الدخول في الإسلام، اضغط هنا
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 201

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ فِتْيَتِي أَنْ يَجْمَعُوا حُزَمَ الْحَطَبِ ثُمَّ آمُرَ بِالصَّلَاةِ فَتُقَامَ ثُمَّ أُحَرِّقَ عَلَى أَقْوَامٍ لَا يَشْهَدُونَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ قَالُوا مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ فَلَمْ يُجِبْ فَلَا صَلَاةَ لَهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا عَلَى التَّغْلِيظِ وَالتَّشْدِيدِ وَلَا رُخْصَةَ لِأَحَدٍ فِي تَرْكِ الْجَمَاعَةِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Jaɛfar bin Burqan] seg [Yazid bin Al Asham] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Bɣiɣ s tidet ad ssumreɣ ilemẓiyen-iw ad d-jemɛen lḥemla n tmes, sakkin ad ssumreɣ ad ttwabnant tẓallit deg uxxam n wid ur ttkemmileɣ ara s tẓallit’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Ɛebdellah bin Mas’ud, Abu Darda, Ibnu Ɛebbas, Muɛadz bin Anas d Jabir’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Abu Hurairah d hasan sahih. Yettwaḥka-d seg yemdukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam s waṭas n tɣawsiwin, nnan-d: ‘Win ara yeslen i tẓallit, ur d-yerri ara i tẓallit, ihi ulac tẓallit fell-as’. Yerna qqaren-d kra n yimusnawen; ‘Ayagi yettwawekked-d aṭas yerna ur yelli ara yerna ur yeshil ara i yiwen ad yeǧǧ tiẓalliyin n tmezgida ala s ssebba’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 202

قَالَ مُجَاهِدٌوَسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ رَجُلٍ يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ لَا يَشْهَدُ جُمْعَةً وَلَا جَمَاعَةً قَالَ هُوَ فِي النَّارِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ وَمَعْنَى الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَشْهَدَ الْجَمَاعَةَ وَالْجُمُعَةَ رَغْبَةً عَنْهَا وَاسْتِخْفَافًا بِحَقِّهَا وَتَهَاوُنًا بِهَا

[Mujahid] yenna-d; ”[Ibn Abbas] steqsan-t yiwet n tikkelt ɣef yiwen n wergaz ay yeẓẓumen deg wass yerna yettẓalla deg yiḍ, maca ur yettekkay deg tẓallit n ljemɛa ed tẓallit n lǧemɛa deg tmesgida-nni?” yerra-yas-d : ‘Argaz-nni deg lǧennet’. Yenna-d; ‘Yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Al Muharibi] seg [AL Laits] seg [Mujahid] yenna-d; ‘Anamek n ḥadit-a d akken ur yettwaqbal ara wemdan ad yettekki deg tẓallit n ljemɛa ed tẓallit n lǧemɛa s lḥeṛs, am wakken ara yessenqes yerna ad yessenqes izerfan-nnes’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 203

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ الْعَامِرِيُّ عَنْ أَبِيهِ قَالَشَهِدْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّتَهُ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ صَلَاةَ الصُّبْحِ فِي مَسْجِدِ الْخَيْفِ قَالَ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ وَانْحَرَفَ إِذَا هُوَ بِرَجُلَيْنِ فِي أُخْرَى الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّيَا مَعَهُ فَقَالَ عَلَيَّ بِهِمَا فَجِيءَ بِهِمَا تُرْعَدُ فَرَائِصُهُمَا فَقَالَ مَا مَنَعَكُمَا أَنْ تُصَلِّيَا مَعَنَا فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا قَدْ صَلَّيْنَا فِي رِحَالِنَا قَالَ فَلَا تَفْعَلَا إِذَا صَلَّيْتُمَا فِي رِحَالِكُمَا ثُمَّ أَتَيْتُمَا مَسْجِدَ جَمَاعَةٍ فَصَلِّيَا مَعَهُمْ فَإِنَّهَا لَكُمَا نَافِلَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مِحْجَنٍ الدِّيلِيِّ وَيَزِيدَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا فِي الْجَمَاعَةِ وَإِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الْمَغْرِبَ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ قَالُوا فَإِنَّهُ يُصَلِّيهَا مَعَهُمْ وَيَشْفَعُ بِرَكْعَةٍ وَالَّتِي صَلَّى وَحْدَهُ هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَهُمْ

yenna-aɣ-d [Aḥmad bin Mani’] yenna-d; yenna-aɣ-d [Husyaim] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Ya’la bin ‘Atha`]; yenna-aɣ-d [Jabir bin Yazid bin Al Aswad Al ‘Amiri] seg [baba-s] yenna-d; 'Ssexdameɣ yiwet n tikkelt lḥejj akked Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, sakkin ẓẓalleɣ yid-s taẓallit n ṣṣbeḥ deg tmesgida n Al Khaif.' Yenna-d; ‘Mi yekfa tẓallit n ṣṣbeḥ, yezzi-d, deg yiwet n tikkelt, llan sin yergazen n teqbilt nniḍen ur ttekkan ara yid-es deg tẓallit n lǧamaɛ. Yenna ihi: ‘Awit-​ed sin yemdanen-​nni!’. ihi ttwawwin zdat n Nnbi deg wakud aydeg iẓuran-nsen ttnernin. Yenna-yas: “D acu i k-iḥebsen ad tẓalleḍ yid-neɣ?” rran-as-d: “A Amazan n Öebbi, neẓẓall deg wemkan-nneɣ”, yenna-yasen: “Ur t-xeddmeḍ ara, ma tgiḍ-t deg wemkan-ik, ihi ad d-taseḍ ɣer tmesgida ay d-yettaken taẓallit n lǧamaɛ, sakkin ad tẓalleḍ yid-sen, imi aya ad yili d lxir n tẓallit i sin-nwen”. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Mihjan Ad Dili d Yazid bin Amir’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Aḥadith n Yazid bin Al Aswad d hasan sahih, d rray n waṭas n yimusnawen. Rray-agi ṭṭfen-t ula d Sufyan Ats Tsauri, Syafi’i, Aḥmad d Ishaq’. Nnan-as; ‘Ma yella yiwen wergaz yeẓẓall weḥd-es, syenna yufa-d iman-is yeẓẓall di lǧamaɛ, ihi ad iɛawed akk tẓallit-is di lǧamaɛ. Yerna ma yella yiwen n wemdan yeẓẓall Lmeɣreb weḥd-s, sakkin yeẓẓal s lǧamaɛ, ad d-inin: “Eǧǧ-it ad yeẓẓal yid-sen yerna ad t-yeḍfer, ma d taẓallit ay yeẓẓal weḥd-s d fardlu fell-asen”.

Hadith

Imam Tirmidzi : 204

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ النَّاجِيِّ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ وَقَدْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَتَّجِرُ عَلَى هَذَا فَقَامَ رَجُلٌ فَصَلَّى مَعَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي مُوسَى وَالْحَكَمِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ الْقَوْمُ جَمَاعَةً فِي مَسْجِدٍ قَدْ صَلَّى فِيهِ جَمَاعَةٌ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ آخَرُونَ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلُّونَ فُرَادَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ يَخْتَارُونَ الصَّلَاةَ فُرَادَى وَسُلَيْمَانُ النَّاجِيُّ بَصْرِيٌّ وَيُقَالُ سُلَيْمَانُ بْنُ الْأَسْوَدِ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdah] seg [Sɛid bin Abu Arubah] seg [Sleiman An Naji Al Baṣri] seg [Abu Al Mutawakkil] seg [Abu Saɛid] yenna-d; 'Yusa-d yiwen wergaz deg wakud aydeg Amazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam yella yettẓalla, sakkin yenna-d: "Anwa ay yebɣan ad yessenz - ad inadi ɣef lxir - ed wemdan-a?" syin ibedd yiwen wergaz, yeẓẓall yid-es’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Abu Umamah, Abu Musa d Al Hakam bin Umair’. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit n Abu Saɛid yesɛa azal n ḥasan, aya d rray ay d-yewwi mačči kan yiwen seg yimeddukal n Nnbi sallallahu alaihi wasallam yerna s tɣawla wid ay d-yekkan seg yibiɛiyen. Nnan-as; ‘Ulac fell-asen ad xedmen taẓallit n lǧamaɛ deg tmesgida anda ay d-llant tẓalliyin n lǧamaɛ deg-s’. Rray-a yewwi-t-id Ahmad d Ishaq. Di lweqt-nni, nnan-d imusnawen niḍen : « Eǧǧ-iten ad ẓẓallen mxallafen ». Rray-a wwin-t-id Sufyan Ats Tsauri, Ben Al Mubarak, Malik d Syafiɛi. Sfernen ad ẓẓallen mxallafen. Sliman An Naji d Basrah, qqaren-as Sliman Ben Al Aswad. Seg tama-nniḍen, Abu Al Mutawakkil isem-is Ali bin Dawud’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 205

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ الْعِشَاءَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ قِيَامُ نِصْفِ لَيْلَةٍ وَمَنْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ كَقِيَامِ لَيْلَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ رُوَيْبَةَ وَجُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُفْيَانَ الْبَجَلِيِّ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مُوسَى وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ مَوْقُوفًا وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ مَرْفُوعًا

yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Bisyr bin As Sari] yenna-d; yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Uthman bin Hakim] seg [Abdurrahman bin Abu Amrah] seg [Uthman bin ‘Affan] yenna-d; ‘Inna Umazan n Öebbi sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Win ara ixeddmen taẓallit n l’ica s lǧamaɛ, ad yawi lfayda n tẓallit n uzgen n yiḍ, ma d win ara ixeddmen taẓallit n tmeddit d tmeddit s lǧamaɛ, ad yawi lfayda n tẓallit n yiwen n yiḍ’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Ibn Ɛumar, Abu Hurairah, Anas, Umarah bin Ruwaibah, Jundab bin Ɛebdallah bin Sufyan Al Bajali, Ubay bin Kaɛab, Abu Musa d Buraidah’. Yenna-d Abu Ɛisa; Hadis Usman hasan sahih. Ḥadit-agi daɣen yettwaḥka-d seg Abdurrahman bin Abu Amrah seg Uthman s tɣawsa mauquf. Yerna ḥadith-agi daɣen yettwaḥka-d seg Uthman s waṭas n tɣawsiwin.

Hadith

Imam Tirmidzi : 206

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جُنْدَبِ بْنِ سُفْيَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى الصُّبْحَ فَهُوَ فِي ذِمَّةِ اللَّهِ فَلَا تُخْفِرُوا اللَّهَ فِي ذِمَّتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyyar] yenna-d; yenna-aɣ-d [Yazid bin Harun] yenna-d; yenna-aɣ-d [Dawud bin Abu Hind] seg [Al Hasan] seg [Jundab bin Sufyan] seg Nnbi, yenna-d: “Win ​​ara iẓẓallen taẓallit n ṣṣbeḥ, yella deg ḍman n Öebbi, ihi ur tbeṭṭel ara ḍman n Öebbi”.

Hadith

Imam Tirmidzi : 207

حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ الْعَنْبَرِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ الْكَحَّالِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَوْسٍ الْخُزَاعِيِّ عَنْ بُرَيْدَةَ الْأَسْلَمِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَشِّرْ الْمَشَّائِينَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مَرْفُوعٌ هُوَ صَحِيحٌ مُسْنَدٌ وَمَوْقُوفٌ إِلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُسْنَدْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

yenna-aɣ-d [Abbas Al Anbari] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Yahya bin Katsir Abu Ghassan Al Anbari] seg [Ismaɛil Al Kahhal] seg [Abdullah bin Aus Al Khuzaɛi] seg [Buraidah Al Aslami] seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Efk-d lexbar n lxir i wid i d-iteddun deg tafat n wass Tanekra'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d gharib seg lḥirfa-agi, maca d marfu’ yerna sanad-is d sahih. Tewweḍ kan ɣer yemḥaddiyen n Nnbi ssalllallahu ‘alaihi wasallam yerna ur tewweḍ ara ɣer Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 208

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَشَرُّهَا آخِرُهَا وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا وَشَرُّهَا أَوَّلُهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُبَيٍّ وَعَائِشَةَ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَسْتَغْفِرُ لِلصَّفِّ الْأَوَّلِ ثَلَاثًا وَلِلثَّانِي مَرَّةً

yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdel Ɛaziz bin Muḥemmed] seg [Suḥil bin Abu Salih] seg [baba-s] seg [Abu Hurairah] yenna-d; 'Inna Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam: 'Aswir n yirgazen igerrzen akk yettẓallan d win yellan zdat, win n diri d win aneggaru. Yerna lḥirfa yelhan n tlawin yettẓallan d tin yellan deffir ma d tin n lxir d tin yellan zdat’. Yenna-d; 'Deg yixef-agi llant daɣen tmucuha n Jabir, Ibn Ɛebbas, Abu Saɛid, Ubay, 'Aisyah, Irbadl bin Sariyah d Anas'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Abu Hurairah d hasan sahih. Yerna yettwaḥka-d daɣen belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yessuter ssmaḥ i wid yellan deg uswir amezwaru kraḍ n tikkal, d uswir wis sin snat n tikkal’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 209

و قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ يَعْلَمُونَ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا عَلَيْهِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ نَحْوَهُ

Yenna-d Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Lemmer ad ssnen medden lfayda n tkemmelt n tẓallit d lḥebs amezwaru, ihi ur tt-ttawin ara ma yella ur yessefk ara ad sneqsen lqeḍyan, s tidet ad sneqsen lqeḍyan akken ad tt-id-awin’. Yenna-d; ’ [Ishaq bin Musa] yenna-yaɣ-t-id seg [Ma’n] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Malik] seg [Sumai] seg [Abu Shalih] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam am wakken yella deg ḥadit. Yerna [Qutaybah] yenna-aɣ-d daɣen seg [Malik] am wakken yella deg ḥadit’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 210

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّي صُفُوفَنَا فَخَرَجَ يَوْمًا فَرَأَى رَجُلًا خَارِجًا صَدْرُهُ عَنْ الْقَوْمِ فَقَالَ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ تَمَامِ الصَّلَاةِ إِقَامَةُ الصَّفِّ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يُوَكِّلُ رِجَالًا بِإِقَامَةِ الصُّفُوفِ فَلَا يُكَبِّرُ حَتَّى يُخْبَرَ أَنَّ الصُّفُوفَ قَدْ اسْتَوَتْ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَنَّهُمَا كَانَا يَتَعَاهَدَانِ ذَلِكَ وَيَقُولَانِ اسْتَوُوا وَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ تَقَدَّمْ يَا فُلَانُ تَأَخَّرْ يَا فُلَانُ

yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Awanah] seg [Simak bin Harb] seg [An Nuɛman bin Basyir] yenna-d; 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam sseqdacen akken ad ssiriden izerfan n tẓallit-nneɣ. Ihi, yiwen wass, iffeɣ-d, iwala yiwen, idmaren-is ttfeggiḍen ɣer zdat ugar n wiyaḍ, yenna-yas: “Kečč, tessizedgeḍ lḥirfat-ik, neɣ ad k-yebḍu Öebbi”. Yenna-d Limam Tirmidhi : « Deg wedlis-a llan daɣen yiḥaditen n Jabir bin Samrah, Al Barra, Jabir bin Abdellah, Anas, Abu Hurairah d 'Aisyah'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Nuɛman bin Basyir d hasan sahih.' Yettwaḥka-d seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, belli yenna-d: "Aḥric seg tkemmelt n tẓallit d asseqdec n tẓallit". Yella-d daɣen lexbar seg Umar dakken yumeṛ aṭas n yergazen akken ad ssiriden lḥiḍ n tẓallit, yerna ur yebdi takbir armi ay as-d-yewweḍ lexbar d akken lḥiḍ n tẓallit yesrid. Yettwaḥka-d daɣen seg Ali ed Uthman dakken sin-nni llan dima ttaken azal i waya. Nnan-d sin-nni: ‘Ssirid lḥiḍ n tẓallit-nwen’. Ali tikwal yeqqar; ‘’Ruḥ ɣer sdat, akka d wakka, ddu ɣer deffir, akka d wakka’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 211

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِيَلِيَنِّي مِنْكُمْ أُولُو الْأَحْلَامِ وَالنُّهَى ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ وَلَا تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ وَإِيَّاكُمْ وَهَيْشَاتِ الْأَسْوَاقِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ يَلِيَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ لِيَحْفَظُوا عَنْهُ قَالَ وَخَالِدٌ الْحَذَّاءُ هُوَ خَالِدُ بْنُ مِهْرَانَ يُكْنَى أَبَا الْمُنَازِلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ يُقَالُ إِنَّ خَالِدًا الْحَذَّاءَ مَا حَذَا نَعْلًا قَطُّ إِنَّمَا كَانَ يَجْلِسُ إِلَى حَذَّاءٍ فَنُسِبَ إِلَيْهِ قَالَ وَأَبُو مَعْشَرٍ اسْمُهُ زِيَادُ بْنُ كُلَيْبٍ

yenna-aɣ-d [Naṣr bin Ɛli Al Jahdlami] yenna-d; yenna-aɣ-d [Yazid bin Zurai’] yenna-d; yenna-aɣ-d [Khalid Al Hadza`] seg [Abu Ma’syar] seg [Ibrahim] seg [Alqamah] seg [Abdullah] seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Eǧǧ amdan yellan deffir-i ad yili d win yesɛan aṭas n tmusni yerna d ameqqran gar-awen, syen deffir-s, syen deffir-s. Ur teptemcawaôet, alamma mxallafen wulawen nnwen. Yerna qqim tbeɛdeḍ ɣef ccwal n ssuq’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Ubay bin Kaɛab, Abu Mas’ud, Abu Saɛid, Al Bara d Anas’. Yettwaḥka-d daɣen seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam belli yefren ma yella wid yellan deffir-s d Imuhajirin d Ansar, akken ad t-ḥadren.’ Yenna-d; ‘Khalid Al Hadza’ d Khalid bin Mihran, qqaren-as Abu Al Manazil’. Yenna-d; ‘Sliɣ i Muḥemmed bin Ismaɛil yenna-d; ‘Nnan-d belli Khalid Al Hadza` ur yelli ara yelsa tiɣawsiwin. Yella yettwaɛlem ad yeqqim ɣef yiḍarren alamma s-semman akka’. Yenna-d; ‘Abu Maɛsyar isem-is Ziyad bin Kulayb’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 212

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ هَانِئِ بْنِ عُرْوَةَ الْمُرَادِيِّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ مَحْمُودٍ قَالَصَلَّيْنَا خَلْفَ أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَاضْطَرَّنَا النَّاسُ فَصَلَّيْنَا بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ فَلَمَّا صَلَّيْنَا قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ كُنَّا نَتَّقِي هَذَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَفِي الْبَاب عَنْ قُرَّةَ بْنِ إِيَاسٍ الْمُزَنِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَفَّ بَيْنَ السَّوَارِي وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Sufyan] seg [Yahya bin Hani` bin Urwah Al Muradi] seg [Abdul Hamid bin Mahmud] yenna-d; ‘Nella neẓẓall yiwet n tikkelt deffir yiwen seg yemḍebbren-nneɣ, sakkin, aɣref yettḥettim - sneqsen - armi neẓẓall gar sin n yiḍarren. Mi nekfa taẓallit [Anas bin Malik] yenna-d; ‘Neḥbes tiɣawsiwin am tigi deg tallit n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen yiwen n lḥadit seg Qurrah bin Iyas Al Muzani’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Anas d hasan sahih. Kra n imusnawen ttwalin belli ilaq ad d-yili lḥirfa n tẓallit gar sin n yiḍarren. D rray ay d-wwin Imam Ahmad ed Ishaq, maca kra n yimazzayen niḍen ttaken-d lḥeqq.

Hadith

Imam Tirmidzi : 213

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَأَخَذَ زِيَادُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ بِيَدِي وَنَحْنُ بِالرَّقَّةِ فَقَامَ بِي عَلَى شَيْخٍ يُقَالُ لَهُ وَابِصَةُ بْنُ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ فَقَالَ زِيَادٌ حَدَّثَنِي هَذَا الشَّيْخُ أَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَالشَّيْخُ يَسْمَعُ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ وَابِصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا يُعِيدُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُجْزِئُهُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى حَدِيثِ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَيْضًا قَالُوا مَنْ صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ يُعِيدُ مِنْهُمْ حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى وَوَكِيعٌ وَرَوَى حَدِيثَ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ رِوَايَةِ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ وَفِي حَدِيثِ حُصَيْنٍ مَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ هِلَالًا قَدْ أَدْرَكَ وَابِصَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْحَدِيثِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ وَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرِو ابْنِ مُرَّةَ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Al Ahwash] seg [Hucain] seg [Hilal bin Yasaf] yenna-d; Ziyad bin Abu Al Ja’d yeṭṭef afus-iw asmi nella deg wakal n lḥemla - ttwaḥerzen s waman n lḥemla -. Sakkin, yewwi-yi ad mlileɣ ed yiwen n ccix ay ɣef s umata qqaren [Wabishah bin Maɛbad] seg Bani Asad. Yenna-d Abri; ‘’Ccix-agi yenna-yi-d, yiwet n tikkelt yiwen n wergaz yella yettẓalla weḥd-s deffir n tmezgunt, ccix-nni yesla i Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yumeṛ argaz-nni ad d-yerr taẓallit-is’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Ali bin Syaiban d Ibn Abbas’. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Hadith-agi n Wabishah deg uswir n lḥasan. Kra n imusnawen ttẓallan weḥd-sen deffir limam, qqaren-d; ‘Ilaq ad d-yerr taẓallit-is ma yella tettwaxdem weḥd-s deffir n limam’. Rray-a yewwi-t-id Ahmad d Ishaq. Yerna kra n yimusnawen niḍen, ‘Ma yella yettẓalla weḥd-s deffir n lmuqeddem, ihi ayagi yezmer ad yili’. Rray-a wwin-t-id Sufyan Ats Tsauri, Ben Al Mubarak d Syafiɛi. Kra n yimusnawen n Kufa ttqadaren daɣen ḥadit n Wabishah bin Maɛbad, qqaren-d; ‘Win ara yeẓẓallen weḥd-s deffir n tɣerɣert, ilaq ad iɛeqleḍ taẓallit-is’. Gar wid yeṭṭfen ṛṛay-a, ad naf Ḥemmad Ben Suleyman, Ibn Abu Laila d Wakiɛ. Ḥadit n Hucain seg Hilal bin Yasaf yettwaḥka-d seg waṭas n yimdanen, am umezruy n Abu Al Ahwac, seg Ziyad Bin Abu Al Jaɛd, seg Wabishah Bin Maɛbad. Deg ḥadit-agi n Hushain yella-d yiwen n usmekti belli Hilal yemlal yiwet n tikkelt d Wabishah. Deg temsalt-a yella-d umjadel gar yimazzayen n lḥadit, kra seg-sen nnan-d; Ḥadit i d-yettwaḥekkun seg Amru bin Murrah, seg Hilal bin Yasaf, seg Amru bin Risydin, seg Wabishah bin Maɛbad, d ayen i d-yellan s lḥeqq ugar. ma d wiyaḍ qqaren-d : « Ḥadit n Hucain ay d-yettwaḥekkun seg Hilal bin Yasaf, seg Ziyad bin Abu Al Jaɛd, seg Wabishah bin Maɛbad d win ay d-yellan s tidet ugar ». Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Ɣef leḥsab-iw, ḥadit-agi d aḥeqqi ugar n ḥadit n Amru bin Murrah. Imi ḥadit-agi daɣen yettwaḥka-d seg wayeḍ mačči d ḥadit n Hilal bin Yasaf, seg Ziyad bin Abu Al Jaɛd, seg Wabisha’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 214

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍأَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَإِنَّهُ يُعِيدُ

yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyyar] yenna-d; yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Jaɛfar] yenna-d; yenna-aɣ-d [Syu’bah] seg [Amru bin Murrah] seg [Hilal bin Yasaf] seg [Amru bin Rasyid] seg [Wabishah bin Maɛbad] yenna-d; ‘Yiwen wergaz yella yettẓalla weḥd-s deffir n tẓallit, sakkin, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yumer-it ad d-yerr taẓallit’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sliɣ i Al Jarud yenna-d; ‘Sliɣ i Waki’ yenna-d; ‘Ma yella argaz yettẓalla weḥd-s deffir n tmeẓẓuɣt, ihi ilaq ad t-id-yerr’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 215

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنْ الْعَطَّارُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرَأْسِي مِنْ وَرَائِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالُوا إِذَا كَانَ الرَّجُلُ مَعَ الْإِمَامِ يَقُومُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ

yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Daud bin Abdurrahman Al Atthar] seg [Amru bin Dinar] seg [Kuraib] aqeddac n Ibn Ɛebbas seg [Ibnu Ɛebbas], yenna-d; 'Yiwen n yiḍ lliɣ ttẓallaɣ d Nnbi s.al.allah, lliɣ beddeɣ ɣef tama-s tazelmaḍt, sakkin, Umazan n Ṛebbi s lqedd-iw yeṭṭef aqerruy-iw seg deffir, yerra-t ɣer yidis-is ayeffus.' Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-agi yella daɣen umezruy seg Anas’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Ibn Abbas d hasan sahih. Ḥadit-a xeddmen-t imusnawen seg gar iḥubayen n nnbi sallallahu ɛlayhi wasallam d wid i d-yusan deffir-sen. Nnan-as; ‘Ma yella argaz yettẓalla d limam, ad yeẓẓal s tama-s tayeffust’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 216

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كُنَّا ثَلَاثَةً أَنْ يَتَقَدَّمَنَا أَحَدُنَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانُوا ثَلَاثَةً قَامَ رَجُلَانِ خَلْفَ الْإِمَامِ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ صَلَّى بِعَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ فَأَقَامَ أَحَدَهُمَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرَ عَنْ يَسَارِهِ وَرَوَاهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ النَّاسِ فِي إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْمَكِّيِّ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

yenna-aɣ-d [Bundar Muḥemmed bin Basyyar] yenna-d; yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abu Adi] yenna-d; yenna-aɣ-d [Smaɛil bin Muslim] seg [Al Hasan] seg [Samrah bin Jundab] yenna-d; ‘Ma yella llan tlata seg-neɣ, Resulullah ssalllahu ‘alaihi wasallam yumeṛ-aɣ-d ad d-yeffeɣ yiwen seg-neɣ d limam’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n Ibn Mas’ud, Jabir d Anas bin Malik’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Ahadith-agi n Samrah yella deg uswir n hasan gharib, hadith-agi ttgen-t yimazzayen n tussna. Nnan-d: ‘Ma llan tlata n yimdanen, ihi sin n yimdanen ad bedden deffir n lmuqeddem’. Yettwaḥka-d seg Ibn Mas’ud belli yiwet n tikkelt yeẓẓal akked Alqamah d Al Aswad, yiwen deg-sen ibedd s yidis ayeffus, wayeḍ ibedd s yidis azelmaḍ. Hatta d-yewwi-d seg Nnbi sallallahu 'aleyhi wasallam. Yerna kra n yimusnawen ttmeslayen ɣef Ismaɛil bin Muslim Al Makki deg wayen yerzan aḥfaḍ-nnes.

Hadith

Imam Tirmidzi : 217

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ جَدَّتَهُ مُلَيْكَةَ دَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامٍ صَنَعَتْهُ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ قُومُوا فَلْنُصَلِّ بِكُمْ قَالَ أَنَسٌ فَقُمْتُ إِلَى حَصِيرٍ لَنَا قَدْ اسْوَدَّ مِنْ طُولِ مَا لُبِسَ فَنَضَحْتُهُ بِالْمَاءِ فَقَامَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفَفْتُ عَلَيْهِ أَنَا وَالْيَتِيمُ وَرَاءَهُ وَالْعَجُوزُ مِنْ وَرَائِنَا فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانَ مَعَ الْإِمَامِ رَجُلٌ وَامْرَأَةٌ قَامَ الرَّجُلُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ وَالْمَرْأَةُ خَلْفَهُمَا وَقَدْ احْتَجَّ بَعْضُ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ فِي إِجَازَةِ الصَّلَاةِ إِذَا كَانَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا إِنَّ الصَّبِيَّ لَمْ تَكُنْ لَهُ صَلَاةٌ وَكَأَنَّ أَنَسًا كَانَ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحْدَهُ فِي الصَّفِّ وَلَيْسَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبُوا إِلَيْهِ لِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُ مَعَ الْيَتِيمِ خَلْفَهُ فَلَوْلَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ لِلْيَتِيمِ صَلَاةً لَمَا أَقَامَ الْيَتِيمَ مَعَهُ وَلَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ دَلَالَةٌ أَنَّهُ إِنَّمَا صَلَّى تَطَوُّعًا أَرَادَ إِدْخَالَ الْبَرَكَةِ عَلَيْهِمْ

yenna-aɣ-d [Ishaq Al Ansari] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ma’n] yenna-d; yenna-aɣ-d [Malik bin Anas] seg [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talha] seg [Anas bin Malik] belli yemma-s -Mulaikah- teɛreḍ-d Rasulullah s Ṛebbi ɣer yiwet n tmeɣra ay d-tessewway. Syin yečča, yenna-d: ‘Beddet, ad nẓall’. Anas yenna; ‘’Syin beddeɣ ɣef tmeẓẓuɣt-nneɣ yellan d taberkant imi sseqdacen-tt aṭas aya. Ula d nekk rẓiɣ-tt s waman. Deffir waya, ibedd fell-as Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, nekk d yiwen n weqcic ay yellan d aɛeṭṭar n tmeṭṭut, nexdem-d yiwen n lḥirfa deffir-s, ma d deffir-s ad ilin imawlan -tijeǧǧigin-. Yeẓẓal yid-neɣ snat n rqaɛat, sakkin yeffeɣ.’ Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Anas d hasan sahih. Ḥadit-a ttgen-t daɣen amur ameqran seg yimusnawen, qqaren-d ma yella limam d argaz d tmeṭṭut, ihi argaz ibedd ɣef tama tayeffust n limam ma d tameṭṭut tella deffir sin-nsen. Kra n yemdanen ttnaɣen s ḥadit-agi belli d lḥeqq i yiwen ad iẓall deffir n lḥebs weḥd-s. Nnan-d daɣen : « ur ttwaḥesbent ara tẓalliyin n yigerdan imeẓyanen, dɣa amzun Anas di tallit-nni yella yettẓalla deffir n Nnbi sallallahu alaihi wasallam weḥd-s deffir n lḥebs. D acu kan, ugur-agi ur iban ara akken fehmen, acku di tallit-nni Nnbi yessers Anas akk d yiwen n llufan ameẓyan deffir-s. Lemmer ur iḥess ara Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam tiẓallit n uɛeṭṭar, s tidet ur t-yessers ara ɣer Anas, yerna Nnbi s tidet ad t-yessers - Anas - ɣef yidis-is ayeffus.’ Yettwaḥka-d daɣen seg Musa bin Anas, seg Anas, belli yiwet n tikkelt yeẓẓall akked Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, sakkin yessers-it ɣef tama-s tayeffust’. Deg ḥadit-agi yella lḥeqq belli yeẓẓal yid-sen tiẓalliyin n sunna s usirem ad asen-d-awin lbaraka’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 218

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِقَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ أَقْدَمُهُمْ سِنًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالْإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لَغَيْرِهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الْإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Muɛawiyya] seg [Al Aɛmasy] yenna-d; yerna yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Muɛawiyya] d [Ɛebdallah bin Numair] seg [Al Aɛmasi] seg [Ismaɛil bin Raja` Az Zubair] seg [Aus bin Dlam’aj] yenna-d; ‘Sliɣ [Abu Mas’ud Al Ansari] yenna-d; 'Inna Umazan n Öebbi sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Win yesɛan azref akk ad yili d limam n yiwen n wegdud, d win ay igerrzen akk deg tɣuri n Leqran.' Ma yella d yiwen deg tɣuri ihi d win i d-yefhem Sunna s wazal-is. Ma yella d yiwen di Sunna ihi d amezwaru ara iḥeǧǧren. Ma yella d yiwen deg tmeɣra ihi aqbur d aqbur. Ur ttejji yiwen ad yili d akehhan di jjehd n wenneni u war ttɣimi deg wemcan nnes ameqqran di taddart nnes mɣir s ttesriḥ nnes’. Yenna-d Maḥmud Ben Ɣaylan; Ibn Numair yenna-d deg ḥadit-is: ‘Aqcic ameqqran deg leɛmer’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Abu Saɛid Al Khudri, Anas bin Malik, Malik bin Al Huwairits d 'Amru bin Salamah'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Abu Mas'ud d hasan sahih. Ḥadit-a ssersen-t deg uxeddim imazzayen n tussna, qqaren-d; ‘Win yesɛan azref akk ad yuɣal d lmuqeddem d win ay iḥemmlen aṭas taɣuri n Leqran yerna d win ay iḥemmlen aṭas Sunna’. Nnan-d daɣen; ‘Bab n wexxam yesɛa azref ad yili d lmuqeddem’. Kra deg-sen nnan-d; ‘Ma yella bab n wexxam yefka ttesriḥ i wiyaḍ ihi ulac lxir ma tẓallḍ yid-s’. Maca, wiyaḍ sbedden-t-id, nnan-d ‘’sunna d bab n uxxam i yettuɣalen d limam’’. Yenna-d limam Aḥmad bin Ḥembal; ‘Awal n Umazan n Rebbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Ur yettili yiwen d limam ddaw n tmehla n wayeḍ yerna ur yettɣimi ara deg umkan-is igerrzen deg wexxam-is siwa ma yella s ttesriḥ-is’. Ma yella yettwaqbel ihi ssarameɣ d akken lḥeqq-nni d win n yal yiwen’. Syin, yenna-d d akken yezmer ad d-yesselḥu taẓallit ma yella netta - bab n wexxam - yeɛreḍ-it.

Hadith

Imam Tirmidzi : 219

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَمَّ أَحَدُكُمْ النَّاسَ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الصَّغِيرَ وَالْكَبِيرَ وَالضَّعِيفَ وَالْمَرِيضَ فَإِذَا صَلَّى وَحْدَهُ فَلْيُصَلِّ كَيْفَ شَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَمَالِكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي وَاقِدٍ وَعُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا أَنْ لَا يُطِيلَ الْإِمَامُ الصَّلَاةَ مَخَافَةَ الْمَشَقَّةِ عَلَى الضَّعِيفِ وَالْكَبِيرِ وَالْمَرِيضِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الزِّنَادِ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذَكْوَانَ وَالْأَعْرَجُ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ الْمَدِينِيُّ وَيُكْنَى أَبَا دَاوُدَ

yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Al Mughirah bin Abdurrahman] seg [Abu Az Zinad] seg [Al A’raj] seg [Abu Hurairah] belli Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ma yella yiwen deg-wen yuɣal d limam, sfehmet-t, acku gar-asen llan warrac imeẓyanen, imɣaren, wid ixuṣṣen d wid yuḍnen. Ihi ma yella yettẓalla weḥd-s, ad yeẓẓal akken i s-yehwa’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Adi bin Hatim, Anas, Jabir bin Samrah, Malik bin Abdullah, Abu Waqid, Uthman bin Abu Al 'Ash, Abu Mas'ud, Jabir bin Abdullah d Ibnu Abbas'. Hadith dr Abu Hurairah Hasan Sahih. D rray n waṭas n yimusnawen, ttḥemmilen ur sɣezfen ara taẓallit imi ttkukrun ad ḥebsen wid ixuṣṣen, wid imeqranen d wid yuḍnen.’ Yenna-d Abu Ɛisa; 'Abu Az Zinad isem-nnes Abdellah bin Dzakwan, ma d Al A'raj d Abdurrahman bin Hurmuz Al Madini, yerna ttwasemman-as daɣen Abu Dawud'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 220

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَخَفِّ النَّاسِ صَلَاةً فِي تَمَامٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاسْمُ أَبِي عَوَانَةَ وَضَّاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ قُتَيْبَةَ قُلْتُ أَبُو عَوَانَةَ مَا اسْمُهُ قَالَ وَضَّاحٌ قُلْتُ ابْنُ مَنْ قَالَ لَا أَدْرِي كَانَ عَبْدًا لِامْرَأَةٍ بِالْبَصْرَةِ

yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Abu Awanah] seg [Qatadah] seg [Anas bin Malik] yenna-d; ‘Amazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam d amdan i d-yeẓẓallen s tfekka n tfekka ɣas akken yella d akemmal’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih. Abu Awanah iga isem Wadldlah'. Yenna-d Abu Ɛisa; — Steqsaɣ yiwet n tikkelt Qutaibah; Acu isem-is Abu Awanah?' yerra-yas-d Wadldlah. Steqsaɣ-tt daɣen : « D mmi-s n wanwa ? Yerra-yas-d : « Ur ẓriɣ ara, di Basrah yella d akli n yiwet n tmeṭṭut ».