Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2661
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْمَخْزُومِيُّ الْمَدَنِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُؤْمِنِ عَلَى الْمُؤْمِنِ سِتُّ خِصَالٍ يَعُودُهُ إِذَا مَرِضَ وَيَشْهَدُهُ إِذَا مَاتَ وَيُجِيبُهُ إِذَا دَعَاهُ وَيُسَلِّمُ عَلَيْهِ إِذَا لَقِيَهُ وَيُشَمِّتُهُ إِذَا عَطَسَ وَيَنْصَحُ لَهُ إِذَا غَابَ أَوْ شَهِدَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْمَخْزُومِيُّ الْمَدَنِيُّ ثِقَةٌ رَوَى عَنْهُ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Мөхәммәд бин Муса Әл Мәхзуми Әл Мәдәни] [Сәгыйд бин Әбу Сәгыйд Әл Мәкбури] [Әбу Һөрәйрә]дән ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Мөэминнең башка мөэминнәр өстендәге хаклары алты: авырганда аны зиярәт кылу, үлгәндә аның мәетенә бару, чакыруын үтәү, очрашканда сәлам бирү, төчкергәндә "Ярһәмукәллаһ" - Аллаһ сиңа рәхмәт кылсын - дип дога кылу һәм ул юкта яки булганда аңа киңәш бирү". Риваят итүче болай диде: "Бу хәдис ышанычлы, ә Мөхәммәд бин Муса Әл Мәхзуми Әл Мәдәни цикаһ, Габдел Азиз бин Мөхәммәд һәм Ибн Әбу Фудайк аннан хәдис риваять иткәннәр."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2662
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَضْرَمِيٌّ مَوْلَى الْجَارُودِ عَنْ نَافِعٍ أَنَّرَجُلًا عَطَسَ إِلَى جَنْبِ ابْنِ عُمَرَ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَأَنَا أَقُولُ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ وَلَيْسَ هَكَذَا عَلَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَنَا أَنْ نَقُولَ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ زِيَادِ بْنِ الرَّبِيعِ
Безгә [Хөмәйд бин Мәсәдә] безгә [Зияд бин Рәби] Әл-Җарудның элеккеге колы, [Нәфи]дән, [Хадрами] безгә берәүнең [Ибн Гомәрнең] ягына төчкергәнен һәм аннары «Әлһәмдүлилләһү вәссаләәмү 'алә рәсулилләәһ - Аллаһка мактау һәм Аллаһның Рәсүленә сәлам булсын-» дигәнен сөйләде. Ибн Гомәр җавап бирде; аннары мин: «Әлһәмдүлилләһү вәссаләәмү 'алә рәсулилләәһ - Аллаһка мактау һәм Аллаһның Рәсүленә сәлам булсын-?» - дидем. Рәсүлүллаһ салләллаһү 'галәйһиссәлам безгә шуны өйрәтмәдеме, ул безгә: «Әлһәмдүлилләһү 'алә кулли хал - Аллаһка теләсә нинди хәлдә дә мактау булсын-» - дип әйтергә өйрәтмәдеме? Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис гариб, без аны Зияд бин Әр-Рәбигъ хәдисеннән башка белмибез».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2663
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَكِيمِ بْنِ دَيْلَمَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَكَانَ الْيَهُودُ يَتَعَاطَسُونَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُونَ أَنْ يَقُولَ لَهُمْ يَرْحَمُكُمْ اللَّهُ فَيَقُولُ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي أَيُّوبَ وَسَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] безгә [Суфиян]дан [Хаким бин Дайлам]дан [Әбу Бурда]дан [Әбу Муса]дан ул болай диде: «Яһүдләр Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам янында төчкерделәр, аның «Ярһәмукумуллааһ - Аллаһ сезгә рәхмәт кылсын-» дип әйтүен өмет итеп, ләкин ул: «Яһдиикумуллааһ вә Йүшлиһ бәләкәум - Аллаһ сезне туры юлга күндерсен һәм хәлегезне яхшыртсын-» диде». Бу бүлектә Али, Әбу Әйюб, Салим бин Убайд, Габдуллаһ бин Җәгъфәр һәм Әбу Һөрәйрәдән килгән хәдисләр бар. Әбу Гайсә болай диде: «Бу хәдис ышанычлы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2664
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍأَنَّهُ كَانَ مَعَ الْقَوْمِ فِي سَفَرٍ فَعَطَسَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَقَالَ عَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ فَكَأَنَّ الرَّجُلَ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أَقُلْ إِلَّا مَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَطَسَ رَجُلٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلْ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَلْيَقُلْ لَهُ مَنْ يَرُدُّ عَلَيْهِ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَلْيَقُلْ يَغْفِرُ اللَّهُ لَنَا وَلَكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ اخْتَلَفُوا فِي رِوَايَتِهِ عَنْ مَنْصُورٍ وَقَدْ أَدْخَلُوا بَيْنَ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ وَسَالِمٍ رَجُلًا
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Әхмәт әз-Зүбәйри] безгә [Суфиян] [Мансур] [Хилал бин Ясаф] [Сәлим бин Убәйд] бер кеше белән сәяхәттә булуын сөйләде, аннары берәү төчкерде һәм: "Әссәләмүгаләйкүм", - диде. Сәлим: "Әләйкә вә әлә үммикә", - дип җавап бирде, күрәсең, ул үзен начар хис иткән, шуңа күрә Сәлим сорады: "Мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткәннән башка бернәрсә дә әйтмәдемме?" Бервакыт берәү Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең ягына төчкерде, аннары ул: "Мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең ягына төчкерде", - диде. "АССАЛААМУ'АЛАЙКУМ", аннары саллаллаһу галәйһи вә сәлләм җавап бирде: "АЛАЙКА ВА АЛА УММИКА - сезгә һәм әниегезгә тынычлык булсын", "сезнең берегез чуалса, ул" АЛХАМДУЛИЛЛАХИ РАББИЛ "АЛАМИН-Аллаһны мактагыз, Аллаһны мактагыз. Аллаһ сезгә шәфкать күрсәтсен, - диде ул, "ЯГФИРУЛЛАХУ ЛАНА ВА ЛАКУМ - Алла безне һәм сезне кичерсен".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2665
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَخِيهِ عِيسَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِي أَيُّوبَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلْ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ وَلْيَقُلْ الَّذِي يَرُدُّ عَلَيْهِ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَلْيَقُلْ هُوَ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ هَكَذَا رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى يَضْطَرِبُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَحْيَانًا عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقُولُ أَحْيَانًا عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الثَّقَفِيُّ الْمَرْوَزِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَخِيهِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Дауд] безгә [Шуъба] безгә [Ибн Әбу Ләйлә] аның абыйсыннан, ягъни [Гайсә бин Абдуррахман]дан [Абдуррахман бин Әбу Ләйлә]дән [Әбу Әйюб] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: «Сезнең берәрегез төчкерсә, «Әлһәмдүлилләһ 'әлә кулли хал - теләсә нинди хәлдә дә Аллаһка мактау булсын-» дип әйтсен, аннары җавап бирүче кеше «Ярһәмукаллааһ - Аллаһ сезгә рәхмәт кылсын-» диде, аннары ул «Яһдикумуллааһу вә йүслих бәләкум - Аллаһ сезне туры юлга күндерсен һәм хәлегезне яхшыртсын-» дип җавап бирде. Безгә [Мөхәммәд бин Әл Мусанна] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Шуъба] турында [Ибн Әбу Ләйлә]дән шулай ук сәнәд белән сөйләде. Әбу Гайсә әйтте: Шулай итеп, Сиба бу хәдисне Ибн Абу Ләйләдән Абу Аюбтан саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән риваять кылды, Ибн Абу Ләйлә бу хәдисне сазлыкларда сөйләде - матан яки санад киресенчә - кайвакыт әйтә; Абу Аюбтан саллаллаху алейхи веселлемнән, кайвакыт әйтәләр; Алидан саллаллаху алейхи веселлемнән. Безгә [Мөхәммәд бине Басяр] һәм [Мөхәммәд бин Яхя Атс akaакафи Аль Марвази] икесе дә әйттеләр; безгә [Яхья бин Саид Аль Каттан] [Ибн Абу Ләйлә] энесеннән [Иса] [Абдуррахман бин Абу Ләйлә] дән [Али] Пәйгамбәребез саллаллаһу галәйһи вә сәлләм югарыдагы хәдис кебек сөйләде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2666
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلَيْنِ عَطَسَا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَمَّتَ أَحَدَهُمَا وَلَمْ يُشَمِّتْ الْآخَرَ فَقَالَ الَّذِي لَمْ يُشَمِّتْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ شَمَّتَّ هَذَا وَلَمْ تُشَمِّتْنِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ حَمِدَ اللَّهَ وَإِنَّكَ لَمْ تَحْمَدْ اللَّهَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Ибн Әбу Гомәр] безгә [Суфиян], [Сөләйман әт-Тайми], [Әнәс бин Мәлик] сөйләгәнчә, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янында ике кеше төчкергән, аларның берсенә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам дога кылган, ләкин икенчесенә дога кылмаган, аннары дога кылынмаган кеше: "Әй Аллаһның Илчесе, ни өчен син аның өчен дога кыласың, ә минем өчен дога кылмыйсың?" - дигән. Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам: "Чынлыкта, ул Аллаһны мактый, ә син мактамыйсың", - дигән. Әбу Гайсә: "Бу хәдис ышанычлы", - дигән. Бу хәдис шулай ук Әбу Һөрәйрәдән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2667
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَعَطَسَ رَجُلٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا شَاهِدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ ثُمَّ عَطَسَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا رَجُلٌ مَزْكُومٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ لَهُ فِي الثَّالِثَةِ أَنْتَ مَزْكُومٌ قَالَ هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ هَذَا الْحَدِيثَ نَحْوَ رِوَايَةِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ الْحَكَمِ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ بِهَذَا وَرَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ نَحْوَ رِوَايَةِ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَقَالَ لَهُ فِي الثَّالِثَةِ أَنْتَ مَزْكُومٌ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ
Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Абдуллаһ] безгә [Икримә бин Аммар]дан [Ияс бин Сәламнән] [аның әтисеннән] ул болай диде: "Берәү Рәсүлүллаһ янында төчкерде, мин моңа шаһит булдым, аннары Рәсүлүллаһ: "Аллаһ сезгә рәхмәтле булсын", - диде. Аннары ул икенче тапкыр төчкерде, аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: "Бу кеше яңа гына салкын тидерде", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. [Мөхәммәд бин Басьяр] безгә [Яхья бин Сәид] безгә [Икримә бин Аммар]дан [Ияс бин Сәламнән] [аның әтисеннән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән югарыдагы хәдискә охшаш, ул бары тик фразалар белән генә искә ала, аңа өченче тапкыр: "Сез яңа гына салкын тидердегез", - диде. Бу Ибн Әл-Мөбарәк хәдисеннән ышанычлырак. [Шу'ба] бу хәдисне [Икримә бин Аммардан] Яхъя бин Сәгыйд риваять иткән кебек риваять иткән. [Әхмәд бин Әл-Хәкәм әл-Бәшри] безгә шулай сөйләгән, [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Шу'бага] [Икримә бин Аммардан] болай сөйләгән. [Абдуррахман бин Мәһди] шулай ук [Икримә бин Аммардан] Ибн Әл-Мөбәрәк риваять иткән кебек риваять кылган. Ул аңа өченче тапкыр: "Синең салкын тиюең бар", - диде. Ул безгә [Исхак бин Мансурга] шулай диде, ул безгә [Абдуррахман бин Мәһди] әйтте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2668
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ السَّلُولِيُّ الْكُوفِيُّ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ إِسْحَقَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُشَمَّتُ الْعَاطِسُ ثَلَاثًا فَإِنْ زَادَ فَإِنْ شِئْتَ فَشَمِّتْهُ وَإِنْ شِئْتَ فَلَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْنَادُهُ مَجْهُولٌ
Безгә [Әл-Касим бин Динар Әл-Куфи] безгә [Исхак бин Маншур Әс-Салулий Әл-Куфи]дан [Абдуссалам бин Харб]дан [Язид бин Абдуррахман Әбу Халид]дан [Гомәр бин Исхак бин Әбу Талха]дан [әнисеннән] [әтисеннән] ул болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Төчкергән кеше өч тапкыр дога кыла, әгәр ул аңа дога өстәргә теләсә, зинһар, җавап бир, әгәр юк икән, ярый". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис гариб, һәм иснады билгесез."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2669
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَزِيرٍ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا عَطَسَ غَطَّى وَجْهَهُ بِيَدِهِ أَوْ بِثَوْبِهِ وَغَضَّ بِهَا صَوْتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Мөхәммәд бин Вәзир Әл-Вәшити] безгә [Яхья бин Сәид], [Мөхәммәд бин Әҗлан], [Сумайя], [Әбу Салих], [Әбу Һөрәйрә]дән риваять итә: Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи һәм сәлләм төчкергәндә, тавышын түбәнәйтеп, йөзен кулы яки тукыма белән каплаган. Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис хәсән-сәхих".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2670
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعُطَاسُ مِنْ اللَّهِ وَالتَّثَاؤُبُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَضَعْ يَدَهُ عَلَى فِيهِ وَإِذَا قَالَ آهْ آهْ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَضْحَكُ مِنْ جَوْفِهِ وَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ فَإِذَا قَالَ الرَّجُلُ آهْ آهْ إِذَا تَثَاءَبَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَضْحَكُ فِي جَوْفِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр], [Суфияннан], [Ибн Әҗләннән], [Әл Мәкбуридән], [Әбү Һөрәйрәдән] Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигән: «Төчкерү Аллаһтан, ә эснәү шайтаннан. Берәрегез эснәсә, кулын авызына куйсын, һәм «Аа, а», - дисә, шайтан авызында көлә. Чыннан да, Аллаһ төчкерүне ярата һәм эснәүне нәфрәт итә. Әгәр кеше эснәгәндә «Аа, а», - дисә, шайтан авызында көлә». Әбү Гайсә: «Бу хәдис хәсән-сәхих», - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2671
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ فَإِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ فَحَقٌّ عَلَى كُلِّ مَنْ سَمِعَهُ أَنْ يَقُولَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَأَمَّا التَّثَاؤُبُ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ وَلَا يَقُولَنَّ هَاهْ هَاهْ فَإِنَّمَا ذَلِكَ مِنْ الشَّيْطَانِ يَضْحَكُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَجْلَانَ وَابْنُ أَبِي ذِئْبٍ أَحْفَظُ لِحَدِيثِ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ وَأَثْبَتُ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ قَالَ سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ أَحَادِيثُ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ رَوَى بَعْضَهَا سَعِيدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَبَعْضُهَا عَنْ سَعِيدٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَاخْتَلَطَ عَلَيَّ فَجَعَلْتُهَا عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Безгә [Әл Хәсән бин Али Әл Хәлләл] безгә [Язид бин Харун] безгә [Ибн Әбу Дзиб]дан [Сәгыйд бин Әбу Сәгыйд Әл Әнсари Әл Мәкбури]дан [Аның әтисеннән] [Әбу Һөрәйрә]дан ул болай диде: Аллаһның пәйгамбәре саллаАллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Чынлыкта, Аллаһ төчкерүне ярата һәм эснәүне нәфрәт итә, әгәр сезнең берәрегез төчкереп: «Әлһәмдүлилләһ», - дисә, аны ишеткән кешегә «Ярһәмукәләәһ» дип әйтергә кирәк, ә эснәүгә килгәндә, әгәр сезнең берәрегез эснәсә, мөмкин кадәр аны тыярга һәм «әә, әә» дип әйтмәскә тиеш, чөнки ул шайтаннан, ул аннан көләчәк». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис хәсән-сәхих, һәм бу хәдис Ибн Әҗлән хәдисеннән ышанычлырак». Ибн Әбү Джиб Сәгыйд әл-Мәкбури хәдисен күбрәк яттан белгән һәм Мөхәммәд бин Әҗланнан көчлерәк булган. Риваятче болай дигән: Мин Әбу Бәкер әл-Әссар әл-Бәшринең Али бин Әл-Мәдәнидән, Яхъя бин Сәгыйдтән, ул болай дигән: Мөхәммәд бин Әҗлан болай дигән: Сәгыйд әл-Мәкбури хәдисләрен, кайберләрен Сәгыйд Әбу Һөрәйрәдән, ә кайберләрен Сәгыйд Әбу Һөрәйрәдән, кемдер риваят иткән, бу санад буталган, аннары мин аны Сәгыйдтән, Әбу Һөрәйрәдән, дип язганмын.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2672
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ رَفَعَهُقَالَ الْعُطَاسُ وَالنُّعَاسُ وَالتَّثَاؤُبُ فِي الصَّلَاةِ وَالْحَيْضُ وَالْقَيْءُ وَالرُّعَافُ مِنْ الشَّيْطَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قُلْتُ لَهُ مَا اسْمُ جَدِّ عَدِيٍّ قَالَ لَا أَدْرِي وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ قَالَ اسْمُهُ دِينَارٌ
[Али бин Хуҗр] безгә [Шәрик]не [Әбул Якдланнан] [Ади бин Сабиттан] [аның әтисеннән] [бабасыннан] ул аны мәрфугъ кылганчы - Пәйгамбәребез әйткәнчә - ул: "Намазда төчкерү, йокы килү һәм эснәү, шул исәптән айлык, косу һәм борын кан китү - болар барысы да шайтаннан", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис гариб, без аны Шәрик хәдисеннән генә белмибез, Әбул Якдлан әйтте: "Мин Мөхәммәд бин Исмәгыйльдән Ади бин Сабит турында сорадым, аның әтисеннән, аның бабасыннан, мин сорадым: "Адиның бабасының исеме ничек иде?" Мөхәммәд бин Исмәгыйль җавап бирде: "Белмим". Бу хакта Яхъя бин Маин искә алган, ул әйтте: "Аның исеме Динар иде".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2673
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقِمْ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ مِنْ مَجْلِسِهِ ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Хәммәд бин Зәйд]дән [Әййубтан], [Нәфидән] [Ибн Гомәрдән] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен риваять иттеләр: "Сезнең берегез дә кардәшенә урыныннан торырга боермасын, аннары ул шул урынга утырсын". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2674
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُقِمْ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ مِنْ مَجْلِسِهِ ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِقَالَ وَكَانَ الرَّجُلُ يَقُومُ لِابْنِ عُمَرَ فَلَا يَجْلِسُ فِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әл Хәсән бин Али] безгә [Абдурраззак] безгә [Мә'мәр] сөйләгән, [Әз-Зүһри] әйткән, [Сәлим] әйткән, [Ибн Гомәр] әйткән ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Беркем дә үзенең кардәшенә урыныннан торырга кушмасын һәм аннары шул урынга утырсын". Сәлим болай диде: "Берәү Ибн Гомәр өчен торды, ләкин Ибн Гомәр бу урында утырырга теләмәде". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2675
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ وَهْبِ بْنِ حُذَيْفَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرَّجُلُ أَحَقُّ بِمَجْلِسِهِ وَإِنْ خَرَجَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ عَادَ فَهُوَ أَحَقُّ بِمَجْلِسِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Хәлид бин Абдуллаһ Әл-Вәшити]дән ['Әмру бин Яхъядан] [Мөхәммәд бин Яхъя бин Хәббаннан] аның абыйсыннан, ягъни [Васиъ бин Хәббаннан] [Вәхб бин Хөзәйфәдән] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: "Кешенең үз урынына хакы бар, әгәр ул теләген үтәргә барса һәм аннары кире кайтса, ул шул урынга хаклырак". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб. Бу очракта Әбү Бәкраһ, Әбү Сәгыйд һәм Әбү Һөрәйрәдән охшаш хәдисләр бар."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2676
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِلرَّجُلِ أَنْ يُفَرِّقَ بَيْنَ اثْنَيْنِ إِلَّا بِإِذْنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَامِرٌ الْأَحْوَلُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَيْضًا
Безгә [Сувайд] сөйләде, безгә [Абдуллаһ] әйтте, безгә [Усамә бин Зәйд] әйтте, миңа ['Әмрү бин Сюайб] әйтте, [аның әтисеннән] [Абдуллаһ бин Әмр] әйтте, Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Беркемгә ике кешенең урынын аерырга рөхсәтсез хәләл түгел". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы, ['Әмир Әл-Әһвәл] аны ['Әмр бин Сюайб]тан да риваять иткән".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2677
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ أَنَّرَجُلًا قَعَدَ وَسْطَ حَلْقَةٍ فَقَالَ حُذَيْفَةُ مَلْعُونٌ عَلَى لِسَانِ مُحَمَّدٍ أَوْ لَعَنَ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَعَدَ وَسْطَ الْحَلْقَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مِجْلَزٍ اسْمُهُ لَاحِقُ بْنُ حُمَيْدٍ
Безгә [Сувайд] безгә [Абдуллаһ] безгә [Сугъба]га [Катада]га [Әбу Миҗлаз]га сөйләгәнчә, халака уртасында кемдер утырган - җыелыш -, аннары [Хөзәйфә] әйткән: "Мөхәммәднең сүзе нигезендә ләгънәтләнгән яки Аллаһ Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вәссәламнең сүзе белән ләгънәтләнгән, халака уртасында утыручы кеше", - дигән. Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис ышанычлы, Әбу Миҗлазның исеме Ләһик бин Хөмәйд".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2678
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمْ يَكُنْ شَخْصٌ أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَكَانُوا إِذَا رَأَوْهُ لَمْ يَقُومُوا لِمَا يَعْلَمُونَ مِنْ كَرَاهِيَتِهِ لِذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә ['Әффан] безгә [Хәммәд бин Сәләмә]дән [Хумайдтан] [Әнәстән] ул болай диде: "Алар - дуслар - Аллаһның Рәсүленнән салләллаһу галәйһи вәссәламне ныграк ярата торган беркем дә юк", - диде Әнәс. Аны күргәч, алар тормадылар, чөнки аның моны яратмаганын белделәр." Әбү Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән, шәһих гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2679
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ قَالَخَرَجَ مُعَاوِيَةُ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ وَابْنُ صَفْوَانَ حِينَ رَأَوْهُ فَقَالَ اجْلِسَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَتَمَثَّلَ لَهُ الرِّجَالُ قِيَامًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Кибишаһ] безгә [Суфиян]дан [Хәбиб бин Асый Сяхидтан] [Әбү Миҗләз]дан ул болай диде: "Мөавия чыккач, аны күргәч, Габдулла бин Зөбәер һәм Ибн Сафван шунда ук торып бастылар, [Мөавия] әйтте: "Утырыгыз, мин Аллаһның Илчесенең (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигәнен ишеттем: "Кем кешеләрне аның өчен торырга яратса, җәһәннәмдә аның урынына әзерләнегез". Һәм бу бүлектә Әбү Өмәмәдән хәдис бар. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - Хәсән." Безгә [Хәннәд] безгә [Әбү Усамадан] [Хәбиб бин Асый Сяхидтан] [Әбү Миҗләздән] [Мөавиядән] Пәйгамбәрдән с.г.в. югарыдагы хәдис кебек сөйләде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2680
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسٌ مِنْ الْفِطْرَةِ الِاسْتِحْدَادُ وَالْخِتَانُ وَقَصُّ الشَّارِبِ وَنَتْفُ الْإِبْطِ وَتَقْلِيمُ الْأَظْفَارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Бу турыда безгә [Әл Хәсән бин Әли Әл Хәлләл] һәм башкаларга да әйттеләр, диделәр алар; безгә [Абдурраззак] безгә [Мә'мәр] сөйләде, ул [Әз-Зүһри]дән, [Сәгыйд бин Әл Мусайяб]дан, ул [Әбү Һөрәйрә]дән әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Биш нәрсә сөннәт-фитраны үз эченә ала, атап әйткәндә: гаурәт чәчләрен кыру, сөннәткә утырту, мыекларны кыру, култык асты чәчләрен йолку һәм тырнакларны кисү", - диде Әбу Гайсә; Бу хәдис ышанычлы.
