Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2461
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَنَّ مَا يُقِلُّ ظُفُرٌ مِمَّا فِي الْجَنَّةِ بَدَا لَتَزَخْرَفَتْ لَهُ مَا بَيْنَ خَوَافِقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَوْ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ اطَّلَعَ فَبَدَا أَسَاوِرُهُ لَطَمَسَ ضَوْءَ الشَّمْسِ كَمَا تَطْمِسُ الشَّمْسُ ضَوْءَ النُّجُومِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَقَدْ رَوَى يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ وَقَالَ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Ибн Әл-Мөбәрәк] безгә [Ибн Ләһиә] сөйләгән, ул [Язид бин Әбу Хәбиб] әйткән, ул [Давуд бин Әмир бин Сәгъд бин Әби Ваккаш] әйткән, ул [атасыннан] әйткән, ул [бабасыннан] әйткән, пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм әйткән: «Әгәр күктә кадаклар күтәргән нәрсә күренсә, күк һәм җирнең яклары шуның белән бизәләчәк, әгәр җәннәт кешесе күренсә һәм аның беләзекләре күренсә, кояш, кояш йолдызлар яктылыгын сүндергән кебек, сүнәчәк». Әбу Гайсә әйткән: «Бу хәдис гариб, без бу сәнәдне Ибн Ләһиә хәдисеннән генә беләбез». [Яхья бин Әйюб] бу хәдисне [Язид бин Әбу Хәбиб] дан риваять иткән һәм болай дигән: [Гомәр бин Сәгъд бин Әби Ваккаш] пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләмнән».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2462
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَامِرٍ الْأَحْوَلِ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلُ الْجَنَّةِ جُرْدٌ مُرْدٌ كُحْلٌ لَا يَفْنَى شَبَابُهُمْ وَلَا تَبْلَى ثِيَابُهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиарга] һәм [Әбу Һишам Әр-Рифаига] икесе дә болай диделәр: Безгә [Мөәзз бин Һишамга] [аның әтисеннән] ['Әмир Әл-Әһвәлдән] [Шияһр бин Хәусябтан] [Әбу Һөрәйрәдән] болай диделәр: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Җәннәт әһеленең чәчләре юк, сакаллары юк, күзләренә ябыштыргычлар тагып йөриләр, яшьләре бетми һәм киемнәре беркайчан да тузмый". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис - хәсән гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2463
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ أَبِي السَّمْحِ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ }قَالَ ارْتِفَاعُهَا لَكَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ مَسِيرَةَ خَمْسِ مِائَةِ سَنَةٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي تَفْسِيرِ هَذَا الْحَدِيثِ إِنَّ مَعْنَاهُ الْفُرُشَ فِي الدَّرَجَاتِ وَبَيْنَ الدَّرَجَاتِ كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ
Әбу Кураиб безгә Әмру бин Әл Харистан, Дәрраҗдан, Әбу Әс Сәмәдән, Әбу Әл Хәйтәмнән, Әбу Сәгыйдтән, Пәйгамбәрдән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) Аллаһның болай дигәнен сөйләде: "Һәм күтәрелгән келәмнәр". -Әл-Вакиә 64 нче аятьтә, Ул әйтте: "Аларның биеклеге күкләр белән җир арасындагы кебек, биш йөз еллык юл кебек". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис күренми, без аны бары тик Рисыддин бин Сәгъд хәдисеннән генә беләбез. Кайбер галимнәр бу хәдиснең тәфсире турында әйттеләр, мәгънәсе шунда: келәмнәрнең дәрәҗәләре һәм һәр дәрәҗә арасындагы ара күкләр белән җир арасындагы кебек.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2464
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَذُكِرَ لَهُ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى قَالَ يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي ظِلِّ الْفَنَنِ مِنْهَا مِائَةَ سَنَةٍ أَوْ يَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا مِائَةُ رَاكِبٍ شَكَّ يَحْيَى فِيهَا فِرَاشُ الذَّهَبِ كَأَنَّ ثَمَرَهَا الْقِلَالُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әбу Курайб] безгә [Юнус бин Букайр]дан [Мөхәммәд бин Исхактан] [Яхья бин Аббад бин Абдулла бин Әз-Зүбәйрдән] [аның әтисеннән] [Әсма бинт Әбу Бәкердән] болай диде: Мин Аллаһның Рәсүленең (салләллаһу галәйһи вә сәләм) Сидротүл Мунтаһа турында искә алынгач, ул болай дигәнен ишеттем: "Чабандоз йөз ел агачының ботаклары күләгәсендә йөри яки йөз атлы аның астында сыенып яши ----Яхья үзенең мөхәррирлек ышанычлылыгына шикләнде -- ул сыену урынында алтын термитлар белән тулы иде, аларның җимешләре чүлмәк кебек иде". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән, шәһих гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2465
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا الْكَوْثَرُ قَالَ ذَاكَ نَهْرٌ أَعْطَانِيهِ اللَّهُ يَعْنِي فِي الْجَنَّةِ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنْ الْعَسَلِ فِيهَا طَيْرٌ أَعْنَاقُهَا كَأَعْنَاقِ الْجُزُرِ قَالَ عُمَرُ إِنَّ هَذِهِ لَنَاعِمَةٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكَلَتُهَا أَحْسَنُ مِنْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ هُوَ ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُسْلِمٍ قَدْ رَوَى عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
Безгә [Габд бин Хумайд] безгә [Габдулла бин Мәслим]дән [Мөхәммәд бин Абдулла бин Мөслим]дән [әтисеннән] [Әнәс бин Мәлик]дән болай диде: Бервакыт Аллаһның Рәсүленнән (салләллаһу галәйһи вә сәлләм): "КӘҮСӘР нәрсә аңлата?" - дип сорадылар. Ул: "Бу Аллаһ миңа биргән елга, җәннәттә, төсе сөттән ак, тәме балдан татлырак, анда муен дөя кебек кош бар", - дип җавап бирде. Гомәр әйтте: "Чыннан да, бу чыннан да ләззәт, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм әйтте: "Мин аннан да яхшырак нәрсә ашадым", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб, ә Мөхәммәд бин Абдулла бин Мөслим турында ул Ибн Сыһаб әз-Зуһриның абыйсының улы, һәм Абдулла бин Мөслим аны Ибн Гомәрдән һәм Әнәс бин Мәликтән риваять иткән."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2466
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الْجَنَّةِ مِنْ خَيْلٍ قَالَ إِنْ اللَّهُ أَدْخَلَكَ الْجَنَّةَ فَلَا تَشَاءُ أَنْ تُحْمَلَ فِيهَا عَلَى فَرَسٍ مِنْ يَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ يَطِيرُ بِكَ فِي الْجَنَّةِ حَيْثُ شِئْتَ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الْجَنَّةِ مِنْ إِبِلٍ قَالَ فَلَمْ يَقُلْ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِصَاحِبِهِ قَالَ إِنْ يُدْخِلْكَ اللَّهُ الْجَنَّةَ يَكُنْ لَكَ فِيهَا مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَحَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَابِطٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ الْمَسْعُودِيِّ
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] болай диде: Безгә [Әшим бин Али] безгә [Әл-Мәсуди], [Әлкамә бин Мөртсид], [Сөләйман бин Бурайда], [аның әтисеннән] берәү Рәсүлүллаһтан салләллаһу галәйһи вә сәләм сорады: Әй, Рәсүлүллаһ, җәннәттә атлар бармы? Ул җавап бирде: Әгәр Аллаһ сине җәннәткә кертсә, сине күктә кызыл асылташлардан ясалган атта күтәреп барырлар, ул сине теләгәнчә җәннәткә очырыр, дип. Башка бер кеше аңардан сорады: Әй, Аллаһның Илчесе, күктә дөяләр бармы? Ул дусты әйткәнчә җавап бирмәде, ул әйтте: "Әгәр Аллаһ сине җәннәткә кертсә, җаның теләгән һәм күзләрең рәхәтләнгән бар нәрсә дә булачак". Безгә [Сувайд бин Нәшр] безгә [Абдуллаһ бин Әл-Мөбарәк]дән [Суфияннән] [Әлкамә бин Мөртсидтән] [Абдүррахман бин Сабиттан] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вә сәләмнән сөйләгән, бу мәгънәсе белән күренә, һәм бу Әл-Мәсуди хәдисеннән дә ышанычлырак.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2467
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ بْنِ سَمُرَةَ الْأَحْمَسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ وَاصِلٍ هُوَ ابْنُ السَّائِبِ عَنْ أَبِي سَوْرَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُحِبُّ الْخَيْلَ أَفِي الْجَنَّةِ خَيْلٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ أُدْخِلْتَ الْجَنَّةَ أُتِيتَ بِفَرَسٍ مِنْ يَاقُوتَةٍ لَهُ جَنَاحَانِ فَحُمِلْتَ عَلَيْهِ ثُمَّ طَارَ بِكَ حَيْثُ شِئْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ وَلَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي أَيُّوبَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو سَوْرَةَ هُوَ ابْنُ أَخِي أَبِي أَيُّوبَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ جِدًّا قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ أَبُو سَوْرَةَ هَذَا مُنْكَرُ الْحَدِيثِ يَرْوِي مَنَاكِيرَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ لَا يُتَابَعُ عَلَيْهَا
Безгә [Мөхәммәд бин Исмәгыйль бин Самура Әл-Әхмәси] безгә [Әбу Му'авия], [Вәшил бин Әс-Сәиб], [Әбу Сәурә], [Әбу Әйюб] сөйләде: Бер бәдәви Пәйгамбәр галәйһиссәламгә килеп: "Әй Аллаһның Илчесе, мин чыннан да атларны яратам, җәннәттә атлар бармы?" - диде. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһиссәлам җавап бирде: "Әгәр сез җәннәткә керсәгез, сезгә якуттан ясалган ике канатлы ат биреләчәк, һәм сез кая теләсәгез, шунда очачаксыз", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис бик көчле түгел, без бу хакта Әбу Әйюб хәдисеннән белмибез, бу сәнәд линиясеннән башка, Әбу Сәурәгә килгәндә, ул Әбу Әйюбның абыйсының улы, ул хәдис ягыннан зәгыйфь, Яхья бин Мәин аны бөтенләй зәгыйфьләндергән". Ул болай диде: Мин Мөхәммәд бин Исмәгыйльнең болай дигәнен ишеттем: Әбү Сәүрәнең явыз хәдисе бар, ул Әбү Әййубтан күп начар хәдисләр риваять иткән, һәм аның риваятьләренә беркем дә иярмәгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2468
حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ مُحَمَّدُ بْنُ فِرَاسٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ أَبُو الْعَوَّامِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ جُرْدًا مُرْدًا مُكَحَّلِينَ أَبْنَاءَ ثَلَاثِينَ أَوْ ثَلَاثٍ وَثَلَاثِينَ سَنَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَبَعْضُ أَصْحَابِ قَتَادَةَ رَوَوْا هَذَا عَنْ قَتَادَةَ مُرْسَلًا وَلَمْ يُسْنِدُوهُ
Безгә [Әбу Һөрәйрә Мөхәммәд бин Фирас әл-Бәшри] безгә [Әбу Давыт] безгә ['Имран Әбу Әл-Әввам]дан [Катада]дан [Сияхр бин Хаусяб]дан [Абдуррахман бин Ганм]дан [Мүаз бин Җәбәл]дән Пәйгамбәр галәйһиссәламнең болай дигәнен риваять иттеләр: "Җәннәт кешеләре утыз яки утыз өч яшьләрендә чәчсез, сакалсыз, күз күләгәсе белән җәннәткә керәчәкләр". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән гариб, һәм Катаданың кайбер юлдашлары бу хәдисне Катададан мурсал рәвештә риваять иттеләр, алар аңа таянмадылар."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2469
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ يَزِيدَ الطَّحَّانُ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ ضِرَارِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلُ الْجَنَّةِ عِشْرُونَ وَمِائَةُ صَفٍّ ثَمَانُونَ مِنْهَا مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَأَرْبَعُونَ مِنْ سَائِرِ الْأُمَمِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَمِنْهُمْ مَنْ قَالَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ وَحَدِيثُ أَبِي سِنَانٍ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ حَسَنٌ وَأَبُو سِنَانٍ اسْمُهُ ضِرَارُ بْنُ مُرَّةَ وَأَبُو سِنَانٍ الشَّيْبَانِيُّ اسْمُهُ سَعِيدُ بْنُ سِنَانٍ وَهُوَ بَصْرِيٌّ وَأَبُو سِنَانٍ الشَّامِيُّ اسْمُهُ عِيسَى بْنُ سِنَانٍ هُوَ الْقَسْمَلِيُّ
Безгә [Хөсәен бин Язид Әс Таһхан Әл-Куфи] безгә [Мөхәммәд бин Фудләйл]дан [Длирар бин Мурра]дан [Мөхәриб бин Дитсар]дан [Ибн Бурайда]дан [аның әтисеннән] болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм әйтте: "Җәннәт әһеле йөз егерме рәт, аларның сиксәннәре бу өммәттән һәм кырыгы бөтен дөньядан. өммәт". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән. Бу хәдис ['Әлкамә бин Мурсидтан] [Сөләйман бин Бурайда] Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләмнән мурсәл рәвешендә риваять ителде." Алар арасында: «Сөләйман бин Бурайдадан, аның әтисеннән», – дип әйтүчеләр дә бар иде. Әбу Синан бин Дитсар турындагы хәдис – Хәсәннең хәдисе, аның исеме Длирар бин Мурра, ә Әбу Синан Асый Сяйбаниның исеме Сәид бин Синан, ул Басрадан, ә Әбу Синан Асый Сяминың исеме Гайсә бин Синан Касмалыдан», – дип әйтәләр иде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2470
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَال سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ نَحْوًا مِنْ أَرْبَعِينَ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ إِنَّ الْجَنَّةَ لَا يَدْخُلُهَا إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَا أَنْتُمْ فِي الشِّرْكِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَحْمَرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Давыт] безгә [Шугъба] сөйләгән [Әбу Исхак] болай диде: Мин [Әмр бин Мәймун]ның [Абдуллаһ бин Мәсуд] әйткәнен ишеттем: Без Пәйгамбәр галәйһиссәлам белән гөмбәздә кырык кеше чамасы идек, аннары Аллаһның Рәсүле галәйһиссәлам бездән сорады: "Сез җәннәт кешеләренең дүрттән бер өлеше булырга телисезме?" Алар: "Әйе", диделәр. Ул сорады: "Сез җәннәт кешеләренең өчтән бер өлеше булырга телисезме?" Алар: "Әйе", диделәр. Сез җәннәт кешеләренең яртысы булырга телисезме, дөресен генә әйткәндә, җәннәт мөселман җанына гына керә, сез ширктә түгел, тик бовол тиресендәге ак чәч яки кызыл бовол тиресендәге кара чәч кебек". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән сахих. Бу очракта Имран бин Хөсәен һәм Әбу Сәгыйд Әл-Худридан охшаш хәдис бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2471
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَابُ أُمَّتِي الَّذِي يَدْخُلُونَ مِنْهُ الْجَنَّةَ عَرْضُهُ مَسِيرَةُ الرَّاكِبِ الْمُجَوِّدِ ثَلَاثًا ثُمَّ إِنَّهُمْ لَيُضْغَطُونَ عَلَيْهِ حَتَّى تَكَادُ مَنَاكِبُهُمْ تَزُولُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ قَالَ سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَلَمْ يَعْرِفْهُ و قَالَ لِخَالِدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ مَنَاكِيرُ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
Безгә [Әл-Фәдләл бин Әш-Шабба әл-Багдадий] безгә [Мәан бин 'Гайсә әл-Фәзарий] [Халид бин Әбу Бәкер]дән [Сәлим бин Абдуллаһ]дан [аның әтисеннән] болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм әйтте: "Минем өммәтемнең җәннәткә керү урыны оста атлы өч кешелек юл кебек киң, аннары алар аркалары диярлек киткәнче анда керү өчен йөгерәчәкләр". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис гариб", ул әйтте: "Мин Мөхәммәдтән бу хәдис турында сорадым, ләкин ул аны белмәде һәм әйтте: "Халид бин Әбу Бәкернең Салим бин Абдуллаһтан риваять иткән явыз хәдисләре бар".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2472
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ حَبِيبِ بْنِ أَبِي الْعِشْرِينَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ لَقِيَ أَبَا هُرَيْرَةَفَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَسْأَلُ اللَّهَ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ فِي سُوقِ الْجَنَّةِ فَقَالَ سَعِيدٌ أَفِيهَا سُوقٌ قَالَ نَعَمْ أَخْبَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ إِذَا دَخَلُوهَا نَزَلُوا فِيهَا بِفَضْلِ أَعْمَالِهِمْ ثُمَّ يُؤْذَنُ فِي مِقْدَارِ يَوْمِ الْجُمُعَةِ مِنْ أَيَّامِ الدُّنْيَا فَيَزُورُونَ رَبَّهُمْ وَيُبْرِزُ لَهُمْ عَرْشَهُ وَيَتَبَدَّى لَهُمْ فِي رَوْضَةٍ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ فَتُوضَعُ لَهُمْ مَنَابِرُ مِنْ نُورٍ وَمَنَابِرُ مِنْ لُؤْلُؤٍ وَمَنَابِرُ مِنْ يَاقُوتٍ وَمَنَابِرُ مِنْ زَبَرْجَدٍ وَمَنَابِرُ مِنْ ذَهَبٍ وَمَنَابِرُ مِنْ فِضَّةٍ وَيَجْلِسُ أَدْنَاهُمْ وَمَا فِيهِمْ مِنْ دَنِيٍّ عَلَى كُثْبَانِ الْمِسْكِ وَالْكَافُورِ وَمَا يَرَوْنَ أَنَّ أَصْحَابَ الْكَرَاسِيِّ بِأَفْضَلَ مِنْهُمْ مَجْلِسًا قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ نَرَى رَبَّنَا قَالَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تَتَمَارَوْنَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قُلْنَا لَا قَالَ كَذَلِكَ لَا تُمَارَوْنَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ وَلَا يَبْقَى فِي ذَلِكَ الْمَجْلِسِ رَجُلٌ إِلَّا حَاضَرَهُ اللَّهُ مُحَاضَرَةً حَتَّى يَقُولَ لِلرَّجُلِ مِنْهُمْ يَا فُلَانُ بْنَ فُلَانٍ أَتَذْكُرُ يَوْمَ قُلْتَ كَذَا وَكَذَا فَيُذَكَّرُ بِبَعْضِ غَدْرَاتِهِ فِي الدُّنْيَا فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَفَلَمْ تَغْفِرْ لِي فَيَقُولُ بَلَى فَسَعَةُ مَغْفِرَتِي بَلَغَتْ بِكَ مَنْزِلَتَكَ هَذِهِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ غَشِيَتْهُمْ سَحَابَةٌ مِنْ فَوْقِهِمْ فَأَمْطَرَتْ عَلَيْهِمْ طِيبًا لَمْ يَجِدُوا مِثْلَ رِيحِهِ شَيْئًا قَطُّ وَيَقُولُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى قُومُوا إِلَى مَا أَعْدَدْتُ لَكُمْ مِنْ الْكَرَامَةِ فَخُذُوا مَا اشْتَهَيْتُمْ فَنَأْتِي سُوقًا قَدْ حَفَّتْ بِهِ الْمَلَائِكَةُ فِيهِ مَا لَمْ تَنْظُرْ الْعُيُونُ إِلَى مِثْلِهِ وَلَمْ تَسْمَعْ الْآذَانُ وَلَمْ يَخْطُرْ عَلَى الْقُلُوبِ فَيُحْمَلُ لَنَا مَا اشْتَهَيْنَا لَيْسَ يُبَاعُ فِيهَا وَلَا يُشْتَرَى وَفِي ذَلِكَ السُّوقِ يَلْقَى أَهْلُ الْجَنَّةِ بَعْضُهُمْ بَعْضًا قَالَ فَيُقْبِلُ الرَّجُلُ ذُو الْمَنْزِلَةِ الْمُرْتَفِعَةِ فَيَلْقَى مَنْ هُوَ دُونَهُ وَمَا فِيهِمْ دَنِيٌّ فَيَرُوعُهُ مَا يَرَى عَلَيْهِ مِنْ اللِّبَاسِ فَمَا يَنْقَضِي آخِرُ حَدِيثِهِ حَتَّى يَتَخَيَّلَ إِلَيْهِ مَا هُوَ أَحْسَنُ مِنْهُ وَذَلِكَ أَنَّهُ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَحْزَنَ فِيهَا ثُمَّ نَنْصَرِفُ إِلَى مَنَازِلِنَا فَيَتَلَقَّانَا أَزْوَاجُنَا فَيَقُلْنَ مَرْحَبًا وَأَهْلًا لَقَدْ جِئْتَ وَإِنَّ بِكَ مِنْ الْجَمَالِ أَفْضَلَ مِمَّا فَارَقْتَنَا عَلَيْهِ فَيَقُولُ إِنَّا جَالَسْنَا الْيَوْمَ رَبَّنَا الْجَبَّارَ وَيَحِقُّنَا أَنْ نَنْقَلِبَ بِمِثْلِ مَا انْقَلَبْنَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رَوَى سُوَيْدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ شَيْئًا مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ
Безгә сөйләде [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] безгә сөйләде [Хисьям бин Аммар] безгә сөйләде [Габдел Хәмид бин Хәбиб бин Әбул Исирин] безгә сөйләде [Әл Әүзәи] безгә сөйләде [Хәсән бин Әсия] [Сәгыйд бин Әл Мусаййиб] белән ул [Әбү Һөрәйрә] белән очрашты, аннары Әбү Һөрәйрә әйтте: Мин Аллаһтан мине җәннәт базарында сезнең белән бергә кушуын сорыйм. Сәгыйд сорады: Анда базар бармы? Әбү Һөрәйрә җавап бирде: Әйе, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) миңа әйтте: җәннәт әһеле җәннәткә кергәч, алар гамәлләренең фазыйләте аркасында анда калалар, аннары аларга дөнья көннәре белән бер үк санда җомга көне рөхсәт ителә, аннары алар Раббыларын зиярәт кылалар, аннары аларга Раббылары аршы күрсәтелә, җәннәт бакчаларының берсе аларга күренә, аннары нурлы минбәрләр, энҗеле минбәрләр, якут минбәрләре, асылташлардан ясалган минбәрләр, алтыннан, көмеш минбәрләр куелды, түбәнлекләре буенча иң түбәннәре мускус һәм кәфер калкулыкларында утырдылар һәм алар урындык хуҗасының урындыгы аларныкыннан яхшырак түгел дип уйладылар. Әбү Һөрәйрә сорады: Әй Аллаһның Илчесе, без Раббыбызны күрербезме? Ул: "Әйе", - дип җавап бирде. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм сорады: "Сезгә тулы айлы төндә кояш һәм айны күрү авырмы?" Без: "Юк", - дип җавап бирдек. Ул әйтте: "Шулай ук, сез дә Раббыгызны күрүдә кыенлыклар кичермисез". Һәм ул җыелышта Аллаһтан башка беркем дә аңа хаклык белән киләчәк, Ул аларның берсенә: "Әй, фәлән улы, син фәләнне кайчан әйткәнеңне хәтерлисеңме?" - дип сораганчы. Аллаһ аңа бу дөньядагы кайбер гөнаһларын искә төшерәчәк. Ул: "Әй Раббым, Син мине гафу итмәссеңме?" - дияр. Аллаһ: "Әйе, Минем гафуымның киңлеге сиңа да җитә", - дияр. Алар өсләрендә болыт һәм хуш исле яңгыр кебек булганда, алар моңарчы күрмәгән хуш исле яңгыр кебек булганда, Раббыбыз, болай диде: "Сезнең өчен әзерләгән данга каршы торыгыз һәм теләгәнегезне алыгыз. Аннары без фәрештәләр белән әйләндереп алынган базарга киләчәкбез, анда күз күрмәгән, колак ишетмәгән һәм йөрәк үтмәгән нәрсә бар, һәм без теләгән нәрсә безгә китереләчәк, анда ул сатылмаячак һәм сатып алынмаячак. Ул базарда җәннәт халкы бер-берсе белән очрашачак". Ул дәвам итте: "Җәннәтнең югары катламындагы фатирда яшәүче бер кеше килә һәм түбәнрәк дәрәҗәдәге кешегә очраша, һәм аңа күрсәтелгән киемнәрдән аптырап кала, аның сүзләренең ахыры аннан да яхшырак нәрсәне күз алдына китергәнче тәмамланмый, шуңа күрә җәннәттә беркемгә дә кайгырырга ярамый. Шуннан соң без өйләребезгә кайттык, безне хатыннарыбыз каршы алды, алар: "Рәхим итегез, сез безне ташлап киткәндәгегә караганда да матуррак булып килдегез", - диделәр. Ул: "Чыннан да, без бүген Раббыбыз Әл-Җаббар белән бергә барабыз, безгә шулай кайтырга туры килә", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб, без аны бары тик шушы риваять чылбырыннан гына беләбез. [Сувайд бин Әмру] бу хәдиснең бер өлешен [Әл-Әүзәидән] риваять итте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2473
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ لَسُوقًا مَا فِيهَا شِرَاءٌ وَلَا بَيْعٌ إِلَّا الصُّوَرَ مِنْ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ فَإِذَا اشْتَهَى الرَّجُلُ صُورَةً دَخَلَ فِيهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани] һәм [Хәннәд] болай диде: безгә [Әбу Муавия] безгә [Абдуррахман бин Исхак] [Ән Нуъман бин Саад] [Али] болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм болай диде: "Чыннан да, җәннәттә базар бар, ир-атлар һәм хатын-кызларның фотосурәтләреннән башка сату-алу юк, әгәр ир-атның шул фотосурәткә теләге булса, ул шунда ук аның белән очрашу өчен керә ала". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2474
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ إِنَّكُمْ سَتُعْرَضُونَ عَلَى رَبِّكُمْ فَتَرَوْنَهُ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ لَا تُضَامُونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى صَلَاةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَصَلَاةٍ قَبْلَ غُرُوبِهَا فَافْعَلُوا ثُمَّ قَرَأَ فَ{ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хәннәд] безгә [Ваки] сөйләгән, [Исмәгыйль бин Әбу Халидтан] [Кайс бин Әбу Хазимнан] [Җәрир бин Абдуллаһ Әл-Бәҗали] болай диде: Без Пәйгамбәр галәйһиссәлам янында утырдык, ул тулы айлы төндә айны күрде һәм әйтте: "Чыннан да, сез Раббыгызга күрсәтеләчәксез, сез Аны бу айны күргән кебек күрәсез, сез Аны күрүдә тыгыз түгел, шуңа күрә кояш чыкканчы һәм кояш баеганчы дога кылып җиңелә алмасагыз, эшләгез", - диде. Шуннан соң ул болай диде: "Шуңа күрә кояш чыкканчы һәм кояш баеганчы Раббыгызга салават әйтегез". -Каф 39 нчы сүрә, Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2475
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ }قَالَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ نَادَى مُنَادٍ إِنَّ لَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ مَوْعِدًا قَالُوا أَلَمْ يُبَيِّضْ وُجُوهَنَا وَيُنَجِّنَا مِنْ النَّارِ وَيُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ قَالُوا بَلَى قَالَ فَيَنْكَشِفُ الْحِجَابُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَعْطَاهُمْ شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ النَّظَرِ إِلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِنَّمَا أَسْنَدَهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَرَفَعَهُ وَرَوَى سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ وَحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَوْلَهُ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] безгә [Хаммад бин Сәлама]дан [Сабит Әл Бунани]дан [Абдуррахман бин Әбү Ләйлә]дан [Шуһайб]дан Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәләм Аның сүзләре турында сөйләде: "Яхшылык кылучылар өчен иң яхшы бүләк - җәннәт - һәм аңа өстәмә бар". -Юнус: 26- ул әйтте: "Җәннәт әһеле җәннәткә кергәч, берәү: "Дөрестән дә, сезнең Аллаһ белән вәгъдәгез бар", - дип кычкырыр. Алар әйттеләр: "Ул безнең йөзләребезне агартмадымы, безне җәһәннәмнән коткармады һәм җәннәткә кертмәдеме?" Алар: "Дөрес", - дип җавап бирделәр. Аннары хиҗаб салынды". Ул әйтте: "Аллаһ белән ант итәм, Ул аларга Аны күрә алсыннар өчен биргәннән артык нәрсә бирмәде". Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдисне Хәммад бин Сәлама риваять итте һәм аңлатты. Сөләйман бин Аль Мугирә һәм Хәммәд бин Заид Пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнең бу хәдисендә Абдуррахман бин Абу Ләйләдән Табит Аль Баннанидан хикәя сөйләделәр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2476
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنِي شَبَابَةُ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ ثُوَيْرٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً لَمَنْ يَنْظُرُ إِلَى جِنَانِهِ وَأَزْوَاجِهِ وَنَعِيمِهِ وَخَدَمِهِ وَسُرُرِهِ مَسِيرَةَ أَلْفِ سَنَةٍ وَأَكْرَمَهُمْ عَلَى اللَّهِ مَنْ يَنْظُرُ إِلَى وَجْهِهِ غَدْوَةً وَعَشِيَّةً ثُمَّ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ }قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مَرْفُوعًا وَرَوَاهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبْجَرَ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفًا وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَوْلَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
Безгә [Габд бин Хумайд] миңа [Шәбабә]дән [Исраилдән] [Сувайрдан] болай дип сөйләгәне риваять ителде: Мин [Ибн Гомәр] болай дигәнен ишеттем: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Чыннан да, җәннәт әһеленең иң түбән дәрәҗәсе - мең ел дәвамында бакчаларга, хатыннарга, ләззәтләргә, хезмәтчеләргә һәм аларның түшәкләренә караганнар, һәм аларның иң хөрмәтлеләре - иртән һәм кич йөзләрен күргәннәр". Аннары ул болай дип укыды: "Ул көнне мөэминнәрнең йөзләре нурлы иде. Алар Аның Аллаһына карыйлар". - "Әл-Кыямәт": 22-23- Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис башка бер иснад аша Исраилдән, Сувайрдан, Ибн Гомәрдән "марфу"да һәм [Габдул Малик бин Әбҗар] [Сувайрдан] [Ибн Гомәрдән] "мәукуф"та риваять ителгән. [Өбәйдуллаһ әл-Асыҗаи] [Суфияннан] [Тсувайрдан] [Мөҗәһидтән] [Ибн Гомәрдән] риваять иткән, ләкин ул аңламаган. Безгә шулай сөйләгән [Әбү Курайб Мөхәммәд бин Әл-Ала] безгә [Үбәйдуллаһ әл-Асыҗаи] [Суфияннан] [Тсувайрдан] [Мөҗәһидтән] [Ибн Гомәрдән] шулай сөйләгән, ләкин ул аңламаган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2477
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ نُوحٍ الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُضَامُونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَتُضَامُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ قَالُوا لَا قَالَ فَإِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ كَمَا تَرَوْنَ الْقَمَرَ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَا تُضَامُونَ فِي رُؤْيَتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَهَكَذَا رَوَى يَحْيَى بْنُ عِيسَى الرَّمْلِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ ابْنِ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَحَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ وَهَكَذَا رَوَاهُ سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ مِثْلُ هَذَا الْحَدِيثِ وَهُوَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Сариф Әл-Куфи] безгә [Җәбир бин Нух Әл-Һиммәнни] [Әл-Әмәш]дән [Әбү Салих]тан [Әбү Һөрәйрә] риваять кылды: Аллаһның пәйгамбәре саллаллоҳу аләйһи вәссәлам әйтте: "Сезгә тулы айлы төндә айны күрү авырмы, ә кояшны күрү авырмы?" Алар: "Юк", - диделәр. Ул әйтте: "Чыннан да, сез Раббыгызны тулы айлы төндә айны күргән кебек күрерсез, Аны күрү авыр булмас", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-сәхих гариб. Шулай ук [Яхья бин Иса Әр-Рамли] һәм башкалар [Әл-Әмәш]тән [Әбү Салих]тан [Әбү Һөрәйрә]дән Пәйгамбәр саллаллоҳу аләйһи вәссәламнән риваять иттеләр. Һәм [Абдулла бин Идрис] [Әмәси]дән [Әбү Шалих]тан [Әбү Сәгыйд] пәйгамбәр саллаллоҳу аләйһи вәссәламнән риваять кылдылар. Ибн Идрисның Әгъмәсидән китергән хәдисе сакланмаган, ә Әбу Салихның Әбу Һөрәйрәдән пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән китергән хәдисе ышанычлырак. Шулай ук, аны [Сөһәйл бин Әбу Салих] [әтисеннән] [Әбу Һөрәйрәдән] пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән риваять иткән. Әбу Сәид Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән бу хәдис кебек башка сәнәдләр аша риваять кылган, һәм бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2478
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَقُولُونَ لَبَّيْكَ رَبَّنَا وَسَعْدَيْكَ فَيَقُولُ هَلْ رَضِيتُمْ فَيَقُولُونَ مَا لَنَا لَا نَرْضَى وَقَدْ أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ فَيَقُولُ أَنَا أُعْطِيكُمْ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ قَالُوا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ أُحِلُّ عَلَيْكُمْ رِضْوَانِي فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ أَبَدًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Абдуллаһ бин Әл-Мөбарәк] безгә [Мәлик бин Әнәс]дән [Зәйд бин Әсләм]дән [Ато бин Ясар]дән [Әбу Сәгыйд әл-Худри] әйтте: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: «Чыннан да, Аллаһ җәннәт әһеленә әйтә: Әй, күк әһелләре!» Алар җавап бирделәр: «Әйе, Раббыбыз». Ул сорады: «Сез бәхетлеме?» Алар җавап бирделәр: «Ни өчен без риза түгел, Син безгә Үзеңнең мәхлукларыңның берсенә дә бирмәгән нәрсәне бирсәң». Ул әйтте: «Мин сиңа аннан да яхшыракны бирдем». Алар сорыйлар: «Аннан да яхшырак нәрсә бар?» Ул җавап бирде: «Мин сиңа Үз ризалыгымны бирәм, мин сиңа мәңге ачуланмам». Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2479
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ لَيَتَرَاءَوْنَ فِي الْغُرْفَةِ كَمَا تَتَرَاءَوْنَ الْكَوْكَبَ الشَّرْقِيَّ أَوْ الْكَوْكَبَ الْغَرْبِيَّ الْغَارِبَ فِي الْأُفُقِ وَالطَّالِعَ فِي تَفَاضُلِ الدَّرَجَاتِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أُولَئِكَ النَّبِيُّونَ قَالَ بَلَى وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ وَأَقْوَامٌ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَصَدَّقُوا الْمُرْسَلِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Абдулла бин Әл-Мөбарәк] безгә [Фулайх бин Сөләйман] сөйләгән, ул [Хилал бин Али] әйткән, ул [Ато бин Ясар] әйткән, ул [Әбу Һөрәйрә] әйткән, пәйгамбәр саллаллоҳу галейһи вә сәләм әйткән: «Чыннан да, җәннәт әһеле бүлмәләрдә бер-берсен көнчыгыш йолдызын яки көнбатыш йолдызын һәм биек йолдызларны күргән кебек күрәләр, чөнки алар төрле дәрәҗәләрдә». Алар сорадылар: «Әй, Аллаһның илчесе, алар пәйгамбәрләрме?» Ул җавап бирде: «Әйе, җаным Аның кулында булган Зат белән һәм Аллаһка ышанган һәм рәсүлләрне аклаган кешеләр белән ант итәм». Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2480
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَطَّلِعُ عَلَيْهِمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ أَلَا يَتْبَعُ كُلُّ إِنْسَانٍ مَا كَانُوا يَعْبُدُونَهُ فَيُمَثَّلُ لِصَاحِبِ الصَّلِيبِ صَلِيبُهُ وَلِصَاحِبِ التَّصَاوِيرِ تَصَاوِيرُهُ وَلِصَاحِبِ النَّارِ نَارُهُ فَيَتْبَعُونَ مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَيَبْقَى الْمُسْلِمُونَ فَيَطَّلِعُ عَلَيْهِمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ أَلَا تَتَّبِعُونَ النَّاسَ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ اللَّهُ رَبُّنَا هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى نَرَى رَبَّنَا وَهُوَ يَأْمُرُهُمْ وَيُثَبِّتُهُمْ ثُمَّ يَتَوَارَى ثُمَّ يَطَّلِعُ فَيَقُولُ أَلَا تَتَّبِعُونَ النَّاسَ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ اللَّهُ رَبُّنَا وَهَذَا مَكَانُنَا حَتَّى نَرَى رَبَّنَا وَهُوَ يَأْمُرُهُمْ وَيُثَبِّتُهُمْ قَالُوا وَهَلْ نَرَاهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ تِلْكَ السَّاعَةَ ثُمَّ يَتَوَارَى ثُمَّ يَطَّلِعُ فَيُعَرِّفُهُمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّبِعُونِي فَيَقُومُ الْمُسْلِمُونَ وَيُوضَعُ الصِّرَاطُ فَيَمُرُّونَ عَلَيْهِ مِثْلَ جِيَادِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ وَقَوْلُهُمْ عَلَيْهِ سَلِّمْ سَلِّمْ وَيَبْقَى أَهْلُ النَّارِ فَيُطْرَحُ مِنْهُمْ فِيهَا فَوْجٌ ثُمَّ يُقَالُ هَلْ امْتَلَأْتِ فَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ ثُمَّ يُطْرَحُ فِيهَا فَوْجٌ فَيُقَالُ هَلْ امْتَلَأْتِ فَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ حَتَّى إِذَا أُوعِبُوا فِيهَا وَضَعَ الرَّحْمَنُ قَدَمَهُ فِيهَا وَأَزْوَى بَعْضَهَا إِلَى بَعْضٍ ثُمَّ قَالَ قَطْ قَالَتْ قَطْ قَطْ فَإِذَا أَدْخَلَ اللَّهُ أَهْلَ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ وَأَهْلَ النَّارِ النَّارَ قَالَ أُتِيَ بِالْمَوْتِ مُلَبَّبًا فَيُوقَفُ عَلَى السُّورِ بَيْنَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلِ النَّارِ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَطَّلِعُونَ خَائِفِينَ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ النَّارِ فَيَطَّلِعُونَ مُسْتَبْشِرِينَ يَرْجُونَ الشَّفَاعَةَ فَيُقَالُ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلِ النَّارِ هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا فَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ قَدْ عَرَفْنَاهُ هُوَ الْمَوْتُ الَّذِي وُكِّلَ بِنَا فَيُضْجَعُ فَيُذْبَحُ ذَبْحًا عَلَى السُّورِ الَّذِي بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ خُلُودٌ لَا مَوْتَ وَيَا أَهْلَ النَّارِ خُلُودٌ لَا مَوْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِوَايَاتٌ كَثِيرَةٌ مِثْلُ هَذَا مَا يُذْكَرُ فِيهِ أَمْرُ الرُّؤْيَةِ أَنَّ النَّاسَ يَرَوْنَ رَبَّهُمْ وَذِكْرُ الْقَدَمِ وَمَا أَشْبَهَ هَذِهِ الْأَشْيَاءَ وَالْمَذْهَبُ فِي هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ الْأَئِمَّةِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَابْنِ عُيَيْنَةَ وَوَكِيعٍ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ رَوَوْا هَذِهِ الْأَشْيَاءَ ثُمَّ قَالُوا تُرْوَى هَذِهِ الْأَحَادِيثُ وَنُؤْمِنُ بِهَا وَلَا يُقَالُ كَيْفَ وَهَذَا الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْحَدِيثِ أَنْ تُرْوَى هَذِهِ الْأَشْيَاءُ كَمَا جَاءَتْ وَيُؤْمَنُ بِهَا وَلَا تُفَسَّرُ وَلَا تُتَوَهَّمُ وَلَا يُقَالُ كَيْفَ وَهَذَا أَمْرُ أَهْلِ الْعِلْمِ الَّذِي اخْتَارُوهُ وَذَهَبُوا إِلَيْهِ وَمَعْنَى قَوْلِهِ فِي الْحَدِيثِ فَيُعَرِّفُهُمْ نَفْسَهُ يَعْنِي يَتَجَلَّى لَهُمْ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Габдел Азиз бин Мөхәммәд] [Әл-Әлә бин Абдуррахман] [атасыннан] [Әбү Һөрәйрә]дән Пәйгамбәр галәйһиссәлам болай диде: «Аллаһ Кыямәт көнендә кешеләрне бер кырда җыя, аннары аларга килә, ул әйтә: Исегездә тотыгыз, һәр кеше үзе табынган нәрсәгә иярә. Аннары хачка табынучыларга хачның гәүдәләнеше күрсәтелде, сынга табынучыларга сынның гәүдәләнеше күрсәтелде, ә утка табынучыларга утның гәүдәләнеше күрсәтелде, аннары алар элек табынган нәрсәгә иярделәр һәм мөселманнар калдылар, шуннан соң Галәмнәрнең Раббысы аларга килеп: «Сез аларга иярмисезме?» – дип сорады. Алар әйттеләр: «Без сездән Аллаһка сыенабыз, без сездән Аллаһка сыенабыз, Раббыбыз, бу безнең Раббыбызны күргәнчегә кадәр. Ул аларга боерык бирде һәм аларны ныгытты, аннары яшеренде, аннары килеп: «Сез аларга иярмисезме?» – дип сорады. Алар әйттеләр: «Без сездән Аллаһка сыенабыз, без сездән Аллаһка сыенабыз, Раббыбыз, бу безнең Раббыбызны күргәнчегә кадәр.» Ул аларны идарә итә һәм урнаштыра. Алар сорадылар: "Без Аны күрәбезме, әй Аллаһның Илчесе?" Ул җавап бирде: "Сезгә тулы айлы төндә айны күрү кыенмы?" Алар җавап бирделәр: "Юк, әй Аллаһның Илчесе. Ул әйтте: "Чыннан да, сез Аны шул вакытта күрүдә кыенлык кичермәссез. Шуннан соң Ул яшеренде, аннары күренде, аннары Үзен аларга таныштырды, Ул әйтте: Мин сезнең Раббыгыз, миңа иярегез." Мөселманнар тордылар, аннары шират урнаштырылды, алар иң яхшы атлар һәм җайдаклар кебек аны кичтеләр, шират өстендә булганда әйткән сүзләре: Коткарыгыз, коткарыгыз. Шуннан соң, җәһәннәм әһеле генә калды, алар арасында зур төркем җәһәннәмгә ташланды, аннан соң җәһәннәмнән: "Сез туйдыгызмы?" дип сорадылар. Җәһәннәм: "Тагын берәр нәрсә бармы?" дип җавап бирде. Шуннан соң, җәһәннәм әһеле, алар арасында зур төркем, җәһәннәмгә ташланды, аннан соң җәһәннәмнән: "Сез туйдыгызмы?" дип сорадылар. Җәһәннәм: "Тагын берәрсе бармы?" дип җавап бирде. Алар барысы да тикшерелгәннән соң, Аллаһ Тәгалә аягын җәһәннәмгә куйды һәм аларны бер-берсенә бастырды. Ул сорады: "Җитәрлекме?" Җәһәннәм җавап бирде: Җитәр, җитәр. Аллаһ җәннәт әһелен җәннәткә, ә җәһәннәм әһелен җәһәннәмгә керткәннән соң, үлемне сөйрәп алып килделәр һәм аннары җәннәт әһелләре белән җәһәннәм әһелләре арасындагы диварга куйдылар, аннан соң җәннәт әһеленә: "Әй, җәннәт әһелләре!" - дип әйттеләр. Алар куркып карадылар. Җәһәннәм әһеленә: "Әй, җәһәннәм әһелләре!" - дип әйттеләр. Алар шатланып карадылар, шәфәгать өметләнделәр. Аннары җәннәт әһеленә һәм җәһәннәм әһеленә: "Сез моны беләсезме?" - дип әйттеләр. Алар җавап бирделәр: "Без моны беләбез, бу безнең җаннарыбызны алу өчен бирелгән үлем." Аны җәннәт белән җәһәннәм арасындагы диварга куйдылар һәм суйдылар, аннан соң: "Әй, җәннәт әһелләре, мәңгелек вакыт килде, үлем юк, һәм әй, җәһәннәм әһелләре, сез дә мәңгелек, үлем юк", - дип әйттеләр. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән-сәхих. Пәйгамбәрдән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) кешеләрнең Раббыларын күрүләре, Раббының килүе һәм башка шундый нәрсәләр турында сөйләмәгән охшаш күп риваятьләр бар. Суфьян Әс Сәури, Мәлик ибн Әнәс, Ибн Әл-Мөбәрәк, Ибн Уяйнә, Вәки һәм башка имамнар арасыннан булган гыйлем әһелләре фикеренчә, бу мәсьәлә буенча дөрес фикер йөртү мәсьәләсе - алар - ахирәттә - бу әйберләрне күрәләр. Алар: "Бу хәдисләр риваять ителә һәм без аларга ышанабыз, ничек дип - техник яктан - сорамыйбыз", - диделәр. Бу - хәдис әһелләре сайлаган фикер мәсьәләсе; әйберләр хәдистә искә алынганча һәм ничек ышанганча - күренәчәк, аңлатылмаган, фаразланган һәм ничек дип соралмаган. Бу - алар сайлаган һәм тәкъдим иткән гыйлем әһеленең карашы. Пәйгамбәрнең (салләллаһу галәйһи вәссәлам): "Аннары ул үзен аларга таныштырды" - сүзләренең мәгънәсе - аларга күренү дигәнне аңлата.
