Imam Tirmidzi : 241
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَاجْتَمَعَ أَبُو حُمَيْدٍ وَأَبُو أُسَيْدٍ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَذَكَرُوا صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكَعَ فَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ كَأَنَّهُ قَابِضٌ عَلَيْهِمَا وَوَتَّرَ يَدَيْهِ فَنَحَّاهُمَا عَنْ جَنْبَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي حُمَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنْ يُجَافِيَ الرَّجُلُ يَدَيْهِ عَنْ جَنْبَيْهِ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр Бундар] әйткән; беҙгә [Әбү Әмир Әл-Аҡди] әйтте; беҙгә [Фөләйх бин Сөләймән] әйтте; беҙгә [Ғаббас бин Сәхл бин Сәғд] һөйләне, ул әйтте; Әбү Хөмәйд, Әбү Өсәйд, Сәһл бин Сәғд һәм Мөхәммәт бин Мәсләмә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм доғаларының үҙенсәлектәрен телгә алып йыйылды. [Әбү Хөмәйд] әйтте; — Мин һеҙҙең барығыҙҙан да яҡшыраҡ пәйғәмбәрҙең доғаларын белгән кешемен. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм баш эйҙе, шунан ҡулдарын бергә тотҡан кеүек тубыҡтарына ҡуйҙы. Ҡулдарын яғынан һуҙып, ҡыбырлатты. Ул әйтте; — Был бүлектә Әнәстән дә тарих бар. Әбү Иса әйтте; Әбү Хөмәйеттең хәҙистәре хәсән сахих. Фән белгестәре тап шуны һайлаған, йәғни рөкүмәт һәм сәждә ҡылғанда ҡулдарын ҡорһағынан ситкә ҡуйырға тейеш».
Imam Tirmidzi : 242
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ يَزِيدَ الْهُذَلِيِّ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَكَعَ أَحَدُكُمْ فَقَالَ فِي رُكُوعِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَقَدْ تَمَّ رُكُوعُهُ وَذَلِكَ أَدْنَاهُ وَإِذَا سَجَدَ فَقَالَ فِي سُجُودِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَقَدْ تَمَّ سُجُودُهُ وَذَلِكَ أَدْنَاهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ عَوْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ لَمْ يَلْقَ ابْنَ مَسْعُودٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ لَا يَنْقُصَ الرَّجُلُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ مِنْ ثَلَاثِ تَسْبِيحَاتٍ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ أَسْتَحِبُّ لِلْإِمَامِ أَنْ يُسَبِّحَ خَمْسَ تَسْبِيحَاتٍ لِكَيْ يُدْرِكَ مَنْ خَلْفَهُ ثَلَاثَ تَسْبِيحَاتٍ وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтте; беҙгә [Ибн Әбү Дзиғбтан] [Исхаҡ бин Йәзид Әл Худзалиҙан] [Әүн бин Абдулла бин Үтбәхтән] [Ибн Мәсғүдтән] хәбәр итте: «Әгәр ҙә һеҙҙең арала берегеҙ баш эйһә һәм үҙенең һүҙҙәрендә; СУБХААНА РАББИАЛ ӘҘИМ -Дан минең Хоҙайыма, Иң Бөйөк- өс тапҡыр һуңынан баш эйеү тамамлана. Ә был – минимум. Шунан сәждә ҡылғанда әйтегеҙ; СУБХААНА РАББИАЛ А'ЛА -Дан минең Раббым Юғары- өс тапҡыр һуңынан баш эйеү тамамлана. Ә был минимум». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Хөдзәйфә һәм Уҡба бин Әмирҙән килгән хәҙистәр бар». Әбү Иса әйтте; — Ибн Мәсғүдтең хәҙисе өҙлөкһөҙ түгел, сөнки Әүн бин Абдуллаһ бин Үтбах Ибнү Мәсғүд менән осрашмаған. Был хәҙисте фән белгестәре ғәмәлдә ҡуллана, улар кешенең рәҡүү һәм сәждә ҡылғанда тәсбих уҡыуын кәметмәүен хуп күрә. Ә был риүәйәт Ғабдуллаһ бин Әл Мөбәрәктән риүәйәт ителгән, ул әйтте; — Мин имамдың биш тапҡыр тәсбих уҡыуын хуп күрәм, уның артындағы кеше өс тапҡыр тәсбих уҡыһын өсөн. Исхаҡ бин Ибраһим да шулай уйлай'.
Imam Tirmidzi : 243
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ عُبَيْدَةَ يُحَدِّثُ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ وَفِي سُجُودِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى وَمَا أَتَى عَلَى آيَةِ رَحْمَةٍ إِلَّا وَقَفَ وَسَأَلَ وَمَا أَتَى عَلَى آيَةِ عَذَابٍ إِلَّا وَقَفَ وَتَعَوَّذَقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ نَحْوَهُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حُذَيْفَةَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ أَنَّهُ صَلَّى بِاللَّيْلِ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә [Әбү Дауыт] әйтте; беҙгә [Сөйбәгә] [Әл-Әғмәсиҙән] былай тип вәғәзләне; Мин [Сәғд бин Үбәйҙәнең] [Әл-Мөстәүридтән] [Шиллә бин Зөфәрҙән] [Хөзәйфә]-нән һөйләгәнен ишеттем, ул бер ваҡыт пәйғәмбәребеҙ менән бергә намаҙ уҡыған, сүкләүҙә ул былай тип уҡыған: «СӨБХӘНӘ РАББИӘЛ ӘҘИМ - Бөйөк Раббымға дан булһын: -Дан булһын минең Раббым Иң Данлы Юғары-'. Һәм ул рәхмәт тураһында һөйләгән аяттан үтмәне, -мәрхәмәт һорап доға ҡылыуҙан туҡтаны, яза тураһында һөйләгән аяттан үтмәне, әгәр ҙә ул туҡтап һыйынмаһа». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ. Беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр] әйтелгән; беҙгә [Ғабдуррахман бин Мәхди] [Сөғбә]нән шундай хәҙисте һөйләгән. Был хәҙис Хөзәйфәнән икенсе төрлө лә риүәйәт ителгән, ул бер ваҡыт пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән намаҙ уҡыған, шунан был хәҙисте телгә алған».
Imam Tirmidzi : 244
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَالْمُعَصْفَرِ وَعَنْ تَخَتُّمِ الذَّهَبِ وَعَنْ قِرَاءَةِ الْقُرْآنِ فِي الرُّكُوعِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ كَرِهُوا الْقِرَاءَةَ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ
беҙгә [Исхаҡ бин Муса Әл Ансари] әйтте; беҙгә һөйләне [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик бин Әнәс] һөйләгән. -сәнәд йүнәлтелгән- беҙгә [Ҡотәйбә] [Мәликтән] [Нәфиғ] [Ибраһим бин Хөнәйн] [Атаһы] [Ғәли бин Әбү Талиб] әйтте; — Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм өндәшкәндә көслө кейем кейеүҙе, буялған кейемдәрҙе, алтын йөҙөктәр кейеүҙе, Ҡөрьән аяттарын уҡыуҙы тыйған. Ул әйтте; «Был бүлектә Ибн Ғаббастан да тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Ғәлиҙән килгән был хәҙис хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән, тәбиғиндәрҙән һәм уларҙан һуңғыларҙан ғилми белгестәрҙең фекере шундай: улар рөкүмәт һәм сәждә ҡылғанда Ҡөрьән аяттарын уҡыуҙы ҡабул ителмәҫлек итеп эшләгәндәр.
Imam Tirmidzi : 245
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ الْبَدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُجْزِئُ صَلَاةٌ لَا يُقِيمُ فِيهَا الرَّجُلُ يَعْنِي صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَرِفَاعَةَ الزُّرَقِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَرَوْنَ أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ مَنْ لَمْ يُقِمْ صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فَصَلَاتُهُ فَاسِدَةٌ لِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُجْزِئُ صَلَاةٌ لَا يُقِيمُ الرَّجُلُ فِيهَا صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ وَأَبُو مَعْمَرٍ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَخْبَرَةَ وَأَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ الْبَدْرِيُّ اسْمُهُ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو
беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйткән; беҙгә [Әбү Мөғәүиә] [Әл-Әл-Әмәсиҙән] [Ғүмәрә бин Ғүмәирҙән] [Әбү Мәғмәрҙән] [Әбү Мәсғүд Әл-Әншәри Әл-Бәҙриҙән] һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Әгәр ҙә кешенең намаҙы тулы булмаясаҡ, әгәр ҙә рәҡүү һәм сәждә ҡылғанда умыртҡа һөйәге тура булмаһа», — тигән. Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Ғәли бин Сәйбән, Әнәс, Әбү Һүрәйрә һәм Рифағә Әз Зүрәкиҙән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Әбү Мәсғүд Әл-Әнсариҙың хәҙистәре хәсәнле. Был хәҙис пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуң килгәндәр араһынан ғалимдар тарафынан ғәмәлгә ашырылған. Кеше баш эйгәндә лә, сәждә ҡылғанда ла умыртҡа һөйәген турайтырға тейеш, тип һанай улар. Имам Шәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ: “Рөкүк ҡылғанда һәм сәждә ҡылғанда арҡаһын турайтмаған кешенең намаҙы боҙола”, – тигән. Был пәйғәмбәребеҙҙең хәҙисенә нигеҙләнә: «Әгәр ҙә кешенең намаҙы тулы булмаясаҡ, әгәр ҙә рәҡүү һәм сәждә ҡылғанда умыртҡа һөйәге тура булмаһа». Әбү Мөтәмирҙең исеме — Абдулла бин Сухбара, ә Әбү Мәсғүд Әл-Әншәри Әл-Бәҙриҙең исеме — Уҡба бин Әмру.
Imam Tirmidzi : 246
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونُ حَدَّثَنِي عَمِّي عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا بَيْنَهُمَا وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ قَالَ يَقُولُ هَذَا فِي الْمَكْتُوبَةِ وَالتَّطَوُّعِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ يَقُولُ هَذَا فِي صَلَاةِ التَّطَوُّعِ وَلَا يَقُولُهَا فِي صَلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا يُقَالُ الْمَاجِشُونِيُّ لِأَنَّهُ مِنْ وَلَدِ الْمَاجِشُونِ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә [Әбү Дауыт Ат Тхайалиси] әйтте; беҙгә [Ғәбдел Әзиз бин Абдулла бин Әбү Сәләмә Әл Мәжисюн] әйтте; миңә [Минең абзыйым] [Ғәбдүррәхмән Әл Әғраждан] [Ғөбәйҙулла бин Әбү Рафиғтан] [Ғәли бин Әбү Талибтан] һөйләне, ул әйтте; — Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам башын күтәргәс: «СӘМИҒӘЛЛӘҺУ ЛИМАН ХӘМИДӘ РАББАНА ЛӘКӘЛ ХӘМДҮ МИЛӘС СӘМӘӘВӘТИ ВА МИЛӘЛ АРДЛИ ВА МИЛӘҘӘҘӘ ВӘЖӘЛЛӘ МӘ БӘЙНӘҺУМА ВА МИЛӘЙӘН МӘ СИЙӘРӘҘЕ -МА МИЛӘЙӘН МӘ СИЙӘРӘЙ ҺӘЙӘРЕҘ. Уны маҡтаусыларҙан. Эй, Раббыбыҙ, күктәрҙең һәм Ерҙең һәм улар араһындағы бөтә маҡтау һәм уларҙан башҡа Һин теләгән бөтә маҡтау Һиңә генә. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ибн Ғүмәр, Ибн Аббас, Ибн Әбү Әүфә, Әбү Джөхәйфә һәм Әбү Сәғит риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Ғәлиҙән килгән был хәҙис хәсән сахих. Ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Был фекерҙе Сәфиғи ҙә ҡабул иткән. Ул әйтте; «Был доғаны фарыз һәм сөннәт намаҙҙарҙа ла уҡырға кәрәк». Ҡайһы бер Куфа халҡы был доғаны сөннәт намаҙҙарҙа уҡый, ә фарыз намаҙҙарҙа уҡымай». Әбү Иса әйтте; — Уны Әл Мәжисүн тип атайҙар, сөнки ул Әл Мәжисүндең улы.
Imam Tirmidzi : 247
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ الْإِمَامُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ الْمَلَائِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنْ يَقُولَ الْإِمَامُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَيَقُولَ مَنْ خَلْفَ الْإِمَامِ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ و قَالَ ابْنُ سِيرِينَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ مَنْ خَلْفَ الْإِمَامِ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ مِثْلَ مَا يَقُولُ الْإِمَامُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ
беҙгә һөйләне [Исхаҡ бин Муса Әл-Ашари] тигән; беҙгә һөйләне [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик] [Сумайҙан] [Әбү Шәлихтән] [Әбү Һүрәйрә]ҙән әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әйтте: «Әгәр имам: «СӘМИҒӘЛЛӘҺУ ЛИМӘН ХӘМИДӘ -Аллаһ Тәғәлә үҙен маҡтағандарҙың маҡтауын ишетһен- тиһә, ти; 'РАББАНА ВА ЛАҠАЛ ХӘМДҮ -Эй, Раббыбыҙ, һәм Һиңә генә бөтә маҡтау-. Сөнки кемдең һүҙе фәрештәнең һүҙенә тура килһә, үткән гонаһтары ғәфү ителер». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Был хәҙис пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуң килгәндәр араһынан ҡайһы бер ғалимдар тарафынан ғәмәлгә ашырылған. Атап әйткәндә, рухани өсөн тәҡдим әйтергә; 'СӘМИ'АЛЛАҺУ ЛИМАН ХӘМИДӘ РАББАНА ВӘ ЛӘКӘЛ ХӘМДҮ -Аллаһ Тәғәлә үҙен маҡтағандарҙың маҡтауын ишетһен. Эй, Раббыбыҙ, һәм Һиңә генә бөтә маҡтау-'. Шунан рухани артындағы кешеләр - йәмәғәт - тигән; 'РАББАНА ВА ЛАКАЛ ХӘМДУ -Эй, Раббыбыҙ, һәм Һиңә генә бөтә маҡтау-'. Был фекерҙе имам Әхмәт тә ҡабул иткән. Ибн Сирин һәм башҡалар әйткән; — Әсәй әйтергә тейеш; 'СӘМИ'АЛЛАҺУ ЛИМАН ХӘМИДӘ РАББАНА ВӘ ЛӘКӘЛ ХӘМДҮ -Аллаһ Тәғәлә үҙен маҡтағандарҙың маҡтауын ишетһен. Эй, Раббыбыҙ, һәм Һиңә генә бөтә маҡтау-. Рухани әйткәнсә'. Был фекерҙе Сәфиғи һәм Исхаҡ та ҡабул иткән.
Imam Tirmidzi : 248
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدَ يَضَعُ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِقَالَ زَادَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ فِي حَدِيثِهِ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَلَمْ يَرْوِ شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُ أَحَدًا رَوَاهُ مِثْلَ هَذَا عَنْ شَرِيكٍ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ وَرَوَى هَمَّامٌ عَنْ عَاصِمٍ هَذَا مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ وَائِلَ بْنَ حُجْرٍ
беҙгә [Сәләмә бин Сәбиб] һәм [Әхмәт бин Ибраһим Әд Дәүрәҡи] һәм [Әл Хәсән бин Али Әл Хүлүәни] һәм [Ғабдулла бин Мөнир] һәм башҡа улар әйткән; беҙгә [Йәзид бин Һарун] әйткән; беҙгә [Шәрик] [Ғәшим бин Ҡулайбтан] [Атаһынан] [Ваил бин Хөжрҙән] вәғәзләне, ул әйтте; «Мин Аллаһ Илсеһе саллаллаһу ғәләйһис-сәләмде сәждәгә киткәндә, тубыҡтарын ҡулдары алдына ҡуйып, торғас, ҡулдарын тубыҡтары алдына күтәргәнен күрҙем». Ул әйтте; «[Әл-Хәсән бин Ғәли] үҙенең хәҙисендә [Йәзид бин Һарун] былай тип өҫтәгән; — Шәрик Әшим бин Ҡулайбтан был хәҙистән башҡа бер ҡасан да риүәйәт итмәгән. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис — хәсән ғәриб, һәм беҙ Шәриҡтән ошондай хәҙис һөйләгән кешене белмәйбеҙ. Был хәҙисте күпселек ғалимдар ғәмәлгә ашыра, улар, кеше тубыҡтарын ҡулдарынан алда ҡуйырға, күтәрелгәндә ҡулдарын тубыҡтарынан алда күтәрергә тейеш, тигән фекерҙә. [Хәммәм] был хәҙисте [Әшимдән] мурсал рәүештә һөйләгән һәм унда Вәил бин Хөжрҙең исемен телгә алмаған.
Imam Tirmidzi : 249
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَسَنٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَعْمِدُ أَحَدُكُمْ فَيَبْرُكُ فِي صَلَاتِهِ بَرْكَ الْجَمَلِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الزِّنَادِ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍٍ الْمَقْبُرِيُّ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Ғабдулла бин Нафиғ] әйтте [Мөхәммәт бин Ғабдулла бин Хәсән] [Әбү Әз Зинадтан] [Әл Әғраждан] [Әбү Һүрәйрә]ҙән әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Намаҙҙа һеҙҙең берегеҙ үкергән дөйә кеүек тубыҡтарын һала», — тигән. Әбү Иса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең был хәҙисе ғәриб кимәлендә, һәм беҙ был хаҡта Әбү Әз Зинадтан ошо юлдан башҡа белмәйбеҙ. Был хәҙис шулай уҡ [Ғабдуллаһ бин Сәғит Әл-Мәҡбүриҙән] [атаһынан] [Әбү Һүрәйрәнән] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт ителгән. Ә Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡатсан һәм башҡалар Абдулла бин Сәғит Әл-Мәҡбуриҙы көсһөҙләндергән.
Imam Tirmidzi : 250
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ سَهْلٍ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا سَجَدَ أَمْكَنَ أَنْفَهُ وَجَبْهَتَهُ مِنْ الْأَرْضِ وَنَحَّى يَدَيْهِ عَنْ جَنْبَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي حُمَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَسْجُدَ الرَّجُلُ عَلَى جَبْهَتِهِ وَأَنْفِهِ فَإِنْ سَجَدَ عَلَى جَبْهَتِهِ دُونَ أَنْفِهِ فَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُجْزِئُهُ وَقَالَ غَيْرُهُمْ لَا يُجْزِئُهُ حَتَّى يَسْجُدَ عَلَى الْجَبْهَةِ وَالْأَنْفِ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр Бундар] әйткән; беҙгә [Әбү Әмир Әл-Аҡди] әйтте; беҙгә [Фөләйх бин Сөләймән] әйтте; миңә [Ғаббас бин Сәхл] [Әбү Хөмәйд Әс Сәғиди] әйткән; «Сәждә ҡылғанда Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм танауын һәм маңлайын ергә ҡыҫып, ике ҡулын янынан алыҫлаштырып, ике аламаһын ике елкәһенә параллель итеп ҡуйҙы». Ул әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Ибн Ғаббас, Ваил бин Хөжр һәм Әбү Сәғиттән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; Әбү Хөмәйеттең хәҙистәре хәсән сахих. Ғалимдар ошо хәҙисте ғәмәлгә ашыра, йәғни кеше танауын һәм маңлайын бергә ҡуйырға тейеш. Әгәр ҙә ул маңлайына ғына тейһә, танауына теймәһә, тимәк, ҡайһы бер ғалимдар был етә, тиҙәр. Ә башҡалар, танауына һәм маңлайына сәждә ҡылғансы, был етерлек түгел, тигән.
Imam Tirmidzi : 251
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَقُلْتُ لِلْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ أَيْنَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضَعُ وَجْهَهُ إِذَا سَجَدَ فَقَالَ بَيْنَ كَفَّيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي حُمَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ تَكُونَ يَدَاهُ قَرِيبًا مِنْ أُذُنَيْهِ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Хәфш бин Ғиятс] [Әл-Хаджаждан] [Әбү Исхаҡтан] һөйләне, ул әйтте; — Мин [Әл-Барра бин Ғәзибтән] һораным; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм сәждә ҡылғанда йөҙөн ҡайҙа ҡуйған?» — тип яуап бирҙе ул: «Ике аламаһы араһында». Ул әйтте; «Был сүрәлә Вәил бин Хөжр һәм Әбү Хөмәйдтән дә хәҙистәр бар». Әбү Иса әйтте; 'Хәҙис Әл Барра' хәсән шаһих ғәриб дәрәжәһе. Ә был ҡайһы бер ғалимдар һайлауы, атап әйткәндә, ике ҡул ике ҡолаҡҡа яҡын булырға тейеш’.
Imam Tirmidzi : 252
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَجَدَ الْعَبْدُ سَجَدَ مَعَهُ سَبْعَةُ آرَابٍ وَجْهُهُ وَكَفَّاهُ وَرُكْبَتَاهُ وَقَدْمَاهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْعَبَّاسِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Бәкер бин Мудлар] [Ибнү Әл Хадтан] [Мөхәммәт бин Ибраһимдан] [Әмир бин Сәғд бин Әбү Вәҡәштән] [Әл Ғәббәс бин Ғәбдел Мөтәлибтән] һөйләне, ул Аллаһ Рәсүленең саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткәнен ишеткәнен: йөҙө, ҡул аламаҡтары, тубыҡтары һәм аяҡ табандары'. Ул әйтте; «Был сүрәлә Ибн Ғәббәс, Әбү Һүрәйрә, Джәбир һәм Әбү Сәғит риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Әл-Ғаббастың был хәҙисе хәсәм сахих. Был хәҙисте фән белгестәре ғәмәлдә ҡуллана.
Imam Tirmidzi : 253
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأُمِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ وَلَا يَكُفَّ شَعْرَهُ وَلَا ثِيَابَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Хәммәт бин Зәид] [Ғәмру бин Динарҙан] [Сәүстән] [Ибн Ғаббастан] һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙгә ете һөйәккә сәждә ҡылырға, сәсте лә, кейемде лә тотмаҫҡа бойоролған». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Imam Tirmidzi : 254
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَقْرَمِ الْخُزَاعِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنْتُ مَعَ أَبِي بِالْقَاعِ مِنْ نَمِرَةَ فَمَرَّتْ رَكَبَةٌ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يُصَلِّي قَالَ فَكُنْتُ أَنْظُرُ إِلَى عُفْرَتَيْ إِبْطَيْهِ إِذَا سَجَدَ أَيْ بَيَاضِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ بُحَيْنَةَ وَجَابِرٍ وَأَحْمَرَ بْنِ جَزْءٍ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي أُسَيْدٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ وَالْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَعَدِيِّ بْنِ عَمِيرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَحْمَرُ بْنُ جَزْءٍ هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ حَدِيثٌ وَاحِدٌ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَقْرَمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ وَلَا نَعْرِفُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَقْرَمَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَرْقَمَ الزُّهْرِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ كَاتِبُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ
беҙгә [Әбү Ҡурайб] әйтте; беҙгә [Әбү Халид Әл Әхмәр] [Дәүд бин Ҡайстан] [Өбәйҙулла бин Абдулла бин Әл Әкрәм Әл Хузаи] [Атаһы] тарафынан һөйләне, ул әйтте; «Мин атайым менән Нәмирәлә бер баҫыуҙа инем, шунан Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм намаҙ уҡып торғанда бер төркөм үтеп китте». Ул әйтте; — Сәждәгә киткәндә ҡултыҡ аҫты эсенең аҡлығын күрҙем. Ул әйтте; Был сүрәлә шулай уҡ Ибн Ғәббәс, Ибн Бөһәйнә, Джәбир, Әхмәр бин Джази, Мәймүнә, Әбү Хөмәйд, Әбү Мәсғүди, Әбү Үсәйд, Сәхл бин Сәғд, Мөхәммәт бин Мәсләмә, Әл-Барра бин Әзиб, Әҙиә бин Әҙиә бин риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Ғабдуллаһ бин Әл-Әркәмдең хәҙисе Хәсән, беҙ быны Дауыт бин Ҡаистың хәҙисенән башҡа белмәйбеҙ. Ә беҙ шулай уҡ был хәҙистән башҡа пәйғәмбәребеҙҙән Абдулла бин Әл Әркәмдең тарихын белмәйбеҙ. Пәйғәмбәребеҙ сәхәбәләренән күпселек ғалимдар был хәҙисте үтәй. Шул арала Абдулла бин Әл Әркәм Әз Зөһри үҙе лә пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һәм яҙыусы Әбү Бәкер Әш Шиддиҡтың дуҫы була.
Imam Tirmidzi : 255
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَجَدَ أَحَدُكُمْ فَلْيَعْتَدِلْ وَلَا يَفْتَرِشْ ذِرَاعَيْهِ افْتِرَاشَ الْكَلْبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِبْلٍ وَأَنَسٍ وَالْبَرَاءِ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاعْتِدَالَ فِي السُّجُودِ وَيَكْرَهُونَ الِافْتِرَاشَ كَافْتِرَاشِ السَّبُعِ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Әбү Мөғәүиә] [Әл-Ғәмәсиҙән] [Әбү Суфьяндан] [Джәбирҙән] пәйғәмбәребеҙҙең: «Һеҙҙең берегеҙ сәждәгә киткәс, тигеҙлектә булһын, ҡулдарын эт йөҙө кеүек йөҙтүбән һалмаһын», — тип әйткән. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Абдуррахман бин Сибл, Әнәс, Әл-Бәррә, Әбү Хөмәйд һәм Ғәйсә» хәҙистәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Джәбирҙең был хәҙисе хәсән сахих. Был хәҙисте фән белгестәре ғәмәлдә ҡуллана, улар сәждә ҡылғанда I'tidal - баланслы - һайлай һәм ҡырағай хайуан кеүек эйелгән позицияны үҙ өҫтөнә ала'.
Imam Tirmidzi : 256
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَال سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَبْسُطَنَّ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ فِي الصَّلَاةِ بَسْطَ الْكَلْبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә [Әбү Дауыт] әйтте; беҙгә [Сөғбәгә] [Ҡатаданан] хәбәр итте, тине; — Мин [Әнәс] әйткәнен ишеттем; «Аллаһ Рәсүле ғәләйһис-сәләм: «Сәждә ҡылғанда берегеҙ тигеҙ булһын, йоҙроҡтарҙы эт кеүек йәймәгеҙ», — тигән. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Imam Tirmidzi : 257
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِوَضْعِ الْيَدَيْنِ وَنَصْبِ الْقَدَمَيْنِقَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَقَالَ مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِوَضْعِ الْيَدَيْنِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِوَضْعِ الْيَدَيْنِ وَنَصْبِ الْقَدَمَيْنِ مُرْسَلٌ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ وُهَيْبٍ وَهُوَ الَّذِي أَجْمَعَ عَلَيْهِ أَهْلُ الْعِلْمِ وَاخْتَارُوهُ
беҙгә [Ғабдулла бин Абдуррахман] әйткән; беҙгә хәбәр итте [Мөғәллә бин Әсәд] тигән; беҙгә [Вуһайб] [Мөхәммәт бин Әжлән] [Мөхәммәт бин Ибраһим] [Әмир бин Сәғәт бин Әбү Ваҡҡас] [Атаһы] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ике ҡулды ла бергә ҡуйып, аяҡ табандарын турайтырға ҡушты». Абдулла әйтте; — [Мөғәллә бин Әсәд] тигән; «Беҙгә [Хәммәт бин Мәсғәҙә] [Мөхәммәт бин Әжләндән] [Мөхәммәт бин Ибраһимдан] [Әмир бин Сәғдтән] әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ике ҡулын да бергә ҡуйырға ҡушты... шунан һуң хәҙисте телгә алды, тик унда телгә алманы, атаһынан». Әбү Иса әйтте; ' [Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡастан] һәм башҡалар [Мөхәммәт бин Әжләндән] [Мөхәммәт бин Ибраһимдан] [Әмир бин Сәғдтән] риүәйәт иткәндәр әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ике ҡулды ла бергә ҡуйып, аяҡ табандарын турайтырға ҡушты». Был хәҙис мурсал, әммә Вухаиб хәҙисенә ҡарағанда дөрөҫөрәк. Ә был ғилми белгестәрҙең килешелеүе һәм һайлауы».
Imam Tirmidzi : 258
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَكَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَكَعَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ وَإِذَا سَجَدَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السُّجُودِ قَرِيبًا مِنْ السَّوَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
беҙгә һөйләне [Әхмәт бин Мөхәммәт бин Муса Әл Мәүәрзи] тигән; беҙгә хәбәр итте [Ғабдулла бин Әл Мөбәрәк] тигән; беҙгә [Сөйөбә] [Әл-Хәкәмдән] [Әбдүррәхмән бин Әбү Ләйләнән] [Әл-Бара бин Әзибтән] хәбәр итте, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм намаҙ уҡығанда, рәҡүү, рәҡүҙән башты күтәреү, сәждәгә барыу һәм сәждәнән башты күтәреү оҙайлылығы бер үк тиерлек булған». Ул әйтте; — Был бүлектә Әнәстең тарихы ла бар. Ул әйтте; — Беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр] әйтелгән; беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр] әйтте; беҙгә [Сөғбә] [Әл-Хәкәмдән] хәҙистәгесә һөйләгән». Әбү Иса әйтте; «Әл-Бара хәҙис» - хәсән сахих. Был хәҙисте фән белгестәре ғәмәлдә ҡуллана.
Imam Tirmidzi : 259
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ حَدَّثَنَا الْبَرَاءُ وَهُوَ غَيْرُ كَذُوبٍ قَالَكُنَّا إِذَا صَلَّيْنَا خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ لَمْ يَحْنِ رَجُلٌ مِنَّا ظَهْرَهُ حَتَّى يَسْجُدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَسْجُدَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَمُعَاوِيَةَ وَابْنِ مَسْعَدَةَ صَاحِبِ الْجُيُوشِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ أَهْلُ الْعِلْمِ إِنَّ مَنْ خَلْفَ الْإِمَامِ إِنَّمَا يَتْبَعُونَ الْإِمَامَ فِيمَا يَصْنَعُ لَا يَرْكَعُونَ إِلَّا بَعْدَ رُكُوعِهِ وَلَا يَرْفَعُونَ إِلَّا بَعْدَ رَفْعِهِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ فِي ذَلِكَ اخْتِلَافًا
беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр] әйткән; беҙгә [Ғабдуррахман бин Мәхди] әйткән; беҙгә [Суфьян] [Әбү Исхаҡтан] [Ғабдулла бин Йәзидтән] әйтте; беҙгә [Әл-Бара`] һөйләне һәм ул ялғансы түгел. Ул әйтте; — Әгәр ҙә беҙ Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләмдең артынан намаҙ уҡыһаҡ һәм ул рөкүҙән башын күтәрһә. Шулай итеп, беребеҙ ҙә Аллаһ Рәсүле (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) сәждәгә киткәнсе таянысын төшөрмәнек - баш эймәнек, унан һуң беҙ ҙә сәждә ҡылдыҡ. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Әнәс, Мөғәвиә, Ибн Мәсғәҙә һәм Әбү Һүрәйрә риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; «Әл-Бара хәҙис» - хәсән сахих. Был фекерҙе ғилми белгестәр ҡабул итә, мәкмүм эйәреп бара - бөтә нәмә - имам тарафынан эшләнә, ул имам баш эймәйенсә баш эймәҫкә һәм имам башын күтәрмәйенсә баш күтәрмәҫкә тейеш. Ә беҙ бер ниндәй ҙә бәхәстәр йәки бындай нәмәләр тапманыҡ».
Imam Tirmidzi : 260
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَلِيُّ أُحِبُّ لَكَ مَا أُحِبُّ لِنَفْسِي وَأَكْرَهُ لَكَ مَا أَكْرَهُ لِنَفْسِي لَا تُقْعِ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَلِيٍّ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ وَقَدْ ضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْحَارِثَ الْأَعْوَرَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ الْإِقْعَاءَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
беҙгә [Ғабдулла бин Абдуррахман] әйткән; беҙгә хәбәр итте [Өбәйҙуллаһ бин Муса] әйтте; беҙгә [Исраил] [Әбү Исхаҡтан] [Әл-Харистан] [Ғәлиҙән] һөйләне, тине; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм миңә: «Эй, Ғәли, мин һинең өсөн бер нәмәне үҙем өсөн яратҡан кеүек яратам, һиңә ҡағылған нәмәне, әгәр ҙә минең башыма булһа, нәфрәт итер инем, шулай нәфрәт итәм, шуға күрә ике сәждә араһында өндәшмә», — тине. Әбү Иса әйтте; «Был хәҙисте беҙ Ғәли хәҙисенән Әбү Исхаҡ риүәйәт иткән хәҙистән, Әл-Харистан, Ғәлиҙән башҡа белмәйбеҙ. Әммә ҡайһы бер ғалимдар Әл Харитс Әл Әғүәрҙе көсһөҙләндерә. Күп ғалимдар был хәҙисте ғәмәлдә ҡуллана, улар грохочущий позицияһын раҫлай тип’. Әбү Иса әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәйсиә, Әнәс һәм Әбү Һүрәйрә»нән килгән хәҙистәр ҙә бар.