Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2541
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الصَّنْعَانِيُّ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَصْبَحْتُ يَوْمًا قَرِيبًا مِنْهُ وَنَحْنُ نَسِيرُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدُنِي عَنْ النَّارِ قَالَ لَقَدْ سَأَلْتَنِي عَنْ عَظِيمٍ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ تَعْبُدُ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكْ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ ثُمَّ قَالَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْخَيْرِ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ وَصَلَاةُ الرَّجُلِ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ قَالَ ثُمَّ تَلَا{ تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنْ الْمَضَاجِعِ حَتَّى بَلَغَ يَعْمَلُونَ }ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ بِرَأْسِ الْأَمْرِ كُلِّهِ وَعَمُودِهِ وَذِرْوَةِ سَنَامِهِ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَأْسُ الْأَمْرِ الْإِسْلَامُ وَعَمُودُهُ الصَّلَاةُ وَذِرْوَةُ سَنَامِهِ الْجِهَادُ ثُمَّ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ بِمَلَاكِ ذَلِكَ كُلِّهِ قُلْتُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَأَخَذَ بِلِسَانِهِ قَالَ كُفَّ عَلَيْكَ هَذَا فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَإِنَّا لَمُؤَاخَذُونَ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ أَوْ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ إِلَّا حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Абдуллаһ бин Муаз әш-Шән'ани], [Мә'мәр], ['Ашим бин Әби ән-Нәҗүд], [Әбу Вәил], [Мөаз бин Җәбәл], ул болай диде: "Бервакыт мин Пәйгамбәр белән (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) сәяхәттә идем, бер иртә мин аның янында идем, без сәяхәт итә идек, шуңа күрә мин: "Әй Аллаһның Илчесе, мине җәннәткә кертә торган һәм җәһәннәмнән саклый торган гамәл турында сөйлә", - дидем. Ул җавап бирде: "Син миннән зур мәсьәлә турында сорадың, ләкин бу чыннан да кеше өчен җиңел мәсьәлә, Аллаһ аңа җиңеллек бирде: син Аллаһка гыйбадәт кыласың һәм аңа бернәрсәне дә тиңдәш кылмыйсың, намаз укыйсың, зәкят түлисең, Рамазан аенда ураза тотасың, Аллаһ йортына хаҗ кыласың", - диде. Аннары ул әйтте: "Теләсәгез, мин сезгә яхшылык ишекләрен күрсәтәмме? Ураза - калкан, ә сәдака - су утны сүндергән кебек, ә кешенең төн уртасындагы догасы - явызлыкны сүндерәчәк". Аннары ул укыды: «Аларның ашказаннары түшәкләреннән еракта, алар Раббыларына курку һәм өмет белән дога кылалар һәм Без биргән ризыкларның бер өлешен сарыф итәләр. -16- Беркем дә алар өчен нәрсә яшеренгәнен белми, атап әйткәндә - төрле нигъмәтләр - алар кылган гамәлләре өчен күзне сөендерә». -Сәҗдә: 16-17-. Аннары ул әйтте: «Сезгә диннең төп нокталарын, терәкләрен һәм түбәләрен күрсәтергә телисезме?» Мин җавап бирдем: «Әйе, әй Аллаһның Илчесе». Ул әйтте: «Дини мәсьәләләрнең үзәге - Ислам, аның терәге - намаз, ә түбәсе - җиһад». Аннары ул әйтте: «Сезгә барысын да ныгыта торган нәрсә әйтергә телисезме?» Мин җавап бирдем: «Әйе, әй Аллаһның Илчесе». Аннары ул телен тотты һәм әйтте: «Телеңне тот». Мин сорадым: «Әй Аллаһның Илчесе, -чынлап та без әйткән сүзләребез өчен җәзаланачакбызмы?» Ул җавап бирде; «— Кайгы сиңа, әй Муаз, сине әниең югалтты, кешеләр җәһәннәмгә йөзләре яки борыннары белән түгел, ә сүзләре аркасында ташланалармы?» Әбү Гайсә: «Бу – ышанычлы Хәсән хәдис», – диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2542
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ أَبِي السَّمْحِ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الرَّجُلَ يَتَعَاهَدُ الْمَسْجِدَ فَاشْهَدُوا لَهُ بِالْإِيمَانِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ{ إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Абдуллаһ бин Ваһб]дан [Әмру бин әл-Харис]дан [Дәрраҗ Әбу әс-Сәмх]дан [Әбу әл-Хәйтсам]дан [Әбу Сәгыйд]дан ул әйтте, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Әгәр сез мәчетне төзекләндерүче кешене күрсәгез, аңа иман белән шаһитлек бирегез, чөнки Аллаһ әйтә: "Чынлыкта, мәчетне төзекләндерүче бердәнбер кеше - Аллаһка һәм Ахирәт көненә ышанган, намаз укыган һәм зәкят биргән кеше", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - хәсән-гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2543
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَ الْكُفْرِ وَالْإِيمَانِ تَرْكُ الصَّلَاةِحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ بَيْنَ الْعَبْدِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ أَوْ الْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو سُفْيَانَ اسْمُهُ طَلْحَةُ بْنُ نَافِعٍ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Җәрир] һәм [Әбү Муавия]гә [әл-А'масидан], [Әбү Суфияннан], [Җәбир]гә Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи һәм сәлләмнең: "Көфер белән иман арасындагы аерма - намазны ташлау", - дигәнен сөйләде. Безгә [Хәннәд] безгә [Әсбәт бин Мөхәммәд]гә [әл-А'масидан] шундый сэнад белән: "Кол белән ширк һәм кяфер арасындагы аерма - намазны ташлау", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Әбү Суфиянның исеме - Талха бин Нәфи".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2544
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْعَبْدِ وَبَيْنَ الْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو الزُّبَيْرِ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ تَدْرُسَ
Безгә [Хәннәд] безгә [Ваки] сөйләгән, ул [Суфияннән] [Әбү әз-Зүбәйрдән] [Җәбирдән] ул әйтте, Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Кол белән көфер арасындагы аерма - намазны ташлау". Әбү Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис, һәм Әбү әз-Зүбәйрнең исеме Мөхәммәд бин Мөслим бин Тадрус".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2545
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ وَيُوسُفُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ الشَّقِيقِيُّ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَهْدُ الَّذِي بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ الصَّلَاةُ فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَوَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әбу Аммар әл-Хөсәен бин Һурайтс] һәм [Йосыф бин Иса] икесе дә әйтте, безгә [әл-Фәзл бин Муса] [әл-Хөсәен бин Вакид] сөйләде, диде ул. -Тәхвил Сәнәд- Безгә [Әбу Аммар әл-Хөсәен бин Һурайтс] һәм [Мәхмүд бин Гайлан] икесе дә әйтте, безгә [Әли бин әл-Хөсәен бин Вакид] [атасыннан] сөйләде, диде ул. -Тәхвил Сәнәд- һәм безгә [Мөхәммәд бин Али бин әл-Хәсән асы Сякикый] һәм [Мәхмүд бин Гайлан] икесе дә әйтте, безгә [Әли бин әл-Хәсән бин Сякикый] [әл-Хөсәен бин Вакид] [Абдуллаһ бин Бурайда] [атасыннан] әйтте, ул әйтте: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Безнең һәм алар арасындагы килешү намаз уку, шуңа күрә кем аны ташласа, ул чынлыкта көфергә әйләнгән була". Әнәс һәм Ибн Аббасның бу бүлегендә Әбу Иса болай диде: "Бу хәсән сәхих гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2546
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيِّ قَالَكَانَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَرَوْنَ شَيْئًا مِنْ الْأَعْمَالِ تَرْكُهُ كُفْرٌ غَيْرَ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت أَبَا مُصْعَبٍ الْمَدَنِيَّ يَقُولُ مَنْ قَالَ الْإِيمَانُ قَوْلٌ يُسْتَتَابُ فَإِنْ تَابَ وَإِلَّا ضُرِبَتْ عُنُقُهُ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Бысир бин әл Муфадзал] [әл-Җүрәйри]дән [Габдуллаһ бин Сыйак әл-Укайли] сөйләде ул болай диде: Элек Мөхәммәднең (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) сәхабәләре бернинди изге гамәлне дә аны ташлауны көферлек түгел, ә намаз дип саныйлар иде. Әбү Гайсә болай диде: "Мин Әбү Мөшәб әл-Мәдәнинең болай дигәнен ишеттем: "Кем иманның сүзләр генә дип санаса, аннан тәүбә итү сорала, әгәр тәүбә итсә, аның тәүбәсе кабул ителә, әгәр тәүбә итмәсә, муены киселә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2547
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутәйбә] безгә [әл-Ләйтс]дән [Ибн әл-Хадтан] [Мөхәммәд бин Ибраһим бин әл-Харистан] [Әмир бин Сәгъд бин Әбу Ваккаштан] [әл-Аббас бин Габдел Мутталибтан] Аллаһның Рәсүленең (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигәнен ишеткәнен сөйләде: "Аллаһны үзләренең Раббылары, Исламны үзләренең диннәре, Мөхәммәдне пәйгамбәрләре итәргә шат булган кешеләр иман татлылыгын тоячаклар". Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2548
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Ибн Әби Гомәр] безгә [Габдел Ваһһаб]дан [Әййуб]дан [Әбү Киләбәдә], [Әнәс]дан Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: «Өч нәрсә бар, әгәр кешедә табылса, иман татлылыгын таба: Кем Аллаһны һәм Аның Илчесен бу икесеннән дә күбрәк үзенә сөеклерәк итсә, ул кемнедер Аллаһ өчен генә ярата, Аллаһ аны җәзасыннан коткарганнан соң көферлеккә кайтуны җәһәннәм утына ташлануны яратмаган кебек нәфрәт итә». Әбү Гайсә әйтте: «Бу - ышанычлы Хәсән хәдис. Һәм [Катада] аны [Әнәс]тан Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять итте».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2549
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَسْرِقُ السَّارِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَكِنَّ التَّوْبَةَ مَعْرُوضَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا زَنَى الْعَبْدُ خَرَجَ مِنْهُ الْإِيمَانُ فَكَانَ فَوْقَ رَأْسِهِ كَالظُّلَّةِ فَإِذَا خَرَجَ مِنْ ذَلِكَ الْعَمَلِ عَادَ إِلَيْهِ الْإِيمَانُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ فِي هَذَا خَرَجَ مِنْ الْإِيمَانِ إِلَى الْإِسْلَامِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الزِّنَا وَالسَّرِقَةِ مَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَأُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدُّ فَهُوَ كَفَّارَةُ ذَنْبِهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَسَتَرَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ رَوَى ذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَعُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ وَخُزَيْمَةُ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Әхмәд бин Мани] безгә [Әбидә бин Хумайд] сөйләгән, ул [әл-А'маси]дән [Әбү Салих]тән [Әбү Һөрәйрә] ул әйтте, Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Зина кылучы иманы камил булган хәлдә зина кылмый, һәм иманы камил булган хәлдә урлаган урлаучы да түгел. Ләкин аңа тәүбә ишеге ачылды". Һәм шул бүлектә - шулай ук Ибн Аббас, Гайшә һәм Габдулла бин Әби Әүфәдән дә риваять ителгән. Әбү Гайсә әйтте: "Әбү Һөрәйрәнең хәдисе - хәсән-шәһих гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2550
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَاسْمُهُ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَصَابَ حَدًّا فَعُجِّلَ عُقُوبَتَهُ فِي الدُّنْيَا فَاللَّهُ أَعْدَلُ مِنْ أَنْ يُثَنِّيَ عَلَى عَبْدِهِ الْعُقُوبَةَ فِي الْآخِرَةِ وَمَنْ أَصَابَ حَدًّا فَسَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَفَا عَنْهُ فَاللَّهُ أَكْرَمُ مِنْ أَنْ يَعُودَ إِلَى شَيْءٍ قَدْ عَفَا عَنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهَذَا قَوْلُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا كَفَّرَ أَحَدًا بِالزِّنَا أَوْ السَّرِقَةِ وَشُرْبِ الْخَمْرِ
Безгә [Әбу Убайда бин Әбу Әс Сәфәр] сөйләгәнчә, аның исеме Әхмәд бин Абдулла әл-Хәмдани әл-Куфи, ул әйткәнчә, безгә [Хәҗҗәҗ бин Мөхәммәд] әйткәнчә, ул [Юныс бин Әбу Исхак] әйткәнчә, ул [Әбу Исхак әл-Хәмдани] әйткәнчә, ул [Әбу Җүхәйфә] әйткәнчә, ул [Али] пәйгамбәр саллаллоҳу галәйһи вәссәлам әйткәнчә, ул болай дигән: "Кемгә дә булса хәд кануны буйсынса, дөньяда җәза тизрәк килә, Аллаһ Үзенең бәндәләренә җәзасын ике тапкыр кабатлаудан гаделрәк, ә кемгә дә булса хәд кануны тәэсир итсә, Аллаһ аны каплап, гафу итсә, Аллаһ инде гафу иткән әйберне кабатлаудан да изгерәк". Әбу Гайсә әйткәнчә: "Бу хәдис хәсән гариб, һәм бу фән белгечләренең фикере, без зина кылу, урлау яки шәраб эчү аркасында кемнедер инкяр итүчене белмибез".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2551
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُؤْمِنُ مَنْ أَمِنَهُ النَّاسُ عَلَى دِمَائِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутәйбә] безгә [әл-Ләйтс] сөйләгән, ул [Ибн Әҗләннән] [әл-Кәгъкаъ бин Хәкимнән] [Әбу Салихтан] [Әбу Һөрәйрәдән] ул әйтте, Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Чын мөселман - ул башка мөселманнар аның авызыннан һәм кулыннан куркынычтан имин булган кеше, ә чын мөэмин - ул башка кешеләрнең каннарына һәм хәзинәләренә куркынычтан имин булган кеше". Әбу Гайсә әйтте: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2552
وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Пәйгамбәрдән (саллаллаһу галәйһи вәссәлам): "Кайсы мөселман күбрәк афзал?" - дип соралган. Ул: "Башка бер мөселман авызыннан һәм кулыннан куркынычтан имин", - дип җавап биргән. Бу бүлектә - шулай ук Җәбирдән, Әбу Муса һәм Абдуллаһ бин Амрудан - безгә бу хәдис белән [Ибраһим бин Сәид әл-Җәүһәри] безгә [Әбу Усама], [Бурайд бин Абдуллаһ бин Әбу Бурда], [бабасы Әбу Бурда], [Әбу Муса әл-Асияри]дан Пәйгамбәрдән (саллаллаһу галәйһи вәссәлам): "Кайсы мөселман күбрәк афзал?" - дип сораганнар. Ул: "Башка мөселманнар сүздән һәм кулдан куркынычтан имин булган кеше", - дип җавап биргән. Әбу Гайсә: "Бу - Әбу Мусаның Пәйгамбәрдән (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) хәдисеннән алынган ышанычлы хәдис.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2553
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْإِسْلَامَ بَدَأَ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِوَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَأَبُو الْأَحْوَصِ اسْمُهُ عَوْفُ بْنُ مَالِكِ بْنِ نَضْلَةَ الْجُشَمِيُّ تَفَرَّدَ بِهِ حَفْصٌ
Безгә [Әбу Кураиб] безгә [Хафш бин Гыйятс] [әл-А'масидан] [Әбу Исхактан] [Әбу әл-Әһвәштән] [Габдуллаһтан] ул әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Чыннан да, Ислам чит дәүләттә башланды һәм чит дәүләткә ничек башланган булса, шулай кайтачак, чит ил кешеләре дә бәхетле", һәм бу бүлектә - ул шулай ук Сәгъд, Ибн Гомәр, Җәбир, Әнәс һәм Габдуллаһ бин Әмрудан риваять ителә. Әбу Гайсә әйтте: "Бу - Ибн Мәсгъуд хәдисеннән алынган хәсән-шәһих гариб хәдис. Без аны бары тик Хәфш бин Гыйятсның Ә'масидан хәдисеннән генә беләбез, һәм Әбу әл-Әһвәшнең исеме - Әуф бин Малик бин Нәдлә әл-Җусьями, Хәфш аны ялгыз риваять итте."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2554
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَوْفِ بْنِ زَيْدِ بْنِ مِلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدِّينَ لَيَأْرِزُ إِلَى الْحِجَازِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ إِلَى جُحْرِهَا وَلَيَعْقِلَنَّ الدِّينُ مِنْ الْحِجَازِ مَعْقِلَ الْأُرْوِيَّةِ مِنْ رَأْسِ الْجَبَلِ إِنَّ الدِّينَ بَدَأَ غَرِيبًا وَيَرْجِعُ غَرِيبًا فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ الَّذِينَ يُصْلِحُونَ مَا أَفْسَدَ النَّاسُ مِنْ بَعْدِي مِنْ سُنَّتِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә [Исмәгыйль бин Әбу Увәйс] безгә [Катсир бин Абдуллаһ бин Әмру бин Әуф бин Зәйд бин Милха]га [әтисеннән] [бабасыннан] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: «Чыннан да, дин - Ислам - Хиҗазда елан үз өненә оя корган кебек оя корырга кайтачак, һәм бу дин, һичшиксез, Хиҗазда ана кәҗә тау түбәсен ныгыткан кебек ныгытылачак. Чыннан да, Ислам чит дәүләттә башланды һәм чит дәүләткә әйләнеп кайтачак, шуңа күрә чит ил кешеләре бәхетле, ягъни миннән соң булганнар тарафыннан бозылган минем сөннәтләремнең берсен төзәтүчеләр». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис ышанычлы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2555
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ الْعَلَاءِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأنَسٍ وَجَابِرٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَأَبُو سُهَيْلٍ هُوَ عَمُّ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاسْمُهُ نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ الْأَصْبَحِيُّ الْخَوْلَانِيُّ
Безгә [Әбу Хәфш Әмру бин Али] безгә [Яхья бин Мөхәммәд бин Кайс]дан [әл-Әлә бин Абдуррахман]дан [аның әтисеннән] [Әбу Һөрәйрә]дан ул әйтте, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Икейөзле кешенең билгесе өч: ялган сөйләсә, вәгъдә бирсә, аны боза, ә аңа ышанычлы кеше хыянәт итсә", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис әл-Әләдән килгән хәдис - хәсән гариб. Һәм ул бер юлдан гына түгел, ә Әбу Һөрәйрәдән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән дә риваять ителгән. Һәм бу бүлектә - шулай ук Ибн Мәсгуд, Әнәс һәм Җәбирдән дә риваять ителгән. [Әли бин Хуҗр] безгә [Исмәгыйль бин Җәгъфәр]дан [Әбу Сөһәйл бин Мәлик]дан [аның әтисеннән] [Әбу Һөрәйрә]дан Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән Бил Мәкнә риваятьенә охшаш риваять сөйләде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу сахих хәдис". Абу Суахил Малик бин Анасның абыйсы, аның исеме Нафи 'бин Малик бин Абу Амир әл-Ашбахи аль-Хулани'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2556
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا وَإِنْ كَانَتْ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ فِيهِ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا مَنْ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ نِفَاقُ الْعَمَلِ وَإِنَّمَا كَانَ نِفَاقُ التَّكْذِيبِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ شَيْءٌ مِنْ هَذَا أَنَّهُ قَالَ النِّفَاقُ نِفَاقَانِ نِفَاقُ الْعَمَلِ وَنِفَاقُ التَّكْذِيبِ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Убәйдулла бин Муса]дан [Суфияннан] [әл-А'масидан] [Абдулла бин Муррадан] [Мәсруктан] [Абдулла бин Амрудан] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән ул болай диде: "Дүрт нәрсә бар, кемнең үзендә бу дүрт нәрсә булса, ул икейөзле, һәм әгәр бу дүрт сыйфатның берсе булса, ул аны ташлаганчы, анда икейөзлелек сыйфаты бар: кеше сөйләгәндә ялганлый, вәгъдә биргәндә аны боза, дошманлык кылганда чиктән чыгып, фәсыйклык кыла, һәм килешү төзегәндә аны боза башлый". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәсән-сәхих хәдис, [әл-Хәсән бин Али әл-Хәлләл] безгә [Абдулла бин Нумайрдан] [әл-А'маштан] [Абдулла бин Муррадан] бу иснад һәм шундый ук иснад белән сөйләде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәдис, галимнәр фикеренчә, моның мәгънәсе - гамәлдәге икейөзлелек, ә ялгандагы икейөзлелек Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам заманында гына булган. Шулай итеп, бу хәдиснең бер өлешендә Хәсән әл-Басридан ул болай дигән: "Икейөзлелек ике төрле: гамәлдәге икейөзлелек һәм ялгандагы икейөзлелек".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2557
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي النُّعْمَانِ عَنْ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَعَدَ الرَّجُلُ وَيَنْوِي أَنْ يَفِيَ بِهِ فَلَمْ يَفِ بِهِ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى ثِقَةٌ وَلَا يُعْرَفُ أَبُو النُّعْمَانِ وَلَا أَبُو وَقَّاصٍ وَهُمَا مَجْهُولَانِ
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр] безгә [Әбу Әмир] безгә [Ибраһим бин Тәхман]дан [Али бин Габдел Әгълә]дан [Әбу Ән Нуъман]дан [Әбу Ваккаш]дан [Зәйд бин Әркам]дан ул әйтте: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Әгәр кемдер вәгъдә биреп, вәгъдәсен үтәргә ниятләсә, ләкин аны үтәмәсә, ул гөнаһ кылмый". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис гариб, һәм иснады көчле түгел, Али бин Габдел Әгълә зикаһ кеше, ә Әбу Ән Нуъман һәм Әбу Ваккаш билгесез, икесе дә мәҗһүл - билгесез-".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2558
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَكِيمِ بْنُ مَنْصُورٍ الْوَاسِطِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِتَالُ الْمُسْلِمِ أَخَاهُ كُفْرٌ وَسِبَابُهُ فُسُوقٌوَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Абдулла бин Бази] сөйләде безгә [Габдел Хәким бин Маншур әл-Васити] сөйләде, ул [Габдел Мәлик бин Гомәйрдән] әйтте, ул [Габдел Рахман бин Абдулла бин Мәсудтән] әйтте, ул [атасыннан] әйтте, ул әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Мөселманны үз кардәшенә каршы үтерү - көферлек, ә аны тәнкыйтьләү - явызлык". Һәм бу бүлектә шулай ук Сәгъд һәм Абдулла бин Мугаффалдан. Әбу Гайсә әйтте: "Ибн Мәсудның хәдисе - хәсән, ышанычлы хәдис. Бу хәдис Ибн Мәсудтан төрле чыганаклардан риваять ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2559
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ قِتَالُهُ كُفْرٌ لَيْسَ بِهِ كُفْرًا مِثْلَ الِارْتِدَادِ وَالْحُجَّةُ فِي ذَلِكَ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ قُتِلَ مُتَعَمَّدًا فَأَوْلِيَاءُ الْمَقْتُولِ بِالْخِيَارِ إِنْ شَاءُوا قَتَلُوا وَإِنْ شَاءُوا عَفَوْا وَلَوْ كَانَ الْقَتْلُ كُفْرًا لَوَجَبَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَطَاوُسٍ وَعَطَاءٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا كُفْرٌ دُونَ كُفْرٍ وَفُسُوقٌ دُونَ فُسُوقٍ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Ваки] сөйләгән, ул [Суфияннән] [Зүбәйдтән] [Әбү Вәилдән] [Габдуллаһ бин Мәсгудтан] ул болай диде: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам болай диде: "Мөселманны сүгү - гөнаһлылык, ә аны үтерү - көферлек". Әбү Гайсә болай диде: "Бу - ышанычлы Хәсән хәдисе. Һәм бу хәдиснең мәгънәсе, "Аны үтерү - көферлек" - диннән чыгу кебек көферлек түгел. Моның сәбәбе - Пәйгамбәр салләллаһу галәйһиссәламнән риваять ителгән хәдис, ул болай диде: "Кем махсус үтерелсә, үтерелгән кешенең валидееләре теләсәләр, сайларга хокуклы, үтерүне таләп итәргә хокуклы, һәм теләсәләр, гафу итәргә хокуклы". Әгәр үтерү көферлекнең бер төре булса, ул мәҗбүри. Һәм, әлбәттә, Ибн Аббас, Сәвүс, Әсә һәм бер генә галимнән дә риваять ителгән, ул гына түгел, ә "үтерү - көфер астында көфер, ә явызлык астында явызлык" дигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2560
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوَائِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ عَلَى الْعَبْدِ نَذْرٌ فِيمَا لَا يَمْلِكُ وَلَاعِنُ الْمُؤْمِنِ كَقَاتِلِهِ وَمَنْ قَذَفَ مُؤْمِنًا بِكُفْرٍ فَهُوَ كَقَاتِلِهِ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِمَا قَتَلَ بِهِ نَفْسَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани] безгә [Исхак бин Йосыф әл-Арзак]дан [Хисьям ад-Дастувагыйдан] [Яхья бин Әби Касирдан] [Әбу Киләбәдә] [Сабит бин әз-Заһхак]дан Пәйгамбәр саллаллоҳу гаеб һәм галәйһи вәссәламнән ул болай диде: «Кол үзендә булмаган нәрсә өчен надзарны үтәргә тиеш түгел, мөэминнең ләгънәте үтерүче кебек, һәм кем мөэминне көферлектә гаепләсә, аны үтерү кебек, һәм кем үзен корал белән үтерсә, Аллаһ аны Кыямәт көнендә үзен үтерү өчен кулланган корал белән җәзалаячак». Һәм бу бүлектә Әбу Зәр һәм Ибн Гомәрдән дә риваять ителә. Әбу Гайсә болай диде: «Бу - ышанычлы Хәсән хәдисе».
