Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 2861

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ{ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Mahmud bin Ghailan] atugambye [Abu Ahmad Az Zubairi] atugambye [Sufyan] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Al Aswad bin Yazid] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud], nti Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yasoma: ‘FAHAL MIM MUDDAKIR -Kale waliwo omuntu yenna ayagala okutwala a essomo?-'. QS Al-Qamar: 15. Abu Isa yagamba nti; Hadiisi eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2862

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الصَّوَّافُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ هَارُونَ الْأَعْوَرِ عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ{ فَرُوحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّةُ نَعِيمٍ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ هَارُونَ الْأَعْوَرِ

Atugambye [Bisyr bin Hilal Ash Shawwaf] atugambye [Ja’far bin Sulaiman Adl Dluba’i] okuva ku [Harun Al A’war] okuva ku [Budail bin Masarah] okuva ku [Abdullah bin Syaqiq] okuva ku [’Aisyah] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasoma: ‘FARUUHUN WA RAYHAANUW WAJANNATU NA'IIM -Awo n'afuna emirembe n'okubeezaawo ne jannah y'okunyumirwa-'. Al Waaqi’ah: 89. Abu Isa yagamba nti; Hadith eno hasan gharib, tetugimanyi okujjako okuva mu hadith ya Harun Al A'war.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2863

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ قَدِمْنَا الشَّامَ فَأَتَانَا أَبُو الدَّرْدَاءِ فَقَالَأَفِيكُمْ أَحَدٌ يَقْرَأُ عَلَيَّ قِرَاءَةَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فَأَشَارُوا إِلَيَّ فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَيْفَ سَمِعْتَ عَبْدَ اللَّهِ يَقْرَأُ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى }قَالَ قُلْتُ سَمِعْتُهُ يَقْرَؤُهَا{ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى }وَالذَّكَرِ وَالْأُنْثَى فَقَال أَبُو الدَّرْدَاءِ وَأَنَا وَاللَّهِ هَكَذَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَؤُهَا وَهَؤُلَاءِ يُرِيدُونَنِي أَنْ أَقْرَأَهَا{ وَمَا خَلَقَ }فَلَا أُتَابِعُهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا قِرَاءَةُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ{ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى }وَالذَّكَرِ وَالْأُنْثَى

Atugambye [Hannad] atubuulidde [Abu Muawiyah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Ibrahim] okuva ku [‘Alqamah] yagamba; 'Twatuuka e Sham, olwo ne tugenda e Abu Ad Darda`, bwe yabuuzizza; 'Mu mmwe waliwo omuntu yenna eyandyagadde okunsomera ekitundu kya Abdullah?'. ‘Alqamah yagamba nti; ‘Awo abantu ne bansongako, nze olwo ne nziramu nti; 'Kaale'. Abu Ad Darda` bwe yabuuzizza nti; ‘Owuliriza otya [Abdullah] ng’asoma aya eno; 'WAL LAILI IDZA YAGHSYAA?' ‘Alqamah yagamba nti; Naddamu nti; ‘Nnawulira ng’agisoma; 'WAL LAILI IDZA YAGHSYAA, WADZ DZAKARA WAL UNTSAA -Ku lw'obulungi bw'ekiro bwe kibikka -omusana gw'emisana-, n'okutonda omusajja n'omukazi-'. QS Al Lail, ne banne; 1, 3. [Abu Ad Darda`] yagamba nti; Allah, nawulira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agisoma bwatyo, naye abantu baagala ngisome; 'WA MAA KHALAQA, ' naye saazigondera'. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu. Mu ngeri y’emu okusoma kwa Abdullah bin Mas’ud; 'WAL LAILI IDZAA YAGHSYAA WAN NAHAARI IDZAA TAJALLAA WAD DZAKARA WAL UNTSAA'. Ekiro bwe kibikka -ekitangaala ky'emisana-, N'emisana lwe kitangaala, N'okutondebwa kw'omusajja n'omukazi-'. QS Al Lail, ne banne; 1-3.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2864

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَأَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أَنَا الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [‘Abd bin Humaid] atubuulidde [‘Ubaidullah bin Musa] okuva ku [Isra`il] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Abdurrahman bin Yazid] okuva ku [Abdullah bin Mas’ud] yagamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yansomera: ‘INNII ANAR RAZZAAQU DZUL QUWWATIL MATIIN -Mazima nze Mugabi w’emmere alina amaanyi era ow’amaanyi ennyo-’. QS Adz Dzaariyat: 58. Abu Isa yagamba nti; Hadiisi eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2865

حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ وَالْفَضْلُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ{ وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلَا نَعْرِفُ لِقَتَادَةَ سَمَاعًا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ أَنَسٍ وَأَبِي الطُّفَيْلِ وَهَذَا عِنْدِي مُخْتَصَرٌ إِنَّمَا يُرْوَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَقَرَأَ{ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ }الْحَدِيثَ بِطُولِهِ وَحَدِيثُ الْحَكَمِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عِنْدِي مُخْتَصَرٌ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ

Atubuulidde [Abu Zur’ah] ne [Al Fadhal bin Abu Talib] n’abalala, bagamba nti; atugambye [Al Hasan bin Bisyr] okuva ku [Al Hakam bin Abdul Malik] okuva ku [Qatadah] okuva ku [‘Imran bin Hushain] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasoma: ‘WATARAN NAASA SUKAARAA WA MAA HUM BI SUKAARAA -olaba abantu nga batamidde, naye mu butuufu tebatamidde-’. QS Al-Hajj: 2. Abu Isa yagamba nti; Hadith eno hasan, tetumanyi nti Qatadah yagiwuliddeko okuva eri omu ku baswahaaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam okujjako okuva ewa Anas ne Abu Thufail, era mu ndowooza yange hadiisi eno ya bufunze yokka, hadith eno yayogerwa okuva mu [Qatadah] yokka okuva ku [Al Hasan] okuva ku [Imran bin Hushain], yagamba; Twali ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ku lugendo, olwo n’asoma nti: ‘YAA AYYUHAN NAASUT TAQUU RABBAKUM -Abange abantu, mutye Rabb yo-’. QS Al Hajj: 1 nga erina ekiwandiiko ekiwanvu, so nga ndowooza hadiisi ya Al Hakam bin Abdul Malik mu bufunze hadiisi eno.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2866

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِئْسَمَا لِأَحَدِهِمْ أَوْ لِأَحَدِكُمْ أَنْ يَقُولَ نَسِيتُ آيَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ بَلْ هُوَ نُسِّيَ فَاسْتَذْكِرُوا الْقُرْآنَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنْ صُدُورِ الرِّجَالِ مِنْ النَّعَمِ مِنْ عُقُلِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Kibadde kitukwatako [Mahmud bin Ghailan] atukwatako [Abu Dawud] atukwatako [Syu’bah] okuva ku [Mansur] yagamba; Nawulira [Abu Wa`il] okuva ewa [Abdullah] okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Nga kibi nnyo omu ku bo oba omu ku mmwe okugamba nti; ‘Nzeerabidde aya bwetyo n’eyo,’ ne ye yeerabira - yatondebwa n’obutonde obw’okwerabira -, n’olwekyo kwata Qur’an mu mutwe, olw’Oyo mwoyo gwange gwe guli mu ngalo ze, okusumululwa kwa Qur’an okuva mu mutima gw’omuntu kibi nnyo okusinga okusumululwa kw’engamiya okuva mu musiba gwayo’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ye hasan sahih.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2867

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُمَرَرْتُ بِهِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ وَهُوَ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلَاةِ فَنَظَرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا فَقَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ لَهُ كَذَبْتَ وَاللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُوَ أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي تَقْرَؤُهَا فَانْطَلَقْتُ أَقُودُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ بِالْقِرَاءَةِ الَّتِي أَقْرَأَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ

Kitugambye [Al Hasan bin Ali Al Khallal] n’abalala, baagamba nti; atugambye [Abdurrazzaq] atubuulidde [Ma’mar] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [’Urwah bin Az Zubair] okuva ku [Al Miswar bin Makhramah] ne [Abdurrahman bin Abd Al Qari`] bombi baategeeza nti bombi baawulira [Umar bin Al Khaththab] ng’agamba nti; 'Mu kiseera ekyo nga Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akyali mulamu, nayita ku Hisyam bin Hakim bin Hizam, mu kiseera ekyo yali asoma Al Furqan, era nawulira okusoma kwe, yasoma ebitundu ebiwerako Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam bye yali tansomangako, olwo nange katono mmusika omutwe mu ssaala, ne nsigala mmutunuulira okutuusa lwe yakkiriza, oluvannyuma lw' okulamusa nasika shawl ye, nabuuza; "Nze nakuwulira ng'osoma ennukuta ya Qur'an emabegako. Ani yagisomye?" Yaddamu nti, “Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yansomera.” Namugamba nti, "Obwo bulimba. Eri Allah, Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n'emirembe bibeere ku ye) yasoma ebbaluwa y'emu gye wansomera." Nasituka ne mmukulembera ewa Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye). Namugamba nti, “Ayi Omubaka wa Allah, namuwulira ng’asoma ebbaluwa ya Furqan n’ebisomebwa ebimu by’otansomye, ate nga ggwe onsomera ebbaluwa ya Furqan.” Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti, “Musumulule, ggwe Umar, era osome Ayi Hisham.” Hisham yasoma okusoma kwenawulira, era Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) n’agamba nti, “Ebbaluwa ya Furqan bwetyo bwe yabikkulwa.” Awo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’aŋŋamba nti: ‘Soma, ayi Umar,’ era nasoma okusoma Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam kwe yansomera, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Bw’atyo - Surah Al Furqan - bwe yabikkulwa’. Oluvannyuma lw’ekyo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Mazima Qur’an eno yassibwa mu nnukuta musanvu, kale soma ebyangu okuva mu yo’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu. [Malik bin Anas] okuva mu [Az Zurhi] nga alina sanad n’amakulu ge gamu, yekka teyagamba nti: ‘Al Miswar bin Al Makhramah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2868

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَلَقِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جِبْرِيلَ فَقَالَ يَا جِبْرِيلُ إِنِّي بُعِثْتُ إِلَى أُمَّةٍ أُمِّيِّينَ مِنْهُمْ الْعَجُوزُ وَالشَّيْخُ الْكَبِيرُ وَالْغُلَامُ وَالْجَارِيَةُ وَالرَّجُلُ الَّذِي لَمْ يَقْرَأْ كِتَابًا قَطُّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍوَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَحُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ أَيُّوبَ وَهِيَ امْرَأَةُ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ وَسَمُرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي جُهَيْمِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الصِّمَّةِ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ

Atugambye [Ahmad bin Mani’] atugambye [Al Hasan bin Musa] atubuulidde [Syaiban] okuva ku [Ashim] okuva ku [Zirr bin Hubaisy] okuva ku [Ubay bin Ka’ab] yagamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yasisinkana Jibriil, olwo n’agamba nti; 'Ayi Jibril, mazima nasindikibwa mu kitundu ekitasoma, mu bo mulimu abanafu, abakadde, abakadde, abalenzi n'abawala abato n'abantu abatasobola kusoma n'akatono.' Gabulyeri n’agamba nti; ‘Ayi Muhammad, mazima Qur’an yassibwa mu nnukuta musanvu’. Mu mbeera eno, waliwo hadiths ezifaanagana okuva ewa Umar, Hudzaifah bin Al Yaman, Abu Hurairah, Umm Ayyub, mukyala wa Abu Ayyub Al Ansari, Samurah, Ibn Abbas, Abu Juhaim bin Al Harith bin Ash Shimmah, ‘Amru bin Al ‘Ash ne Abu Bakrah. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ya hasan sahih era eyogerwa okuva ku Ubay ibn Ka’b okuyita mu njegere z’abanyumya eziwerako.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2869

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَفَّسَ عَنْ أَخِيهِ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الدُّنْيَا نَفَّسَ اللَّهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَنْ يَسَّرَ عَلَى مُعْسِرٍ يَسَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ فِي عَوْنِ الْعَبْدِ مَا كَانَ الْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِ وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَمَا قَعَدَ قَوْمٌ فِي مَسْجِدٍ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ إِلَّا نَزَلَتْ عَلَيْهِمْ السَّكِينَةُ وَغَشِيَتْهُمْ الرَّحْمَةُ وَحَفَّتْهُمْ الْمَلَائِكَةُ وَمَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بَعْضَ هَذَا الْحَدِيثِ

Atugambye [Mahmud bin Ghailan] atugambye [Abu Usamah] atubuulidde [Al A’masy] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Oyo yenna awummuza omu ku baganda be ebizibu by’ensi ku bizibu bingi eby’ensi, olwo Allah ajja kutangaaza ebizibu okuva mu bizibu bingi ku lunaku lw’enkomerero, oyo yenna abikka ku buswavu bw’omusiraamu, olwo Allah ajja kubikka ku buswavu bwe mu nsi n’enkomerero, oyo ayanguyiza omuntu ali mu bwetaavu, Allah alikwanguyiza ebintu ye munsi n’enkomerero, Allah ajja kuyamba omuddu kasita omuddu ayamba muganda we, oyo yenna akwata ekkubo okunoonya okumanya, olwo Allah alimwanguyiza ekkubo erigenda mu ggulu, so si bantu abatudde mu muzikiti, nga basoma ekitabo kya Allah nebakisoma bokka na bokka, wabula obukkakkamu bujja kubakkako, okusaasira kujja kubabikka ne bamalayika bajja kubakuuma, n’oyo yenna aliba ebikolwa bye, olwo enkomerero ye ejja kuba mpola'. Abu Isa yagambye nti; Bino bye byafaayo by’abanyumya okuva ku Al A’masy okuva ku Abu Salih okuva ku Abu Hurairah okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. [Asbath bin Muhammad] yanyumya okuva mu [Al A’masy], yagamba nti; Ntegeezeddwa okuva eri [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo n’ayogera ebimu ku hadith eno.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2870

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ أَسْبَاطِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي كَمْ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ اخْتِمْهُ فِي شَهْرٍ قُلْتُ إِنِّي أُطِيقُ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ قَالَ اخْتِمْهُ فِي عِشْرِينَ قُلْتُ إِنِّي أُطِيقُ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ قَالَ اخْتِمْهُ فِي خَمْسَةَ عَشَرَ قُلْتُ إِنِّي أُطِيقُ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ قَالَ اخْتِمْهُ فِي عَشْرٍ قُلْتُ إِنِّي أُطِيقُ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ قَالَ اخْتِمْهُ فِي خَمْسٍ قُلْتُ إِنِّي أُطِيقُ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَمَا رَخَّصَ لِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَرُوِي عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمْ يَفْقَهْ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ فِي أَقَلَّ مِنْ ثَلَاثٍ وَرُوِي عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ اقْرَأْ الْقُرْآنَ فِي أَرْبَعِينَ و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَلَا نُحِبُّ لِلرَّجُلِ أَنْ يَأْتِيَ عَلَيْهِ أَكْثَرُ مِنْ أَرْبَعِينَ يَوْمًا وَلَمْ يَقْرَأْ الْقُرْآنَ لِهَذَا الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُقْرَأُ الْقُرْآنُ فِي أَقَلَّ مِنْ ثَلَاثٍ لِلْحَدِيثِ الَّذِي رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَرُوِي عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِي رَكْعَةٍ يُوتِرُ بِهَا وَرُوِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّهُ قَرَأَ الْقُرْآنَ فِي رَكْعَةٍ فِي الْكَعْبَةِ وَالتَّرْتِيلُ فِي الْقِرَاءَةِ أَحَبُّ إِلَى أَهْلِ الْعِلْمِ

Nga amaze okutugamba [‘Ubaid bin Asbath bin Muhammad Al Qurasy] yagamba nti; antegeezezza [Taata wange] okuva ku [Mutharrif] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Abu Burdah] okuva ku [Abdullah bin ‘Amru] yagamba; Nagamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, nnina ebbanga ki okusena Kur’ani?’. Yaddamu nti: ‘Mukibuulire buli mwezi’. Nagamba nti; 'Nsobola okuba n'obusobozi n'okusinga ekyo'. Yagamba nti: ‘Mukibuulire mu nnaku amakumi abiri’. Nagamba nti; 'Nsobola okukola obulungi okusinga ekyo'. Yagamba nti: ‘Mukibuulire mu nnaku kkumi na ttaano’. Nagamba nti; 'Nsobola okukola obulungi okusinga ekyo'. Yagamba nti: ‘Mukibuulire mu nnaku kkumi’. Nagamba nti; 'Nsobola okukola obulungi okusinga ekyo'. Yagamba nti: ‘Mukibuulire mu nnaku ttaano’. Abdullah yagambye nti; 'Oluvannyuma lw'ekyo teyampa buweerero'. Abu Isa yagambye nti; Hadith eno ye hasan shahih, esalirwa omusango gharib okuva ku hadith ya Abu Burdah okuva ku Abdullah bin 'Amru. Hadiisi eno era yayogerwa okuyita mu sanad endala okuva ewa Abdullah bin ‘Amru. Era kyayogerwa okuva ku Abdullah bin ‘Amru okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Omuntu tayinza kukitegeera oyo asoma -asoma- Qur’an okumala ennaku ezitakka wansi wa ssatu’. Kyawandiikibwa okuva eri Abdullah bin ‘Amru nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yamugamba nti: ‘Soma -khatamkan- Koran mu nnaku amakumi ana’. Ishaq bin Ibrahim yagambye nti; 'Okusinziira ku hadiisi eno, tetwagala singa ennaku amakumi ana ziyitawo omuntu nga tasomangako Kur'ani. Abamanyi abamu bagamba nti Qur’an tesaana kunyigirizibwa mu nnaku ezitakka wansi wa ssatu, nga basinziira ku hadith eyayogerwa okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Mu kiseera kino, abamanyi abalala abamu bawa obugonvu mu nsonga eno. Kigambibwa okuva ewa Uthman ibn Affan nti yamaliriza Quran mu rak’ah emu ey’obuwi. Kigambibwa okuva ku Sa’ii ibn Jubair nti yamaliriza Quran mu rak’ah emu ku mabbali ga Kaaba. Abamanyi basinga kwagala kusoma Quran mu tartil.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2871

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي النَّضْرِ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ هُوَ ابْنُ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ اقْرَأْ الْقُرْآنَ فِي أَرْبَعِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ فِي أَرْبَعِينَ

Atugambye [Abu Bakr bin Abu An Nadlr Al Baghdadi] atugambye [Ali bin Al Hasan bin Syaqiq] okuva ku [Abdullah bin Al Mubarak] okuva ku [Ma’mar] okuva ku [Simak bin Al Fadll] okuva ku [Wahab bin Munabbih] okuva ku [Abdullah bin ‘Amru] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yamugamba nti: 'Khatamlah al-Qur'an okumala ennaku -amakumi ana-'. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ye hasan gharib. Abamu ku banyumya baanyumya okuva ku Ma’mar okuva ewa Simak bin Al Fadll okuva ewa Wahab bin Munabbih nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yalagira Abdullah bin ‘Amru okusoma Kur’ani okumala ennaku amakumi ana’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2872

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا صَالِحٌ الْمُرِّيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْعَمَلِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَالُّ الْمُرْتَحِلُ قَالَ وَمَا الْحَالُّ الْمُرْتَحِلُ قَالَ الَّذِي يَضْرِبُ مِنْ أَوَّلِ الْقُرْآنِ إِلَى آخِرِهِ كُلَّمَا حَلَّ ارْتَحَلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَإِسْنَادُهُ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا صَالِحٌ الْمُرِّيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ الْهَيْثَمِ بْنِ الرَّبِيعِ

Atugambye [Nashr bin Ali Al Jahdlami] atugambye [Al Haitsam bin Rabi’] atubuulidde [Salih Al Murri] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Zurarah bin Aufa] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba nti; Omusajja wa beta; ‘Ayi Omubaka wa Allah, kikolwa ki Allah ky’asinga okwagalibwa?’. yaddamu nti: ‘AL HALLU ne AL MURTAHILU’. Yabuuzizza nti; 'AL HALLU ne AL MURTAHILU kitegeeza ki?' Yaddamu nti: ‘Oyo muntu agenda mu maaso -bulijjo ng’asoma- okuva ku ntandikwa ya Qur’an okutuuka ku nkomerero, oluvannyuma lw’oku -soma Qur’an-, atandika nate’. Abu Isa yagambye nti; Hadith eno ya gharib, tetugimanyi okuva mu hadith ya Ibn Abbas okujjako okuva mu layini eno, so nga sanad si ya maanyi. Atugambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Muslim bin Ibrahim] atubuulidde [Salih Al Murri] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Zurarah bin Aufa] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’amakulu ge gamu, naye teyayogera ku Ibn Abbas. Abu Isa yagambye nti; Mu ndowooza yange, hadith eno ntuufu okusinga hadith ya Nashr bin Ali okuva mu Al Haitsam bin Rabi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2873

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمْ يَفْقَهْ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ فِي أَقَلَّ مِنْ ثَلَاثٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ

Kitugambye nti [Mahmud bin Ghailan] atugambye [An Nadlr bin Syumail] atubuulidde [Syu’bah] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Yazid bin Abdullah bin Asy Syikhir] okuva ku [Abdullah bin ‘Amru] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Tajja kukitegeera, omuntu eyaddamu Qur’an mu ennaku ezitakka wansi wa ssatu'. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu. Atugambye [Muhammad bin Basyar] atugambye [Muhammad bin Ja’far] atugambye [Syu’bah] ne sanad y’emu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2874

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ فِي الْقُرْآنِ بِغَيْرِ عِلْمٍ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Mahmud bin Ghailan] atugambye [Bisyr bin Assari] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Abdul A’la] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibn Abbas] radliallahu ‘anhuma, yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Oyo yenna ayogera ku Qur’an nga tamanyi, olwo yeetegeke okutwala ekifo kye mu geyena’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2875

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اتَّقُوا الْحَدِيثَ عَنِّي إِلَّا مَا عَلِمْتُمْ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ وَمَنْ قَالَ فِي الْقُرْآنِ بِرَأْيِهِ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

Atubuulidde [Sufyan bin Waki’], atubuulidde [Suwaid bin ‘Amru Al Kalbi] atubuulidde [Abu ‘Awanah] okuva ku [Abdul A’la] okuva ku [Sa’id bin Jubair] okuva ku [Ibn Abbas] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Mwegendereze okubuulira okuva gyendi okuggyako ebyo by’omanyi, oyo yenna agalamira mu linnya lyange, . olwo weetegeke okutwala ekifo kye mu geyeena era oyo yenna ayogera ku Qur’an n’endowooza ye, olwo weetegeke okutwala ekifo kye mu geyena’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ye Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2876

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا سُهَيْلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَزْمٍ أَخُو حَزْمٍ الْقُطَعِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ جُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ فِي الْقُرْآنِ بِرَأْيِهِ فَأَصَابَ فَقَدْ أَخْطَأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي سُهَيْلِ بْنِ أَبِي حَزْمٍ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ شَدَّدُوا فِي هَذَا فِي أَنْ يُفَسَّرَ الْقُرْآنُ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَأَمَّا الَّذِي رُوِيَ عَنْ مُجَاهِدٍ وَقَتَادَةَ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ فَسَّرُوا الْقُرْآنَ فَلَيْسَ الظَّنُّ بِهِمْ أَنَّهُمْ قَالُوا فِي الْقُرْآنِ أَوْ فَسَّرُوهُ بِغَيْرِ عِلْمٍ أَوْ مِنْ قِبَلِ أَنْفُسِهِمْ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُمْ مَا يَدُلُّ عَلَى مَا قُلْنَا أَنَّهُمْ لَمْ يَقُولُوا مِنْ قِبَلِ أَنْفُسِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَهْدِيٍّ الْبَصْرِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ مَا فِي الْقُرْآنِ آيَةٌ إِلَّا وَقَدْ سَمِعْتُ فِيهَا شَيْئًا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ مُجَاهِدٌ لَوْ كُنْتُ قَرَأْتُ قِرَاءَةَ ابْنِ مَسْعُودٍ لَمْ أَحْتَجْ إِلَى أَنْ أَسْأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ كَثِيرٍ مِنْ الْقُرْآنِ مِمَّا سَأَلْتُ

Atugambye ['Abd bin Humaid] atugambye [Habban bin Hilal] atugambye [Suhail bin Abdullah] ye Ibn Abu Hazm muganda we Hazm Al Qutha'I, atugambye [Abu Imran Al Jauni] okuva ku [Jundub bin Abdullah] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Oyo yenna ayogera ku Qur’an n’endowooza ye, olwo aba akyali mukyamu wadde ng’endowooza ye ntuufu’. Abu Isa yagambye nti; Hadith eno ya gharib, abamu ku bamanyi ba hadith boogera ku Suhail bin Abu Hazm, era bwekityo kyayogerwa okuva ku bamanyi abamu okuva ku baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abalala, nti bakakali mu nsonga eno, kwe kugamba ku kuvvuunula Qur’an nga tebamanyi, nga bwekiri ku ebyo ebyogerwa okuva ewa Mujahid, Qatadah n’ebirala okuva mu abamanyi, nti bavvuunula Qur’an si lwa kusosola kwonna kwe balina mu bo, olwo ne boogera ku Qur’an oba okugitaputa nga tebalina musingi gwa kumanya oba okuva ku bo bennyini, kibadde kinyogerwa okuva gyebali, ku bikwata ku bujulizi obulaga bye twogera, nti bo boogera ku Qur’an okuva ku bo bennyini nga tebalina musingi gwa kumanya. Atugambye nti Al Husain bin Mahdi Al Basri atutegeezezza Abdurrazzaq okuva ewa Ma'mar okuva e Qatadah yagamba nti; 'Tewali aya na emu eya Qur'an naye mpulidde ebigirimu'. Atubuulidde Ibn Abu Umar atubuulidde Sufyan bin 'Uyainah okuva e Al A'masy yagamba nti; Mujahid yagambye nti; 'Singa nsoma okusoma kwa Ibn Mas'ud, olwo sandibadde tekyetaaga kubuuza Ibn Abbas ku bintu bingi okuva mu Qur'an, nga bwe nnabuuza'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2877

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ هِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ إِنِّي أَحْيَانًا أَكُونُ وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ يَا ابْنَ الْفَارِسِيِّ فَاقْرَأْهَا فِي نَفْسِكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى قَسَمْتُ الصَّلَاةَ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي نِصْفَيْنِ فَنِصْفُهَا لِي وَنِصْفُهَا لِعَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ يَقْرَأُ الْعَبْدُ فَيَقُولُ{ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ }فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى حَمِدَنِي عَبْدِي فَيَقُولُ{ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ }فَيَقُولُ اللَّهُ أَثْنَى عَلَيَّ عَبْدِي فَيَقُولُ{ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ }فَيَقُولُ مَجَّدَنِي عَبْدِي وَهَذَا لِي وَبَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي{ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ }وَآخِرُ السُّورَةِ لِعَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ يَقُولُ{ اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَإِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى ابْنُ جُرَيْجٍ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي السَّائِبِ مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَرَوَى ابْنُ أَبِي أُوَيْسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي وَأَبُو السَّائِبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا أَخْبَرَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى وَيَعْقُوبُ بْنُ سُفْيَانَ الْفَارِسِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي أَبِي وَأَبُو السَّائِبِ مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ وَكَانَا جَلِيسَيْنِ لِأَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي أُوَيْسٍ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ ابْنِ أَبِي أُوَيْسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْعَلَاءِ

Kitugambye nti [Qutaibah] atubuulidde [Abdul Aziz bin Muhammad] okuva ku [Al Ala` bin Abdurrahman] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Oyo yenna asaala nga tasomye ummul Qur’an -Al Fatihah-, olwo edduwa ye ebula, edduwa ye temala, era ye si kituukiridde'. Abu Al Ala` yagambye nti; Nagamba nti; ‘Ayi Abu Hurairah, oluusi nsaala emabega wa imam’. Abu Hurairah yagambye nti; ‘Owange Ibn Al Farisi, soma ggwe kennyini, lumu nawulira Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’agamba nti: ‘Allah Ta’ala n’agamba nti: esswala nzigabanya wakati wange n’omuddu wange mu bitundu bibiri, ekitundu kyange n’ekitundu kya muddu Wange, era omuddu wange alina eddembe okufuna by’asaba. Omuddu bw’asoma ALHAMDULILLAAHI RABBIL ‘AALAMIIN, Allah Tabaraka wa Ta’ala agamba nti; Omuweereza wange antendereza. Omuddu bw’asoma ‘ARRAHMAANIRRAHIIM,’ Allah Tabaraka wa Ta’ala agamba nti: ‘Omuddu wange antendereza’. Omuddu bw’asoma ‘MAALIKI YAWMIDDIIN,’ Allah Tabaraka wa Ta’ala agamba nti: ‘Omuddu wange angulumiza, era kino kiri ku lwange, wakati wange n’omuddu Wange; IYYAAKA NA'BUDU WA IYYAAKA NASTA'IIN era enkomerero y'ebbaluwa ya muddu Wange era omuddu Wange agwanidde by'asaba, asoma nti: IHDINASH SHIRAATHAL MUSTAQIIM SHIRAATHAL LADZIINA AN'AMTA 'ALAIHIM GHARIL MAGHDLUUBI 'ALAIHIM WALADL DLAALLIIN'. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ya hasan. [Syu’bah], [Isma’il bin Ja’far] n’abalala baayogerwa okuva ku [Al Ala` bin Abdurrahman] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga hadith eno. [Ibn Juraij] ne [Malik bin Anas] baanyumya okuva ku [Al Ala` bin Abdurrahman] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe bati. Kitutegeezeddwa nti [Muhammad bin Yahya] ne [Ya’qub bin Sufyan Al Farisi], bombi baagamba nti; atubuulidde [Isma’il bin Abu Uwais] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Al Ala` bin Abdurrahman] ambuulidde [kitange] ne [Abu As Sa`ib] eyali omuddu wa Hisham bin Zuhrah, bombi baali mikwano gya Abu Hurairah, okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Oyo yenna asaala nga tasomye ummul Qur’an - Al Fatihah - olwo essaala ye ebula, era tatuukiriza'. Tewali kyogerwako mu hadith ya Isamil bin Abu Uwais okusinga matan eyo, era nabuuza Abu Zur’ah ku hadith eno, yaddamu nti; 'Hadith zombi ntuufu'. Olwo n’ayomba ne hadith ya Ibn Abu Uwais okuva ewa kitaawe okuva e Al Ala`.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2878

أَخْبَرَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعْدٍ أَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ الْقَوْمُ هَذَا عَدِيُّ بْنُ حَاتِمٍ وَجِئْتُ بِغَيْرِ أَمَانٍ وَلَا كِتَابٍ فَلَمَّا دُفِعْتُ إِلَيْهِ أَخَذَ بِيَدِي وَقَدْ كَانَ قَالَ قَبْلَ ذَلِكَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ يَدَهُ فِي يَدِي قَالَ فَقَامَ فَلَقِيَتْهُ امْرَأَةٌ وَصَبِيٌّ مَعَهَا فَقَالَا إِنَّ لَنَا إِلَيْكَ حَاجَةً فَقَامَ مَعَهُمَا حَتَّى قَضَى حَاجَتَهُمَا ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي حَتَّى أَتَى بِي دَارَهُ فَأَلْقَتْ لَهُ الْوَلِيدَةُ وِسَادَةً فَجَلَسَ عَلَيْهَا وَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا يُفِرُّكَ أَنْ تَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَهَلْ تَعْلَمُ مِنْ إِلَهٍ سِوَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ ثُمَّ تَكَلَّمَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا تَفِرُّ أَنْ تَقُولَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَتَعْلَمُ أَنَّ شَيْئًا أَكْبَرُ مِنْ اللَّهِ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَإِنَّ الْيَهُودَ مَغْضُوبٌ عَلَيْهِمْ وَإِنَّ النَّصَارَى ضُلَّالٌ قَالَ قُلْتُ فَإِنِّي جِئْتُ مُسْلِمًا قَالَ فَرَأَيْتُ وَجْهَهُ تَبَسَّطَ فَرَحًا قَالَ ثُمَّ أَمَرَ بِي فَأُنْزِلْتُ عِنْدَ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ جَعَلْتُ أَغْشَاهُ آتِيهِ طَرَفَيْ النَّهَارِ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا عِنْدَهُ عَشِيَّةً إِذْ جَاءَهُ قَوْمٌ فِي ثِيَابٍ مِنْ الصُّوفِ مِنْ هَذِهِ النِّمَارِ قَالَ فَصَلَّى وَقَامَ فَحَثَّ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ وَلَوْ صَاعٌ وَلَوْ بِنِصْفِ صَاعٍ وَلَوْ بِقَبْضَةٍ وَلَوْ بِبَعْضِ قَبْضَةٍ يَقِي أَحَدُكُمْ وَجْهَهُ حَرَّ جَهَنَّمَ أَوْ النَّارِ وَلَوْ بِتَمْرَةٍ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَاقِي اللَّهَ وَقَائِلٌ لَهُ مَا أَقُولُ لَكُمْ أَلَمْ أَجْعَلْ لَكَ سَمْعًا وَبَصَرًا فَيَقُولُ بَلَى فَيَقُولُ أَلَمْ أَجْعَلْ لَكَ مَالًا وَوَلَدًا فَيَقُولُ بَلَى فَيَقُولُ أَيْنَ مَا قَدَّمْتَ لِنَفْسِكَ فَيَنْظُرُ قُدَّامَهُ وَبَعْدَهُ وَعَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ ثُمَّ لَا يَجِدُ شَيْئًا يَقِي بِهِ وَجْهَهُ حَرَّ جَهَنَّمَ لِيَقِ أَحَدُكُمْ وَجْهَهُ النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ فَإِنِّي لَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ الْفَاقَةَ فَإِنَّ اللَّهَ نَاصِرُكُمْ وَمُعْطِيكُمْ حَتَّى تَسِيرَ الظَّعِينَةُ فِيمَا بَيْنَ يَثْرِبَ وَالْحِيرَةِ أَوْ أَكْثَرَ مَا تَخَافُ عَلَى مَطِيَّتِهَا السَّرَقَ قَالَ فَجَعَلْتُ أَقُولُ فِي نَفْسِي فَأَيْنَ لُصُوصُ طَيِّيءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْيَهُودُ مَغْضُوبٌ عَلَيْهِمْ وَالنَّصَارَى ضُلَّالٌ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ

Atuloopedde [‘Abd bin Humaid] atuloopedde [Abdurrahman bin Sa’d] atuloopedde [‘Amru bin Abu Qais] okuva ku [Simak bin Harb] okuva ku [‘Abbad bin Hubaisy] okuva ku [Adi bin Hatim] yagamba nti; Najja okulaba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwe yali atudde mu muzikiti, abantu bagamba nti; 'Ono ye Adi bin Hatim'. Najja nga sirina bukakafu bwa bukuumi wadde ebbaluwa. Bwe nnamukwasa, n’ankwata ku mukono, nga ekyo tekinnatuuka, yali agambye nti; 'Mazima ddala nsuubira nti Allah ajja kuteeka omukono gwe mu gwange'. Adi yagambye nti; 'Yasituka, olwo omukazi n'omwana we ne bamusisinkana. Bombi baagambye nti; 'Tukwetaaga'. Bwatyo yayimirira nabo bombi, okutuusa lwe yamala obwetaavu bwabwe bombi, oluvannyuma lw’ekyo n’ankwata omukono okutuusa lwe yantwala mu maka ge, omuddu n’amutegekera omutto, n’atuula wansi ne ntuula mu maaso ge. Yasinza n’atendereza Allah, oluvannyuma n’abuuza nti: ‘Kiki ekikukyawa okugamba nti LAA ILAAHA ILLALLAAH, omanyi nti waliwo emisambwa egijjako Allah?’. Naddamu nti; 'Nedda'. olwo n’ayogera akaseera katono, oluvannyuma n’agamba nti: ‘Mazima otya kwokka kwogera ALLAAHU AKBAR era okimanyi nti waliwo ekisinga Allah’. Adi yagambye nti; Naddamu nti; 'Nedda'. Yagamba nti: ‘Mazima ddala Abayudaaya bakolimirwa ate Abakristaayo babuzaabuziddwa’. Adi yagambye nti; Naddamu nti; 'Nze najja nga Musiraamu'. Adi yagambye nti; Awo nalaba ffeesi ye nga eyaka olw’essanyu, olwo n’alagira omuntu antwale, olwo ne banteeka mu nnyumba y’omu ku ba Ansar. Emisana bwe gyaggwaako, nnagenda gy’ali. Lumu akawungeezi, nnali kumpi naye, amangu ago ekibinja ky’abantu abaali bambadde ebyoya by’endiga eby’emisono ne bajja gy’ali. Adi yagambye nti; ‘Awo n’asaba, n’ayimirira n’abakubiriza okuwaayo sadaka, oluvannyuma n’agamba nti: ‘Ne bwe kiba nti sa’ emu, kitundu kya sa’, omukono oba omukono omutono ku mmwe gukuuma ffeesi ye okuva ku bbugumu lya Jahannam oba mu Jahannam, ne bwe guba nga gwa nnaku emu, ne bwe guba nga gwa nnaku ntono, omu ku mmwe ajja kusisinkana Allah era omuntu ajja kumugamba nga bwe nnabagamba nti: ‘Sibawa kuwulira era okulaba?' Ajja kugamba nti: ‘Yee.’ Ajja kubuuza nti: ‘Saakuwa bugagga n’abaana?’ Ajja kugamba nti: ‘Yee.’ Ajja kwebuuza nti: ‘Ebirungi bye weekolera biri ludda wa?’ Olwo alitunula emabega we, mu maaso ge, ku ddyo we ne ku kkono, naye tajja kufuna kintu kyonna kikuuma maaso ge okuva ku bbugumu lya Geyeena. Omu ku mmwe akuume ffeesi ye okuva ku muliro ne bw’aba n’akawoowo akatono, bw’aba talina, olwo n’ebigambo ebirungi, mazima sitya bwavu ku lwammwe kubanga Allah ye muyambi wammwe era omugabi wammwe, okutuusa ng’omukazi atambulira wakati wa Yathrib ne Hairah oba okusingawo, nga tatya nti ebintu bye bimubbibwa. ‘Adi yagamba nti; Nagamba mu mutima gwange nti; 'Awo ababbi ba Thayyi bali ludda wa?' Abu Isa yagambye nti; Hadith eno hasan gharib, tugimanyi okuva mu hadith ya Simak bin Harb yokka. [Syu’bah] yanyumya okuva ku [Simak bin Harb] okuva ku [’Abbad bin Hubaysh] okuva ku [Adi bin Hatim] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam mu buwanvu. Atubuulidde [Muhammad bin Al Mutsanna] ne [Muhammad bin Basyar] bombi bagamba nti; [Muhammad bin Ja’far] atunyumizza [Syu’bah] okuva ku [Simak bin Harb] okuva ku [‘Abbad bin Hubaysh] okuva ku [Adi bin Hatim] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Abayudaaya basunguwadde era abakristu babuze’. Olwo n’ayogera ku hadith mu buwanvu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2879

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ قَالُوا حَدَّثَنَا عَوْفُ بْنُ أَبِي جَمِيلَةَ الْأَعْرَابِيُّ عَنْ قَسَامَةَ بْنِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى خَلَقَ آدَمَ مِنْ قَبْضَةٍ قَبَضَهَا مِنْ جَمِيعِ الْأَرْضِ فَجَاءَ بَنُو آدَمَ عَلَى قَدْرِ الْأَرْضِ فَجَاءَ مِنْهُمْ الْأَحْمَرُ وَالْأَبْيَضُ وَالْأَسْوَدُ وَبَيْنَ ذَلِكَ وَالسَّهْلُ وَالْحَزْنُ وَالْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambye [Muhammad bin Basyar] atubuulidde [Yahya bin Sa’id] ne [Ibn Abu Adi] ne [Muhammad bin Ja’far] ne [Abdul Wahhab], baagamba nti; atubuulidde [‘Auf bin Abu Jamilah Al A’rabi] okuva ku [Qasamah bin Zuhair] okuva ku [Abu Musa Al Asy’ari] yagamba; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Mazima Allah Ta’ala yatonda Adam okuva mu mikono egyaggyibwa ku nsi yonna, olwo bazzukulu ba Adam ne bajja okusinziira ku ddaala ly’ensi - ettaka -, mu bo mwalimu abo abalina olususu olumyufu, olweru n’oluddugavu. Era mu bo mulimu n’ab’omukwano, ab’ennaku, ab’obukambwe n’abalungi’. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi eno ntuufu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2880

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ { ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا } قَالَ دَخَلُوا مُتَزَحِّفِينَ عَلَى أَوْرَاكِهِمْ أَيْ مُنْحَرِفِينَ

Atugambye [‘Abd bin Humaid] atubuulidde [Abdurrazzaq] okuva ku [Ma’mar] okuva ku [Hammam bin Munabbih] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba ku kigambo kya Allah nti: ‘Era yingira mu mulyango nga ovunnama’ QS Al Baqarah: 28. Yagamba nti: ‘Bayingira nga beekulukuunya ku bisambi byabwe, ekitegeeza okukyuka’.