Imam Tirmidzi : 201
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ فِتْيَتِي أَنْ يَجْمَعُوا حُزَمَ الْحَطَبِ ثُمَّ آمُرَ بِالصَّلَاةِ فَتُقَامَ ثُمَّ أُحَرِّقَ عَلَى أَقْوَامٍ لَا يَشْهَدُونَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ قَالُوا مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ فَلَمْ يُجِبْ فَلَا صَلَاةَ لَهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا عَلَى التَّغْلِيظِ وَالتَّشْدِيدِ وَلَا رُخْصَةَ لِأَحَدٍ فِي تَرْكِ الْجَمَاعَةِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ
[Hannadek] kontatu zigun; [Wakik'-ek] [Ja'far bin Burqan-engandik] [Yazid bin Al Asham-engandik] [Abu Hurairah-engandik] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik kontatu zigun, esan zuen: 'Benetan agindu nahi diet nire gazteei egurra biltzeko, gero otoitza ezartzeko aginduko dut, eta ondoren kongregazioko otoitzean parte hartzen ez dutenen etxeak erreko ditut'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Mas'ud, Abu Darda, Ibn Abbas, Mu'adh bin Anas eta Jabir-en narrazio bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-ren hadith hau hasan sahih da. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta lagunengandik kontatu da modu askotan, esan zuten: 'Otoitzerako deia entzuten duenak eta bere deiari erantzuten ez dionak, orduan ez dago otoitzik berarentzat'. Eta jakintsu batzuek esan zuten; "Hau oso azpimarratuta dago eta ez dago barkamenik norbaitek kongregazioko otoitza uzteko aitzakiarik gabe".
Imam Tirmidzi : 202
قَالَ مُجَاهِدٌوَسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ رَجُلٍ يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ لَا يَشْهَدُ جُمْعَةً وَلَا جَمَاعَةً قَالَ هُوَ فِي النَّارِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ وَمَعْنَى الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَشْهَدَ الْجَمَاعَةَ وَالْجُمُعَةَ رَغْبَةً عَنْهَا وَاسْتِخْفَافًا بِحَقِّهَا وَتَهَاوُنًا بِهَا
[Mujahid]-ek esan zuen: «[Ibn Abbasi] behin galdetu zioten egunez barau egiten zuen eta gauez otoitz egiten zuen gizon bati buruz, baina ez zuen ostiraleko otoitzetara eta meskitan kongregazio-otoitzetara joaten?», erantzun zuen: «Gizon hori infernuan dago». Esan zuen: «[Hannadek] esan zigun; esan digu [Al Muharibik] [AL Laits]-engandik [Mujahid]-ek esan zuen: «Hadith honen esanahia da ezin dela ostiraleko otoitzetara eta kongregazio-otoitzetara gorrotoz joan, baita norberaren eskubideak gutxietsi eta gutxietsi ere».
Imam Tirmidzi : 203
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ الْعَامِرِيُّ عَنْ أَبِيهِ قَالَشَهِدْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّتَهُ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ صَلَاةَ الصُّبْحِ فِي مَسْجِدِ الْخَيْفِ قَالَ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ وَانْحَرَفَ إِذَا هُوَ بِرَجُلَيْنِ فِي أُخْرَى الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّيَا مَعَهُ فَقَالَ عَلَيَّ بِهِمَا فَجِيءَ بِهِمَا تُرْعَدُ فَرَائِصُهُمَا فَقَالَ مَا مَنَعَكُمَا أَنْ تُصَلِّيَا مَعَنَا فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا قَدْ صَلَّيْنَا فِي رِحَالِنَا قَالَ فَلَا تَفْعَلَا إِذَا صَلَّيْتُمَا فِي رِحَالِكُمَا ثُمَّ أَتَيْتُمَا مَسْجِدَ جَمَاعَةٍ فَصَلِّيَا مَعَهُمْ فَإِنَّهَا لَكُمَا نَافِلَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مِحْجَنٍ الدِّيلِيِّ وَيَزِيدَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا فِي الْجَمَاعَةِ وَإِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الْمَغْرِبَ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ قَالُوا فَإِنَّهُ يُصَلِّيهَا مَعَهُمْ وَيَشْفَعُ بِرَكْعَةٍ وَالَّتِي صَلَّى وَحْدَهُ هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَهُمْ
[Ahmad bin Mani'-k] esan zigun; [Husyaim] esan zigun; [Ya'la bin 'Atha`-k] jakinarazi zigun; [Jabir bin Yazid bin Al Aswad Al 'Amiri] [bere aitak] esan zuen: 'Behin Hajj egin nuen Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin, gero goizeko otoitza egin nuen berarekin Al Khaif meskitan'. Esan zuen: 'Goizeko otoitza amaitu eta buelta eman zuenean, bat-batean beste leinu bateko bi gizon agertu ziren berarekin batera otoitz kolektiboan parte hartu ez zutenak. Beraz, esan zuen: 'Ekarri bi pertsona horiek hona!'. Beraz, Profetaren aurrera eraman zituzten, zainak dardarka zituztela. Esan zuen: 'Zerk eragozten dizue gurekin otoitz egitea?' «Alaren Mezularia, gure lekuan otoitz egin dugu», erantzun zuten: «Ez egin, zure lekuan egin baduzu, etorri otoitz kongregazionalak eskaintzen dituen meskitara eta gero otoitz egin haiekin, hori nafilah-aren saria izango baita zuentzat bientzat». Esan zuen: «Kapitulu honetan Mihjan Ad Dili eta Yazid bin Amiren historia bat ere badago». Abu Isak esan zuen: «Yazid bin Al Aswaden haditha hasan benetakoa da, hau da jakintsu askoren iritzia. Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-ek ere badute». Esan zuten: «Gizon batek bakarrik otoitz egin badu eta gero kongregazioan otoitz egiten aurkitzen badu, errepikatu ditzala bere otoitz guztiak kongregazioan. Eta gizon batek bakarrik Maghrib otoitz egiten badu eta gero kongregazioan otoitz egiten badu, orduan esaten dute: 'Otoitz egin dezala haiekin eta bete dezala, bakarrik egiten duen otoitza fardlu den bitartean haientzat'».
Imam Tirmidzi : 204
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ النَّاجِيِّ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ وَقَدْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَتَّجِرُ عَلَى هَذَا فَقَامَ رَجُلٌ فَصَلَّى مَعَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي مُوسَى وَالْحَكَمِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ الْقَوْمُ جَمَاعَةً فِي مَسْجِدٍ قَدْ صَلَّى فِيهِ جَمَاعَةٌ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ آخَرُونَ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلُّونَ فُرَادَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ يَخْتَارُونَ الصَّلَاةَ فُرَادَى وَسُلَيْمَانُ النَّاجِيُّ بَصْرِيٌّ وَيُقَالُ سُلَيْمَانُ بْنُ الْأَسْوَدِ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ
[Hannadek] esan zigun; [Abdahk] esan zigun [Sa'id bin Abu Arubah-engandik] [Sulaiman An Naji Al Bashri-rengandik] [Abu Al Mutawakkil-engandik] [Abu Sa'id-engandik] esan zuen: 'Gizon bat etorri zen Allahren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wasallam, otoitz egiten ari zela, eta orduan esan zuen: 'Nork nahi du trukatu - saria bilatu - pertsona honekin?' Orduan, gizon bat zutitu eta harekin otoitz egin zuen'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abu Umamah, Abu Musa eta Al Hakam bin Umair-en historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Sa'iden hadithak hasan maila du, hau ez da Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunetako batek bakarrik hartutako iritzia, eta tabi'inen artean daudenetatik aparte. Esan zuten: 'Ongi dago haientzat kongregazio-otoitzak egitea meskita batean, non kongregazio-otoitzak egin diren'. Iritzi hau Ahmadek eta Ishaq-ek zuten. Beste jakintsu batzuek, ordea, esan zuten: "Otoitza banaka egin beharko lukete". Iritzi hori zuten Sufyan Ats Thauri, ibn Al Mubarak, Malik eta Syafi'ik. Banaka otoitz egitea aukeratu zuten. Sulaiman An Naji Basrahkoa zen eta Sulaiman ibn Al Aswad bezala ezagutzen zen. Abu Al Mutawakkilen izena Ali ibn Dawud zen.
Imam Tirmidzi : 205
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ الْعِشَاءَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ قِيَامُ نِصْفِ لَيْلَةٍ وَمَنْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ كَقِيَامِ لَيْلَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ رُوَيْبَةَ وَجُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُفْيَانَ الْبَجَلِيِّ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مُوسَى وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ مَوْقُوفًا وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ مَرْفُوعًا
[Mahmud bin Ghailanek] esan zigun; [Bisyr bin As Sari-k] esan zigun; [Sufyanek] [Uthman bin Hakim-ek] [Abdurrahman bin Abu Amrah-ek] [Uthman bin 'Affan-ek] esan zigun; 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Isha otoitza kongregazioan egiten duenak gau erdia otoitz egitearen saria jasoko du, eta arratsaldeko eta goizeko otoitzak kongregazioan egiten dituenak gau erdia otoitz egitearen saria jasoko du'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ibn Umar, Abu Hurairah, Anas, Umarah bin Ruwaibah, Jundab bin Abdullah bin Sufyan Al Bajali, Ubai bin Ka'ab, Abu Musa eta Buraidah-ren narrazioak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Uthmanen haditha benetakoa da. Hadith hau Abdurrahman bin Abu Amrah-engandik ere kontatu da Uthmanetik mauquf eran. Eta hadith hau Uthmanengandik ere modu askotan kontatu da.
Imam Tirmidzi : 206
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جُنْدَبِ بْنِ سُفْيَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى الصُّبْحَ فَهُوَ فِي ذِمَّةِ اللَّهِ فَلَا تُخْفِرُوا اللَّهَ فِي ذِمَّتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Muhammad bin Basysyarrek] esan zigun; [Yazid bin Harunek] esan zigun; [Dawud bin Abu Hind]-ek [Al Hasanek] [Jundab bin Sufyanek] eman zigun txostena, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Goizeko otoitza egiten duenak Allahren bermea du, beraz, ez bertan behera utzi Allahren bermea'.
Imam Tirmidzi : 207
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ الْعَنْبَرِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ الْكَحَّالِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَوْسٍ الْخُزَاعِيِّ عَنْ بُرَيْدَةَ الْأَسْلَمِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَشِّرْ الْمَشَّائِينَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مَرْفُوعٌ هُوَ صَحِيحٌ مُسْنَدٌ وَمَوْقُوفٌ إِلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُسْنَدْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Abbas Al Anbari]-k esan zigun; [Yahya bin Katsir Abu Ghassan Al Anbari-k] [Isma'il Al Kahhal-engandik] [Abdullah bin Aus Al Khuza'i-rengandik] [Buraidah Al Aslami-rengandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik, esan zuen: 'Eman berri onak gauaren iluntasunean meskitarantz argi perfektua duen Piztuerako Egunean dabiltzanei'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau lerro honetako gharib da, baina mafu da eta bere sanad benetakoa da. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren lagunengana bakarrik iritsi zen eta ez zen sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarengana iritsi.
Imam Tirmidzi : 208
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَشَرُّهَا آخِرُهَا وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا وَشَرُّهَا أَوَّلُهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُبَيٍّ وَعَائِشَةَ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَسْتَغْفِرُ لِلصَّفِّ الْأَوَّلِ ثَلَاثًا وَلِلثَّانِي مَرَّةً
[Qutaibah-k] esan zigun; [Abdul Aziz bin Muhammad-ek] [Suhail bin Abu Salih-engandik [bere aita]-rengandik [Abu Hurairah-engandik] esan zuen: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Gizonezkoen otoitz-ilara onena aurrekoa da eta okerrena azkena. Eta emakumeen otoitz-ilara onena atzekoa da eta okerrena aurrekoa'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Jabir, Ibn Abbas, Abu Sa'id, Ubai, 'Aisyah, Irbadl bin Sariyah eta Anas-en narrazioak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en hadith hau benetakoa da. Eta baita ere kontatu da Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek barkamena eskatu zuela lehen ilaran zeudenentzat hiru aldiz, eta bigarren ilaran zeudenentzat bi aldiz'.
Imam Tirmidzi : 209
و قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ يَعْلَمُونَ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا عَلَيْهِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ نَحْوَهُ
Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: "Jendeak otoitz egiteko deia eta lehen ilaran betetzeagatiko saria jakingo balu, ez lukete lortuko zozketa egin behar ez badute, izan ere, zozketa egingo lukete lortzeko". Esan zuen: "[Ishaq bin Musak] [Ma'n-ek] esanez kontatu zigun; esan zigun [Malik]-ek [Sumai]-ek [Abu Shalih]-ek [Abu Hurairah]-ek sallallaahu 'alaihi wasallam-ek hadith-ean bezala. Eta [Qutaibah-ek] ere esan zigun [Malik]-ek hadith-ean bezala".
Imam Tirmidzi : 210
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّي صُفُوفَنَا فَخَرَجَ يَوْمًا فَرَأَى رَجُلًا خَارِجًا صَدْرُهُ عَنْ الْقَوْمِ فَقَالَ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ تَمَامِ الصَّلَاةِ إِقَامَةُ الصَّفِّ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يُوَكِّلُ رِجَالًا بِإِقَامَةِ الصُّفُوفِ فَلَا يُكَبِّرُ حَتَّى يُخْبَرَ أَنَّ الصُّفُوفَ قَدْ اسْتَوَتْ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَنَّهُمَا كَانَا يَتَعَاهَدَانِ ذَلِكَ وَيَقُولَانِ اسْتَوُوا وَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ تَقَدَّمْ يَا فُلَانُ تَأَخَّرْ يَا فُلَانُ
[Qutaibah-k] esan zigun; [Abu Awanah-k] [Simak bin Harb-ek] [An Nu'man bin Basyir-ek] esan zigun: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek gure otoitz-lerroak zuzentzen zituen. Beraz, egun batean atera zen eta norbait ikusi zuen, zeinaren bularra besteak baino aurrerago ateratzen zen, eta esan zion: 'Zuzen itzazu zure ilarak edo Alah-ek zatituko zaitu'. Imam Tirmidhi-k esan zuen: 'Kapitulu honetan Jabir bin Samrah, Al Barra, Jabir bin Abdullah, Anas, Abu Hurairah eta 'Aisyah'-ren hadithak ere badaude. Abu Isak esan zuen: 'Nu'man bin Basyir-en hadith hau autentikoa da'. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek kontatu du, hau esan zuela: 'Otoitzaren perfekzioaren zati bat otoitz-ilarak zuzentzea da'. Umarrek ere kontatzen du otoitz-lerroak zuzentzeko agindu ziela gizon batzuei, eta ez zuela takbir-a hasi otoitz-lerroak zuzen zeudela jakinarazi arte. Alik eta Uthmanek ere kontatzen dute beti horri erreparatu ziotela. Biek esaten zuten: "Zuzen itzazu zuen otoitz-lerroak". Alik batzuetan esaten zuen: "Aurrera egin, halako hori, atzera egin, halako hori".
Imam Tirmidzi : 211
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِيَلِيَنِّي مِنْكُمْ أُولُو الْأَحْلَامِ وَالنُّهَى ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ وَلَا تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ وَإِيَّاكُمْ وَهَيْشَاتِ الْأَسْوَاقِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ يَلِيَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ لِيَحْفَظُوا عَنْهُ قَالَ وَخَالِدٌ الْحَذَّاءُ هُوَ خَالِدُ بْنُ مِهْرَانَ يُكْنَى أَبَا الْمُنَازِلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ يُقَالُ إِنَّ خَالِدًا الْحَذَّاءَ مَا حَذَا نَعْلًا قَطُّ إِنَّمَا كَانَ يَجْلِسُ إِلَى حَذَّاءٍ فَنُسِبَ إِلَيْهِ قَالَ وَأَبُو مَعْشَرٍ اسْمُهُ زِيَادُ بْنُ كُلَيْبٍ
[Nashr bin Ali Al Jahdlami] esan zigun; [Yazid bin Zurai'-k] esan zigun; [Khalid Al Hadza`-k] [Abu Ma'syar-engandik] [Ibrahim-engandik] [Alqamah-engandik] [Abdullah-engandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik, esan zuen: 'Nire atzean dagoen pertsona izan dadila zuen artean jakintsuena eta zaharrena, gero haren ondoren, gero haren ondoren. Eta ez eztabaidatu zuen bihotzak desados egon arte. Eta urrundu merkatuen iskanbilatik'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ubai bin Ka'ab, Abu Mas'ud, Abu Sa'id, Al Bara eta Anas-en narrazioak ere badaude'. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik ere kontatu zen nahiago zuela atzean zeudenak Muhajirin eta Ansar izatea, hura zaindu ahal izateko'. Esan zuen; «Khalid Al Hadza` Khalid bin Mihran da, Abu Al Manazil ezizena zuen». Esan zuen: «Muhammad bin Isma'ilek esaten entzun nuen: 'Esaten da Khalid Al Hadza`k ez zuela inoiz oinetakoak janzten. Oinetakoekin esertzen zen ezizena hori jarri zioten arte'. Esan zuen: «Abu Ma'syarren izena Ziyad bin Kulaib da».
Imam Tirmidzi : 212
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ هَانِئِ بْنِ عُرْوَةَ الْمُرَادِيِّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ مَحْمُودٍ قَالَصَلَّيْنَا خَلْفَ أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَاضْطَرَّنَا النَّاسُ فَصَلَّيْنَا بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ فَلَمَّا صَلَّيْنَا قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ كُنَّا نَتَّقِي هَذَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَفِي الْبَاب عَنْ قُرَّةَ بْنِ إِيَاسٍ الْمُزَنِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَفَّ بَيْنَ السَّوَارِي وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ
[Hannadek] kontatu zigun; [Wakik]-ek [Sufyan]-engandik [Yahya bin Hani` bin Urwah Al Muradi]-rengandik [Abdul Hamid bin Mahmud]-engandik kontatu zigun, eta honek esan zuen: "Behin gure buruzagietako baten atzean otoitz egin genuen, eta gero jendeak estutu gintuen - estutu egin gintuen - bi zutabeen artean otoitz egin arte. Otoitz egin ondoren, [Anas bin Malik]-ek esan zuen: "Horrelako gauzak saihestu genituen Ala-ren Mezulariaren garaian, sallallaahu 'alaihi wasallam'. Esan zuen: "Kapitulu honetan Qurrah bin Iyas Al Muzani-ren hadith bat ere badago". Abu Isak esan zuen: "Anas-en hadith hau hasan sahih da. Jakintsu batzuek makrooh dela uste dute bi zutabeen artean otoitz egiteko lerrokatzea. Hau da Imam Ahmad eta Ishaq-en iritzia, baina beste jakintsu batzuek barkamena ematen dute".
Imam Tirmidzi : 213
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَأَخَذَ زِيَادُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ بِيَدِي وَنَحْنُ بِالرَّقَّةِ فَقَامَ بِي عَلَى شَيْخٍ يُقَالُ لَهُ وَابِصَةُ بْنُ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ فَقَالَ زِيَادٌ حَدَّثَنِي هَذَا الشَّيْخُ أَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَالشَّيْخُ يَسْمَعُ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ وَابِصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا يُعِيدُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُجْزِئُهُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى حَدِيثِ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَيْضًا قَالُوا مَنْ صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ يُعِيدُ مِنْهُمْ حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى وَوَكِيعٌ وَرَوَى حَدِيثَ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ رِوَايَةِ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ وَفِي حَدِيثِ حُصَيْنٍ مَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ هِلَالًا قَدْ أَدْرَكَ وَابِصَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْحَدِيثِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ وَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرِو ابْنِ مُرَّةَ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ
[Hannadek] esan zigun; [Abu Al Ahwashek] [Hushainek] [Hilal bin Yasafek] esan zigun; Ziyad bin Abu Al Ja'dek eskua heldu zidan lur lokaztuan geundela - uholdeek orbainduta -. Gero, Bani Asad-eko [Wabishah bin Ma'bad] deitzen den xeik batekin topo egitera eraman ninduen. Abrik esan zuen: «Xeik honek esan zidan, behin gizon bat ilararen atzean bakarrik otoitz egiten ari zela, xeikak entzun zuen Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gizonari bere otoitza errepikatzeko agindua eman ziola'. Abu Isak esan zuen: «Kapitulu honetan Ali bin Syaiban eta Ibn Abbasen historia bat ere badago». Abu Isak esan zuen: «Wabishah hadith hau hasan mailan dago. Jakintsu batzuek imamaren atzean bakarrik otoitz egiten dute, diote; 'Bere otoitza errepikatu behar du imamaren atzean bakarrik egiten bada'. Iritzi hau Ahmadek eta Ishaqek hartu zuten. Eta beste jakintsu batzuek, 'Imamaren atzean bakarrik otoitz egiten badu, nahikoa da'. Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak eta Syafi'ik hartu zuten. Kufako jakintsu batzuek ere Wabishah bin Ma'bad-en hadith-ari eusten diote, esan zuten: 'Ilararen atzean bakarrik otoitz egiten duenak, bere otoitza murriztu behar du'. Iritzi hau dutenen artean Hammad bin Sulaiman, Ibn Abu Laila eta Waki' daude. Hilal bin Yasaf-en Hushain-en haditha hainbat pertsonek kontatzen dute, hala nola Abu Al Ahwash-en, Ziyad bin Abu Al Ja'd-en eta Wabishah bin Ma'bad-en narrazioa. Hushain-en hadith honetan Hilal-ek behin Wabishah-ekin topo egin zuela adierazten da. Gai honetan desadostasuna dago hadith adituen artean, batzuek diote: ''Amru bin Murrah-ek, Hilal bin Yasaf-ek, Amru bin Risydin-ek eta Wabishah bin Ma'bad-ek kontatutako haditha benetakoagoa da'. beste batzuek diote, berriz, 'Hushainen haditha Hilal bin Yasafetik, Ziyad bin Abu Al Ja'detik, Wabishah bin Ma'badetik kontatua benetakoagoa da'. Abu Isak esan zuen: 'Nire ustez, hadith hau Amru bin Murrahren haditha baino benetakoagoa da. Hilal bin Yasafetik, Ziyad bin Abu Al Ja'detik, Wabishahetik ez den beste hadith batzuetatik ere kontatua izan delako'.
Imam Tirmidzi : 214
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍأَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَإِنَّهُ يُعِيدُ
[Muhammad bin Basysyarrek] esan zigun; [Muhammad bin Ja'farrek] esan zigun; [Syu'bahk] ['Amru bin Murrah]-ek [Hilal bin Yasaf]-ek [Amru bin Rasyid]-ek [Wabishah bin Ma'bad]-ek esan zuen; 'Gizon bat bakarrik otoitz egiten ari zen ilararen atzean, orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak otoitza errepikatzeko agindu zion'. Abu Isak esan zuen: ''Al Jarud-ek esaten entzun nuen; 'Waki-k esaten entzun nuen; 'Gizon batek bakarrik otoitz egiten badu ilararen atzean, orduan errepikatu egin behar du'.
Imam Tirmidzi : 215
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنْ الْعَطَّارُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرَأْسِي مِنْ وَرَائِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالُوا إِذَا كَانَ الرَّجُلُ مَعَ الْإِمَامِ يَقُومُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ
[Qutaibah]-k esan zigun; [Daud bin Abdurrahman Al Atthar]-ek ['Amru bin Dinar]-engandik [Kuraib] Ibn Abbasen morroiarengandik [Ibnu Abbas]-engandik, esan zuen: 'Gau batean, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarekin otoitz egiten ari nintzen, bere ezkerreko aldean nengoen zutik, orduan Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, burua atzetik heldu eta eskuinera biratu zidan'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Anasen historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Abbasen hadith hau benetakoa da. Hadith hau sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren eta haien ondoren etorri zirenen arteko zientzialariek praktikatzen zuten. Esan zuten: 'Gizon batek imamarekin otoitz egiten badu, eskuineko aldean otoitz egin beharko luke'.
Imam Tirmidzi : 216
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كُنَّا ثَلَاثَةً أَنْ يَتَقَدَّمَنَا أَحَدُنَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانُوا ثَلَاثَةً قَامَ رَجُلَانِ خَلْفَ الْإِمَامِ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ صَلَّى بِعَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ فَأَقَامَ أَحَدَهُمَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرَ عَنْ يَسَارِهِ وَرَوَاهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ النَّاسِ فِي إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْمَكِّيِّ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
[Bundar Muhammad bin Basysyarrek] esan zigun; [Muhammad bin Abu Adik] esan zigun; [Isma'il bin Muslim] [Al Hasanek] [Samrah bin Jundabek] jakinarazi zigun esanez: 'Hiru bagina, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek agindu zigun bat imam gisa agertzeko'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Ibn Mas'ud, Jabir eta Anas bin Malik-en hadithak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Samrah hadith hau hasan gharib mailan dago, zientziako adituek praktikatzen dute. Esan zuten: 'Hiru pertsona badaude, bi pertsona apaizaren atzean daude'. Ibn Mas'udek kontatu zuen behin Alqamah eta Al Aswadekin otoitz egin zuela, bat eskuinean eta bestea ezkerrean zutik. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamengandik ere kontatu zuen. Eta jakintsu batzuek Isma'il bin Muslim Al Makkiri buruz hitz egiten dute bere memorizazioari dagokionez.
Imam Tirmidzi : 217
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ جَدَّتَهُ مُلَيْكَةَ دَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامٍ صَنَعَتْهُ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ قُومُوا فَلْنُصَلِّ بِكُمْ قَالَ أَنَسٌ فَقُمْتُ إِلَى حَصِيرٍ لَنَا قَدْ اسْوَدَّ مِنْ طُولِ مَا لُبِسَ فَنَضَحْتُهُ بِالْمَاءِ فَقَامَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفَفْتُ عَلَيْهِ أَنَا وَالْيَتِيمُ وَرَاءَهُ وَالْعَجُوزُ مِنْ وَرَائِنَا فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانَ مَعَ الْإِمَامِ رَجُلٌ وَامْرَأَةٌ قَامَ الرَّجُلُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ وَالْمَرْأَةُ خَلْفَهُمَا وَقَدْ احْتَجَّ بَعْضُ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ فِي إِجَازَةِ الصَّلَاةِ إِذَا كَانَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا إِنَّ الصَّبِيَّ لَمْ تَكُنْ لَهُ صَلَاةٌ وَكَأَنَّ أَنَسًا كَانَ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحْدَهُ فِي الصَّفِّ وَلَيْسَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبُوا إِلَيْهِ لِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُ مَعَ الْيَتِيمِ خَلْفَهُ فَلَوْلَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ لِلْيَتِيمِ صَلَاةً لَمَا أَقَامَ الْيَتِيمَ مَعَهُ وَلَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ دَلَالَةٌ أَنَّهُ إِنَّمَا صَلَّى تَطَوُّعًا أَرَادَ إِدْخَالَ الْبَرَكَةِ عَلَيْهِمْ
[Ishaq Al Ansarik] esan digu; [Ma'n-ek] esan du; [Malik bin Anasek] [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhak] [Anas bin Malik]-ek esan digu bere amonak -Mulaikah- Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i prestatu zion oturuntza batera gonbidatu ziola. Gero jan eta esan zuen: 'Zuti zaitez, otoitz egingo dugu'. Anasek esan zuen: 'Orduan, gure alfonbra gainean jarri nintzen, beltza zena denbora luzez erabilia izan zelako. Urez ere ihinztatu nuen. Ondoren, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam gainean jarri zen, eta umezurtz batek eta nik lerro bat osatu genuen haren atzean, eta atzean gurasoak -amonak- zeuden. Bi rak'ah otoitz egin zituen gurekin eta gero alde egin zuen'. Abu Isak esan zuen: 'Anasen hadith hau benetakoa da'. Hadith hau jakintsu gehienek ere praktikatzen dute, diotenez: "Imama gizon eta emakume batekin badago, gizona imamaren eskuinaldean dago, eta emakumea bien atzean dago. Batzuek hadith honekin argudiatzen dute norbaitek ilararen atzean bakarrik otoitz egitea zilegi dela. Esan zuten, halaber, "Haur txikien otoitzak ez dira zenbatu, beraz, Anas une hartan Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en atzean otoitz egiten ari zela zirudien, ilararen atzean bakarrik. Hala ere, arazo hau ez zen ulertzen zuten bezain argia, une hartan Profetak Anas jarri baitzuen haur txiki batekin atzean. Profetak sallallaahu 'alaihi wasallam-ek umezurtzaren otoitzak zenbatu ez balitu, ziur aski ez zuen Anasekin jarriko, eta Profetak zalantzarik gabe jarriko zuen hura - Anas - bere eskuinean". Musa bin Anas-engandik ere kontatu zen Anas-engandik, behin Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin otoitz egin zuela, eta gero bere eskuinean jarri zuela. Hadith honetan frogatzen da sunnah otoitza haiekin errezatu zuela, bedeinkazioak jasoko zituztelakoan.
Imam Tirmidzi : 218
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِقَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ أَقْدَمُهُمْ سِنًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالْإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لَغَيْرِهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الْإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ
[Hannadek] esan zigun; [Abu Mu'awiyahk] [Al A'masyk] esan zigun; eta [Mahmud bin Ghailanek] esan zigun; [Abu Mu'awiyahk] eta [Abdullah bin Numairk] [Al A'masyk] [Isma'il bin Raja` Az Zubairrengandik] [Aus bin Dlam'ajk] esan zigun: '[Abu Mas'ud Al Ansari] esaten entzun nuen: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Herri baten imama izateko eskubide gehien duena Korana irakurtzen onena da. Irakurtzen berdinak badira, Sunnah hobekien ulertzen duena. Sunnan berdinak badira, lehenengo emigratzen da. Emigrazioan berdinak badira, zaharrena da zaharrena. Inor ez dadila beste baten boterean apaiz izan eta ez eseri bere etxean bere leku berezian, haren baimenarekin izan ezik'. Mahmud bin Ghailanek esan zuen; Ibn Numair-ek bere hadith-ean aipatu zuen, "Adinekoena". Abu Isak esan zuen; "Kapitulu honetan Abu Sa'id Al Khudri, Anas bin Malik, Malik bin Al Huwairits eta 'Amr bin Salamah'-en narrazio bat ere badago. Abu Isak esan zuen: "Abu Mas'uden hadith hau hasan sahih da. Hadith hau jakintsuek praktikatzen dute, diotenez; "Imam izateko eskubide gehien duena Koranaren irakurketa onena egiten duena eta sunnah ondoen ulertzen duena da". Era berean, esan zuten; "Etxearen jabeak imam izateko eskubidea du". Batzuek esan zuten; "Etxearen jabeak baimena ematen badie beste batzuei, ez dago kalterik harekin otoitz egitean". Hala ere, beste batzuek makrooh zela uste zuten, esan zuten: "Sunnah etxearen jabearentzat imam izatea da". Imam Ahmad bin Hanbalek esan zuen; "Alaren Mezulariaren hitzak, shallallahu 'alaihi wasallam: 'Inor ez da beste baten boterepean imam izan behar, eta ez da bere etxeko leku pribilegiatuan eseri behar, haren baimenarekin izan ezik'. Baimenduta badago, espero dut baimena guztiontzat izatea'. Gero, argudiatu zuen otoitza zuzentzea zilegi zela, baldin eta berak -etxeko jabeak- baimentzen bazuen.
Imam Tirmidzi : 219
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَمَّ أَحَدُكُمْ النَّاسَ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الصَّغِيرَ وَالْكَبِيرَ وَالضَّعِيفَ وَالْمَرِيضَ فَإِذَا صَلَّى وَحْدَهُ فَلْيُصَلِّ كَيْفَ شَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَمَالِكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي وَاقِدٍ وَعُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا أَنْ لَا يُطِيلَ الْإِمَامُ الصَّلَاةَ مَخَافَةَ الْمَشَقَّةِ عَلَى الضَّعِيفِ وَالْكَبِيرِ وَالْمَرِيضِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الزِّنَادِ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذَكْوَانَ وَالْأَعْرَجُ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ الْمَدِينِيُّ وَيُكْنَى أَبَا دَاوُدَ
[Qutaibah]-k esan zigun; [Al Mughirah bin Abdurrahman]-ek [Abu Az Zinad]-engandik [Al A'raj]-engandik [Abu Hurairah]-engandik esan zigun, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Zuetako bat imam bihurtzen bada, erraztu ezazu, haien artean haur txikiak, zaharrak, ahulak eta gaixoak daudelako. Beraz, bakarrik otoitz egiten badu, otoitz egin dezala nahi duen bezala'. Abu Isak esan zuen; 'Kapitulu honetan Adi bin Hatim, Anas, Jabir bin Samrah, Malik bin Abdullah, Abu Waqid, Uthman bin Abu Al 'Ash, Abu Mas'ud, Jabir bin Abdullah eta Ibnu Abbas-en narrazioak ere badaude'. Abu Hurairah-en Hadith hau Hasan Sahih da. Jakintsu askoren iritzia da hau, nahiago dute otoitza ez luzatzea ahulak, zaharrak eta gaixoak zamatzeko beldurrez'. Abu Isak esan zuen; 'Abu Az Zinadek Abdullah bin Dzakwan zuen izena, Al A'raj, berriz, Abdurrahman bin Hurmuz Al Madini, eta Abu Dawud ere ezizena zuen.
Imam Tirmidzi : 220
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَخَفِّ النَّاسِ صَلَاةً فِي تَمَامٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاسْمُ أَبِي عَوَانَةَ وَضَّاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ قُتَيْبَةَ قُلْتُ أَبُو عَوَانَةَ مَا اسْمُهُ قَالَ وَضَّاحٌ قُلْتُ ابْنُ مَنْ قَالَ لَا أَدْرِي كَانَ عَبْدًا لِامْرَأَةٍ بِالْبَصْرَةِ
[Qutaibah-k] esan zigun; [Abu Awanah-k] [Qatadah-tik] [Anas bin Malik-ek] esan zigun: 'Alaren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wasallam, arinena otoitz egin zuen pertsona zen, perfektua izan arren'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da. Abu Awanah-ren izena Wadldlah zen'. Abu Isak esan zuen: 'Behin galdetu nion Qutaibahi; Zein da Abu Awanah-ren izena?', erantzun zuen, 'Wadldlah'. Berriro galdetu nion, 'Noren semea?', erantzun zuen, 'Ez dakit, Basrah-en emakume baten esklaboa zen'.