки] безгә [Әш'атс Әс Самман] безгә ['Ашим бин 'Убайдуллаһ]дан [Абдуллаһ бин 'Амир бин Рабиа]дан [Аның әтисеннән] ул болай диде: Без Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам белән караңгы төндә сәяхәттә идек, кайсы якка борылырга белмәдек, һәрберебез үз якка карап намаз укыдык. Иртән без моны Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә сөйләдек, һәм аять иңде: "Сез кая борылсагыз да, Аллаһның йөзе шунда". Әл-Бәкара: 115
Hadith
Imam Tirmidzi : 2883
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ قَال سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ تَطَوُّعًا أَيْنَمَا تَوَجَّهَتْ بِهِ وَهُوَ جَاءٍ مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِثُمَّ قَرَأَ ابْنُ عُمَرَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ }الْآيَةَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ فَفِي هَذَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ قَتَادَةَ أَنَّهُ قَالَ فِي هَذِهِ الْآيَةِ{ وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ }قَالَ قَتَادَةُ هِيَ مَنْسُوخَةٌ نَسَخَهَا قَوْلُهُ{ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ }أَيْ تِلْقَاءَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ وَيُرْوَى عَنْ مُجَاهِدٍ فِي هَذِهِ الْآيَةِ{ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ }قَالَ فَثَمَّ قِبْلَةُ اللَّهِ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ عَرَبِيٍّ عَنْ مُجَاهِدٍ بِهَذَا
Безгә [Габд бин Хөмәйд] безгә [Язид бин Һарун] безгә [Габдүл Мәлик бин Әбү Сөләйман] сөйләде ул болай диде: Мин [Сәгыйд бин Җүбәйр]нең [Ибн Гомәр]дән сөйләгәнен ишеттем ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам бервакыт Мәккәдән Мәдинәгә барганда, машинасы кайда караса да, шул урында сөннәт намазларын укыган. Шуннан соң Ибн Гомәр бу аятьне укыган: "Һәм көнчыгыш һәм көнбатыш Аллаһныкы". "Әл-Бәкара" сүрәсе, 115 нче аять. Ибн Гомәр болай дигән: "Бу вакыйгага бәйле рәвештә, бу аять иңде". Әбу Гайсә болай дигән: "Бу хәдис ышанычлы". Катададан риваять ителгәнчә, ул бу аять турында болай дигән: "Һәм көнчыгыш һәм көнбатыш Аллаһныкы, шуңа күрә сез кая карасагыз да, Аллаһның йөзе шунда". "Әл-Бәкара" сүрәсе, 115 нче аять. Катада болай дигән: "Бу аять Аллаһның "Йөзегезне Мәсҗидкә борыгыз" сүзләре белән мансухах, динасах." "Әл-Бәкара" сүрәсе: 144, ягъни юнәлеш. Мөхәммәд бин Габдел Мәлик бин Әбү Әш Сывариб безгә Язид бин Зурай турында сөйләгәнен сөйләде, ул Сәгыйдтән, ул Катададан. Шулай ук Мөҗәһидтән бу аять турында риваять ителде: "Сез кая гына карасагыз да, Аллаһның йөзе шунда". "Әл-Бәкара" сүрәсе: 115, ул: "Аллаһның кыйбласы шунда", - диде. Мөхәммәд бин Әл-Әла безгә "Ваки" турында сөйләгән кебек сөйләде, ул Ән-Нәдлер бин Гарәпидән, ул Мөҗәһидтән шулай диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2884
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ صَلَّيْنَا خَلْفَ الْمَقَامِ فَنَزَلَتْ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә ['Габд бин Хумайд] безгә [Әл Хаҗҗаҗ бин Минхал] безгә [Хаммад бин Сәләмә]дән [Хомайдтан] [Әнәс]дән [Гомәр бин Әл-Хәстәб] болай диде: "Әй Аллаһның Илчесе, без мәкам артында намаз укысак яхшырак булыр иде". Аннары аять иңде: "Һәм Ибраһим мәкамының бер өлешен намаз урыны ит". Әл-Бәкара: 125, Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2885
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ اتَّخَذْتَ مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى فَنَزَلَتْ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, безгә [Хөсәйм] әйтте, безгә [Хөмәйд Әс Сәвил] әйтте, ул [Әнәс] әйтте: [Гомәр бин Әл-Хәстәб] радиаллаһу ганһү әйтте: Мин Рәсүлүллаһка салләллаһу галәйһи вәссәлам әйттем: "Әгәр дә син мәкамның бер өлешен намаз уку урыны итсәң", - дидем. Аннары аять иңде: "Һәм Ибраһим мәкамының бер өлешен намаз уку урыны итсәң", - дидем. "Әл-Бәкара" сүрәсе: 125. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Бу очракта Ибн Гомәрдән дә шундый ук хәдис бар".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2886
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا }قَالَ عَدْلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, безгә [Әбу Муавия] сөйләде, безгә [Әл-А'масы] сөйләде, [Әбу Салих] әйтте, [Әбу Сәгыйд] әйтте, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам Аллаһның сүзләре турында: "Шулай ук - Без сезне - Ислам өммәтен - гадел һәм сайланган өммәт кылдык, сез кешеләрнең гамәлләренә шаһит булуыгыз өчен". Әл-Бәкара: 143, ул: "Гадел", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2887
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُدْعَى نُوحٌ فَيُقَالُ هَلْ بَلَّغْتَ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيُدْعَى قَوْمُهُ فَيُقَالُ هَلْ بَلَّغَكُمْ فَيَقُولُونَ مَا أَتَانَا مِنْ نَذِيرٍ وَمَا أَتَانَا مِنْ أَحَدٍ فَيُقَالُ مَنْ شُهُودُكَ فَيَقُولُ مُحَمَّدٌ وَأُمَّتُهُ قَالَ فَيُؤْتَى بِكُمْ تَشْهَدُونَ أَنَّهُ قَدْ بَلَّغَ فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى { وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا } وَالْوَسَطُ الْعَدْلُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ
Безгә [Габд бин Хөмәйд] безгә [Җәгъфәр бин Әун] безгә [Әл-Әмәш] [Әбу Салих]тан [Әбу Сәгыйд] хәбәр итте: Аллаһның Рәсүле (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) әйтте: «Нух пәйгамбәр чакырылды һәм: «Сез җиткердегезме?» – дип сорадылар. Нух: «Әйе», – диде. Аннары аның халкы чакырылды һәм: «Ул сезгә җиткердеме?» – дип сорадылар. Алар: «Безгә кисәтүче килмәде һәм безгә беркем дә килмәде», – диделәр. Нух пәйгамбәрдән: «Сезнең шаһитларыгыз кем?» – дип сорадылар. Нух әйтте: «Мөхәммәд һәм аның милләте». Ул сүзләрен дәвам итте: «Аннары сез китерелдегез, Нух пәйгамбәр җиткергән дип шаһитлек бирдегез, бу Аллаһ Тәгалә сүзенең мәгънәсе: «Шулай итеп, без сезне – мөселман җәмгыятен – гадел һәм сайланган җәмгыять иттек, сез кешелекнең гамәлләренә шаһит булыгыз, ә Пәйгамбәр – Мөхәммәд – сезнең гамәлләрегезгә шаһит булсын өчен». "Әл-Бәкара" сүрәсе: 143, ә "васат" "гадел" дигәнне аңлата. Әбу Гайсә болай дигән: "Бу хәдис хәсән-сәхих. Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] [Әл-Әгъмәштән] [Җәгъфәр бин Әун] сөйләгән."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2888
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ صَلَّى نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ أَنْ يُوَجَّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ }فَوُجِّهَ نَحْوَ الْكَعْبَةِ وَكَانَ يُحِبُّ ذَلِكَ فَصَلَّى رَجُلٌ مَعَهُ الْعَصْرَ قَالَ ثُمَّ مَرَّ عَلَى قَوْمٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُمْ رُكُوعٌ فِي صَلَاةِ الْعَصْرِ نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَقَالَ هُوَ يَشْهَدُ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ قَدْ وُجِّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ قَالَ فَانْحَرَفُوا وَهُمْ رُكُوعٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ
Безгә [Хәннәд] безгә [Ваки] сөйләгән, [Исраилдән] [Әбү Исхактан] [Әл-Бара бин Азибтан] ул болай диде: «Рәсулуллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам Мәдинәгә килгәч, ул уналты яки унҗиде ай дәвамында Бәйтүл Мәкъдискә карап намаз укыды, ләкин Рәсүлуллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам Кәгъбәгә карап торырга теләде, шуңа күрә Аллаһ түбәндәге аятьне төшерде: «Чынлыкта, без синең йөзеңне еш кына күккә карап торганыңны күрәбез, аннары сине теләгән кыйблага борырбыз. Йөзеңне Мәсҗид Хәрамга бор» (Бакара сүрәсе, 144). Аннары ул йөзен Кәгъбәгә борды, һәм ул моны бик ошатты, аннары берәү аның белән бергә өйлә намазын укыды. Шуннан соң ул бер төркем ансар дуслары яныннан үтте, алар өйлә намазын Бәйтүл Мәкъдискә карап рөкугъка кылалар иде». Бәрра әйтте: «Дусты пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам белән өйлә намазын укыганын һәм аңа Кәгъбә күрсәтелгәнен шаһитлек бирде». Бәрра әйтте: "Алар шулай ук йөзләрен иелеп торган хәлдә бордылар", - диде Әбу Гайсә; "Бу хәдис ышанычлы. [Суфиян Әтс Цаури] да аны [Әбу Исхактан] риваять итте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2889
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانُوا رُكُوعًا فِي صَلَاةِ الْفَجْرِوَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَابْنِ عُمَرَ وَعُمَارَةَ بْنِ أَوْسٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Хәннәд] безгә [Ваки] риваятьен [Суфияннән] [Абдуллаһ бин Динардан] [Ибн Гомәрдән] ул болай диде: "Кешеләр таң намазында рөкүгъ кылалар". Бу очракта Әмр бин Әуф әл-Музанни, Ибн Гомәр, Гомәрә бин Әус һәм Әнәс бин Мәликтән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай диде: "Ибн Гомәрнең хәдисе хәсән-сәхих".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2890
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَأَبُو عَمَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا وُجِّهَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْكَعْبَةِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ بِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ مَاتُوا وَهُمْ يُصَلُّونَ إِلَى بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хәннәд] һәм [Әбү Аммар] икесенең дә [Ваки] сөйләгәне турында әйттеләр, ул [Исраилдән], [Симактан], [Икримадан], [Ибн Аббастан] ул болай диде: «Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам Кәгъбәгә борылгач, кешеләр әйттеләр: «Әй Аллаһның Илчесе, Бәйтүл Мәкъдискә карап намаз укыганда үлгән кардәшләребез турында нәрсә әйтерсез?» Шулай итеп, аять иңде: «Аллаһ сезнең иманыгызны юкка чыгармас». «Бәкара» сүрәсе, 143. Әбү Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2891
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَال سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ عُرْوَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا أَرَى عَلَى أَحَدٍ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ شَيْئًا وَمَا أُبَالِي أَنْ لَا أَطُوفَ بَيْنَهُمَا فَقَالَتْ بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا ابْنَ أُخْتِي طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَطَافَ الْمُسْلِمُونَ وَإِنَّمَا كَانَ مَنْ أَهَلَّ لِمَنَاةَ الطَّاغِيَةِ الَّتِي بِالْمُشَلَّلِ لَا يَطُوفُونَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوْ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا } وَلَوْ كَانَتْ كَمَا تَقُولُ لَكَانَتْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لَا يَطَّوَّفَ بِهِمَا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِأَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ فَأَعْجَبَهُ ذَلِكَ وَقَالَ إِنَّ هَذَا الْعِلْمُ وَلَقَدْ سَمِعْتُ رِجَالًا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يَقُولُونَ إِنَّمَا كَانَ مَنْ لَا يَطُوفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ مِنْ الْعَرَبِ يَقُولُونَ إِنَّ طَوَافَنَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْحَجَرَيْنِ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ وَقَالَ آخَرُونَ مِنْ الْأَنْصَارِ إِنَّمَا أُمِرْنَا بِالطَّوَافِ بِالْبَيْتِ وَلَمْ نُؤْمَرْ بِهِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَأُرَاهَا قَدْ نَزَلَتْ فِي هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян] безгә болай дип сөйләгәнен сөйләде: мин [әз-Зүһри]нең [Урвадан] риваять итүен ишеттем, ул болай диде; мин [Аишәгә] әйттем: "Минемчә, Сафа белән Мәрва арасында саъй кылмаган кеше бернәрсә өчен дә җаваплы түгел, һәм мин алар арасында саъй кылмау турында кайгыртмыйм". Айшә җавап бирде: "Син әйткән сүзләр бик начар, әй минем туганым, Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам саъй кылды, мөселманнар да шулай эшләделәр, чыннан да, Мәккә белән Мәдинә арасындагы күп сулы урында - Мәнәт тагуты өчен намаз укучы Сафа белән Мәрва арасында саъй кылмаган кеше. Аннары Аллаһ Тәгалә түбәндәге аятьне төшерде: "Шуңа күрә кем дә булса Кәгъбәгә хаҗ кылса яки гомрә кылса, аңа алар арасында саъй кылганда гөнаһ юк". Әл-Бәкара: 158. Әгәр дә сез әйткәнчә булса, әлбәттә, аять: "Ул чакта аның икесе арасында сагъи кылмавы гөнаһ түгел", - дип булачак. Әз-Зүһри болай диде: "Мин моны Әбү Бәкер бин Әбдеррахман бин Әл-Харис бин Хишямга әйттем, күрәсең, бу аны гаҗәпләндерде, ул болай диде: "Бу фән, һәм мин кайбер галимнәрнең: "Гарәп даирәләреннән Шәфәгать һәм Мәрвә арасында килешмәүчеләр безнең Шәфәгать һәм Мәрвә арасындагы тавафыбыз наданлык эше", - дип әйткәннәрен ишеттем. Әнсарлардан булган башкалар: "Безгә Бәйтуллада гына таваф кылырга боерылдык, ә безгә Шәфәгать һәм Мәрвә арасында таваф кылырга боерылмадык", - диделәр, аннары Аллаһ Тәгалә: "Чынлыкта, Шәфәгать һәм Мәрвә Аллаһның сигъри өлеше", - дигән аятьне төшерде. Әл-Бәкара: 158. Әбү Бәкер бин Әбдеррахман болай диде: "Минем фикеремчә, бу аять алар һәм алар турында төшерелде". Әбү Гайсә болай диде: Бу хәдис хәсән-сәхих.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2892
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنْ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَالَكَانَا مِنْ شَعَائِرِ الْجَاهِلِيَّةِ فَلَمَّا كَانَ الْإِسْلَامُ أَمْسَكْنَا عَنْهُمَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوْ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا }قَالَ هُمَا تَطَوُّعٌ{ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Габд бин Хумайд] безгә [Язид бин Әбу Хәким]дән [Суфияннан] [Ашим Әл Әһвәл] сөйләде ул: "Мин [Әнәс бин Маликтан] Шәфа һәм Мәрвә турында сорадым, ул болай дип җавап бирде: "Икесе дә сиар җәһилиядән. Ислам килгәч, без икесеннән дә тыелдык, ләкин Аллаһы Тәгалә түбәндәге аятьне төшерде: "Чынлыкта, Шәфа һәм Мәрвә Аллаһының сиарыннан. Шуңа күрә кем Аллаһ йортына хаҗ кылса яки умрә кылса, икесе арасында са'й кылса, гөнаһ юк." "Әл-Бәкара": 158, ул әйтте: "Икесе дә сөннәт". Кем дә булса изге гамәлне ихлас күңелдән кылса, Аллаһ, әлбәттә, изгелекнең иң мәрхәмәтлесе һәм һәрнәрсәне белүчесе". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2893
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ قَالَ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ وَقَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян]дан [Җәгъфәр бин Мөхәммәдтән] [атасыннан] [Җәбир бин Абдуллаһтан] ул болай диде: Мин Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Мәккәгә килгәч, җиде тапкыр таваф кылганын һәм аннары: «Һәм Ибраһим мәкаменең бер өлешен намаз уку урыны итеп ясагыз» дип укыганын ишеттем. «Әл-Бәкара» сүрәсе, 125 нче аятен укыгач, ул мәкаме артында намаз укыган, аннары хаҗәр янына килеп, аны үбеп: «Без Аллаһ башлаганча башлыйбыз», – дигән. Ул болай дип укыган: «Чынлыкта, Шәфәгать һәм Мәрвә Аллаһның сигъарыннан». «Әл-Бәкара» сүрәсе, 158 нче аятен укыды. Әбү Гайсә болай дигән: «Бу хәдис ышанычлы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2894
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ كَانَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الرَّجُلُ صَائِمًا فَحَضَرَ الْإِفْطَارُ فَنَامَ قَبْلَ أَنْ يُفْطِرَ لَمْ يَأْكُلْ لَيْلَتَهُ وَلَا يَوْمَهُ حَتَّى يُمْسِيَ وَإِنَّ قَيْسَ بْنَ صِرْمَةَ الْأَنْصَارِيَّ كَانَ صَائِمًا فَلَمَّا حَضَرَ الْإِفْطَارُ أَتَى امْرَأَتَهُ فَقَالَ هَلْ عِنْدَكِ طَعَامٌ قَالَتْ لَا وَلَكِنْ أَنْطَلِقُ فَأَطْلُبُ لَكَ وَكَانَ يَوْمَهُ يَعْمَلُ فَغَلَبَتْهُ عَيْنُهُ وَجَاءَتْهُ امْرَأَتُهُ فَلَمَّا رَأَتْهُ قَالَتْ خَيْبَةً لَكَ فَلَمَّا انْتَصَفَ النَّهَارُ غُشِيَ عَلَيْهِ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ } فَفَرِحُوا بِهَا فَرَحًا شَدِيدًا { وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمْ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنْ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنْ الْفَجْرِ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә ['Убайдулла бин Муса]дан [Исраил бин Юныстан] [Әбу Исхактан] [Әл-Барадан] ул болай диде: "Әгәр Пәйгамбәрнең дусты ураза тотканда, һәм авыз ачу вакыты җиткән булса, ләкин ул авыз ачу алдыннан йоклап китсә, төнлә һәм көндез кичкә кадәр ашамаса, чынлыкта, Кайс бин Ширма әл-Әнсари ураза тотканда, авыз ачу вакыты җиткәч, ул хатыны янына барып: "Ашамлыгың бармы?" - дип сораган. Хатыны: "Юк, ләкин мин сиңа ашарга барам", - дип җавап биргән. Кайс көне буе эшләгән, аннары йоклап киткән, аннары хатыны килгән, аны күргәч, хатыны: "Сиңа югалту!" - дигән. Көндез уртасында ул аңын югалтты, аннары бу хакта Пәйгамбәргә (салләллаһу галәйһи вәссәлам) әйттеләр, аннары аять иңде: "Ураза ае кичендә хатыннарыгыз белән кушылырга рөхсәт ителә" - дип, кешеләр бик шатландылар - "Һәм ак җеп кара җептән, ягъни таңнан ачыкланганчы ашагыз һәм эчегез". Әл-Бәкара: 187. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2895
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ذَرٍّ عَنْ يُسَيِّعٍ الْكِنْدِيِّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ { وَقَالَ رَبُّكُمْ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ } قَالَ الدُّعَاءُ هُوَ الْعِبَادَةُ وَقَرَأَ { وَقَالَ رَبُّكُمْ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِلَى قَوْلِهِ دَاخِرِينَ } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбу Му'авия]дән [Әл-А'масидан] [Зардан] [Юсәйй әл-Киндидан] [Ну'ман бин Басирдан] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән Аллаһның сүзләре турында сөйләде: «Раббыгыз әйтте: Миңа дога кылыгыз, Мин сезнең өчен аны һичшиксез кабул итәрмен». «Гафир» сүрәсе, 60. Ул әйтте: «Дога - ул гыйбадәт», аннары укыды: «ВА Къалә раббукум әд-үннии әстаҗиб ләкум - Һәм Раббыгыз әйтте: Миңа дога кылыгыз, Мин сезгә рөхсәт итәрмен». «Дахириин» аяте укыганчы». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2896
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ أَخْبَرَنَا عَدِيُّ بْنُ حَاتِمٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمْ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنْ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنْ الْفَجْرِ } قَالَ لِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا ذَاكَ بَيَاضُ النَّهَارِ مِنْ سَوَادِ اللَّيْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, безгә [Хөсәйм] әйтте, безгә [Хөшәйн] әйтте, [Әш Шаъби] әйтте, безгә [Ади бин Хатим] әйтте, ул болай диде: «Аят иңгәч: «Ак җеп кара җептән, ягъни таңнан ачыкланганчы», – диде». Әл-Бәкара: 187. Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи һәм сәлләм миңа әйтте: «Чынлыкта, ул төн караңгылыгыннан көннең яктылыгы», – диде». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис хәсән сахих. Безгә [Әхмәд бин Мани] әйтте, безгә [Хөсәйм] әйтте, безгә [Мөҗәлид] әйтте, [Әш Шаъби] әйтте, [Ади бин Хатим] әйтте, Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи һәм сәлләм шулай диде».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2897
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الصَّوْمِ فَقَالَ { حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمْ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنْ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ } قَالَ فَأَخَذْتُ عِقَالَيْنِ أَحَدُهُمَا أَبْيَضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِمَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَمْ يَحْفَظْهُ سُفْيَانُ قَالَ إِنَّمَا هُوَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян] [Мөҗәлид] [Әш Шагъби] [Ади бин Хатим] сөйләгән: Мин Аллаһның Илчесеннән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) ураза турында сорадым, ул болай дип җавап бирде: "Ак җеп сезнең өчен кара җептән, ягъни таң атуыннан аерылганчы". "Әл-Бәкара" сүрәсе: 187. Ади болай диде: "Аннары мин ике баш бәйләвеч ясадым, берсе ак, икенчесе кара иде, аннары мин аларга карадым, аннан соң Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) миңа нәрсәдер әйтте. Ләкин Суфиян аны ятламады, ул әйтте: "Чынлыкта, алар төн белән көн", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән-сәхих".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2898
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَسْلَمَ أَبِي عِمْرَانَ التُّجِيبِيِّ قَالَ كُنَّا بِمَدِينَةِ الرُّومِ فَأَخْرَجُوا إِلَيْنَا صَفًّا عَظِيمًا مِنْ الرُّومِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ مِنْ الْمُسْلِمِينَ مِثْلُهُمْ أَوْ أَكْثَرُ وَعَلَى أَهْلِ مِصْرَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ وَعَلَى الْجَمَاعَةِ فَضَالَةُ بْنُ عُبَيْدٍ فَحَمَلَ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى صَفِّ الرُّومِ حَتَّى دَخَلَ فِيهِمْ فَصَاحَ النَّاسُ وَقَالُوا سُبْحَانَ اللَّهِ يُلْقِي بِيَدَيْهِ إِلَى التَّهْلُكَةِ فَقَامَ أَبُو أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَتَأَوَّلُونَ هَذِهِ الْآيَةَ هَذَا التَّأْوِيلَ وَإِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ فِينَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ لَمَّا أَعَزَّ اللَّهُ الْإِسْلَامَ وَكَثُرَ نَاصِرُوهُ فَقَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ سِرًّا دُونَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمْوَالَنَا قَدْ ضَاعَتْ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعَزَّ الْإِسْلَامَ وَكَثُرَ نَاصِرُوهُ فَلَوْ أَقَمْنَا فِي أَمْوَالِنَا فَأَصْلَحْنَا مَا ضَاعَ مِنْهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ عَلَيْنَا مَا قُلْنَا { وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ } فَكَانَتْ التَّهْلُكَةُ الْإِقَامَةَ عَلَى الْأَمْوَالِ وَإِصْلَاحِهَا وَتَرْكَنَا الْغَزْوَ فَمَا زَالَ أَبُو أَيُّوبَ شَاخِصًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى دُفِنَ بِأَرْضِ الرُّومِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Габд бин Хумайд] безгә [Гадл Длаххак бин Муҗалид]дан [Хайва бин Сюрейх]дан [Язид бин Әбу Хәбиб]дан [Әсләм Әбу Имран әт-Туҗиби]дан ул болай диде: «Без Рим шәһәрендә булганда, Римлылар безнең белән каршы бик күп сафлы гаскәр җибәрделәр, шуңа күрә мөселманнарның кайберләре алар белән сугышырга чыктылар, алар саны буенча яки аннан да күбрәк иде. Мисырдан килгән кешеләрне Укба бин Әмир җитәкләде, ә барлык гаскәрләрне Фадлалә бин Убайд җитәкләде, аннары мөселманнардан бер кеше чыгып, Рим сафларына бәреп керде, ләкин кешеләр кычкырып: «Субханаллаһ, ул үзен һәлак итте», – диделәр. Шуннан соң [Әбу Әйюб әл-Әнсари] торып басты һәм болай диде: «Әй, кешеләр, сез бу аятьне болай аңладыгыз, бу аять безгә, ансарларга гына төште. Аллаһ безне Ислам һәм күп ярдәмчеләр белән данлады, аннары кайберләребез Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам белмичә бер-беребезгә пышылдаштык, атап әйткәндә: «Чыннан да, безнең байлыгыбыз югалды, һәм Аллаһ Исламны һәм аның күп ярдәмчеләрен данлады, әгәр без байлыгыбызны саклап, югалганны төзәтсәк ни булыр иде?», аннары Аллаһ Үзенең пәйгамбәренә саллаһу галәйһи вәссәламгә безнең әйткәннәребезгә җавап итеп аять төшерде: «Аллаһ юлында малыгызны сарыф итегез һәм үзегезне һәлакәткә ташламагыз». «Әл-Бәкара» сүрәсе, 195 нче аять. «Тәхлукә» бу аятьтә «Әл-Икамә» - хәл итү - милек проблемаларын хәл итү һәм аларны төзәтү дигәнне аңлата, аннары без сугыштан китәбез». Әбу Әйюб Аллаһ юлында җиһадка таба баруын дәвам итте, Рим дөньясында күмелгәнче. Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис хәсән-шәһих гариб».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2899
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مُغِيرَةُ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَفِيَّ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَإِيَّايَ عَنَى بِهَا { فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ } قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحُدَيْبِيَةِ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ وَقَدْ حَصَرَنَا الْمُشْرِكُونَ وَكَانَتْ لِي وَفْرَةٌ فَجَعَلَتْ الْهَوَامُّ تَسَاقَطُ عَلَى وَجْهِي فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَأَنَّ هَوَامَّ رَأْسِكَ تُؤْذِيكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَاحْلِقْ وَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ قَالَ مُجَاهِدٌ الصِّيَامُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَالطَّعَامُ لِسِتَّةِ مَسَاكِينَ وَالنُّسُكُ شَاةٌ فَصَاعِدًا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ ذَلِكَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلٍ عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ ذَلِكَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْأَصْبِهَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلٍ نَحْوَ هَذَا
Безгә [Әли бин Хөҗр] безгә [Хөсәйм] безгә [Мөгыйрә]гә [Мөҗәһид] сөйләгән, [Кәгъб бин Өҗраһ] болай диде: «Җаным Аның кулында булган Зат белән ант итәм, бу аять минем турында иңде, һәм мин күздә тотыла торган кеше, ягъни «Әгәр сезнең берәрегез авырса яки башында проблема булса - һәм ул сакалын алса - аңа фидия түләргә, ягъни ураза тотарга, зәкят бирергә яки корбан чалырга кирәк». «Әл-Бәкара» сүрәсе, 196 нчы аятьтә Кәгъб болай диде: «Без бервакыт Пәйгамбәр белән (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) Хөдәйбиядә идек, ул вакытта без ихрамда идек, ләкин мөшрикләр безне чолгап алдылар, минем байлыгым күп иде, аннары битләр йөземә төште, Пәйгамбәр (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) минем алдымнан үтте, ул әйтте: «Башыгыздагы битләр сезне борчый кебек». Мин: «Дөрес», - дип җавап бирдем. Ул: "Кырын ал", - диде. Аннары бу аять иңде. Мөҗәһид: "Өч көн ураза тоту, алты ярлыга ризык бирү һәм бер яки берничә кәҗә сую", - диде. Безгә [Әли бин Хөҗр] безгә [Хөсәйем], [Әбу Бисир], [Мөҗәһид], [Абдурраман бин Әбу Ләйлә], [Кәгъб бин Уҗра] пәйгамбәрдән саллаллоҳу галейһи вәссәлам шулай дип сөйләде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Безгә [Әли бин Хөҗр] безгә [Хөсәйем], [Әш'әс бин Сәввар], [Әш Шьягъби], [Абдуллаһ бин Мәгъкил], [Кәгъб бин Уҗра] пәйгамбәрдән саллаллоҳу галейһи вәссәлам шулай дип сөйләде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис тә ышанычлы. [Абдурраһман бин Әл Әшбәһани] дә аны [Абдуллаһ бин Мәгъкил], [Шулай ук риваять кылды".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2900
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ قَالَ أَتَى عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أُوقِدُ تَحْتَ قِدْرٍ وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى جَبْهَتِي أَوْ قَالَ حَاجِبَيَّ فَقَالَ أَتُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَاحْلِقْ رَأْسَكَ وَانْسُكْ نَسِيكَةً أَوْ صُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ قَالَ أَيُّوبُ لَا أَدْرِي بِأَيَّتِهِنَّ بَدَأَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әли бин Хуҗр] безгә [Исмәгыйль бин Ибраһим] сөйләде, ул [Әййуб] әйтте, ул [Мөҗәһид] әйтте, ул [Абдуррахман бин Әбү Ләйлә] әйтте, ул [Кәгъб бин Уҗра] әйтте: Мин мич астында ут ягып торганда, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам минем яныма килде, аннары маңгаема битләр төште - яки кашларыма - диде, аннары Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам сорады: "Башыңдагы битләр сине борчыймы?" Мин җавап бирдем: "Дөрес". Ул әйтте: "Корбан хайванын кырып, суярга яки өч көн ураза тотарга яки алты ярлыга ашарга бирергә". Әюп әйтте: "Мин Кәгъб кайсысыннан башлаганын белмим". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
