Imam Tirmidzi : 261
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُقُلْنَا لِابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْإِقْعَاءِ عَلَى الْقَدَمَيْنِ قَالَ هِيَ السُّنَّةُ فَقُلْنَا إِنَّا لَنَرَاهُ جَفَاءً بِالرَّجُلِ قَالَ بَلْ هِيَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَرَوْنَ بِالْإِقْعَاءِ بَأْسًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ مَكَّةَ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ وَالْعِلْمِ قَالَ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ الْإِقْعَاءَ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ
yatubwiye [Yahya bin Musa] yaravuze; yatubwiye [Abdurrazaq] yaravuze; yatubwiye [Ibn Juraij] yaravuze; yambwiye [Abu Az Zubair] ko yigeze kumva [Thawus] avuga ati: 'Twigeze kubaza [Ibn Abbas] iby'icara rya Al Iq'a` - yicaye ku matako afite amatako n'inyana bigororotse - ku biganza by'amaboko yombi?' hanyuma asubiza ati: 'Iyo ni sunnah'. Hanyuma turavuga tuti: 'Mu by'ukuri, tubona ko iyo ari imyitwarire mibi ku mugabo,' asubiza ati: 'Mu by'ukuri, iyo ni sunnah y'Intumwa yawe sallallahu 'alaihi wasallam'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Abdullah bin Mas'ud, Abu Darda, Ibnu Abbas, Mu'adz bin Anas na Jabir'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.' Bamwe mu bahanga mu basangirangendo b'Intumwa (Imana imuhe amahoro n'imigisha) bakurikije iyi Hadithi, bavuga ko kwicara mu iqa' byemewe. Iki gitekerezo cyahuriweho na bamwe mu batuye i Maka, mu banyamategeko n'abahanga. Bavuze bati: "Ariko, abenshi mu bahanga babona ko kwicara mu iqa' hagati y'ubusujudu bubiri ari makrooh."
Imam Tirmidzi : 262
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاجْبُرْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِيحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ هَذَا جَائِزًا فِي الْمَكْتُوبَةِ وَالتَّطَوُّعِ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ مُرْسَلًا
yatubwiye [Salamah bin Syabib] yaravuze; yatubwiye [Zaid bin Hubab] yavuye kuri [Kamil Abu Al 'Ala`] yavuye kuri [Habib bin Abu Thabit] yavuye kuri [Sa'id bin Jubair] yavuye kuri [Ibn Abbas] yaravuze; 'Igihe yari yicaye hagati yo gupfukama kabiri, Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yasomye isengesho: 'ALLAAHUMMAGHFIRLII WARHAMNII WAJBURNII WAHDINII WARZUQNII -Mana yanjye, mbabarira, ngirira imbabazi, umpe impagi, umpe ubuyobozi kandi umpe ibiryo-'. Yatubwiye [Al Hasan bin Ali Al Khallal Al Hulwani] yaravuze; yatubwiye [Yazid bin Harun] yavuye kuri [Zaid bin Hubab] yavuye kuri [Kamil Abu Al 'Ala`] nk'uko biri muri Hadithi'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iyo ku rwego rwa gharib, kandi uku niko yavuzwe kuri Ali. Iki gitekerezo cyafashwe na Imamu Shafi'i, Ahmad, na Ishaq. Bemezaga ko byemewe mu masengesho y’itegeko n’ay’ubusa. Abandi bavuze iyi Hadithi ya Kamil Abu Al 'Ala` binyuze mu gitabo cy’amagambo.
Imam Tirmidzi : 263
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاشْتَكَى بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَشَقَّةَ السُّجُودِ عَلَيْهِمْ إِذَا تَفَرَّجُوا فَقَالَ اسْتَعِينُوا بِالرُّكَبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَكَأَنَّ رِوَايَةَ هَؤُلَاءِ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ اللَّيْثِ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Al Laits] yavuye kuri [Ibn 'Ajlan] yavuye kuri [Sumai] yavuye kuri [Abu Salih] yavuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze; 'Bamwe mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam binubiye ukuntu bigoye kunamira Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam iyo bagomba kurambura amaboko yabo. Nuko Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: '-Koroshya- gusaba ubufasha mu mavi yawe'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iyo ku rwego rwa gharib, ntabwo tuzi ko ikomoka kuri Hadithi ya Abu Salih, yavuye kuri Abu Hurairah, yavuye ku Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam, uretse kuri uyu murongo. Ni ukuvuga Hadithi ya Al Laits, yavuye kuri Ibn 'Ajlan'. Iyi Hadithi yanavuzwe na [Sufyan bin Uyainah] n'abantu benshi ba [Sumai] banditswe na [An Nu'man bin Abu Ayyasy] banditswe n'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam nk'iyi Hadithi. Ni nk'aho amateka yabo ari ukuri kurusha amateka ya Al Laits.
Imam Tirmidzi : 264
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ اللَّيْثِيِّأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَكَانَ إِذَا كَانَ فِي وِتْرٍ مِنْ صَلَاتِهِ لَمْ يَنْهَضْ حَتَّى يَسْتَوِيَ جَالِسًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ وَبَعْضُ أَصْحَابِنَا وَمَالِكٌ يُكْنَى أَبَا سُلَيْمَانَ
yatubwiye [Ali bin Hujr] ati; yatumenyesheje [Husyaim] kuva kuri [Khalid Al Hadza`] kuva kuri [Abu Qilabah] kuva kuri [Malik Al Huwairits Al Laitsi] ko yigeze kubona Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam asenga, ubwo yari muri raka idasanzwe, hanyuma ntiyahaguruka kugeza yicaye burundu'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Malik bin Al Huwairits ni iy'ukuri. Iyi Hadithi ikoreshwa na bamwe mu bahanga mu bya siyansi. Iki ni igitekerezo cya Ishaq na bamwe mu nshuti zacu. Hagati aho, izina rya Malik ni Abu Sulaiman'.
Imam Tirmidzi : 265
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ إِلْيَاسَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَضُ فِي الصَّلَاةِ عَلَى صُدُورِ قَدَمَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ عَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ يَنْهَضَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ عَلَى صُدُورِ قَدَمَيْهِ وَخَالِدُ بْنُ إِلْيَاسَ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ قَالَ وَيُقَالُ خَالِدُ بْنُ إِيَاسٍ أَيْضًا وَصَالِحٌ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ هُوَ صَالِحُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ وَأَبُو صَالِحٍ اسْمُهُ نَبْهَانُ وَهُوَ مَدَنِيٌّ
[Yahya bin Musa] yatubwiye; [Abu Awanah] yatubwiye; [Khalid bin Ilyas] yatubwiye kuva kuri [Salih] umugaragu wa At Tau`amah, kuva kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: 'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yahagaze mu isengesho yishingikirije ku mitwe y'ibirenge'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Abu Hurairah ikorwa n'abahanga. Batekereza ko umuntu agomba guhagarara mu isengesho yishingikirije ku birenge. Kandi nk'uko abahanga muri Hadithi bavuga, Khalid bin Ilyas ni umuntu w'intege nke'. Yaravuze ati: 'Khalid bin Ilyas asanzwe yitwa Khalid bin Iyas. Mu gihe Salih umugaragu wa At Tau`amah ari Salih bin Abi Salih. Mu gihe Abu Salih ubwe yitwa Nabhan, ni ukuvuga umuntu ukomoka i Madina'.
Imam Tirmidzi : 266
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَعَلَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَعَدْنَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ أَنْ نَقُولَ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَأَبِي مُوسَى وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّشَهُّدِ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ خُصَيْفٍ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَنَامِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ النَّاسَ قَدْ اخْتَلَفُوا فِي التَّشَهُّدِ فَقَالَ عَلَيْكَ بِتَشَهُّدِ ابْنِ مَسْعُودٍ
yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim Ad Dauraqi] ati; yatubwiye [Ubaidullah Al Asyja'i] wo muri [Sufyan Ats Tsauri] wo muri [Abu Ishaq] wo muri [Al Aswad bin Yazid] wo muri [Abdullah bin Mas'ud] ati; 'Igihe twari twicaye muri raka'at ya kabiri, Intumwa ya Allah shallallahu' alaihi wasallam yatwigishije gusoma; 'ATTAHIYYATU LILLAAH WASH SHALAAWATU YIREBE THAYYIBAAT AS SALAAMU' ALAIKA AYYUHAN-NABIYYU WA RAHMATULLAAHI WA BARAKAATUH, NK'UKO SALAAMU 'ALAINA WAH ALAA ANLAA ILAAHA ILLAALLAH, WA ASYHADU ANNA MUHAMMADAN 'ABDUHUU WA RASUULUH - Icyubahiro cyose ni icya Allah. -Nkuko- ubuntu bwose nibyiza. Ibyiza bibe kuri wowe, yewe Muhanuzi, ndetse n'impuhwe n'imigisha bya Allah. Ibyiza bibe kuri twe no ku bagaragu ba Allah beza. Ndahamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah, kandi ndahamya ko Muhammad ari umugaragu n'intumwa ya Allah'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Ibn Umar, Jabir, Abu Musa na 'Aisyah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya [Ibn Mas'ud] yayibwiwe mu buryo bwinshi. Mu bijyanye na tasyahud, iyi Hadithi ni yo y'ukuri cyane ivuye ku Muhanuzi sallallahu 'alaihi wasallam. Kandi abenshi mu bahanga mu bya siyansi bo mu basangirangendo b'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, tabi'in n'abantu bakurikiyeho nabo barayishyize mu bikorwa. Iki ni igitekerezo cyafashwe na Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak, Ahmad na Ishaq'. Yatubwiye Ahmad bin Muhammad bin Musa yaravuze ati; yatumenyesheje Abdullah bin Al Mubarak abibwiwe na Ma'mar abibwiwe na Khushaif yavuze ati; “Nigeze kubona Intumwa sallallahu alaihi wasallam mu nzozi, hanyuma ndamubaza nti ‘Yewe Ntumwa ya Allah, abantu ntibavuga rumwe ku kibazo cya tasyahud!’ hanyuma arasubiza ati: ‘Ukwiye gukora tasyahud nk’uko Ibn Mas’ud yabikoze’.”
Imam Tirmidzi : 267
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَطَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا الْقُرْآنَ فَكَانَ يَقُولُ التَّحِيَّاتُ الْمُبَارَكَاتُ الصَّلَوَاتُ الطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ سَلَامٌ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ سَلَامٌ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُمَيْدٍ الرُّؤَاسِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ نَحْوَ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَرَوَى أَيْمَنُ بْنُ نَابِلٍ الْمَكِّيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ وَهُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَذَهَبَ الشَّافِعِيُّ إِلَى حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي التَّشَهُّدِ
yatubwiye [Qutaibah] ati; yatubwiye [Al Laith] wo muri [Abu Az Zubair] wo muri [Sa'id bin Jubair] na [Thawus] wo muri [Ibin Abbas] ati; 'Intumwa ya Allah shallallahu' alaihi wasallam yatwigishije taysahud ubwo yatwigishaga Qor`an, yagize ati: 'ATTAHIYATUL MUBARAKATUSH SALAWATUTH THAIYYIBATULILLAH SALAAMUN' ALAIKA AYYUHAN-NABIYY WAA SALAAMUN 'ALAINA WA' ALAA 'IBAADILLAHISH SHALIHIIN ASYHADU ANLAA ILAAHA ILLAALLAH, WA ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH -Icyubahiro n'imigisha byose ni ibya Allah gusa. -Nkuko- imbabazi zose nibyiza. Iterambere ribe kuri wewe, yewe ntumwa, n'imbabazi n'imigisha bya Allah. Duhe amahirwe yo gutunganirwa no ku bagaragu beza ba Allah. Ndahamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah, kandi ndahamya ko Muhammad ari umugaragu n'intumwa ya Allah'. Yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Ibn Abbas ni iy'ukuri kandi ikwiye kuba iy'ukuri. [Abdurrahman bin Humaid Ar Ru`asi] na we yavuze iyi Hadithi ya [Abu Az Zubair] nk'iya Al Laits bin Sa'd. Kandi [Aiman bin Nabil Al Makki] yavuze iyi Hadithi ya [Abu Az Zubair] ya [Jabir] ariko sanad ntiyabitswe. Kugeza igihe Imamu Syafi'i yakurikije Hadithi ya Ibn Abbas mu bijyanye na tasyahud'.
Imam Tirmidzi : 268
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَمِنْ السُّنَّةِ أَنْ يُخْفِيَ التَّشَهُّدَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
yatubwiye [Abu Sa'id Al Asyaj] yaravuze; yatubwiye [Yunus bin Bukair] yabikuye kuri [Muhammad bin Ishaq] yabikuye kuri [Abdurrahman bin Al Aswad] yabikuye kuri [se] yabikuye kuri [Abdullah bin Mas'ud] yaravuze; 'Yaravuze ati: 'Gushyiramo sunnah ni uguhisha tasyahud'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Ibn Mas'ud iri mu rwego rwa hasan gharib. Inzobere mu bya siyansi zikoresha iyi Hadithi'.
Imam Tirmidzi : 269
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ الْجَرْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ حُجْرٍ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ قُلْتُ لَأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا جَلَسَ يَعْنِي لِلتَّشَهُّدِ افْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى يَعْنِي عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى وَنَصَبَ رِجْلَهُ الْيُمْنَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ
yatubwiye [Abu Kuraib] yaravuze; yatubwiye [Abdullah bin Idris] yaravuze; yatubwiye ['Ashim bin Kulaib Al Jarmi] abibwiwe na [se] abibwiwe na [Ibn Hujr] yaravuze ati: 'Nkigera i Madina, naravuze nti: 'Mu by'ukuri, nzabona neza uburyo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam asenga. Iyo yicaye muri tasyahud arambura ukuguru kwe kw'ibumoso agashyira ukuboko kwe kw'ibumoso - ni ukuvuga ku itako rye ry'ibumoso - hanyuma akagorora ukuguru kwe kw'iburyo'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri. Iyi Hadithi ishyirwa mu bikorwa n'abahanga benshi. Iki ni igitekerezo cya Sufyan Ats Tsauri, utuye i Kufa na bin Al Mubarak'.
Imam Tirmidzi : 270
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ سَهْلٍ السَّاعِدِيُّ قَالَاجْتَمَعَ أَبُو حُمَيْدٍ وَأَبُو أُسَيْدٍ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَذَكَرُوا صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ يَعْنِي لِلتَّشَهُّدِ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَأَقْبَلَ بِصَدْرِ الْيُمْنَى عَلَى قِبْلَتِهِ وَوَضَعَ كَفَّهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُمْنَى وَكَفَّهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَأَشَارَ بِأُصْبُعِهِ يَعْنِي السَّبَّابَةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَقْعُدُ فِي التَّشَهُّدِ الْآخِرِ عَلَى وَرِكِهِ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ أَبِي حُمَيْدٍ قَالُوا يَقْعُدُ فِي التَّشَهُّدِ الْأَوَّلِ عَلَى رِجْلِهِ الْيُسْرَى وَيَنْصِبُ الْيُمْنَى
yatubwiye [Bundar Muhammad bin Basysyar] yaravuze; yatubwiye [Abu 'Amir Al Aqadi] yaravuze; yatubwiye [Fulaih bin Sulaiman Al Madani] yaravuze; yambwiye [Abbas bin Sahl As Sa'idi] yaravuze; 'Abu Humaid, Abu Usaid, Sahl bin Sa'd na Muhammad bin Maslamah bateraniye hamwe, bavuze isengesho rya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Hanyuma [Abu Humaid] aravuga ati: 'Ndi umuntu uzi amasengesho y'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam kubarusha mwese. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yicaye tasyahud arambuye ukuguru kwe kw'ibumoso areba imbere y'ukuguru kwe kw'iburyo yerekeza kuri Qibla, ashyira ikiganza cye cy'iburyo ku ivi rye ry'iburyo n'ikiganza cye cy'ibumoso ku ivi rye ry'ibumoso. Hanyuma agaragaza urutoki rwe, ni ukuvuga urutoki rw'icyitegererezo. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni ukuri. Hari abahanga bakurikiza iyi Hadithi.' Iki ni igitekerezo cya Imamu Shafi'i, Ahmad, na Ishaq. Bavuze bati: "Muri tasyahud ya nyuma, umuntu agomba kwicara munsi y'ikibero cye." Bavuze Hadithi ya Abu Humaid, wagize ati: "Muri tasyahud ya nyuma, umuntu agomba kwicara ku kuguru kwe kw'ibumoso agatunganya ukuguru kwe kw'iburyo."
Imam Tirmidzi : 271
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَيَحْيَى بْنُ مُوسَى وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا جَلَسَ فِي الصَّلَاةِ وَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ وَرَفَعَ إِصْبَعَهُ الَّتِي تَلِي الْإِبْهَامَ الْيُمْنَى يَدْعُو بِهَا وَيَدُهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ بَاسِطَهَا عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَنُمَيْرٍ الْخُزَاعِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ يَخْتَارُونَ الْإِشَارَةَ فِي التَّشَهُّدِ وَهُوَ قَوْلُ أَصْحَابِنَا
yatubwiye [Mahmud bin Ghailan] na [Yahya bin Musa] bamwe muri bo baravuze; yatubwiye [Abdurrazaq] bivuye kuri [Ma'mar] bivuye kuri [Ubaidullah bin Umar] bivuye kuri [Nafi'] bivuye kuri [Ibn Umar] yavuze; Igihe Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yicaye mu isengesho, yashyize ukuboko kwe kw'iburyo ku ivi rye maze azamura urutoki iruhande rw'urutoki rwe rw'iburyo - bivuze urutoki rw'icyitegererezo - maze arusenga. Kandi yashyize ukuboko kwe kw'ibumoso ku ivi rye intoki ze zirambitse.' Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Abudllah Ibn Az Zubair, Numair Al Khuza'I, Abu Hurairah, Abu Humaid na Wa`il bin Hujr'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Ibn Umar iri mu rwego rwa hasan gharib, nta yindi Hadithi tuzi kuri Ubaidullah bin Umar uretse uyu murongo.' Bamwe mu bahanga mu bya siyansi bo mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam na tabi'in bashyize iyi Hadithi mu bikorwa. Bahitamo gukoresha urutoki rwabo rw'icyitegererezo mu gihe cya tasyahud. Iki ni igitekerezo cyafashwe n'inshuti zacu.
Imam Tirmidzi : 272
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ يَسَارِهِ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمَّارٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَدِيِّ بْنِ عَمِيرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
yatubwiye [Bundar Muhammad bin Basysyar] yaravuze; yatubwiye [Abdurrahman bin Mahdi] yaravuze; yatubwiye [Sufyan] yavuye kuri [Abu Ishaq] yavuye kuri [Abu Al Ahwash] yavuye kuri [Abdullah] yavuye ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, ko yavuze indamukanyo iburyo n'ibumoso agira ati: 'ASSALAAMU 'ALAIKUM WA RAHMATULLAH, ASSALAAMU 'ALAIKUM WA RAHMATULLAH -Amahoro n'imbabazi za Allah bibe kuri mwe-'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuye kuri Sa'd bin Abu Waqash, Ibn Umar, Jabir bin Samrah, Al Bara`, Abu Sa'id, Ammar, Abu Wa`il bin Hujr, Adi bin Amirah, na Jabir bin Abdullah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Ibn Umar ni iy'ukuri.' Abahanga benshi mu bya siyansi bo mu basangirangendo b'Intumwa y'Imana (saww) n'abandi bantu bakurikiyeho bashyize iyi Hadithi mu bikorwa. Iki ni igitekerezo cyafashwe na Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak, Ahmad na Ishaq.
Imam Tirmidzi : 273
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ أَبُو حَفْصٍ التِّنِّيسِيُّ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُسَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً تِلْقَاءَ وَجْهِهِ يَمِيلُ إِلَى الشِّقِّ الْأَيْمَنِ شَيْئًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَائِشَةَ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَهْلُ الشَّأْمِ يَرْوُونَ عَنْهُ مَنَاكِيرَ وَرِوَايَةُ أَهْلِ الْعِرَاقِ عَنْهُ أَشْبَهُ وَأَصَحُّ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ كَأَنَّ زُهَيْرَ بْنَ مُحَمَّدٍ الَّذِي كَانَ وَقَعَ عِنْدَهُمْ لَيْسَ هُوَ هَذَا الَّذِي يُرْوَى عَنْهُ بِالْعِرَاقِ كَأَنَّهُ رَجُلٌ آخَرُ قَلَبُوا اسْمَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ قَالَ بِهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي التَّسْلِيمِ فِي الصَّلَاةِ وَأَصَحُّ الرِّوَايَاتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَسْلِيمَتَانِ وَعَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَرَأَى قَوْمٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً فِي الْمَكْتُوبَةِ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ شَاءَ سَلَّمَ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً وَإِنْ شَاءَ سَلَّمَ تَسْلِيمَتَيْنِ
yatubwiye [Muhammad bin Yahya An Naisaburi] yaravuze; yatubwiye ['Amru bin Abu Salamah Abu Hafsh At Tinnisi] yavuye kuri [Zuhair bin Muhammad] yavuye kuri [Hisyam bin Urwah] yavuye kuri [se] yavuye kuri ['Aisyah] yaravuze; 'Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam mu isengesho rye yamusuhuje rimwe gusa mu maso he hanyeganyega gato iburyo.' Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi Hadithi yavuye kuri Sahl bin Sa'd'. Abu Isa yaravuze ati: 'Ntabwo tuzi marfu'an wa Hadithi ya Aisyah uretse muri iyi nzira. Muhammad bin Isma'il yaravuze ati: 'Zuhair bin Muhammad yari atuye muri Siriya, bamuvuze Hadithi mbi, mu gihe amateka y'abaturage ba Iraki yaturutse kuri we ari ukuri kandi ni ay'ukuri kurushaho'. Muhammad yaravuze ati; 'Ahmad bin Hambal yaravuze ati: 'Biragaragara ko Zuhair bin Muhammad bafite atari Zuhair Hadithi ze zafashwe n'Abanyairaki.' Kandi bisa nkaho ari undi muntu bahinduye izina rye. Abu Isa yaravuze ati: 'Hari abahanga bakurikiza iyi Hadithi mu bijyanye n'indamutso mu isengesho. Ariko, inkuru y'ukuri cyane iva ku Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam ni indamutso ebyiri, kandi ibi bikorwa n'abahanga benshi bo mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam, tabi'in n'abazabakurikira. Hagati aho, bamwe mu basangirangendo b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam n'abandi bagiraga indamutso imwe gusa mu isengesho ry'itegeko. Imamu Shafi'i yaravuze ati: 'Niba abishaka yabikora akoresheje indamutso imwe cyangwa ebyiri'.
Imam Tirmidzi : 274
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَهِقْلُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ قُرَّةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَذْفُ السَّلَامِ سُنَّةٌقَالَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ يَعْنِي أَنْ لَا يَمُدَّهُ مَدًّاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي يَسْتَحِبُّهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَرُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ التَّكْبِيرُ جَزْمٌ وَالسَّلَامُ جَزْمٌ وَهِقْلٌ يُقَالُ كَانَ كَاتِبَ الْأَوْزَاعِيِّ
yatubwiye [Ali bin Hujr] ati; yatumenyesheje [Abdullah bin Al Mubarak] na [Hiql bin Ziyad] yabikuye kuri [Al Auza'i] yavuye kuri [Qurrah bin Abdurrahman] yavuye kuri [Az Zuhri] yavuye kuri [Abu Salamah] yavuye kuri [Abu Hurairah] ati; 'Kugabanya intashyo ni sunnah'. Ali bin Hujr yaravuze ati; 'Abdullah bin Al Mubarak yaravuze ati; 'Nibyo, ntubigure'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri. Iki gitekerezo gikundwa - cyatoranijwe - n'abahanga mu bya siyansi'. Kandi byanavuzwe na Ibrahim An Nakha'i, ko yavuze ati, 'Takbir n'indashyo ni bigufi -'. Bivugwa ko Hiql ari we wanditse igitabo cya Al Auza'i.
Imam Tirmidzi : 275
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ لَا يَقْعُدُ إِلَّا مِقْدَارَ مَا يَقُولُ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ثَوْبَانَ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى خَالِدٌ الْحَذَّاءُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ نَحْوَ حَدِيثِ عَاصِمٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ بَعْدَ التَّسْلِيمِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
yatubwiye [Ahmad bin Mani'] yaravuze; yatubwiye [Abu Mu'awiyah] yavuye kuri ['Ashim Al Ahwal] yavuye kuri [Abdullah bin Al Harith] yavuye kuri ['Aisyah] yaravuze; 'Ubwo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yarangizaga gusuhuza ntabwo yicaye uretse kuvuga gusa ati: 'ALLAHUMMA ANTAS SALAAM WA MINKAS SALAAM DZAL JALAALI WAL IKRAAM -Mana yanjye, uri agakiza kandi agakiza kava kuri wowe, uri utanga imigisha kandi ufite icyubahiro n'icyubahiro-'. Yatubwiye [Hannad Ibn As Sari] yavuze; yatubwiye [Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari] na [Abu Mu'awiyah] yavuye kuri ['Ashim Al Ahwal] afite sanad isa, yaravuze ati: 'TABAARAKTA YA DZAL JALAALI WAL IKRAM - Uri utanga imigisha, wowe ufite icyubahiro n'icyubahiro-'. Yaravuze ati; 'Muri iki gice harimo kandi inkuru za Tsauban, Ibin Umari, Ibin Abbas, Abu Sa'id, Abu Hurairah na Al Mughirah bin Syu'bah'. Abu Isa ati; Hadithi ya Aisyah ni hasan ukuri. [Khalid] yanavuze iyi Hadithi ahereye kuri Hadithi ya Aisyah avuye kuri [Abdullah bin Al Harith] kimwe na Hadithi yavuzwe na Ashim. Byavuzwe n'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam ko nyuma yo gusuhuza yagize ati: 'LAA ILAAHA ILLAALLAH WAHDAHUU LAA SYARIIKALAH LAHUL MULKU WALAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIT WA HUWA 'ALA KULLI SYAI'IN QADIIR, ALLAHUMMA LAA MAANI'A LIMA A'THAITA WA LAA MU'THIA LIMAA MANA'TA WA LAA YANFA'U DZAL JADDI MINKAL JADDU - Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah Ushoborabyose, nta mufatanyabikorwa we. Ingufu zose n'ishimwe ni ibyayo. Niwe utanga ubuzima n'urupfu. Ni We Mushoborabyose kuri byose. Mana, nta kintu na kimwe gishobora kubuza ibyo utanga, kandi nta kintu na kimwe gishobora gutanga ibyo ubuza, kandi ubutunzi kuri wowe ntacyo bumarira, kuko buturuka kuri wowe wenyine-'. Bivugwa kandi ko Intumwa ya Allah yaravuze iti: 'SUBHAANA RABBIKA RABBIL' IZZATI 'AMMA YASHIFUUN WA SALAAMUN' ALAL MURSALIIN WAL HAMDULILLAHI RABBIL 'ALAMIIN - Icyubahiro kibe Umwami wawe ufite imbaraga zirenze ibyo - - abihakana. Amahirwe ahabwe intumwa za Allah, kandi ibisingizo byose bibe Allah, Mwigisha wisi- '.
Imam Tirmidzi : 276
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي شَدَّادٌ أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنِي أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنْصَرِفَ مِنْ صَلَاتِهِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَمَّارٍ اسْمُهُ شَدَّادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
yatubwiye [Ahmad bin Muhammad bin Musa] yaravuze; yatubwiye [Abdullah bin Al Mubarak] yaravuze; yatubwiye [Al Auza'i] yaravuze; yambwiye [Syaddad Abu 'Ammar] yaravuze; yambwiye [Abu Asma` Ar Rahabi] yaravuze; yambwiye [Tsauban] umugaragu w'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Ubwo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yashakaga kugenda - kugenda - isengesho rye yasenze Istighfar inshuro eshatu. Nyuma y'ibyo aravuga ati: 'ALLAHUMMA ANTAS SALAAM WA MINKAS SALAAM TABAARAKTA YA DZAL JALAALI WAL IKRAAM - Mana yanjye, uri agakiza kandi ni wowe ukiza, ni wowe utanga imigisha, wowe ufite icyubahiro n'icyubahiro-'. Yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri. Izina rya Abu 'Ammar ryari Syaddad bin Abdullah'.
Imam Tirmidzi : 277
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّنَا فَيَنْصَرِفُ عَلَى جَانِبَيْهِ جَمِيعًا عَلَى يَمِينِهِ وَعَلَى شِمَالِهِوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ هُلْبٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَنْصَرِفُ عَلَى أَيِّ جَانِبَيْهِ شَاءَ إِنْ شَاءَ عَنْ يَمِينِهِ وَإِنْ شَاءَ عَنْ يَسَارِهِ وَقَدْ صَحَّ الْأَمْرَانِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيُرْوَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ إِنْ كَانَتْ حَاجَتُهُ عَنْ يَمِينِهِ أَخَذَ عَنْ يَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ حَاجَتُهُ عَنْ يَسَارِهِ أَخَذَ عَنْ يَسَارِهِ
yatubwiye [Qutaibah] yaravuze; yatubwiye [Abu Al Ahwash] yavuye kuri [Simak bin Harb] yavuye kuri [Qabishah bin Hulb] yavuye kuri [se] yaravuze ati; 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yatuyoboye mu isengesho, hanyuma anyura ku mpande ebyiri, rimwe na rimwe aturutse iburyo rimwe na rimwe aturutse ibumoso'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo kandi inkuru zavuzwe na Abdullah bin Mas'ud, Anas, Abdullah bin 'Amru na Abu Hurairah'. Abu Isa yaravuze ati: 'Hadith ya Hulb ni iy'ukuri. Iyi Hadithi ikorwa n'inzobere mu bya siyansi. Ni ukuvuga ko yaturutse mu byerekezo bibiri; rimwe na rimwe aturutse iburyo rimwe na rimwe aturutse ibumoso, iyo abyifuza. Zombi ni ukuri kw'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam'. Nanone yavuzwe na Ali bin Abu Talib ko yagize ati: 'Niba inyungu ze ziturutse iburyo nimumureke ave iburyo, kandi niba inyungu ze ziturutse ibumoso nimumureke ave ibumoso'.
Imam Tirmidzi : 278
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادِ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ جَدِّهِ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ يَوْمًا قَالَ رِفَاعَةُ وَنَحْنُ مَعَهُ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ كَالْبَدَوِيِّ فَصَلَّى فَأَخَفَّ صَلَاتَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَرَجَعَ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَفَعَلَ ذَلِكَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا كُلُّ ذَلِكَ يَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَخَافَ النَّاسُ وَكَبُرَ عَلَيْهِمْ أَنْ يَكُونَ مَنْ أَخَفَّ صَلَاتَهُ لَمْ يُصَلِّ فَقَالَ الرَّجُلُ فِي آخِرِ ذَلِكَ فَأَرِنِي وَعَلِّمْنِي فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أُصِيبُ وَأُخْطِئُ فَقَالَ أَجَلْ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَتَوَضَّأْ كَمَا أَمَرَكَ اللَّهُ ثُمَّ تَشَهَّدْ وَأَقِمْ فَإِنْ كَانَ مَعَكَ قُرْآنٌ فَاقْرَأْ وَإِلَّا فَاحْمَدْ اللَّهَ وَكَبِّرْهُ وَهَلِّلْهُ ثُمَّ ارْكَعْ فَاطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ اعْتَدِلْ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ فَاعْتَدِلْ سَاجِدًا ثُمَّ اجْلِسْ فَاطْمَئِنَّ جَالِسًا ثُمَّ قُمْ فَإِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُكَ وَإِنْ انْتَقَصْتَ مِنْهُ شَيْئًا انْتَقَصْتَ مِنْ صَلَاتِكَ قَالَ وَكَانَ هَذَا أَهْوَنَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْأَوَّلِ أَنَّهُ مَنْ انْتَقَصَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا انْتَقَصَ مِنْ صَلَاتِهِ وَلَمْ تَذْهَبْ كُلُّهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ رِفَاعَةَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
yatubwiye [Ali bin Hujr] yaravuze; yatubwiye [Isma'il bin Ja'far] bivuye kuri [Yahya bin Ali bin Yahya bin Khallad bin Rafi' Az Zuraqi] bivuye kuri [sekuru] bivuye kuri [Rifa'ah bin Rafi'] yaravuze; 'Ubwo umunsi umwe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yicaranye natwe - Rifa'ah yaravuze ati: 'Turi kumwe na we,' - umugabo wo mu cyaro yaje aho ari, hanyuma arasenga aramworohereza isengesho. Nyuma y'ibyo yaragiye aramutsa Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Nuko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam iramubwira iti: 'Subirayo wongere usenge, kuko mu by'ukuri utarasenga!' hanyuma yongera gusenga kabiri cyangwa gatatu, buri gihe yazaga aramutsa Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Ariko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Subirayo wongere usenge, kuko mu by'ukuri utarasenga!' Bityo abantu bagira ubwoba kandi bagahangayikishwa n'uko abantu basuzugura isengesho bivuze ko batasenze. Amaherezo umugabo wo mu mudugudu yaravuze ati: 'Mbwira kandi unyigishe, kuko ndi umuntu usanzwe, rimwe na rimwe ndi umuntu mwiza rimwe na rimwe ndi mubi,' maze aravuga ati: 'Nibyo, niba ushaka gusenga, kora umwambiro nk'uko Allah yabigutegetse, hanyuma ukore tasyahud - isengesho nyuma yo kwambikwa umwambiro - hanyuma ukore isengesho. Niba warafashe Qur'ani mu mutwe, soma, niba atari byo, soma tahmid, takbir na tahlil. Nyuma y'ibyo wuname bucece, hanyuma uhagarare wuname utuje, hanyuma uhagarare. Nubikora utyo, isengesho ryawe rizaba ryiza, ariko nugabanya umusambiro wawe uzaba muto'. Yavuze ati: 'Ibi byoroshye kurusha ibya mbere, ni ukuvuga ko umuntu wese ugabanya ikintu muri ibi, agaciro k'isengesho rye karagabanuka, ariko si byose bibura'. Yaravuze ati: 'Muri iki gice harimo n'amateka ya Abu Hurairah na Ammar bin Yasir'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ya Rifa'ah ni iy'ukuri. Iyi Hadithi yavuzwe na Rifa'ah mu bundi buryo.
Imam Tirmidzi : 279
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَدَخَلَ رَجُلٌ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَقَالَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَرَجَعَ الرَّجُلُ فَصَلَّى كَمَا كَانَ صَلَّى ثُمَّ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُحْسِنُ غَيْرَ هَذَا فَعَلِّمْنِي فَقَالَ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ بِمَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِ ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا وَافْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلَاتِكَ كُلِّهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَى ابْنُ نُمَيْرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرِوَايَةُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَصَحُّ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ قَدْ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرَوَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ اسْمُهُ كَيْسَانُ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ يُكْنَى أَبَا سَعْدٍ وَكَيْسَانُ عَبْدٌ كَانَ مُكَاتَبًا لِبَعْضِهِمْ
yatubwiye [Muhammad bin Basysyar] yaravuze; yatubwiye [Yahya bin Sa'id Al Qaththan] yaravuze; yatubwiye [Ubaidullah bin Umar] yaravuze; yambwiye [Sa'id bin Abu Sa'id] abibwiwe na [se] abibwiwe na [Abu Hurairah] yaravuze; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yinjiye mu musigiti. Hanyuma umugabo yinjira arasenga, nyuma araza aramutsa Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Hanyuma asubiza indamutso aravuga ati: 'Subirayo usenge, mu by'ukuri ntabwo urasenga!' hanyuma umugabo aragaruka arasenga nkuko yari yabikoze, nyuma araza aramutsa Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Hanyuma asubiza indamutso, hanyuma Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aramubwira ati: 'Subirayo usenge, mu by'ukuri ntabwo urasenga!' kugeza ubwo umugabo yasubiyemo ibi inshuro eshatu, hanyuma abwira Intumwa y'Imana ati: 'Ndahiye Uwagutumye n'ukuri, sinshobora gusenga neza keretse gutya, rero munyigishe!' Yanavuze ati: 'Nuhagarara usenga, vuga takbir. Nyuma y'ibyo, soma Qur'ani yoroshye gusoma, hanyuma wuname ufite tuma'ninah - ituze - wongere uhagarare kugeza uhagaze neza. Nyuma y'ibyo, wuname ufite tuma'ninah hanyuma uhaguruke - wicare - kugeza uhagaze neza. Bikore utyo ku masengesho yawe yose'. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.' Yaravuze ati; '[Ibn Numair] na we yavuze iyi Hadithi ya [Ubaidullah bin Umar] yanditswe na [Sa'id Al Maqburi] yanditswe na [Abu Hurairah] gusa muri yo ntayivugaho yanditswe na Abu Hurairah. Kandi amateka ya Yahya bin Sa'id yanditswe na Abdullah bin Umar ni ay'ukuri kurushaho. Hagati aho, Sa'id Al Maqburi yari yumvise iyi Hadithi iva kuri Abu Hurairah, yayivuze iva kuri se, iva kuri Abu Hurairah'. Abu Sa'id Al Maqburi yitwa Kaisan. Kandi Sa'id Al Maqburi yitwaga Abu Sa'd. Aba Kaisan bari bamwe mu bacakara babo bibohoye - babicungura-'.
Imam Tirmidzi : 280
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَسَمِعْتُهُ وَهُوَ فِي عَشَرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدُهُمْ أَبُو قَتَادَةَ بْنُ رِبْعِيٍّ يَقُولُ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا مَا كُنْتَ أَقْدَمَنَا لَهُ صُحْبَةً وَلَا أَكْثَرَنَا لَهُ إِتْيَانًا قَالَ بَلَى قَالُوا فَاعْرِضْ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ اعْتَدَلَ قَائِمًا وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَرَكَعَ ثُمَّ اعْتَدَلَ فَلَمْ يُصَوِّبْ رَأْسَهُ وَلَمْ يُقْنِعْ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَاعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلًا ثُمَّ أَهْوَى إِلَى الْأَرْضِ سَاجِدًا ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ جَافَى عَضُدَيْهِ عَنْ إِبْطَيْهِ وَفَتَخَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ ثَنَى رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ عَلَيْهَا ثُمَّ اعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلًا ثُمَّ أَهْوَى سَاجِدًا ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ ثَنَى رِجْلَهُ وَقَعَدَ وَاعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ ثُمَّ نَهَضَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا قَامَ مِنْ السَّجْدَتَيْنِ كَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ كَمَا صَنَعَ حِينَ افْتَتَحَ الصَّلَاةَ ثُمَّ صَنَعَ كَذَلِكَ حَتَّى كَانَتْ الرَّكْعَةُ الَّتِي تَنْقَضِي فِيهَا صَلَاتُهُ أَخَّرَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ عَلَى شِقِّهِ مُتَوَرِّكًا ثُمَّ سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ إِذَا قَامَ مِنْ السَّجْدَتَيْنِ يَعْنِي قَامَ مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ الْحُلْوَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا حُمَيْدٍ السَّاعِدِيَّ فِي عَشَرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو قَتَادَةَ بْنُ رِبْعِيٍّ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِمَعْنَاهُ وَزَادَ فِيهِ أَبُو عَاصِمٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى زَادَ أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
yatubwiye [Muhammad bin Basysyar] na [Muhammad bin Al Mutsanna] barabivuze; yatubwiye [Yahya bin Sa'id Al Qaththan] yaravuze; yatubwiye [Abdul Hamid bin Ja'far] yarabivuze; yatubwiye [Muhammad bin 'Amru bin 'Atha`] kuri [Abu Humaid] Nk'uko Sa'idi yabivuze; 'Naramwumvise - icyo gihe yari mu basangirangendo icumi b'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, muri bo harimo Abu Qatadah bin Rib'i - yaravuze ati; 'Ndi umuntu uzi amasengesho y'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam mwiza muri mwe'. Baravuze bati: 'Si wowe wabanje kuba inshuti ye kandi ntumugereho kurusha twe!' aravuga; 'Nibyo,' barabivuga; 'Noneho mumbwire!' aravuga; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, iyo ahagaze, asenga ahagaze kandi ahagaze neza, hanyuma azamura amaboko ye afatanye n'ibitugu bye. Iyo ashaka kunama, yongera kuzamura amaboko ye akurikije ibitugu bye maze akavuga ALLAHU AKBAR. Hanyuma yuname kandi urebe neza, ntazamure cyangwa ngo umanure umutwe wawe, hanyuma ushyire amaboko yawe ku mavi yawe. Nyuma y'ibyo yaravugaga SAMI'A ALLAHU LIMAN HAMIDAH azamura amaboko yombi kimwe kugeza igihe buri gufwa risubiye mu mwanya waryo. Hanyuma yunamye aherekejwe n'amagambo ALLAHU AKBAR, arambura amaboko ye ava mu kwaha kwe maze azunguza amano ye. Hanyuma yazunguje ukuguru kwe kw'ibumoso maze akwicaraho kimwe kugeza igihe buri gufwa risubiye mu mwanya waryo. Nyuma y'ibyo yasubiye kunama avuga ALLAHU AKBAR, hanyuma azunguza ukuguru kwe kw'ibumoso maze yicara ku rugero rumwe kugeza igihe buri gufwa risubiye mu mwanya waryo. Nyuma y'ibyo yarahagurutse akora nk'ibyo muri raka ya kabiri. Kugeza ubwo yahagurukaga ava mu busugi kabiri, yazamuraga amaboko ye akurikije ibitugu bye nk'uko yabikoraga mu iswala -takbiratul ihram-. Hanyuma yabikoze kugeza kuri raka ya nyuma, yazunguje ukuguru kwe kw'ibumoso maze yicara, yicaye afite ikibuno hasi, hanyuma asubiza amahoro. Abu Isa yaravuze ati: 'Iyi Hadithi ni iy'ukuri.' Yaravuze ati: 'Ibisobanuro by'amagambo ye, 'Kugeza ubwo yahagurukaga avuye mu busugi bubiri, yazamuye amaboko yombi,' ni ukuvuga kuva kuri raka ebyiri z'isengesho'. Yatubwiye [Muhammad bin Basysyar] na [Al Hasan bin Ali Al Khallal Al Hulwani] kandi uretse ibyo, baravuze bati; yatubwiye [Abu 'Ashim An Nabil] yavuze; yatubwiye [Abdul Hamid bin Ja'far] yavuze; yatubwiye [Muhammad bin 'Amru bin 'Atha`] yavuze; Numvise [Abu Humaid As Sa'idi] wari mu basangirangendo icumi b'Intumwa Sallallahu 'alaihi wasallam, muri bo harimo [Abu Qatadah bin Rib'i], hanyuma avuga Hadithi ya Yahya bin Sa'id ifite icyo isobanura. Kandi muri iyi Hadithi yongeyeho ati: -kuva kuri Abu 'Ashim kuva kuri Abdul Hamid bin Ja'far hamwe n'iyi nyuguti-. Baravuze bati; 'Ufite ukuri, uko ni ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yasenze'. Abu Isa yaravuze ati; 'Abu 'Ashim Adl Dlahhak bin Makhlad yongeyeho muri iyi Hadithi; kuva kuri Abdul Hamid bin Ja'far, hamwe n'iyi baruwa. Baravuze bati: 'Ufite ukuri, uko ni ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yasenze'.