Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2561
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ قَالَ لِأَخِيهِ كَافِرٌ فَقَدْ بَاءَ بِهِ أَحَدُهُمَاهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ بَاءَ يَعْنِي أَقَرَّ
Безгә [Кутайбә]дән, [Мәликтән], [Абдуллаһ бин Динардан], [Ибн Гомәрдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән, ул болай диде: «Кем үзенең мөселман кардәшенә: «Әй, кәферләр», – дип әйтсә, икесенең берсе – имансызлар урынын алган була». Бу – хәдис, ә «бәә»нең мәгънәсе – «акарра» – «биләү».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2562
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَدَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلِيٍّ وَطَلْحَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْت ابْنَ أَبِي عُمَرَ يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ كَانَ ثِقَةً مَأْمُونًا فِي الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالصُّنَابِحِيُّ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ هَذَا فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ قَبْلَ نُزُولِ الْفَرَائِضِ وَالْأَمْرِ وَالنَّهْيِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَوَجْهُ هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ أَهْلَ التَّوْحِيدِ سَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَإِنْ عُذِّبُوا بِالنَّارِ بِذُنُوبِهِمْ فَإِنَّهُمْ لَا يُخَلَّدُونَ فِي النَّارِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ النَّارِ مِنْ أَهْلِ التَّوْحِيدِ وَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَإِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ فِي تَفْسِيرِ هَذِهِ الْآيَةِ{ رُبَمَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كَانُوا مُسْلِمِينَ }قَالُوا إِذَا أُخْرِجَ أَهْلُ التَّوْحِيدِ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُوا الْجَنَّةَ وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كَانُوا مُسْلِمِينَ
Кутайбә безгә Ибн Әҗланнан, Мөхәммәд ибн Яхъя ибн Хәббаннан, Ибн Мөхәйриздән, Әш Шунабиһидән, Убада ибн Әш Шамиттан болай дип сөйләде: Мин үлем чигендә яткан Убада ибн Әш Шамит янына бардым һәм еладым, шуңа күрә ул әйтте: "Тынычлан, ни өчен елыйсың? Аллаһ белән ант итәм, әгәр мин шәһит булып үлсәм, мин синең өчен шаһитлек бирермен, һәм әгәр миңа кабул ителгән шәфәгать бирелсә, мин синең өчен шәфәгать кылырмын, һәм әгәр көчем җитсә, мин сиңа файда китерермен". Аннары ул әйтте: "Аллаһ белән ант итәм, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) дан ишеткән бер генә хәдис тә юк, мин аны сиңа бер хәдистән башка сөйләдем, ләкин хәзер мин аны сиңа сөйләрмен, һәм чыннан да үлемем якынлашты". Мин Аллаһ илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигәнен ишеттем: "Кем Аллаһтан башка гыйбадәткә лаеклы илаһ юклыгына һәм Мөхәммәд Аллаһның илчесе булуына шаһитлек бирсә, Аллаһ аңа җәһәннәмне харам итәр". Хәдистә бу бүлек шулай ук Әбу Бәкер, Гомәр, Госман, Али, Талха, Җәбир, Ибн Гомәр һәм Зәйд бин Халидтан да риваять ителә. Ул болай ди: "Мин Ибн Әби Гомәрнең болай дигәнен ишеттем, мин Ибн Уяйнәнең болай дигәнен ишеттем: Мөхәммәд бин Әҗлан хәдистә ышанычлы цикка. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис - бу санад линиясеннән алынган хәсән-шәһих гариб хәдис. Шул ук вакытта, әш-Шунабиһи Абдуррахман бин Усайла Әбу Габдулла иде, һәм әз-Зүһридән Пәйгамбәрнең (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) сүзләре турында сораганнары риваять ителә: "Кем Аллаһтан башка гыйбадәткә лаеклы илаһ юк" дип әйтсә, ул һичшиксез җәннәткә керәчәк". Шуңа күрә ул болай дип аңлатты: «Бу хәдис Исламның башыннан, фарыз гыйбадәтләр, боерыклар һәм тыюлар кимегәнче үк язылган». Әбу Гайсә болай дигән: «Кайбер галимнәр фикеренчә, бу хәдиснең постулат ягы шунда: бер Аллаһы Тәгаләгә ышанучы кешеләр җәннәткә керәчәкләр, хәтта гөнаһлары өчен җәһәннәмдә җәзалансалар да, ләкин алар мәңге җәһәннәмдә калмаячаклар». Һәм Абдуллаһ бин Мәсъуд, Әбу Зәр, Имран бин Хөсәен, Җәбир бин Абдуллаһ, Ибн Аббас, Әбу Сәгыйд әл-Худри һәм Әнәс бин Мәлик Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән риваять ителгән: «Берничә кеше бер Аллаһы Тәгаләгә ышанучы белгечләрдән чыгып, җәннәткә керәчәк». Сәгыйд бин Җүбәйр, Ибраһим ән-Нәхәи, һәм бу аятьне тәфсирләгәндә табииннардан бер генә кеше генә түгел, ә шулай риваять ителгән: «Кәферләр ахирәттә еш кына бу дөньяда мөселман булуларын теләрләр». -С.С. 15: 2- Алар болай дип тәфсир итәләр: «Бервакыт бер Аллаһка ышанучылар җәһәннәмнән чыгарылып, җәннәткә кертелсәләр, кәферләр мөселман булуларын теләрләр».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2563
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنْ لَيْثِ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَعَافِرِيِّ ثُمَّ الْحُبُلِيِّ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ سَيُخَلِّصُ رَجُلًا مِنْ أُمَّتِي عَلَى رُءُوسِ الْخَلَائِقِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَنْشُرُ عَلَيْهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ سِجِلًّا كُلُّ سِجِلٍّ مِثْلُ مَدِّ الْبَصَرِ ثُمَّ يَقُولُ أَتُنْكِرُ مِنْ هَذَا شَيْئًا أَظَلَمَكَ كَتَبَتِي الْحَافِظُونَ فَيَقُولُ لَا يَا رَبِّ فَيَقُولُ أَفَلَكَ عُذْرٌ فَيَقُولُ لَا يَا رَبِّ فَيَقُولُ بَلَى إِنَّ لَكَ عِنْدَنَا حَسَنَةً فَإِنَّهُ لَا ظُلْمَ عَلَيْكَ الْيَوْمَ فَتَخْرُجُ بِطَاقَةٌ فِيهَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فَيَقُولُ احْضُرْ وَزْنَكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ مَا هَذِهِ الْبِطَاقَةُ مَعَ هَذِهِ السِّجِلَّاتِ فَقَالَ إِنَّكَ لَا تُظْلَمُ قَالَ فَتُوضَعُ السِّجِلَّاتُ فِي كَفَّةٍ وَالْبِطَاقَةُ فِي كَفَّةٍ فَطَاشَتْ السِّجِلَّاتُ وَثَقُلَتْ الْبِطَاقَةُ فَلَا يَثْقُلُ مَعَ اسْمِ اللَّهِ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَامِرِ بْنِ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Абдуллаһ] [Ләйтс бин Сагъд] безгә [Әмир бин Яхъя] [Әбу Абдуррахман әл-Мәафири әл-Хубули] сөйләде ул болай диде: Мин [Абдуллаһ бин Әмрү бин әл-Әш] әйткәнен ишеттем, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Чыннан да, Аллаһ минем өммәтемнән бер кешене Кыямәт көнендә кешеләр алдында коткарачак", - диде, аннары ул алдына зур дәфтәр ачты, һәр зур дәфтәр күз күрерлек киңлектә иде, аннары ул әйтте: "Син моның берәр нәрсәсен инкарь итәсеңме? Кеше гамәлләрен саклаучы язучыларым сине җәберлиме?" Ул җавап бирде: "Юк, Раббым". Аллаһ сорый: "Яман гамәлләрең өчен синең сәбәпләрең бармы?" Ул җавап бирде: "Юк, Раббым". Аллаһ әйтә: "Юк, әлбәттә, синең Безнең белән яхшылык бар, шуңа күрә бүген сиңа каршы бернинди золым юк". Аннары изге гамәл картасы чыкты, анда болай дип язылган иде: Мин Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юклыгына шаһитлек бирәм, һәм Мөхәммәд Аның колы һәм илчесе дип шаһитлек бирәм. Шуннан соң Аллаһ әйтте: "Сәдакаңны китер!" - ди ул. "Йә Раббым, бу бер сәдака картасы бу зур дәфтәр белән чагыштырганда нәрсә аңлата?" Аллаһ әйтте: "Чыннан да, сиңа золым кылынмас". Пәйгамбәр дәвам итте: "Ул чакта бер якка зур дәфтәр куй, ә сәдака карталары икенче якка куелсын, аннары зур дәфтәр җиңел - үлчәү - ә сәдака карталары авыр, шуңа күрә Аллаһ исеменнән дә авыррак бернәрсә дә юк". Әбү Гайсә әйтте: "Бу - хәсән гариб хәдис. Бу безгә [Кутайбәгә], бу безгә [Ибн Ләһи'ә], [Әмир бин Яхъя] тарафыннан шундый сәнәд белән әйтелгән, шундый хәдис.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2564
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَفَرَّقَتْ الْيَهُودُ عَلَى إِحْدَى وَسَبْعِينَ أَوْ اثْنَتَيْنِ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً وَالنَّصَارَى مِثْلَ ذَلِكَ وَتَفْتَرِقُ أُمَّتِي عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ فِرْقَةًوَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [әл Хөсәен ибн Һураис Әбу Аммар]га [әл Фәзл ибн Муса] безгә [Мөхәммәд ибн Әмрдән], [Әбу Сәләмәдән], [Әбу Һөрәйрәдән] Аллаһның Рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигән: «Яһүдләр җитмеш бер яки җитмеш ике мәзһәбкә бүленгән. Христианнар да шулай. Минем өммәтем җитмеш өч мәзһәбкә бүленгән». Хәдиснең бу бүлегендә шулай ук Сәгъд, Абдулла ибн Әмр һәм Әуф ибн Мәликтан да риваять ителә. Әбу Гайсә болай диде: «Әбу Һөрәйрәнең хәдисе хәсән-сәхих хәдис».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2565
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادٍ الْأَفْرِيقِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى أُمَّتِي مَا أَتَى عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ حَذْوَ النَّعْلِ بِالنَّعْلِ حَتَّى إِنْ كَانَ مِنْهُمْ مَنْ أَتَى أُمَّهُ عَلَانِيَةً لَكَانَ فِي أُمَّتِي مَنْ يَصْنَعُ ذَلِكَ وَإِنَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ تَفَرَّقَتْ عَلَى ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ مِلَّةً وَتَفْتَرِقُ أُمَّتِي عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ مِلَّةً كُلُّهُمْ فِي النَّارِ إِلَّا مِلَّةً وَاحِدَةً قَالُوا وَمَنْ هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا أَنَا عَلَيْهِ وَأَصْحَابِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مُفَسَّرٌ لَا نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә сөйләде [Мәхмүд бин Гайлан] безгә сөйләде [Әбу Дауд Әл-Хәфәри] безгә сөйләде [Суфиян Әс Цаури]дан [Абдуррахман бин Зияд Әл-Африки]дан [Абдуллаһ бин Язид]дан [Абдуллаһ бин Амру]дан ул әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Минем өммәтемә, Исраил балаларына сандал белән сандал тигезлеге кебек нәрсә киләчәк, әгәр алар арасында - Исраил балалары арасында - үз анасына ачыктан-ачык җенси золым кылучы кеше булса, минем өммәтем арасында да шулай эшләүчеләр булачак, чыннан да Исраил балалары җитмеш ике төркемгә бүленәчәк, һәм минем өммәтем җитмеш өч төркемгә бүленәчәк, аларның барысы да җәһәннәмгә керәчәк, бер төркемнән кала», - дип сорадылар сәхабәләрдән: «Алар кемнәр, әй Аллаһның Илчесе?» - дип сорадылар. Ул җавап бирде: «Алар - мин һәм минем сәхабәләрем нык тота торган төркем». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис – Хәсән Гариб Мөфәссар, без аны мондый рәвештә белмибез, мәсәлән, сәнәд юлларыннан гына беләбез».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2566
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَلَقَ خَلْقَهُ فِي ظُلْمَةٍ فَأَلْقَى عَلَيْهِمْ مِنْ نُورِهِ فَمَنْ أَصَابَهُ مِنْ ذَلِكَ النُّورِ اهْتَدَى وَمَنْ أَخْطَأَهُ ضَلَّ فَلِذَلِكَ أَقُولُ جَفَّ الْقَلَمُ عَلَى عِلْمِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Әл Хәсән бин Арафә] безгә [Исмәгыйль бин Айяси]дән [Яхья бин Әбу Әмру Аси Сяйбани]дән [Абдуллаһ бин әд-Дәйләми] сөйләде ул болай диде: Мин [Абдуллаһ бин Әмру] әйткәнен ишеттем, мин Аллаһның Илчесенең салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: «Чыннан да, Аллаһ Үзенең мәхлукларын караңгылыкта яратты, аннары аларга Үзенең нурын бирде, шуңа күрә аңа яктылыкның бер өлеше төшсә, ул яктылыкны алачак, ә аңа яктылыкның бер өлеше төшмәсә, ул югалачак». Шуңа күрә мин әйтәм: «Аллаһның белеме нигезендә каләм корыды». Әбу Гайсә әйтте: «Бу Хәсәннең хәдисе».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2567
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّهُ عَلَيْهِمْ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلَوْا ذَلِكَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ
Безгә сөйләгән [Мәхмүд бин Гайлан] безгә сөйләгән [Әбу Әхмәд] безгә сөйләгән [Суфиян], [Әбу Исхак], ['Әмру бин Мәймун], [Мөгаз бин Җәбәл] ул әйтте: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Аллаһның коллары өстендә нинди хаклары барлыгын беләсезме?" Мин җавап бирдем: "Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә". Ул әйтте: "Аллаһның алар өстендәге хакы - Аңа гыйбадәт кылулары һәм Аңа бернәрсәне дә тиңдәш кылмаулары". Ул сорады: "Әгәр алар моны эшләгән булсалар, Аллаһта аларның нинди хаклары бар?" Мин җавап бирдем: "Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә". Ул әйтте: "Аллаһ аларны җәзаламасын өчен". Бу - чын хәдис, һәм ул бер генә иснәд белән дә түгел, ә Мугаз бин Җәбәлдән дә риваять ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2568
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ وَالْأَعْمَشِ كُلُّهُمْ سَمِعُوا زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَبَشَّرَنِي فَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Давыт] безгә [Шугъба] [Хәбиб бин Әби Сабит] һәм [Габдел Азиз бин Руфаидан] һәм [әл-А'маси] сөйләгән. Аларның һәрберсе [Зәйд бин Вахб]ның [Әбу Дәрдә]дән Рәсүлүллаһның салләллаһу галәйһи вәссәламнең: "Миңа Җәбраил килде, һәм ул миңа шатлыклы хәбәр бирде, ул миңа Аллаһка бернәрсәне дә тиңдәш кылмыйча үлгән кеше җәннәткә керәчәк дип әйтте", - дигәнен ишеткәннәр. Мин: "Зина кылса һәм урласа да?" - дип сорадым. Ул: "Әйе", - диде. Әбу Гайсә: "Бу - чын Хәсән хәдис. Хәдистә бу бүлек Әбу әд-Дәрдәдән дә китерелгән", - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2569
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِوَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَمُعَاوِيَةَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әли бин Хөҗр] безгә [Исмәгыйль бин Җәгъфәр] миңа [Абдулла бин Сәгыйд бин Әби Хинд] [әтисеннән] [Ибн Аббас] Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең: «Аллаһ кемгә яхшылык теләсә, аны диндә аңлар», – дигәнен сөйләделәр. Бу бүлектә шулай ук Гомәр, Әбү Һөрәйрә һәм Мөавиядән дә риваять ителә. Хәдис Бу – ышанычлы Хәсән хәдис.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2570
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Усама]дан [Әл-А'масидан] [Әбу Салихтан] [Әбу Һөрәйрәдән] ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Кем гыйлем эзләп юлдан барса, Аллаһ аңа җәннәткә керүне җиңеләйтер". Әбу Гайсә болай диде: "Бу - Хәсән хәдисе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2571
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ الْعَتَكِيُّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الرَّازِيِّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَرَجَ فِي طَلَبِ الْعِلْمِ كَانَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ فَلَمْ يَرْفَعْهُ
Безгә [Нәхср бин Әли] сөйләде ул әйтте, безгә [Хәлид бин Язид Әл-Атаки] әйтте, ул [Әбу Җәгъфәр Әр-Разидан] [Әр-Рабиъ бин Әнәстан] [Әнәс бин Мәликтән] әйтте ул әйтте; Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Кем белем алырга чыкса, ул кайтканчы Аллаһ юлында була". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән гариб, кайбер риваятьчеләр аны риваять иткәннәр, ләкин аңлатмаганнар".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2572
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُعَلَّى حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ خَيْثَمَةَ عَنْ أَبِي دَاوُدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَخْبَرَةَ عَنْ سَخْبَرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ كَانَ كَفَّارَةً لِمَا مَضَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ ضَعِيفُ الْإِسْنَادِ أَبُو دَاوُدَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَلَا نَعْرِفُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَخْبَرَةَ كَبِيرَ شَيْءٍ وَلَا لِأَبِيهِ وَاسْمُ أَبِي دَاوُدَ نُفَيْعٌ الْأَعْمَى تَكَلَّمَ فِيهِ قَتَادَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ
Безгә [Мөхәммәд бин Хөмәйд әр Рази] безгә [Мөхәммәд бин Әл-Му'алла] безгә [Зияд бин Хайтсамаһ]дан [Әбу Дауд]дан [Абдуллаһ бин Сяхбарадан] [Сяхбарадан] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән ул болай диде: "Кем гыйлем эзләсә, ул аның үткән гөнаһлары өчен каффарат була". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис сәнәд зәиф, чөнки Әбу Дауд бу хәдистә көчсезләнгән, һәм без Габдуллаһ бин Сяхбараның зур әйбере булганын белмибез, аның әтисе дә белми. Әбу Даудның исеме - Нуфаи әл-А'ма. Бу хакта Катада гына сөйләми".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2573
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ بُدَيْلِ بْنِ قُرَيْشٍ الْيَامِيُّ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ زَاذَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سُئِلَ عَنْ عِلْمٍ عَلِمَهُ ثُمَّ كَتَمَهُ أُلْجِمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِلِجَامٍ مِنْ نَارٍوَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Әхмәд бин Будәйл бин Кураеш әл-Йәмийү әл-Куфи], [Абдуллаһ бин Нумәйр], [Умара бин Задзан], [Али бин әл-Хәкәм], ['Ата'], [Әбу Һөрәйрә], ул болай диде: Аллаһның Рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Кемнән белгән гыйлеме турында соралса, аннары ул аны яшерсә, Кыямәт көнендә җәһәннәм камчысы белән кадакланыр". Һәм шул бүлектә Җәбир һәм Габдуллаһ бин Әмрудан да риваять ителде, Әбу Гайсә әйтте: "Әбу Һөрәйрәнең хәдисе - хәсән хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2574
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَارُونَ الْعَبْدِيِّ قَالَكُنَّا نَأْتِي أَبَا سَعِيدٍ فَيَقُولُ مَرْحَبًا بِوَصِيَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ النَّاسَ لَكُمْ تَبَعٌ وَإِنَّ رِجَالًا يَأْتُونَكُمْ مِنْ أَقْطَارِ الْأَرَضِينَ يَتَفَقَّهُونَ فِي الدِّينِ فَإِذَا أَتَوْكُمْ فَاسْتَوْصُوا بِهِمْ خَيْرًاقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ كَانَ شُعْبَةُ يُضَعِّفُ أَبَا هَارُونَ الْعَبْدِيَّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مَا زَالَ ابْنُ عَوْنٍ يَرْوِي عَنْ أَبِي هَارُونَ الْعَبْدِيِّ حَتَّى مَاتَ وَأَبُو هَارُونَ اسْمُهُ عُمَارَةُ بْنُ جُوَيْنٍ
Безгә [Суфиян бин Ваки] сөйләде, безгә [Әбу Дауд әл-Хәфәри] сөйләде, [Суфиян] әйтте, [Әбу Һарун әл-Әбди] әйтте: Без [Әбу Сәгыйд] янына килдек, һәм ул безне сәламләп: «Рәсулуллаһ галәйһиссәламнең васыятенә рәхим итегез, әлбәттә, Рәсүлуллаһ галәйһиссәлам әйтте: «Чыннан да, кешеләр сезгә иярәләр, һәм чыннан да, кешеләр дөньяның төрле почмакларыннан дин өйрәнергә киләләр, шуңа күрә алар сезгә килсәләр, аларга яхшылыкны васыять итегез», – диде. Әбу Гайсә әйтте, Әли бин Абдулла әйтте, Яхья бин Сәгыйд әйтте: «Шөгъбә Әбу Һарун әл-Әбдине көчсезләндерде», – диде Яхья бин Сәгыйд; «Ибн Әун үлгәнче Әбу Һарун әл-Әбдидән риваять кылуын дәвам итте. Әбу Һарунның исеме Өмәрә бин Җувайн».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2575
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ أَبِي هَارُونَ الْعَبْدِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَأْتِيكُمْ رِجَالٌ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ يَتَعَلَّمُونَ فَإِذَا جَاءُوكُمْ فَاسْتَوْصُوا بِهِمْ خَيْرًاقَالَ فَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ إِذَا رَآنَا قَالَ مَرْحَبًا بِوَصِيَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي هَارُونَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Нух бин Кайс]дан [Әбу Һарун әл-Әбдидән] [Әбу Сәгыйд әл-Худридан] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән: «Сезгә көнчыгыштан киләчәкләр - белем алу өчен, шуңа күрә алар сезнең яныгызга килгәч, аларга яхшылык белән васыять итегез», - диде. Риваятче болай диде: Әбу Сәгыйд безне күргәч: «Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнең васыятенә рәхим итегез», - диде. Ул: «Без бу хәдисне Әбу Һарунның Әбу Сәгыйдтән хәдисеннән башка белмибез», - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2576
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَتْرُكْ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّواوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَزِيَادِ بْنِ لَبِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ هَذَا
Безгә [Һарун бин Исхак әл-Хәмдани] безгә ['Абда бин Сөләйман]дан [Хисьям бин Урва]дан [аның әтисеннән] [Габдуллаһ бин Әмрү бин әл-Әш]дан ул болай диде: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Чынлыкта, Аллаһ белемне кешеләрдән турыдан-туры алып алмый, ә галимнәрне юкка чыгарып белемне ала, шуңа күрә Ул җир йөзендә бер галимне дә калдырмаганда, кешеләр надан кешеләрне җитәкче итәләр, аннары аларга сораулар бирәләр, аннары алар белемсез фәтва бирәләр, алар адашалар һәм адашалар". Бу бүлек шулай ук Айшә һәм Зияд бин Ләбидтан да риваять ителгән. Әбу Гайсә болай диде: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Һәм [әз-Зүһри] бу хәдисне [Урва]дан [Габдуллаһ бин Әмрү]дан һәм [Урва]дан [Гайшә]дән Пәйгамбәр саллаһу галәйһиссәламнән шундый хәдис риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2577
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَخَصَ بِبَصَرِهِ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ قَالَ هَذَا أَوَانُ يُخْتَلَسُ الْعِلْمُ مِنْ النَّاسِ حَتَّى لَا يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍفَقَالَ زِيَادُ بْنُ لَبِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ كَيْفَ يُخْتَلَسُ مِنَّا وَقَدْ قَرَأْنَا الْقُرْآنَ فَوَاللَّهِ لَنَقْرَأَنَّهُ وَلَنُقْرِئَنَّهُ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا زِيَادُ إِنْ كُنْتُ لَأَعُدُّكَ مِنْ فُقَهَاءِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ هَذِهِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنْجِيلُ عِنْدَ الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى فَمَاذَا تُغْنِي عَنْهُمْ قَالَ جُبَيْرٌ فَلَقِيتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ قُلْتُ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى مَا يَقُولُ أَخُوكَ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ قَالَ صَدَقَ أَبُو الدَّرْدَاءِ إِنْ شِئْتَ لَأُحَدِّثَنَّكَ بِأَوَّلِ عِلْمٍ يُرْفَعُ مِنْ النَّاسِ الْخُشُوعُ يُوشِكُ أَنْ تَدْخُلَ مَسْجِدَ جَمَاعَةٍ فَلَا تَرَى فِيهِ رَجُلًا خَاشِعًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا تَكَلَّمَ فِيهِ غَيْرَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ نَحْوُ هَذَا وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә [Абдуллаһ бин Салих] безгә [Мөавия бин Салих]тан [Абдуллаһ бин Джүбәйр бин Нуфәйрдан] [аның әтисе, Джүбәйр бин Нуфәйрдан] [Әбу Әд-Дәрда]дан ул болай диде: "Без Аллаһның Рәсүле белән булганда, ул күзләрен күккә күтәрде һәм: "Бу вакыт кешеләрдән гыйлем тартып алыначак, алар аннан бөтенләй белә алмаячаклар", - диде. Шуннан соң Зияд бин Ләбид әл-Әнсари сорады: "Без Коръән укыганда гыйлем ничек тартып алына? Аллаһ белән ант итәм, без аны һичшиксез укырбыз һәм хатыннарыбызга һәм балаларыбызга да укырбыз", - диде. Шуңа күрә ул әйтте: "Син нинди бәхетсез, әй Зияд, мин сине Мәдинәдәге фәкыйһләрнең берсе дип саныйм, бу яһүдләр һәм христианнарның Тәүрат һәм Инҗиле, шуңа күрә ул аларга файда китерерме?" Җүбәйр әйтте: "Шуннан соң мин [Убада бин Әш-Шәмит] белән очраштым, һәм аннан сорадым: «Син абыең Әбу Әд-Дәрда әйткәнне ишетмәдеңме?» Мин аңа Әбу Әд-Дәрда әйткәнне сөйләдем. Ул: «Әбу Әд-Дәрда хаклы, әгәр син чыннан да теләсәң, мин сиңа кешеләрдән алыначак беренче белем турында сөйләрмен, ягъни «Әл-Хусю» - «Хусю» хисе турында - син Җәмигъ мәчетенә керәсең диярлек, ләкин анда «Хусю» булган кешене күрмисең», - диде. Әбу Гайсә: «Бу хәдис хәсән гариб. Мөавия бин Салих хәдис белгечләре фикеренчә, цикаһ булган, һәм без аның турында Яхъя бин Сәгыйд әл-Кастханнан башка беркемне дә белмибез, һәм Мөавия бин Шалихтан моңа охшаш хәдис китерелгән, ә башка кайбер риваятьчеләр бу хәдисне Әбдеррахман бин Җүбәйр бин Нуфәйрдан аның әтисеннән, Әуф бин Мәликтан Пәйгамбәр саллаАллаһу галәйһи вәссәламнән риваять иткәннәр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2578
حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْعَثِ أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْعِجْلِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ لِيُجَارِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ أَوْ لِيُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ أَوْ يَصْرِفَ بِهِ وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْهِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَإِسْحَقُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ عِنْدَهُمْ تُكُلِّمَ فِيهِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Бу безгә [Әбү әл-Әшәс, Әхмәд бин әл-Микдәм әл-Иҗли әл-Бәшри] безгә [Өмәйя бин Халид] безгә [Исхак бин Яхъя бин Талха] безгә [Ибн Кәгъб бин Малик] [әтисеннән] сөйләгән: Мин Аллаһның Илчесенең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) болай дигәнен ишеттем: "Кем дә булса галимнәр белән бәхәсләшү, наданнарны мәсхәрәләү яки кешеләрнең карашын читкә юнәлтү өчен белем эзләсә, Аллаһ аны утка кертер". Әбү Гайсә болай дигән: "Бу хәдис гариб, без аны бу риваять чылбырыннан башка белмибез. Исхак бин Яхъя бин Талха алар фикеренчә, дәрәҗәсе ягыннан көчле булмаган, һәм аның турында ятлау ягыннан сөйләшкәннәр".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2579
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ الْهُنَائِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ دُرَيْكٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا لِغَيْرِ اللَّهِ أَوْ أَرَادَ بِهِ غَيْرَ اللَّهِ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِوَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَيُّوبَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Әли бин Наср бин Әли] безгә [Мөхәммәд бин Әббәд Әл-Хунаи] безгә [Әли бин Әл-Мөбарәк] сөйләгән, ул [Әййуб әс-Сәхтияни]дән [Халид бин Дурайк]тан [Ибн Гомәр]дән Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән ул болай диде: "Кем Аллаһтан башка өчен белем алса яки Аллаһтан башка нәрсә теләсә, ул үзенең урынын - соңрак - җәһәннәмдә - алсын". Һәм бу хәдис бүлегендә ул шулай ук Җәбирдән дә риваять ителә. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән гариб, без аны Әййуб хәдисеннән бу сәнәд юлыннан башка белмибез".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2580
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ مِنْ وَلَدِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَخَرَجَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ مِنْ عِنْدِ مَرْوَانَ نِصْفَ النَّهَارِ قُلْنَا مَا بَعَثَ إِلَيْهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ إِلَّا لِشَيْءٍ سَأَلَهُ عَنْهُ فَسَأَلْنَاهُ فَقَالَ نَعَمْ سَأَلَنَا عَنْ أَشْيَاءَ سَمِعْنَاهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا حَدِيثًا فَحَفِظَهُ حَتَّى يُبَلِّغَهُ غَيْرَهُ فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ لَيْسَ بِفَقِيهٍوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә сөйләде [Мәхмүд бин Гайлан] сөйләде [Әбу Давыт] сөйләде [Шугъба] әйтте [Гомәр бин әл-Хәстәб балаларыннан Гомәр бин Сөләйман] сөйләде, ул болай диде: "Мин [Абдуррахман бин Әбан бин Госманның] [әтисеннән] хәдис сөйләгәнен ишеттем", - диде ул; "[Зәйд бин Сабит] көндез Мәрван яныннан чыкты, шуңа күрә без: "Аны мондый вакытта аннан соралачак мәсьәлә булмаса, җибәрмәсләр иде", - дидек, шуңа күрә без аңардан сорадык, ул җавап бирде; "Әйе, ул бездән Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнән алган әйберләр турында сорады. Мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Аллаһ бездән хәдис ишеткән кешене матур итәр, ул аны башкаларга җиткерер өчен ятлап ала, фикъһне күтәрүче кеше аны үзеннән белемлерәк кешегә җиткерергә мөмкин, һәм фикъһне күтәрүче кеше фәкыйһләрдән булмаска мөмкин". Һәм башка бер бүлектә, Абдуллаһ бин Мәсгуд, Муаз бин Җәбәл, Җүбәйр бин Мөсәим, Әбү әд-Дәрда һәм Әнәс язган. Әбү Гайсә болай дигән: "Зәйд бин Сабитның хәдисе - хәсән хәдис."
