Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2381
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الطُّفَيْلِ بْنِ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَهَبَ ثُلُثَا اللَّيْلِ قَامَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اذْكُرُوا اللَّهَ اذْكُرُوا اللَّهَ جَاءَتْ الرَّاجِفَةُ تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ جَاءَ الْمَوْتُ بِمَا فِيهِ جَاءَ الْمَوْتُ بِمَا فِيهِ قَالَ أُبَيٌّ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُكْثِرُ الصَّلَاةَ عَلَيْكَ فَكَمْ أَجْعَلُ لَكَ مِنْ صَلَاتِي فَقَالَ مَا شِئْتَ قَالَ قُلْتُ الرُّبُعَ قَالَ مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ قُلْتُ النِّصْفَ قَالَ مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ قَالَ قُلْتُ فَالثُّلُثَيْنِ قَالَ مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ قُلْتُ أَجْعَلُ لَكَ صَلَاتِي كُلَّهَا قَالَ إِذًا تُكْفَى هَمَّكَ وَيُغْفَرُ لَكَ ذَنْبُكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хәннәд] безгә [Кәбишә], [Суфияннән], [Абдуллаһ бин Мөхәммәд бин Укайлдан], [Әс-Түфәйл бин Убай бин Кәгъбтән], [әтисеннән] болай диде: Төннең өчтән ике өлеше үткәч, Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вә сәләм уянды һәм әйтте: «Әй кешеләр, Аллаһны искә алыгыз, Аллаһны искә алыгыз, беренче сугу килде һәм икенче сугу белән бергә килде, үлем эчендәге нәрсә белән килә, үлем үзенең дәвамы белән килә, үлем үзенең дәвамы белән килә». Өбәй әйтте: «Әй Аллаһның рәсүле, мин сезгә еш салават әйтәм, шуңа күрә мин сезгә күпме дога кылам?» Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вә сәләм җавап бирде: «Нәрсә булса да». Мин сорадым: Чиректән бер? Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вә сәләм җавап бирде: «Нәрсә булса да, өстәсәң, сиңа яхшырак». Мин сорадым: «Яртымы?» Ул җавап бирде: «Нәрсә булса да, күбрәк өстәсәң, сиңа яхшырак». Мин сорадым: Өчтән икесе? "Нәрсә булса да, күбрәк өстәсәң, синең өчен яхшырак", - дидем. Мин әйттем: Мин барлык догаларымны да сиңа кылырмын. Ул әйтте: "Шулай булгач, кайгыларыңнан котылырсың һәм гөнаһларың гафу ителер", - диде. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2382
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ أَبَانَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الصَّبَّاحِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَحْيُوا مِنْ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَسْتَحْيِي وَالْحَمْدُ لِلَّهِ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ وَلَكِنَّ الِاسْتِحْيَاءَ مِنْ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ أَنْ تَحْفَظَ الرَّأْسَ وَمَا وَعَى وَالْبَطْنَ وَمَا حَوَى وَلْتَذْكُرْ الْمَوْتَ وَالْبِلَى وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ تَرَكَ زِينَةَ الدُّنْيَا فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ اسْتَحْيَا مِنْ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَبَانَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الصَّبَّاحِ بْنِ مُحَمَّدٍ
Безгә [Яхья бин Муса] безгә [Мөхәммәд бин Убайд] сөйләгән, ул [Әбан бин Исхак] әйткән, ул [Әш-Шабба бин Мөхәммәд] әйткән, ул [Мөррә әл-Хәмдани] әйткән, ул [Габдулла бин Мәсгуд] әйткән: Пәйгамбәр галәйһиссәлам әйтте: "Аллаһтан чын күңелдән оялыгыз". Ибн Мәсгуд әйтте: Без әйттек: "Әй Аллаһның Илчесе, без оялабыз, Аллаһка шөкер." Ул әйтте: "Юк, ләкин Аллаһтан чын оялу - башыңны, аңлаганыңны, ашказаныңны һәм аның эчтәлеген саклау, үлемне һәм барлык һәлакәтне искә төшерү. Кем дә булса ахырәтне тели, ул дөнья бизәкләрен ташлап китә, кем дә булса шулай эшләсә, ул чыннан да Аллаһтан оялачак". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис гариб, без аны Әббан бин Исхакның Әш-Шабба бин Мөхәммәдтән килгән хәдисеннән бу санад юлыннан гына беләбез."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2383
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْكَيِّسُ مَنْ دَانَ نَفْسَهُ وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْعَاجِزُ مَنْ أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَتَمَنَّى عَلَى اللَّهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ قَالَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ مَنْ دَانَ نَفْسَهُ يَقُولُ حَاسَبَ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا قَبْلَ أَنْ يُحَاسَبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيُرْوَى عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ حَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا وَتَزَيَّنُوا لِلْعَرْضِ الْأَكْبَرِ وَإِنَّمَا يَخِفُّ الْحِسَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى مَنْ حَاسَبَ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا وَيُرْوَى عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ لَا يَكُونُ الْعَبْدُ تَقِيًّا حَتَّى يُحَاسِبَ نَفْسَهُ كَمَا يُحَاسِبُ شَرِيكَهُ مِنْ أَيْنَ مَطْعَمُهُ وَمَلْبَسُهُ
Безгә [Суфиян бин Ваки] безгә ['Гайсә бин Юныс] [Әбу Бәкер бин Әбу Мәрьям]дән һәм безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә ['Әмру бин 'Аун] безгә [Ибну Әл Мөбарәк] [Әбу Бәкер бин Әбу Мәрьям]дән [Дләмра бин Хәбиб]дән [Сәддад бин Әус]дән сөйләгән. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Акыллы кеше - үзен үлемнән соңгы көнгә әзерләгән һәм изге гамәлләр кылган кеше, ә акылсыз кеше - җаны нәфесенә ияргән һәм Аллаһ турында хыялланган кеше". Ул әйтте: "Бу хәдис хәсән", - диде ул: "Пәйгамбәрнең "Үзен әзерләгән кеше" сүзенең мәгънәсе ул әйтте: Бу кеше - Кыямәт көнендә хисап бирелер алдыннан бу дөньяда һәрвакыт үзен төзәткән кеше. Гомәр бин әл-Хоттобтан риваять ителә: ул болай дигән: "Хисапка тартылганчы үзегезне исәпләгез һәм һәркем Аллаһы Тәгалә каршында булачак көнгә әзерләнегез, дөньяда һәрвакыт үзләре белән хисаплашкан кешеләр өчен хисап - Кыямәт көнендә җиңел булачак". Мәймун бин Миһраннан риваять ителә: "Кол, үзенә ризык һәм кием алган дустын рәнҗеткән кебек золым итмәсә, тәкъва булмас".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2384
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مَدُّوَيْهِ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْحَكَمِ الْعُرَنِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ الْوَصَّافِيُّ عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُصَلَّاهُ فَرَأَى نَاسًا كَأَنَّهُمْ يَكْتَشِرُونَ قَالَ أَمَا إِنَّكُمْ لَوْ أَكْثَرْتُمْ ذِكْرَ هَاذِمِ اللَّذَّاتِ لَشَغَلَكُمْ عَمَّا أَرَى فَأَكْثِرُوا مِنْ ذِكْرِ هَاذِمِ اللَّذَّاتِ الْمَوْتِ فَإِنَّهُ لَمْ يَأْتِ عَلَى الْقَبْرِ يَوْمٌ إِلَّا تَكَلَّمَ فِيهِ فَيَقُولُ أَنَا بَيْتُ الْغُرْبَةِ وَأَنَا بَيْتُ الْوَحْدَةِ وَأَنَا بَيْتُ التُّرَابِ وَأَنَا بَيْتُ الدُّودِ فَإِذَا دُفِنَ الْعَبْدُ الْمُؤْمِنُ قَالَ لَهُ الْقَبْرُ مَرْحَبًا وَأَهْلًا أَمَا إِنْ كُنْتَ لَأَحَبَّ مَنْ يَمْشِي عَلَى ظَهْرِي إِلَيَّ فَإِذْ وُلِّيتُكَ الْيَوْمَ وَصِرْتَ إِلَيَّ فَسَتَرَى صَنِيعِيَ بِكَ قَالَ فَيَتَّسِعُ لَهُ مَدَّ بَصَرِهِ وَيُفْتَحُ لَهُ بَابٌ إِلَى الْجَنَّةِ وَإِذَا دُفِنَ الْعَبْدُ الْفَاجِرُ أَوْ الْكَافِرُ قَالَ لَهُ الْقَبْرُ لَا مَرْحَبًا وَلَا أَهْلًا أَمَا إِنْ كُنْتَ لَأَبْغَضَ مَنْ يَمْشِي عَلَى ظَهْرِي إِلَيَّ فَإِذْ وُلِّيتُكَ الْيَوْمَ وَصِرْتَ إِلَيَّ فَسَتَرَى صَنِيعِيَ بِكَ قَالَ فَيَلْتَئِمُ عَلَيْهِ حَتَّى يَلْتَقِيَ عَلَيْهِ وَتَخْتَلِفَ أَضْلَاعُهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصَابِعِهِ فَأَدْخَلَ بَعْضَهَا فِي جَوْفِ بَعْضٍ قَالَ وَيُقَيِّضُ اللَّهُ لَهُ سَبْعِينَ تِنِّينًا لَوْ أَنْ وَاحِدًا مِنْهَا نَفَخَ فِي الْأَرْضِ مَا أَنْبَتَتْ شَيْئًا مَا بَقِيَتْ الدُّنْيَا فَيَنْهَشْنَهُ وَيَخْدِشْنَهُ حَتَّى يُفْضَى بِهِ إِلَى الْحِسَابِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْقَبْرُ رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ أَوْ حُفْرَةٌ مِنْ حُفَرِ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Мөхәммәд бин Әхмәд бин Мәдувәйх] безгә [Әл Касыйм бин Әл Хәкам Әл Урани] безгә ['Убәйдуллаһ бин Әл Вәлид Әл Вәшшафи] ['Асия]дән [Әбу Сәгыйд] болай дип сөйләгән: Аллаһның пәйгамбәре салләллаһу галәйһи вә сәлләм намаз укый торган урынга кергәндә кешеләрне күргән, алар тешләре күренгәнче көлгән кебек тоелган, ул болай дигән: «Исегездә тотыгыз, әгәр сез барлык ләззәтләрне юк итүчене күп искә төшерсәгез, мин күргәнне эшли алмассыз, шуңа күрә барлык ләззәтләрне юк итүчене күп искә төшерегез, чыннан да кабер - зират яныннан үткән бер көн дә юк, ләкин анда: Мин ялгызлык йорты, мин ялгызлык йорты, мин туфрак йорты, мин кортлар йорты, дип язылган. Мөэмин кол җирләнгәндә, кабер аңа болай ди: «Рәхим итегез, сез минем аркамда йөрүче, мин иң яраткан кеше, чөнки хәзер миңа сезне тотарга көч бирелде, һәм сез миңа кире кайтыгыз, мин сезгә нәрсә эшләячәгемне күрерсез». Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Аннары ул аңа күз күреме кадәр сузылды һәм аңа җәннәт ишеге ачылды. Ә явыз яки имансыз кол җирләнгәндә, кабер аңа болай ди: «Рәхим итегез, сез минем аркамда йөрүче, мин аны иң нәфрәт итәм, чөнки хәзер миңа сезнең белән эшләргә көч бирелде, һәм сез миңа кире кайтыгыз, мин сезгә нәрсә эшләячәгемне белерсез». Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Шуннан соң кабер аны бәрелгәнче кысты, хәтта сөякләре барысы да тәртипсез хәлдә иде - тәртипсез хәлдә иде» - Рәсүл моны кайбер бармакларын башкаларга тыгып күрсәтте -- Әбү Сәгыйд әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Аллаһ аңа җитмеш зур елан бирде, әгәр аларның берсе җиргә өрсә, дөнья торганчы бернәрсә дә үсмәячәк, аннары барысы да аны тешли һәм яралый, ул хисапка килгәнче». Әбү Сәгыйд әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Чыннан да, кабер җәннәт бакчаларының берсе яки җәһәннәм чокырларының берсе». Әбү Гайсә әйтте: «Бу хәдис гариб, без аны бары тик шушы иснәдтән генә беләбез».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2385
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ فَرَأَيْتُ أَثَرَهُ فِي جَنْبِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ
Безгә ['Абд бин Хумайд] безгә ['Абдура Раззак]тан [Мә'мәрдән] [Әз-Зүһридән] ['Убайдулла бин Абдулла бин Әбу Цаурдан] болай диде: Мин [Ибн 'Аббас] болай диде: Миңа [Гомәр бин Әл-Хәстәб] болай диде: Мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең йортына кердем, ул ком түшәгенә таянган иде, мин аның корсагында аның эзен күрдем. Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдис ышанычлы һәм бу хәдистә озын хикәя бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2386
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ وَيُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَوْفٍ وَهُوَ حَلِيفُ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَيٍّ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ فَقَدِمَ بِمَالٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ وَسَمِعَتْ الْأَنْصَارُ بِقُدُومِ أَبِي عُبَيْدَةَ فَوَافَوْا صَلَاةَ الْفَجْرِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَتَعَرَّضُوا لَهُ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ رَآهُمْ ثُمَّ قَالَ أَظُنُّكُمْ سَمِعْتُمْ أَنْ أَبَا عُبَيْدَةَ قَدِمَ بِشَيْءٍ قَالُوا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَبْشِرُوا وَأَمِّلُوا مَا يَسُرُّكُمْ فَوَاللَّهِ مَا الْفَقْرَ أَخْشَى عَلَيْكُمْ وَلَكِنِّي أَخْشَى أَنْ تُبْسَطَ الدُّنْيَا عَلَيْكُمْ كَمَا بُسِطَتْ عَلَى مَنْ قَبْلَكُمْ فَتَنَافَسُوهَا كَمَا تَنَافَسُوهَا فَتُهْلِكَكُمْ كَمَا أَهْلَكَتْهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Абдуллаһ бин Әл-Мөбәрәк] [Мә'мәрдән] һәм [Юныс] [әз-Зүһридән] болай дип сөйләде: ['Урва бин Әз-Зүбәйр] аңа [Әл-Мисвар бин Мәхрәмә] аңа [Әмр бин Әуф]ның, ул Бәни Әмир бин Лу'айның союздашы булган, ул Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам белән Бәдр сугышында катнашкан, аңа Пәйгамбәрүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам Әбу Өбәйдә бин Әл-Җәррахны җибәргәнен, аннары ул Бахрейннан хәзинә белән килгәнен һәм Әнсарлар Әбу Өбәйдәнең килүен ишеткәч, Пәйгамбәрүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам белән таң намазын укыганнарын, намаздан соң Пәйгамбәрүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам йөгереп килеп, аның каршысына чыкканнарын, Пәйгамбәрүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам аларны күргәч елмайды, аннары: "Мин сезнең Әбу Өбәйдәнең нәрсәдер алып килергә килгәнен ишеткәнегезне уйлаган идем", - диде", - диде. Алар: "Әйе, әй Аллаһның Илчесе", - диделәр. Ул әйтте: "Бәхетле бул һәм сине канәгатьләндерә торган нәрсәгә өметлән. Аллаһ белән ант итәм, мин синең өчен ярлылыктан куркам, ләкин мин куркам, дөнья сиңа кадәрге кешеләргә ачылган кебек ачылыр, аннары син алар белән ярышкан кебек, алар белән ярышырсың, аннары ул сине юк итәр, алар кебек", - диде. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2387
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ وَابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى فَقَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا إِلَى الْعَطَاءِ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أُشْهِدُكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى حَكِيمٍ أَنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ مِنْ هَذَا الْفَيْءِ فَيَأْبَ أَنْ يَأْخُذَهُ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنْ النَّاسِ شَيْئًا بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تُوُفِّيَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Безгә [Сувайд] безгә [Абдуллаһ]га [Юнус]тан [Әз-Зүһри]дан [Урва]га һәм [Ибн Әл-Мусайиб]дан хәбәр итүләренчә, [Хәким бин Хизам] болай дигән: Мин Рәсүлүллаһтан [галәйһиссәлам] сорадым, аннары ул миңа бирде, аннары мин аңардан сорадым, ул миңа бирде, аннары мин аңардан сорадым, ул миңа бирде, аннары ул болай диде: "Әй, казый, бу хәзинә татлы яшел төстә, кем аны юмартлык белән алса, ул бәхетле, ә кем аны җаны белән һәм комсызлык белән алса, ул бәхетле түгел һәм ул ашаган, ләкин туймаган кеше кебек, өстәге кул астагы кулдан хәерлерәк". Хөкемдар болай диде: Мин әйттем: Әй, Аллаһның Илчесе, сезне хаклык белән җибәргән Зат белән ант итәм, мин сезнең патшагыз үлгәннән соң бу дөньядан киткәнче беркемнән дә бернәрсә дә сорамаячакмын. Әбү Бәкер Хәкимгә берәр нәрсә бирүләрен сорады, ул аны кабул итәргә теләмәде, аннан соң Гомәр аңа берәр нәрсә бирүләрен сорады, ул аны бөтенләй кабул итмәде, аннары Гомәр әйтте: Мин сезне, әй мөселманнар, Хәкимгә шаһит иттем, чынлыкта мин аңа бу сугыштан алынган табышка хокукын тәкъдим иттем, ләкин ул аны алырга теләмәде. Хөкемдар Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәләмнән соң үлгәнче беркемнән дә бернәрсә дә кабул итмәде. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2388
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَابْتُلِينَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالضَّرَّاءِ فَصَبَرْنَا ثُمَّ ابْتُلِينَا بِالسَّرَّاءِ بَعْدَهُ فَلَمْ نَصْبِرْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Әбу Шөфван], [Юнус], [Әз-Зүһри], [Хөмәйд бин Абдуррахман], [Абдуррахман бин Ауф] болай диде: "Без Аллаһның Илчесе белән булганда авырлыклар белән сыналдык һәм сабыр иттек, аннары ул үлгәннән соң, без рәхәтләнеп сыналдык һәм сабыр итмәдек". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2389
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ زَائِدَةَ بْنِ نَشِيطٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ تَفَرَّغْ لِعِبَادَتِي أَمْلَأْ صَدْرَكَ غِنًى وَأَسُدَّ فَقْرَكَ وَإِلَّا تَفْعَلْ مَلَأْتُ يَدَيْكَ شُغْلًا وَلَمْ أَسُدَّ فَقْرَكَ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَأَبُو خَالِدٍ الْوَالِبِيُّ اسْمُهُ هُرْمُزُ
Безгә ['Али бин Хасырам] безгә ['Гайсә бин Юныс]дан ['Имран бин Зәйдә бин Насыйф]дан [аның әтисеннән] [Әбү Халид әл-Вәлиби]дан [Әбү Һөрәйрә]дан Пәйгамбәр саллаллоҳу галейһи вәссәламнән ул болай диде: "Чынлыкта, Аллаһ Тәгалә болай ди: Әй, Адәм баласы, Миңа гыйбадәт кылуга игътибар ит, һәм Мин аны тутырырмын. Күкрәгеңне җитәрлек ризык белән тутырырмын, һәм Мин синең ярлылыгыңны каплармын, әгәр син моны эшләмәсәң, мин синең кулларыңны мәшәкать белән тутырырмын, һәм ярлылыгыңны каплармын". Ул болай диде: "Бу хәдис Хәсән Гариб, ә Әбү Холид әл-Вәлиби өчен аның исеме Хөрмүз."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2390
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ زَائِدَةَ بْنِ نَشِيطٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ تَفَرَّغْ لِعِبَادَتِي أَمْلَأْ صَدْرَكَ غِنًى وَأَسُدَّ فَقْرَكَ وَإِلَّا تَفْعَلْ مَلَأْتُ يَدَيْكَ شُغْلًا وَلَمْ أَسُدَّ فَقْرَكَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَأَبُو خَالِدٍ الْوَالِبِيُّ اسْمُهُ هُرْمُزُ
Безгә ['Али бин Хасырам] безгә ['Гайсә бин Юныс]дан ['Имран бин Зәйдә бин Насыйф]дан [аның әтисеннән] [Әбү Халид әл-Вәлиби]дан [Әбү Һөрәйрә]дан Пәйгамбәр саллаллоҳу галейһи вәссәламнән ул болай диде: "Чынлыкта, Аллаһ Тәгалә болай ди: Әй, Адәм баласы, Миңа гыйбадәт кылуга игътибар ит, һәм Мин аны тутырырмын. Күкрәгеңне җитәрлек ризык белән тутырырмын, һәм Мин синең ярлылыгыңны каплармын, әгәр син моны эшләмәсәң, мин синең кулларыңны мәшәкать белән тутырырмын, һәм ярлылыгыңны каплармын". Ул болай диде: "Бу хәдис Хәсән Гариб, ә Әбү Холид әл-Вәлиби өчен аның исеме Хөрмүз."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2391
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَنَا شَطْرٌ مِنْ شَعِيرٍ فَأَكَلْنَا مِنْهُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ قُلْتُ لِلْجَارِيَةِ كِيلِيهِ فَكَالَتْهُ فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ فَنِيَ قَالَتْ فَلَوْ كُنَّا تَرَكْنَاهُ لَأَكَلْنَا مِنْهُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى قَوْلِهَا شَطْرٌ تَعْنِي شَيْئًا
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбу Мөавия]дән [Хишам бин Урва]дан [аның әтисеннән] [Гайшә]дән [әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм үлде һәм бездә бодайның яртысы калды, без аны ашадык, аннары мин кол хатынга: үлчәгез, - дидем. Аннары ул үлчәде. Азык беткәнче күп тә үтмәде, хатын: "Әгәр без аны калдырсак - ягъни үлчәмәгән булсак -, без аннан да күбрәк ашый алыр идек", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы һәм "Гайшә" сүзенең мәгънәсе: "Ярты, ягъни нәрсәдер".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2392
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ لَنَا قِرَامُ سِتْرٍ فِيهِ تَمَاثِيلُ عَلَى بَابِي فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ انْزَعِيهِ فَإِنَّهُ يُذَكِّرُنِي الدُّنْيَا قَالَتْ وَكَانَ لَنَا سَمَلُ قَطِيفَةٍ تَقُولُ عَلَمُهَا مِنْ حَرِيرٍ كُنَّا نَلْبَسُهَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбу Мөавия] сөйләгән, ул [Давуд бин Әбу Һинд] әйткән, ул [Азра] әйткән, ул [Хөмәйд бин Абдуррахман Әл-Химьяри] әйткән, ул [Сәгъд бин Һишам] әйткән, ул [Гайсә] әйткән: Безнең ике ишегемдә рәсемнәр белән нечкә чиркей челтәрләре бар иде, аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәләм аны күргәч: "Аны салыгыз, чөнки ул миңа дөньяны искә төшерә", - дигән. Айсә: "Без ефәк тукымалар кидек", - дигән, ул әйткән: "Бу рәсем ефәктән эшләнгән, без аны куллана идек". Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис бу санад сызыгыннан хәсән-шәһих гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2393
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَتْ وِسَادَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّتِي يَضْطَجِعُ عَلَيْهَا مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Безгә [Хәннәд] безгә ['Әбдә]дән [Хисям бин Урвадан] [аның әтисеннән] ['Айшә] болай диде: Аллаһның Рәсүленең (саллаллаһу галәйһи вә сәлләм) йоклаган мендәре коры үлән белән тутырылган тиредән эшләнгән. Әбү Гайсә болай диде: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2394
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهُمْ ذَبَحُوا شَاةً فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَقِيَ مِنْهَا قَالَتْ مَا بَقِيَ مِنْهَا إِلَّا كَتِفُهَا قَالَ بَقِيَ كُلُّهَا غَيْرَ كَتِفِهَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَيْسَرَةَ هُوَ الْهَمْدَانِيُّ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ شُرَحْبِيلَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Яхья бин Сәид], [Суфияннан], [Әбү Исхактан], [Әбү Мәйсәрәдән], ['Гайсәдән], алар кәҗә суйганнар, аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам сораган: "Нәрсә калды?" Гаишә җавап биргән: "Иңкәләреннән башка бернәрсә дә калмаган." Ул: "Иңкәләреннән кала барысы да бар", - дигән. Әбү Гайсә әйткән: "Бу хәдис ышанычлы һәм Әбү Мәйсәрә әл-Хәмданиның исеме Әмрү бин Шурахбил".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2395
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنْ كُنَّا يَئُولُ مُحَمَّدٍ نَمْكُثُ شَهْرًا مَا نَسْتَوْقِدُ بِنَارٍ إِنْ هُوَ إِلَّا الْمَاءُ وَالتَّمْرُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Безгә [Һарун бин Исхак Әл-Хәмдани] безгә ['Әбдә]дән [Хисьям бин Урва]дан [әтисеннән] ['Айшә]дән болай диде: Без Мөхәммәднең гаиләсе, бер ай дәвамында без ут яндырмадык, бары тик су һәм хөрмә генә булды. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2396
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ أَسْلَمَ أَبُو حَاتِمٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ أُخِفْتُ فِي اللَّهِ وَمَا يُخَافُ أَحَدٌ وَلَقَدْ أُوذِيتُ فِي اللَّهِ وَمَا يُؤْذَى أَحَدٌ وَلَقَدْ أَتَتْ عَلَيَّ ثَلَاثُونَ مِنْ بَيْنِ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ وَمَا لِي وَلِبِلَالٍ طَعَامٌ يَأْكُلُهُ ذُو كَبِدٍ إِلَّا شَيْءٌ يُوَارِيهِ إِبْطُ بِلَالٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ حِينَ خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَارِبًا مِنْ مَكَّةَ وَمَعَهُ بِلَالٌ إِنَّمَا كَانَ مَعَ بِلَالٍ مِنْ الطَّعَامِ مَا يَحْمِلُهُ تَحْتَ إِبْطِهِ
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә [Раух бин Әсләм Әбу Хатим Әл-Бәшри] безгә [Хәммәд бин Сәлам] безгә [Сабит] [Әнәс]дән болай дип сөйләде: Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай диде: Мин куркып - куркып - Аллаһ юлында курыккан кеше булмаганда, Аллаһ өчен рәнҗетелгән кеше булмаганда, утыз көн һәм утыз төн үтте, Билал белән минем ашарга ризыгым юк иде, бары тик Билалның култыгында яшерелгән әйбердән башка". Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдис хәсән-сәхих, ә бу хәдиснең мәгънәсенә килгәндә, Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) Билал белән Мәккәдән чыкканда, Билал үзе белән бары тик култыгы астында йөрткән ризык кына алган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2397
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ يَقُولُ خَرَجْتُ فِي يَوْمٍ شَاتٍ مِنْ بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ أَخَذْتُ إِهَابًا مَعْطُوبًا فَحَوَّلْتُ وَسَطَهُ فَأَدْخَلْتُهُ عُنُقِي وَشَدَدْتُ وَسَطِي فَحَزَمْتُهُ بِخُوصِ النَّخْلِ وَإِنِّي لَشَدِيدُ الْجُوعِ وَلَوْ كَانَ فِي بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامٌ لَطَعِمْتُ مِنْهُ فَخَرَجْتُ أَلْتَمِسُ شَيْئًا فَمَرَرْتُ بِيَهُودِيٍّ فِي مَالٍ لَهُ وَهُوَ يَسْقِي بِبَكَرَةٍ لَهُ فَاطَّلَعْتُ عَلَيْهِ مِنْ ثُلْمَةٍ فِي الْحَائِطِ فَقَالَ مَا لَكَ يَا أَعْرَابِيُّ هَلْ لَكَ فِي كُلِّ دَلْوٍ بِتَمْرَةٍ قُلْتُ نَعَمْ فَافْتَحْ الْبَابَ حَتَّى أَدْخُلَ فَفَتَحَ فَدَخَلْتُ فَأَعْطَانِي دَلْوَهُ فَكُلَّمَا نَزَعْتُ دَلْوًا أَعْطَانِي تَمْرَةً حَتَّى إِذَا امْتَلَأَتْ كَفِّي أَرْسَلْتُ دَلْوَهُ وَقُلْتُ حَسْبِي فَأَكَلْتُهَا ثُمَّ جَرَعْتُ مِنْ الْمَاءِ فَشَرِبْتُ ثُمَّ جِئْتُ الْمَسْجِدَ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Хәннәд] безгә [Юныс бин Букайр]дан [Мөхәммәд бин Исхак] сөйләгәнчә, [Язид бин Зияд] миңа [Али бин Әбу Талиб] әйткәнчә ишеткән кеше болай диде: Бер салкын көнне мин Аллаһ Рәсүленең (саллаллаһу галәйһи вә сәлләм) өеннән чыктым һәм инде бозылган күн тире алдым, аннары уртасына тишек ясадым, аннары муенымны тыгып, уртасын кыстым, аннары бик ач вакытта хөрмә яфраклары белән билбау ябыштырдым. Әгәр Аллаһ Рәсүленең (саллаллаһу галәйһи вә сәлләм) өендә ризык булса, мин аны ашар идем. Аннары мин нәрсәдер эзләргә чыктым һәм бакчасында чиләге белән сугарган бер яһүдне үттем. Аннары мин аңа стенадагы тишек аша карадым. Ул әйтте: Сиңа ни булды, әй бәдәви, һәр чиләк өчен хөрмәгә сугарга телисеңме? Мин җавап бирдем: Әйе, зинһар, ишекне ач. Ишек ачылды һәм мин кердем, ул миңа чиләген бирде, мин һәр чиләк алганда ул миңа бер хөрмә бирде, учым хөрмә белән тулгач, мин аңа чиләкне кире бирдем һәм: "Җитәр", - дидем, аннары ашадым һәм су эчтем, аннары мәчеткә кердем һәм анда Аллаһның Илчесен (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) таптым. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2398
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبَّاسٍ الْجُرَيْرِيِّ قَال سَمِعْتُ أَبَا عُثْمَانَ النَّهْدِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ أَصَابَهُمْ جُوعٌ فَأَعْطَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَمْرَةً تَمْرَةً قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Хәфш 'Әмру бин 'Али] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Шу'ба] [Аббас Әл-Җүрәйри] болай диде: Мин [Әбу Госман ән-Нәхди] [Әбу Һөрәйрә]дән болай дип ишеттем: Сәхәбәләр ачлыктан интегәләр иде, һәм Аллаһның Рәсүле аларга бары тик бер генә ашлык бирде. Әбу Гайсә болай диде: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2399
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ ثَلَاثُ مِائَةٍ نَحْمِلُ زَادَنَا عَلَى رِقَابِنَا فَفَنِيَ زَادُنَا حَتَّى إِنْ كَانَ يَكُونُ لِلرَّجُلِ مِنَّا كُلَّ يَوْمٍ تَمْرَةٌ فَقِيلَ لَهُ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ وَأَيْنَ كَانَتْ تَقَعُ التَّمْرَةُ مِنْ الرَّجُلِ فَقَالَ لَقَدْ وَجَدْنَا فَقْدَهَا حِينَ فَقَدْنَاهَا وَأَتَيْنَا الْبَحْرَ فَإِذَا نَحْنُ بِحُوتٍ قَدْ قَذَفَهُ الْبَحْرُ فَأَكَلْنَا مِنْهُ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ يَوْمًا مَا أَحْبَبْنَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ أَتَمَّ مِنْ هَذَا وَأَطْوَلَ
Безгә [Хәннәд] безгә ['Әбдә] сөйләгән, [Хисям бин Урва]дан [Вәхәб бин Кайсан]дан [Җәбир бин Габдулла] әйткән: Пәйгамбәр галәйһиссәлам безне җибәрде, һәм без өч йөз кеше идек, без үзебезнең азык-төлекне җилкәләребездә күтәрдек, аннары азык-төлек бетте, хәтта берәребез ашаса да, көненә бер генә хөрмә калды. Аңардан: "Әй Әбү Габдулла, кемнеңдер хөрмәсе кая төште?" - дип сорадылар. Ул: "Без хөрмәне югалткач, аның эзләрен таптык, һәм ниһаять, диңгезгә бардык, диңгез буенда зур балык ташланган булып чыкты, аннары без аны унсигез көн дәвамында теләгәнчә ашадык", - дип җавап бирде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы. Ул Җәбир бин Габдулладан башка бер иснәд белән риваять ителгән, һәм [Мәлик бин Әнәс] аны [Вәхәб бин Кайсаннан] бу хәдискә караганда тулырак һәм озынрак итеп риваять иткән."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2400
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ يَقُولُ إِنَّا لَجُلُوسٌ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ طَلَعَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ مَا عَلَيْهِ إِلَّا بُرْدَةٌ لَهُ مَرْقُوعَةٌ بِفَرْوٍ فَلَمَّا رَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَكَى لِلَّذِي كَانَ فِيهِ مِنْ النِّعْمَةِ وَالَّذِي هُوَ الْيَوْمَ فِيهِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ بِكُمْ إِذَا غَدَا أَحَدُكُمْ فِي حُلَّةٍ وَرَاحَ فِي حُلَّةٍ وَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ صَحْفَةٌ وَرُفِعَتْ أُخْرَى وَسَتَرْتُمْ بُيُوتَكُمْ كَمَا تُسْتَرُ الْكَعْبَةُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ يَوْمَئِذٍ خَيْرٌ مِنَّا الْيَوْمَ نَتَفَرَّغُ لِلْعِبَادَةِ وَنُكْفَى الْمُؤْنَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنْتُمْ الْيَوْمَ خَيْرٌ مِنْكُمْ يَوْمَئِذٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَيَزِيدُ بْنُ زِيَادٍ هُوَ ابْنُ مَيْسَرَةَ وَهُوَ مَدَنِيٌّ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَيَزِيدُ بْنُ زِيَادٍ الدِّمَشْقِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ الزُّهْرِيِّ رَوَى عَنْهُ وَكِيعٌ وَمَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ كُوفِيٌّ رَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ وَشُعْبَةُ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ
Безгә [Хәннәд] безгә [Юнус бин Букайр]дан [Мөхәммәд бин Исхак] безгә [Язид бин Зияд]дан [Мөхәммәд бин Кәгъб Әл-Курадли] миңа [Али бин Әбу Талиб] әйткәнен ишеткән кеше болай диде: Без Пәйгамбәр галәйһиссәлам белән мәчеттә утырганда, кинәт кенә Мөшгаб бин Гомәйр пәйда булды, аның шәле генә иде, ул тиредән ясалган иде. Рәсүлүллаһ моны күргәч, елады, чөнки ул бүгенге көнгә караганда элеккеге мөшгабтан ләззәт алуын искә төшерде. Шуннан соң Аллаһ Рәсүлүллаһ (галәйһиссәлам) әйтте: "Сезнең берәрегез иртән бер кием киеп, көндез икенчесен киеп, аның алдында ризык әзерләп, аннары башка савыт белән алыштырылса, сез өегезне Кәгъбә каплаганда капласагыз ничек булыр?" Сәхәбәләр әйттеләр: "Әй Аллаһның Рәсүле, ул көнне без бүгенгедән яхшырак идек, шуңа күрә без гыйбадәткә игътибар иттек һәм безгә тормыш авырлыкларына җитәрлек күләмдә бирелде". Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам җавап бирде: "Чынлыкта, бүген син ул көннән яхшыраксың". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб, ә Язид бин Зиядка килгәндә, ул Мәйсәрә улы, ул Мәдинәдән һәм еш кына Мәлик бин Әнәс һәм башка галимнәрдән риваять чыганагы булып тора, ә Язид бин Зияд әд-Димасыкый хәдисне Әз-Зүһридән риваять кылган, аның хәдисен Вәкиъ, Мәрван бин Муавия һәм Язид бин Әбу Зияд риваять иткән, ул Куфадан булган кеше, анда Суфьян, Сөгъбә, Ибн Уяйнә һәм башка имамнар аннан хәдисләр риваять иткәннәр."
