Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2781
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ الْجَبَّارِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَنَامَ الرَّجُلُ عَلَى سَطْحٍ لَيْسَ بِمَحْجُورٍ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَعَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ عُمَرَ يُضَعَّفُ
Безгә [Исхак бин Муса Әл-Әнсари] безгә [Абдуллаһ бин Ваһаб]дан [Абдүл-Җаббар бин Гомәрдән] [Мөхәммәд бин Әл-Мөнкадирдан] [Җабирдан] ул болай диде: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам саклаучы булмаган - тирәсендә киртә булган - түбәдә йокларга тыйды". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис гариб, без аны Мөхәммәд бин Әл-Мөнкадирның хәдисеннән, Җәбирдән, бу юлдан гына беләбез, ә Габдүл-Җаббар бин Гомәр зәгыйфь дип игълан ителде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2782
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنِي شَقِيقُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ نَحْوَهُ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Әхмәд] безгә [Суфиян] [Әл-А'масидан] [Әбу Вәилдән] [Габдуллаһ] әйтте: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам безгә кайбер көннәрдә киңәшләр бирде, чөнки ул безнең күңелсезләнүебездән борчылды. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы. Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Яхья бин Сә'ид] безгә [Суфиян] [Әл-А'масидан] миңа [Сыйкъык бин Сәлама] [Габдуллаһ бин Мәсуд] югарыдагы хәдис кебек сөйләде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2783
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَسُئِلَتْ عَائِشَةُ وَأُمُّ سَلَمَةَ أَيُّ الْعَمَلِ كَانَ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتَا مَا دِيمَ عَلَيْهِ وَإِنْ قَلَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ أَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دِيمَ عَلَيْهِ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Һишам Әр-Рифаи] безгә [Ибн Фудлайл]дан [Әл-А'маси]га [Әбу Салих]дан ул болай диде: ['Гайсә] һәм [Өммү Сәләмә]дән бервакыт Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам нинди гамәлне иң яраткан дип сорадылар? Икесе дә җавап бирделәр: "Кечкенә булса да, өзлексез башкарыла торган гамәлләр". Әбу Гайсә әйтте: "Бу юлдан бу хәдис Хәсән Гариб. Һәм [Хишам бин Урва]дан [аның әтисеннән] ['Гайшә]дән ул болай диде: "Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламгә иң ошаган гамәл - өзлексез башкарыла торган гамәл". [Һарун бин Исхак Әл-Хәмдани] моны безгә сөйләде, безгә ['Әбдә]дан [Хыйсам бин Урва]дан [аның әтисеннән] ['Гайсә]дән Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән аңа охшаш хәдис белән сөйләде, бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2784
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ شِنْظِيرٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمِّرُوا الْآنِيَةَ وَأَوْكِئُوا الْأَسْقِيَةَ وَأَجِيفُوا الْأَبْوَابَ وَأَطْفِئُوا الْمَصَابِيحَ فَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ رُبَّمَا جَرَّتْ الْفَتِيلَةَ فَأَحْرَقَتْ أَهْلَ الْبَيْتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Хәммәд бин Зәйд] сөйләгән, ул [Катсир бин Сыйндзир] әйткән, ул ['Әта бин Әбу Рабах] әйткән, ул [Җәбир] әйткән: Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам әйткән: "Савытларыгызны, су савытларыгызны һәм ишекләрегезне каплагыз һәм лампаларыгызны сүндерегез, чөнки тычканнар лампаларның фитильләрен сөйрәп, аннары өйдә яшәүчеләрне яндырырга мөмкин". Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис ышанычлы". Җәбирдән башка бер иснәд белән Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән риваять ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2785
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَافَرْتُمْ فِي الْخِصْبِ فَأَعْطُوا الْإِبِلَ حَظَّهَا مِنْ الْأَرْضِ وَإِذَا سَافَرْتُمْ فِي السَّنَةِ فَبَادِرُوا بِهَا نِقْيَهَا وَإِذَا عَرَّسْتُمْ فَاجْتَنِبُوا الطَّرِيقَ فَإِنَّهَا طُرُقُ الدَّوَابِّ وَمَأْوَى الْهَوَامِّ بِاللَّيْلِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَنَسٍ
Кутайба безгә Сөһәйл бин Әбу Салихтан, Әбу Һөрәйрәдән, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигән: "Үлән һәм үсемлекләр мул булган сезонда сәяхәт иткәндә, дөяләргә җирнең үсемлекләрен һәм үләннәрен ашарга хокук бирегез, коры сезонда сәяхәт иткәндә, аларның йөрешен тизләтегез, ә төн ахырында ял иткәндә, юллардан ераграк торыгыз, чөнки алар хайваннарның юллары, ә төнлә агулы хайваннарның урыннары". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән сахих. Бу яктан Җәбир һәм Әнәстән дә шундый ук хәдисләр бар".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2786
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ الْكِلَابِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ ضَرَبَ مَثَلًا صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا عَلَى كَنَفَيْ الصِّرَاطِ زُورَانِ لَهُمَا أَبْوَابٌ مُفَتَّحَةٌ عَلَى الْأَبْوَابِ سُتُورٌ وَدَاعٍ يَدْعُو عَلَى رَأْسِ الصِّرَاطِ وَدَاعٍ يَدْعُو فَوْقَهُ{ وَاللَّهُ يَدْعُوا إِلَى دَارِ السَّلَامِ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ }وَالْأَبْوَابُ الَّتِي عَلَى كَنَفَيْ الصِّرَاطِ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا يَقَعُ أَحَدٌ فِي حُدُودِ اللَّهِ حَتَّى يُكْشَفَ السِّتْرُ وَالَّذِي يَدْعُو مِنْ فَوْقِهِ وَاعِظُ رَبِّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ قَالَ سَمِعْت عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ زَكَرِيَّا بْنَ عَدِيٍّ يَقُولُ قَالَ أَبُو إِسْحَقَ الْفَزَارِيُّ خُذُوا عَنْ بَقِيَّةَ مَا حَدَّثَكُمْ عَنْ الثِّقَاتِ وَلَا تَأْخُذُوا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ مَا حَدَّثَكُمْ عَنْ الثِّقَاتِ وَلَا غَيْرِ الثِّقَاتِ
Безгә [Әли бин Хөҗр Әс Сагъди] безгә [Бакия бин Әл Вәлид] сөйләгән, ул [Баһир бин Сәгъд] әйткән, ул [Халид бин Мәгъдән] әйткән, ул [Җүбәйр бин Нуфәйр] әйткән, ул [Ән Нәүвас бин Сәмъан Әл Килаби] әйткән; Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйткән: "Чыннан да, Аллаһ туры юлның мисалы ясады, юлның ике ягында ике дивар бар, икесендә дә берничә ачык ишек бар, ишекләр пәрдәләнгән, юлның ике очында да кешеләрне чакыручы һәм шул юлда чакыручы бар. Аллаһ котылу җиренә чакыра, теләгән кешене туры юлга күндерә. К.С. Юныс; 25 Юл чигендәге ишекләр - Аллаһның чикләре, шуңа күрә пәрдә ачылганчы беркем дә Аллаһның чикләренә кермәсен, өстән чакыручы Раббысының чакыручысы". Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис - хәсән гариб. Ул әйткән: Мин Габдулла бин Абдуррахманның болай дигәнен ишеттем;" Мин Зәкәрия бин Әдинең болай дигәнен ишеттем; Әбу Исхак әл-Фәзари болай диде: "Исән калган цикка җиткерүчеләр тарафыннан җиткерелгән хәдисләрне алыгыз, ә Исмәгыйль бин Айяси тарафыннан җиткерелгән хәдисләрне алмагыз, цикка җиткерүчеләрдәнме яки цикка җиткерүчеләрдәнме,".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2787
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ جِبْرِيلَ عِنْدَ رَأْسِي وَمِيكَائِيلَ عِنْدَ رِجْلَيَّ يَقُولُ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اضْرِبْ لَهُ مَثَلًا فَقَالَ اسْمَعْ سَمِعَتْ أُذُنُكَ وَاعْقِلْ عَقَلَ قَلْبُكَ إِنَّمَا مَثَلُكَ وَمَثَلُ أُمَّتِكَ كَمَثَلِ مَلِكٍ اتَّخَذَ دَارًا ثُمَّ بَنَى فِيهَا بَيْتًا ثُمَّ جَعَلَ فِيهَا مَائِدَةً ثُمَّ بَعَثَ رَسُولًا يَدْعُو النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَجَابَ الرَّسُولَ وَمِنْهُمْ مَنْ تَرَكَهُ فَاللَّهُ هُوَ الْمَلِكُ وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْبَيْتُ الْجَنَّةُ وَأَنْتَ يَا مُحَمَّدُ رَسُولٌ فَمَنْ أَجَابَكَ دَخَلَ الْإِسْلَامَ وَمَنْ دَخَلَ الْإِسْلَامَ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ دَخَلَ الْجَنَّةَ أَكَلَ مَا فِيهَاوَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِسْنَادٍ أَصَحَّ مِنْ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مُرْسَلٌ سَعِيدُ بْنُ أَبِي هِلَالٍ لَمْ يُدْرِكْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Әл-Ләйтс] [Хәлид бин Язид]тан [Сәгыйд бин Әбу Хилал]дан [Җабир бин Абдулла әл-Әнсари] болай диде: «Беркөнне Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам безнең каршыбызга чыкты, ул болай диде: «Чынлыкта, мин төш күрдем, әйтерсең лә Җәбраил башым янында, ә Микаил аякларым янында иде, икесенең берсе икенчесенә: «Аның өчен гыйбрәтле хикәя сөйлә», – диде. «Тыңлагыз, колакларыгыз ишетер һәм аңлар, йөрәкләрегез аңлар, халкыгыз белән сезнең үрнәгегез сарай төзергә теләгән патшага охшаган, ул анда йорт төзи, йорт төзегәннән соң, ул өйдә мәҗлес әзерли, аннары халыкны үзенең мәҗлесенә чакырыр өчен илче җибәрә, кайберләре илченең чакыруын кабул итә, кайберләре аны ташлап китә, Аллаһ патша, сарай аның Исламы, йорт аның җәннәте, һәм сез, Мөхәммәд, аның илчесе, кем сезнең чакыруыгызны кабул итсә, ул Исламга кергән дигән сүз, һәм кем Исламга кергән икән, ул җәннәткә керәчәк, ә кем җәннәткә кергән икән, ул андагыны ашаган дигән сүз». Бу хәдис Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнең берничә юлыннан бу хәдистәге чылбырлар чылбырыннан да ныграк чылбырлар белән риваять ителгән. Әбу Гайсә болай дигән: «Бу хәдис мурсәл, чөнки Сәид бин Әбу Хилал Җәбир бин Абдулла белән очрашмаган. Һәм бу бүлектә Ибн Мәсудтан хәдис тә бар».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2788
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَخَذَ بِيَدِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ حَتَّى خَرَجَ بِهِ إِلَى بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَأَجْلَسَهُ ثُمَّ خَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ خَطَّكَ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَا يُكَلِّمُونَكَ قَالَ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي خَطِّي إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الزُّطُّ أَشْعَارُهُمْ وَأَجْسَامُهُمْ لَا أَرَى عَوْرَةً وَلَا أَرَى قِشْرًا وَيَنْتَهُونَ إِلَيَّ وَلَا يُجَاوِزُونَ الْخَطَّ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ لَكِنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ جَاءَنِي وَأَنَا جَالِسٌ فَقَالَ لَقَدْ أَرَانِي مُنْذُ اللَّيْلَةَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيَّ فِي خَطِّي فَتَوَسَّدَ فَخِذِي فَرَقَدَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَقَدَ نَفَخَ فَبَيْنَا أَنَا قَاعِدٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي إِذَا أَنَا بِرِجَالٍ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ فَانْتَهَوْا إِلَيَّ فَجَلَسَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ قَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا قَطُّ أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ إِنَّ عَيْنَيْهِ تَنَامَانِ وَقَلْبُهُ يَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا مَثَلُ سَيِّدٍ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ فَمَنْ أَجَابَهُ أَكَلَ مِنْ طَعَامِهِ وَشَرِبَ مِنْ شَرَابِهِ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ أَوْ قَالَ عَذَّبَهُ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ سَمِعْتَ مَا قَالَ هَؤُلَاءِ وَهَلْ تَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ فَتَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوا قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوا الرَّحْمَنُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بَنَى الْجَنَّةَ وَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ أَوْ عَذَّبَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ هُوَ الْهُجَيْمِيُّ وَاسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ وَأَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُلٍّ وَسُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ قَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْهُ مُعْتَمِرٌ وَهُوَ سُلَيْمَانُ بْنُ طَرْخَانَ وَلَمْ يَكُنْ تَيْمِيًّا وَإِنَّمَا كَانَ يَنْزِلُ بَنِي تَيْمٍ فَنُسِبَ إِلَيْهِمْ قَالَ عَلِيٌّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مَا رَأَيْتُ أَخْوَفَ لِلَّهِ تَعَالَى مِنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Мөхәммәд бин Әбу Ади]дан [Җәгъфәр бин Мәймун]дан [Әбу Тәмимә Әл-Хөҗәйми]дан [Әбу Госман]дан [Ибн Мәсгуд]дан ул болай диде: «Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәлам кичке намазын укыганнан соң, Абдуллаһ бин Мәсгудның кулын тотып чыкты, Мәккәдәге бер үзәнлеккә җиткәч, аны утыртты, аннары аның тирәли түгәрәк ясап: «Чиратыңнан китмә, чөнки кайбер кешеләр синең яныңа киләчәкләр һәм алар белән сөйләшмәячәкләр, чөнки чынлыкта алар синең белән сөйләшмәячәкләр», – диде Ибн Мәсгуд; Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам барасы урынга китте. Мин чиратта утырганда, кинәт берничә кеше минем яныма килде, әйтерсең алар чәчләре һәм гәүдәләре күренмәгән, ләкин өслек кимәгән кара һиндлеләр иде. Алар миңа якынлаштылар, ләкин чиратны уза алмадылар, аннары алар Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам янына кайттылар, төн ахырында, мин утырганда, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам минем яныма килде, аннары ул: "Мин кичәдән бирле йокламадым", - диде, аннары ул минем белән чиратка басты һәм ботымны мендәр итеп кулланды, аннары йоклап китте. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам йоклаганда, аның сулышы ишетелде. Мин Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) минем ботым өстендә ял иткәндә утырганда, кинәт ак кием кигән кешеләрне күрдем, аларның матурлыгын Аллаһ кына белә, алар минем яныма килделәр, кайберләре Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) башында, кайберләре аның аякларында утырдылар, аннары бер-берсенә әйттеләр: "Без бу Пәйгамбәргә бирелгәнне беркайчан да колга күрмәдек, аның күзләре йоклап ята, ә йөрәге уяу, аңа үрнәк күрсәтегез, сарай төзегән, аннары мәҗлес ясаган, аннан соң кешеләрне мәҗлескә чакырган хуҗа кебек, аның чакыруын кабул иткән кеше аның ризыгыннан һәм эчемлегеннән ашар һәм эчәр, ә чакыруын кабул итмәгән кеше аны җәзалар, яки "аннары аны җәфалар" дияр, аннары алар китеп бардылар. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) йокысыннан уянгач, ул сорады: "Сез аларның нәрсә әйткәннәрен ишеттегезме һәм алар кем икәнен беләсезме?" Мин җавап бирдем. «Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә», – диде ул. «Алар фәрештәләр, сез алар нинди мисал китергәннәрен беләсезме?» Мин җавап бирдем; «Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә», – диде ул. «Алар мисал китерә торган мисал – Аллаһ, Рәхмәтле һәм Тәгалә, күкне төзегән һәм колларын күккә чакырган, кем Аның чакыруына җавап бирсә, ул җәннәткә керәчәк, ә кем җавап бирмәсә, Ул аңа җәза бирәчәк яки газаплаячак». Әбу Гайсә болай диде: «Бу хәдис хәсән-шәһих гариб, бу юлдан Әбу Тәмимә – Әл-Җүһәни, аның исеме – Сариф бин Мөҗәлид, Әбу Усман ән-Нәхдинең исеме – Әбдеррахман бин Мүлл. Хәдис [Сөләйман әт-Тәйми] бу хәдисне аннан [Мөгътәмирдән] риваять иткән, ул Сөләйман бин Тархан, Тәмими түгел, ләкин ул бервакыт Бәни Тәимдә туктаган, шуңа күрә ул аңа карый дип әйтелгән. Әли Яхъя бин Сәид болай дигән: «Мин Аллаһтан Сөләйман әт-Тәймидән дә күбрәк куркучы кешене күргәнем юк».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2789
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنِ سِنَانٍ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ بَصْرِيٌّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ الْأَنْبِيَاءِ قَبْلِي كَرَجُلٍ بَنَى دَارًا فَأَكْمَلَهَا وَأَحْسَنَهَا إِلَّا مَوْضِعَ لَبِنَةٍ فَجَعَلَ النَّاسُ يَدْخُلُونَهَا وَيَتَعَجَّبُونَ مِنْهَا وَيَقُولُونَ لَوْلَا مَوْضِعُ اللَّبِنَةِوَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] безгә [Мөхәммәд бин Синан] безгә [Сөләйм бин Хәйян Бәшри] безгә [Сәгыйд бин Мина] [Җәбир бин Габдуллаһ] сөйләгән ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Чыннан да, миннән алдагы пәйгамбәрләр белән булган мисалым йорт төзегән кеше кебек, аннары ул аны бер кирпеч югалганнан кала тәмамлый һәм матурлый, аннары кешеләр анда керәләр һәм моңа гаҗәпләнеп: «Әгәр бер кирпеч урыны булмаса», – диләр». Әбү Гайсә болай диде: «Бу очракта Убәй бин Кәгъб һәм Әбү Һөрәйрәдән охшаш хәдис бар». Әбү Гайсә болай диде: «Бу хәдис бу юлдан хәсән шәһих гариб».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2790
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ أَنَّ الْحَارِثَ الْأَشْعَرِيَّ حَدَّثَهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ يَعْمَلَ بِهَا وَيَأْمُرَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهَا وَإِنَّهُ كَادَ أَنْ يُبْطِئَ بِهَا فَقَالَ عِيسَى إِنَّ اللَّهَ أَمَرَكَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ لِتَعْمَلَ بِهَا وَتَأْمُرَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهَا فَإِمَّا أَنْ تَأْمُرَهُمْ وَإِمَّا أَنْ آمُرَهُمْ فَقَالَ يَحْيَى أَخْشَى إِنْ سَبَقْتَنِي بِهَا أَنْ يُخْسَفَ بِي أَوْ أُعَذَّبَ فَجَمَعَ النَّاسَ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَامْتَلَأَ الْمَسْجِدُ وَتَعَدَّوْا عَلَى الشُّرَفِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ أَعْمَلَ بِهِنَّ وَآمُرَكُمْ أَنْ تَعْمَلُوا بِهِنَّ أَوَّلُهُنَّ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَإِنَّ مَثَلَ مَنْ أَشْرَكَ بِاللَّهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ اشْتَرَى عَبْدًا مِنْ خَالِصِ مَالِهِ بِذَهَبٍ أَوْ وَرِقٍ فَقَالَ هَذِهِ دَارِي وَهَذَا عَمَلِي فَاعْمَلْ وَأَدِّ إِلَيَّ فَكَانَ يَعْمَلُ وَيُؤَدِّي إِلَى غَيْرِ سَيِّدِهِ فَأَيُّكُمْ يَرْضَى أَنْ يَكُونَ عَبْدُهُ كَذَلِكَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَكُمْ بِالصَّلَاةِ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَلَا تَلْتَفِتُوا فَإِنَّ اللَّهَ يَنْصِبُ وَجْهَهُ لِوَجْهِ عَبْدِهِ فِي صَلَاتِهِ مَا لَمْ يَلْتَفِتْ وَآمُرُكُمْ بِالصِّيَامِ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ فِي عِصَابَةٍ مَعَهُ صُرَّةٌ فِيهَا مِسْكٌ فَكُلُّهُمْ يَعْجَبُ أَوْ يُعْجِبُهُ رِيحُهَا وَإِنَّ رِيحَ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ وَآمُرُكُمْ بِالصَّدَقَةِ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَسَرَهُ الْعَدُوُّ فَأَوْثَقُوا يَدَهُ إِلَى عُنُقِهِ وَقَدَّمُوهُ لِيَضْرِبُوا عُنُقَهُ فَقَالَ أَنَا أَفْدِيهِ مِنْكُمْ بِالْقَلِيلِ وَالْكَثِيرِ فَفَدَى نَفْسَهُ مِنْهُمْ وَآمُرُكُمْ أَنْ تَذْكُرُوا اللَّهَ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ خَرَجَ الْعَدُوُّ فِي أَثَرِهِ سِرَاعًا حَتَّى إِذَا أَتَى عَلَى حِصْنٍ حَصِينٍ فَأَحْرَزَ نَفْسَهُ مِنْهُمْ كَذَلِكَ الْعَبْدُ لَا يُحْرِزُ نَفْسَهُ مِنْ الشَّيْطَانِ إِلَّا بِذِكْرِ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا آمُرُكُمْ بِخَمْسٍ اللَّهُ أَمَرَنِي بِهِنَّ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ وَالْجِهَادُ وَالْهِجْرَةُ وَالْجَمَاعَةُ فَإِنَّهُ مَنْ فَارَقَ الْجَمَاعَةَ قِيدَ شِبْرٍ فَقَدْ خَلَعَ رِبْقَةَ الْإِسْلَامِ مِنْ عُنُقِهِ إِلَّا أَنْ يَرْجِعَ وَمَنْ ادَّعَى دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّهُ مِنْ جُثَا جَهَنَّمَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ صَلَّى وَصَامَ قَالَ وَإِنْ صَلَّى وَصَامَ فَادْعُوا بِدَعْوَى اللَّهِ الَّذِي سَمَّاكُمْ الْمُسْلِمِينَ الْمُؤْمِنِينَ عِبَادَ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْحَارِثُ الْأَشْعَرِيُّ لَهُ صُحْبَةٌ وَلَهُ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ الْحَارِثِ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَأَبُو سَلَّامٍ الْحَبَشِيُّ اسْمُهُ مَمْطُورٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ
[Мөхәммәд бин Исмәгыйль] безгә [Муса бин Исмәгыйль] безгә [Әбан бин Язид] безгә [Яхья бин Әбу Кәсир] [Зәйд бин Сәләм]дан [Әбу Сәлләм] аңа [Әл-Харис Әл-Әш'ари] аңа Пәйгамбәрнең (салләллаһу галәйһи вәссәлам) болай дигәнен сөйләгәнен сөйләгән: «Чынлыкта, Аллаһ Яхъя бин Зәкәриягә биш сүз белән гамәл кылырга боерды һәм Исраил балаларына да шуларны эшләргә боерды, һәм ул аны диярлек тоткарлады». Гайсә пәйгамбәр әйтте: «Чынлыкта, Аллаһ сезгә биш сүз белән әмер бирде, сез шуларны үтәгез һәм Исраил балаларына да шуларны эшләргә боерыгыз, аларга боерыгыз, яки мин аларга боерырмын». Яхъя пәйгамбәр җавап бирде: «Мин сез аларны миннән алда җиткерсәгез, суга батып үләрмен яки җәфаланырмын дип куркам». Аннары Гайсә кешеләрне Бәйтүл Мәкъдискә җыйды, мәчет террасага кадәр тулы иде, Гайсә пәйгамбәр әйтте: «Чынлыкта, Аллаһ миңа биш җөмлә белән гамәл кылырга боерды, һәм мин сезгә дә шуларны эшләргә боерам, башта». Аллаһка гыйбадәт кылыгыз һәм Аңа бернәрсәне дә тиңдәш итмәгез, чынлыкта Аллаһка тиңдәш кылган кешенең мисалы - колны алтын яки көмешкә сатып алып, аннары: "Бу минем өем, бу минем эшем, эшләгез һәм минем өчен эшләгез", - диюче кеше кебек. Әмма кол чынлыкта эшли һәм башка кешеләр өчен түли, арагызда кем шундый кол тели? Чыннан да, Аллаһ сезгә намаз укырга куша, намаз укыганда башыгызны бормагыз, чөнки Аллаһ йөзен намаз вакытында колының йөзенә юнәлтә, ул башын бормаган очракта. Мин сезгә ураза тотарга кушам, һәм бу мисал кешеләр арасында булган кеше кебек, ул мускус мае салынган капчык күтәреп бара, сез барыгыз да гаҗәпләнәсез яки исе гаҗәеп, чынлыкта ураза тотучының авыз исе Аллаһ өчен мускус маена караганда хуш ислерәк, мин сезгә шулай ук сезгә сәдака бирергә кушам, бу мисал дошман тарафыннан әсирлеккә алынган кеше кебек, алар аның кулларын муенына богаулыйлар, аннары аны тамагын кисәргә алга куялар, аннары ул: "Мин аны сездән аз һәм күп белән коткардым", - ди, аннары тоткын үзен алардан коткара. Мин сезгә Аллаһны искә алырга боера, чөнки бу мисал дошманнар тарафыннан тиз куып баручы кешегә охшаган, ул ныклы ныгытмага килеп җиткәч, үзен алардан саклый, хезмәтчеләр кебек, ул үзен шайтаннан Аллаһны искә алу белән генә саклый". Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай дигән: "Мин сезгә Аллаһ миңа кушкан биш нәрсәне боера: тыңлау, буйсыну, җиһад, һиҗрәт һәм җәмәгать, чөнки кем дә булса җәмәгатьтән бер дюймга китсә, ул муеныннан Ислам бавын алган була, әгәр ул кире кайтмаса. Ә кем дә булса наданлык чакыруын әйтсә, ул җәһәннәм мәетләренә керә". Берсе сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, ул намаз укып, ураза тотса да?" Ул җавап бирде: "Ул намаз укып, ураза тотса да, сезне мөселманнар, мөэминнәр һәм Аллаһ коллары дип атаган Аллаһның чакыруын әйтегез". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-шәһих". Мөхәммәд бине Исамил Аль Харит Аль Ас'ари бервакыт Пәйгамбәребез саллаллаһу галәйһи вә сәлләм белән очрашты һәм аның бу хәдистән кала тагын бер хәдисе бар. Безгә әйтте [Мөхәммәд бине Басяр] безгә әйтте [Абу Давуд Ат Тайалиси] безгә [Абан бин Язид] [Яхья бин Абу Кацир] дан [Заид бин Саллам] [Абу Саллам] дан [Аль Харит Аль Асяри] Пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән шул ук ният белән әйтте. Абу Иса әйтте; Бу хәдис - хәсән шахих гариб, һәм Абу Саллам Аль Хабасийның исеме Мамтур. [Али бин Аль Мөбарәк] бу хәдисне [Яхья бин Абу Катирдан] риваять кылды.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2791
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الْأُتْرُنْجَةِ رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا طَيِّبٌ وَمَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ التَّمْرَةِ لَا رِيحَ لَهَا وَطَعْمُهَا حُلْوٌ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الرَّيْحَانَةِ رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا مُرٌّ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ الَّذِي لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الْحَنْظَلَةِ رِيحُهَا مُرٌّ وَطَعْمُهَا مُرٌّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ أَيْضًا
Безгә [Кутәйбә] безгә [Әбу Әвәнә]дән [Катада]дан [Әнәстән] [Әбу Муса Әл-Асияри]дән ул болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Коръән укучы мөэминнең мисалы утруҗа җимеше кебек, аның хуш исе һәм тәме яхшы, ә Коръән укымаган мөэминнең мисалы хөрмә пальмасы кебек, аның исе юк, ләкин тәме татлы, ә Коръән укучы икейөзленең мисалы рәйханә кебек - үсемлек төре - аның хуш исе бар, ләкин тәме ачы, ә Коръән укымаган икейөзленең мисалы брутавали кебек, аның исе начар һәм тәме ачы». Әбу Гайсә болай диде: «Бу хәдис ышанычлы, һәм [Шугъба] да аны [Катададан] риваять итте».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2792
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ الزَّرْعِ لَا تَزَالُ الرِّيَاحُ تُفَيِّئُهُ وَلَا يَزَالُ الْمُؤْمِنُ يُصِيبُهُ بَلَاءٌ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ مَثَلُ شَجَرَةِ الْأَرْزِ لَا تَهْتَزُّ حَتَّى تُسْتَحْصَدَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Бу хакта безгә [Әл Хәсән бин Әли Әл Хәлләл] һәм башкаларга да сөйләделәр, диделәр алар; безгә [Абдурраззак] безгә [Мә'мәр] турында сөйләде, [Әз-Зүһри]дән [Сәгыйд бин Әл Мусайяб]дан [Әбу Һөрәйрә] ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Мөэминнең мисалы үсемлек кебек, җил аны һәрвакыт уңга да, сулга да очыра, һәм мөэмин һәрвакыт бәлагә дучар була, ә икейөзленең мисалы дөге агачы кебек, ул крабка җиткәнче хәрәкәтләнми». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2793
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَهِيَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَقُولَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ عُمَرَ بِالَّذِي وَقَعَ فِي نَفْسِي فَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لِي كَذَا وَكَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Безгә [Исхак бин Муса Әл-Әнсари] безгә [Мә'ну] безгә [Мәлик]дән [Абдуллаһ бин Динардан] [Ибн Гомәр]дән Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: «Чыннан да, агачлар арасында яфраклары коелмый торган бер агач бар, ул мөэмин кебек, миңа әйтегез әле ул нинди агач?» Габдуллаһ әйтте: «Кешеләр бу агачны чүлдә үскән агач дип уйлаганнар, ә мин аны хөрмә агачы дип уйлаган идем. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Бу хөрмә агачы», ләкин мин аны әйтергә оялам». Габдуллаһ әйтте: «Аннары мин Гомәргә нәрсә уйлаганымны әйттем, аннары Гомәр әйтте: «Әгәр син миңа моны һәм моны алырга караганда күбрәк ошый дип әйтсәң, чыннан да шулай булыр иде». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис – Хәсән». Бу очракта Әбу Һөрәйрә радиаллаһу ганһудан охшаш хәдис бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2794
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَأَيْتُمْ لَوْ أَنَّ نَهْرًا بِبَابِ أَحَدِكُمْ يَغْتَسِلُ مِنْهُ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسَ مَرَّاتٍ هَلْ يَبْقَى مِنْ دَرَنِهِ شَيْءٌ قَالُوا لَا يَبْقَى مِنْ دَرَنِهِ شَيْءٌ قَالَ فَذَلِكَ مَثَلُ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ يَمْحُو اللَّهُ بِهِنَّ الْخَطَايَاوَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ الْقُرَشِيُّ عَنْ ابْنِ الْهَادِ نَحْوَهُ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Әл-Ләйтс] [Ибн Әл-Хад]тан [Мөхәммәд бин Ибраһим]тан [Әбу Сәләмә бин Абдуррахман]тан [Әбу Һөрәйрә] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең: «Сезнең берәрегезнең ишегендә елга булса һәм ул көн саен биш тапкыр юынса, пычрак калырмы?» – дип әйтүе турында хәбәр ителде. Алар: «Бернинди пычрак калмаячак», – дип җавап бирделәр. Ул: «Бу көнгә биш тапкыр намаз уку кебек, Аллаһ аның хаталарын бетерәчәк», – диде. Бу очракта Җәбирдән охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы». Безгә [Кутәйбә] безгә [Бәкр бин Мудлар Әл-Кураси] [Ибн Әл-Хад]тан югарыдагы хәдис кебек сөйләгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2795
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ يَحْيَى الْأَبَحُّ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ أُمَّتِي مَثَلُ الْمَطَرِ لَا يُدْرَى أَوَّلُهُ خَيْرٌ أَمْ آخِرُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمَّارٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ وَرُوِي عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ أَنَّهُ كَانَ يُثَبِّتُ حَمَّادَ بْنَ يَحْيَى الْأَبَحَّ وَكَانَ يَقُولُ هُوَ مِنْ شُيُوخِنَا
Безгә [Кутәйбә] безгә [Хәммәд бин Яхъя Әл-Әбәх] [Сабит Әл-Бунани] [Әнәс] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Минем өммәтемнең мисалы яңгыр кебек, аның башында яхшымы яки ахырындамы билгеле түгел". Әбу Гайсә әйтте: "Бу очракта Аммар, Абдулла бин Әмру һәм Ибн Гомәрдән охшаш хәдисләр бар". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис бу сәнәд аша хәсән гариб. Ул әйтте: "Һәм Абдуррахман бин Мәхдидән ул Хәммәд бин Яхъя Әл-Әбәхнең хәдисен раслаган дип риваять ителде, ул әйтте: "Ул безнең остазларыбызның берсе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2796
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ يَحْيَي حَدَّثَنَا بَشِيرُ بْنُ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تَدْرُونَ مَا هَذِهِ وَمَا هَذِهِ وَرَمَى بِحَصَاتَيْنِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هَذَاكَ الْأَمَلُ وَهَذَاكَ الْأَجَلُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә сөйләде [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] безгә сөйләде [Халлад бин Яхъя] безгә сөйләде [Басыйр бин Әл Мөһаҗир] безгә сөйләде [Абдуллаһ бин Бурайда] [әтисеннән] ул әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Сез моның нәрсә икәнен һәм моның нәрсә икәнен беләсезме?" - ул ике таш ыргытты, - дип җавап бирделәр дуслар; "Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә", - диде ул: "Бу төш кебек, ә бу үлем кебек". Әбү Гайсә әйтте: "Бу юлдан бу хәдис Хәсән Гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2797
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا أَجَلُكُمْ فِيمَا خَلَا مِنْ الْأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلَاةِ الْعَصْرِ إِلَى مَغَارِبِ الشَّمْسِ وَإِنَّمَا مَثَلُكُمْ وَمَثَلُ الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى كَرَجُلٍ اسْتَعْمَلَ عُمَّالًا فَقَالَ مَنْ يَعْمَلُ لِي إِلَى نِصْفِ النَّهَارِ عَلَى قِيرَاطٍ قِيرَاطٍ فَعَمِلَتْ الْيَهُودُ عَلَى قِيرَاطٍ قِيرَاطٍ فَقَالَ مَنْ يَعْمَلُ لِي مِنْ نِصْفِ النَّهَارِ إِلَى صَلَاةِ الْعَصْرِ عَلَى قِيرَاطٍ قِيرَاطٍ فَعَمِلَتْ النَّصَارَى عَلَى قِيرَاطٍ قِيرَاطٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تَعْمَلُونَ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ إِلَى مَغَارِبِ الشَّمْسِ عَلَى قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ فَغَضِبَتْ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ عَمَلًا وَأَقَلُّ عَطَاءً قَالَ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ حَقِّكُمْ شَيْئًا قَالُوا لَا قَالَ فَإِنَّهُ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Исхак бин Муса] безгә [Мә'ну] безгә [Мәлик] [Абдуллаһ бин Динардан] [Ибн Гомәрдән] Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай диде: «Чыннан да, сезнең үлем вакытыгыз алдагы халыкларныкы кебек, өйлә намазыннан кояш баеганчыга кадәрге вакыт кебек. Чыннан да, сезнең һәм яһүдләр һәм христианнарның мисалы эшчеләрне яллаган кешегә охшаган, ул болай ди: «Кем минем өчен көндезге сәгатькә кадәр эшләсә, бер кират, бер кират алачак». Шулай итеп, яһүд бер кират, бер кират алырга тырыша, аннары ул кеше: «Кем минем өчен көндезге сәгатьтән өйлә намазына кадәр эшләсә, бер кират, бер кират алачак», – ди. Христиан бер кират, бер кират алырга тырыша. Аннары сез өйлә намазыннан кояш баеганчы эшлисез, ике кират, ике кират аласыз. Шуңа күрә яһүдләр һәм христианнар ачуланалар, алар: «Без күбрәк эшлибез, ләкин азрак савап алабыз», – диләр. Ул кеше: «Мин сезгә бераз гына да золым кылдыммы?» – дип сорады. Алар: "Юк", - диделәр. Теге кеше: "Бу минем нигъмәтем, мин аны теләгән кешегә бирәм", - диде. Әбү Гайсә: "Бу хәдис хәсән-сәхих", - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2798
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا النَّاسُ كَإِبِلٍ مِائَةٍ لَا يَجِدُ الرَّجُلُ فِيهَا رَاحِلَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ لَا تَجِدُ فِيهَا رَاحِلَةً أَوْ قَالَ لَا تَجِدُ فِيهَا إِلَّا رَاحِلَةً
Бу хакта безгә [Әл Хәсән бин Әли Әл Хәлләл] һәм башкаларга да сөйләделәр, диделәр алар; безгә [Абдурраззак] безгә [Мә'мәр] [әз-Зүһри] [сәлим] [ибн Гомәр] сөйләде ул әйтте; Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Чыннан да, кешеләр йөз дөя кебек, беркем дә юлга чыга торган дөя таба алмый диярлек - аңа атланырга лаеклы дөя -". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Безгә [Сә'ид бин Әбдеррахман Әл Мәхзуми] безгә [Суфиян бин Уяйнә] [әз-Зүһри]дән шул ук санад һәм мәгънә белән сөйләде. Һәм ул әйтте: "Беркем дә китмәде, яки: "Берсе генә китте", - дип әйтмәде."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2799
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ أُمَّتِي كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَوْقَدَ نَارًا فَجَعَلَتْ الذُّبَابُ وَالْفَرَاشُ يَقَعْنَ فِيهَا وَأَنَا آخُذُ بِحُجَزِكُمْ وَأَنْتُمْ تَقَحَّمُونَ فِيهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Әл-Мугирә бин Абдуррахман]дан [Әбу Әз-Зинадтан] [Әл-Әгъраҗдан] [Әбу Һөрәйрәдән] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: «Чынлыкта, минем һәм өммәтемнең мисалы ут яндырган кешегә охшаган, ул ут өстенә чебеннәр һәм күбәләкләр төшә, ә мин сезнең тукымаларыгызны тотып торам, ә сез шунда каласыз, анда керегез». Әбу Гайсә болай диде: «Бу хәдис ышанычлы һәм бу хәдис башка иснәдләр белән дә риваять ителә».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2800
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَلَى أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُبَيُّ وَهُوَ يُصَلِّي فَالْتَفَتَ أُبَيٌّ وَلَمْ يُجِبْهُ وَصَلَّى أُبَيٌّ فَخَفَّفَ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ مَا مَنَعَكَ يَا أُبَيُّ أَنْ تُجِيبَنِي إِذْ دَعَوْتُكَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ فِي الصَّلَاةِ قَالَ أَفَلَمْ تَجِدْ فِيمَا أَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ أَنْ{ اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ }قَالَ بَلَى وَلَا أَعُودُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ أَتُحِبُّ أَنْ أُعَلِّمَكَ سُورَةً لَمْ يَنْزِلْ فِي التَّوْرَاةِ وَلَا فِي الْإِنْجِيلِ وَلَا فِي الزَّبُورِ وَلَا فِي الْفُرْقَانِ مِثْلُهَا قَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ تَقْرَأُ فِي الصَّلَاةِ قَالَ فَقَرَأَ أُمَّ الْقُرْآنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا أُنْزِلَتْ فِي التَّوْرَاةِ وَلَا فِي الْإِنْجِيلِ وَلَا فِي الزَّبُورِ وَلَا فِي الْفُرْقَانِ مِثْلُهَا وَإِنَّهَا سَبْعٌ مِنْ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنُ الْعَظِيمُ الَّذِي أُعْطِيتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَفِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدِ بْنِ الْمُعَلَّى
Кутайба безгә Әл-Әлә бин Абдуррахманнан, Әбу Һөрәйрәдән, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) Убай бин Кәгъб янына барганда, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Әй, Убай!" - дип кычкырган, ул намаз укыганда борылган, ләкин җавап бирмәгән, һәм Убай намазын дәвам иткән, аннары намазын тизләтеп, туры Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) янына барган, Убай: "Исәнмесез, әй Аллаһның Илчесе", - дигән. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Вә 'Әл-Әләйһиссәләм, әй, Убай, мин сине чакырганда миңа җавап бирергә сиңа нәрсә комачаулаган?" - дип җавап биргән. Убай: "Әй Аллаһның Илчесе, мин дога кыла идем", - дип сораган. Ул: "Аллаһ миңа Аллаһ һәм Аның Илчесе сине терелтәчәк нәрсәгә чакырганда, аларның чакыруын үтәр өчен вахий кылган нәрсәләрдән берни дә тапмадыңмы?" - дип җавап биргән. Убай: " «Дөрес, мин аны кабатламыйм, Аллаһы Тәгалә теләсә», – диде ул. Ул: «Сезгә Тәүратта, Инҗилдә һәм Зәбурда юк сүрә өйрәтимме, ә Коръәндә аңа охшашы юк?» – диде. Өбәй: «Әлбәттә, әй Аллаһның Илчесе», – дип җавап бирде. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам: «Намаз вакытында ничек укыйсыз?» – диде. Хикәя итүче: «Шулай итеп, Өбәй үммүл-Коръәнне – «Әл-Фатиха» – укыды», – диде. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам: «Җаным кулында булган Зат белән ант итәм, ул Тәүратта, Инҗилдә, Зәбурда һәм Коръәндә шулай ук юк ителмәде, чынлыкта, ул җиде аятьтән тора, алар кат-кат кабатлана һәм миңа бөек Коръән бирелде», – диде. Әбү Гайсә: «Бу хәдис ышанычлы», – диде. Бу очракта Әнәс бин Малик һәм Әбү Сәгыйд бин Әл-Му'алладан охшаш хәдис бар.
