Imam Tirmidzi : 181
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَرَأَيْتُ بِلَالًا يُؤَذِّنُ وَيَدُورُ وَيُتْبِعُ فَاهُ هَا هُنَا وَهَا هُنَا وَإِصْبَعَاهُ فِي أُذُنَيْهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ لَهُ حَمْرَاءَ أُرَاهُ قَالَ مِنْ أَدَمٍ فَخَرَجَ بِلَالٌ بَيْنَ يَدَيْهِ بِالْعَنَزَةِ فَرَكَزَهَا بِالْبَطْحَاءِ فَصَلَّى إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمُرُّ بَيْنَ يَدَيْهِ الْكَلْبُ وَالْحِمَارُ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَرِيقِ سَاقَيْهِقَالَ سُفْيَانُ نُرَاهُ حِبَرَةً قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي جُحَيْفَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُدْخِلَ الْمُؤَذِّنُ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ فِي الْأَذَانِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْإِقَامَةِ أَيْضًا يُدْخِلُ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ وَأَبُو جُحَيْفَةَ اسْمُهُ وَهْبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السُّوَائِيُّ
nagsumat ha amon [hi Mahmud bin Ghailan] nagsiring; nagsumat ha amon [hi Abdurrazaq] nagsiring; nagpahibaro ha amon [hi Sufyan Ats Tsauri] tikang ha [‘Aun bin Abu Juhaifah] tikang ha [iya amay] hiya nagsiring; ‘Nakita ko hi Bilal nga nagtatawag samtang naglilibot-libot an iya baba dinhi ngan didto, samtang an iya mga tudlo aada ha iya mga talinga. Ngan hi Rasulullah hadto nga panahon nakadto ha sulod han iya pula nga simboryo. Huna ko nagsiring hiya, ‘Tikang ha panit’. Tapos gumawas hi Bilal ha simboryo nga may dara nga gutiay nga bangkaw, iya igin-ipit an bangkaw ha abrido nga tuna. Human niini, nag-ampo ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga naatubang sa bangkaw, ug usa ka ayam ug usa ka asno ang lumabay sa iyang atubangan. Nakasul-ot hiya hin pula nga bado hito nga panahon ngan baga hin nakikita ko an pagkidlap han iya duha nga nati.’ Nagsiring hi Sufyan; 'Ginbabanabana namon nga hibrah an mga bado - mga bado nga hinimo hin seda ngan de-lana'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith tikang kan Abu Juhaifah in hasan authentic.' Ini nga hadith in ginbubuhat han mga ulama, naruruyag hira kun an usa nga mu'ezzin magbubutang han iya mga tudlo ha iya mga talinga ha panahon han pagtawag. Samtang, usa pa nga eskolar an nagsiring, 'Sunnah liwat an pagbutang han mga tudlo ha iya mga talinga durante han iqamah.' Amo ini an opinyon nga ginkuha ni Al Auza'i. Ngan an ngaran ni Abu Juhaifah amo hi Wahb bin Abdullah As Suwa'i'.
Imam Tirmidzi : 182
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْرَائِيلَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُثَوِّبَنَّ فِي شَيْءٍ مِنْ الصَّلَوَاتِ إِلَّا فِي صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بِلَالٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْرَائِيلَ الْمُلَائِيِّ وَأَبُو إِسْرَائِيلَ لَمْ يَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ قَالَ إِنَّمَا رَوَاهُ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ وَأَبُو إِسْرَائِيلَ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ وَلَيْسَ هُوَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَفْسِيرِ التَّثْوِيبِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ التَّثْوِيبُ أَنْ يَقُولَ فِي أَذَانِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ و قَالَ إِسْحَقُ فِي التَّثْوِيبِ غَيْرَ هَذَا قَالَ التَّثْوِيبُ الْمَكْرُوهُ هُوَ شَيْءٌ أَحْدَثَهُ النَّاسُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَاسْتَبْطَأَ الْقَوْمَ قَالَ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ قَالَ وَهَذَا الَّذِي قَالَ إِسْحَقُ هُوَ التَّثْوِيبُ الَّذِي قَدْ كَرِهَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَالَّذِي أَحْدَثُوهُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي فَسَّرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ أَنَّ التَّثْوِيبَ أَنْ يَقُولَ الْمُؤَذِّنُ فِي أَذَانِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَهُوَ قَوْلٌ صَحِيحٌ وَيُقَالُ لَهُ التَّثْوِيبُ أَيْضًا وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَرَأَوْهُ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَرُوِيَ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ مَسْجِدًا وَقَدْ أُذِّنَ فِيهِ وَنَحْنُ نُرِيدُ أَنْ نُصَلِّيَ فِيهِ فَثَوَّبَ الْمُؤَذِّنُ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مِنْ الْمَسْجِدِ وَقَالَ اخْرُجْ بِنَا مِنْ عِنْدِ هَذَا الْمُبْتَدِعِ وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ قَالَ وَإِنَّمَا كَرِهَ عَبْدُ اللَّهِ التَّثْوِيبَ الَّذِي أَحْدَثَهُ النَّاسُ بَعْدُ
nagsumat ha amon [hi Ahmad bin Mani’] nagsiring; nagsumat ha amon [hi Abu Ahmad Az Zubair] nagsiring; nagsumat ha aton [hi Abu Isra`il] tikang ha [Al Hakam] tikang ha [Abdurrahman bin Abu Laila] tikang ha [Bilal] hiya nagsiring; 'An Rasul ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'Ayaw gud pag-tastwib - pag-yawyaw - ha mga oras han pag-ampo labot la ha pag-ampo han aga'. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon kaagi tikang kan Abu Mahdlurah'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Diri kami maaram mahitungod han hadith ni Bilal labot la kan Abu Isra'il Al Mula'I, ngan hi Abu Isma'il waray pa makabati hini nga hadith tikang kan Al Hakam bin Utaibah'. Nagsiring hiya; 'Iya la an nagsumat hini nga hadith tikang kan Al Hasan bin Umarah, tikang kan Al Hakam bin Utaibah. Ngan an ngaran ni Abu Isma'il amo hi Isma'il bin Abu Ishaq. Pero sumala han mga eksperto ha hadith, diri hiya makusog nga tawo. Nagkaiba-iba an mga mag-aram ha paghubad han lafadz nga tatswib, an iba ha ira nasiring nga an tastwid amo an, may-ada nasiring ha adhan han pag-ampo han kaagahon ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM -pag-ampo mas maopay kay han pagkaturog-. Amo ini an opinyon nga ginkuha nira bin Al Mubarak ngan Ahmad. Samtang, may iba man nga opinyon si Ishaq angot sa tatswib, suno kana; 'An gindudumtan nga tatswib in usa nga butang nga ginhimo han mga tawo katapos han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kon an mu'ezzin naghimo han tawag unya an mga tawo matamad ha pagtuman hini, iya siring ha butnga han tawag ngan han iqamah; QAD QAAMATISH PRAYER - HAYYA 'ALA ASH PRAYER - HAYYA 'ALAL FALAH -pag-ampo natukod na, tukod ta an pag-ampo, pakadto kita ngadto han kadaogan-'. Nagsiring hiya; 'An ginsiring ni Ishaq usa nga modelo han tatswib nga ginhimo katapos han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ngan ginkakangalasan han mga eksperto ha syensya'. An ginhubad nira bin Al Mubarak ngan Ahmad amo nga an tatswib amo an pamulong hin usa nga mu'adzin dida han pagtawag hin pag-ampo han aga; ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM -maupay pa an pag-ampo kaysa han pagkaturog-'. Amo ini an husto nga opinyon. Amo iton an gintatawag nga tatswid sugad han ginkuha ngan ginpili han mga eksperto ha syensya. Gin-asoy tikang kan Ibn Umar nga ha pag-ampo han aga nga pagtawag ha pag-ampo hiya nagsiring; ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM -maupay pa an pag-ampo kaysa han pagkaturog-. Gin-asoy tikang kan Mujahid nga nagsiring hiya; 'Ako ug si Abdullah bin Umar misulod sa mosque sa dihang giyakan na ang tawag sa pag-ampo, apan ang mu'ezzin nagsugad sa tatswib. Busa si Abdullah bin Umar ginawas sa mosque ug miingon; ‘Gawas upod ha akon tikang ha dapig hini nga erehes!’ ngan waray hiya mag-ampo dida hito’. Nagsiring hiya; 'An tatswid la nga ginkakangalasan ni Abdullah amo an -tatswib- nga ginhihimo han mga tawo'.
Imam Tirmidzi : 183
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ وَيَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الْأَفْرِيقِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ نُعَيْمٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحَارِثِ الصُّدَائِيِّ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُؤَذِّنَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَأَذَّنْتُ فَأَرَادَ بِلَالٌ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخَا صُدَاءٍ قَدْ أَذَّنَ وَمَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ زِيَادٍ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الْأَفْرِيقِيِّ وَالْأَفْرِيقِيُّ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ قَالَ أَحْمَدُ لَا أَكْتُبُ حَدِيثَ الْأَفْرِيقِيِّ قَالَ وَرَأَيْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُقَوِّي أَمْرَهُ وَيَقُولُ هُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ مَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُ
nagsumat ha amon [hi Hannad] nagsiring; nagsumat ha amon [hi Abdah] ngan [Ya'la bin Ubaid] tikang kan [Abdurrahman bin Ziyad bin An'um Al Afriqi] tikang kan [Ziyad bin Nu'aim Al Hadlrami] tikang kan [Ziyad bin Al Harith Ash Shudafi] hiya nagsiring; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugo sa ako nga magtawag sa pag-ampo sa kaagahon sanglit nagtawag usab ako sa pag-ampo. Katapos, gusto ni Bilal magyakan han iqamah, pero hi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam dayon nagsiring: ‘Hi bugto nga hi Shuda’ nagyakan na han tawag ha pag-ampo, sanglit hiya an may katungod pagbuhat han iqamah’. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon kaagi tikang kan Ibn Umar'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Nahibal-an namon ang Ziyad nga hadith gikan sa hadith nga gisugid ni Al Afriqi, ug sumala sa mga eksperto sa hadith hi Al Afriqi usa ka maluya nga tawo. Ginpaluya hiya ni Yahya bin Sa'id bin Al Qaththan ngan iba pa'. Siring ni Ahmad; 'Waray ako magsurat han hadis ni Al Afriqi'. Nagsiring hiya; ‘Nakit-an ko nga ginpakusog ni Muhammad bin Isma’il an iya opinyon. Ha iya paghunahuna mas harani ini ha iba nga mga hadith, ini nga hadith gindudumara gihapon han mga siyentipiko, nga kun hin-o man an mag-aawa amo an nagbubuhat han iqamah'.
Imam Tirmidzi : 184
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ يَحْيَى الصَّدَفِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤَذِّنُ إِلَّا مُتَوَضِّئٌ
nagsumat ha amon [hi Ali bin Hujr] nagsiring; nagsumat ha aton [Al Walid bin Muslim] tikang [Mu'awiyah bin Yahya Ash Shadafi] tikang [Az Zuhri] tikang [Abu Hurairah] tikang ha Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, hiya nagsiring: 'Dili tugot nga magbuhat han panawagan ha pag-ampo labot la hadton mga nag-ablusyon'.
Imam Tirmidzi : 185
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَلَا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ إِلَّا مُتَوَضِّئٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمْ يَرْفَعْهُ ابْنُ وَهْبٍ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَالزُّهْرِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ فَكَرِهَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ
nagsumat ha amon nga [hi Yahya bin Musa] nagsiring; nagsumat ha aton [hi Abdullah bin Wahb] tikang ha [Yunus] tikang ha [Ibn Shihab] hiya nagsiring; ' Nagsiring [hi Abu Hurairah]; ‘Diri angay an pag-ampo labot la han mga tawo nga nag-ablusyon.’ Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis mas tinuod kaysa han syahan nga hadis'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ug walay usa nga may hadith ni Abu Hurairah nga aplikado kan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gawas kan Ibn Wahb, apan ini nga hadith mas matuod kaysa sa hadith nga gisugad ni Al Walid Ibn Muslim. Samtang hi Az Zuhri in waray liwat makabati tikang kan Abu Hurairah. Diri nagkakauyon an mga eskolar mahitungod han balaud mahitungod han pagtawag ha pag-ampo nga ginbubuhat nga diri anay nag-aablusyon. An iba ha ira nagkumpirma hini, ini nga opinyon ginkuha nira Syafi'i ngan Ishaq. Samtang an iba naghatag hin pagginhawa, ini nga opinyon ginkuha nira Sufyan Ats Tsauri, Bin Al Mubarak ngan Ahmad'.
Imam Tirmidzi : 186
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ أَخْبَرَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ يَقُولُكَانَ مُؤَذِّنُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُمْهِلُ فَلَا يُقِيمُ حَتَّى إِذَا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَرَجَ أَقَامَ الصَّلَاةَ حِينَ يَرَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَهَكَذَا قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنَّ الْمُؤَذِّنَ أَمْلَكُ بِالْأَذَانِ وَالْإِمَامُ أَمْلَكُ بِالْإِقَامَةِ
nagsumat ha amon nga [hi Yahya bin Musa] nagsiring; nagsumat ha amon [hi Abdurrazaq] nagsiring; nagsumat ha amon [Israel] nga nasiring; nagpahibaro ha akon [Simak bin Harb] nga nabatian niya [hi Jabir bin Samrah] nga nasiring; 'Waray dayon magluwas han iqamah an mu'adzin ni Rasulullah, sanglit han pagkita niya nga gumawas hi Rasulullah, iya liwat ini iginpasamwak'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An hadith ni Jabir bin Samrah in hasan authentic, samtang diri kita maaram han hadith han Isra'il labot la tikang hini nga ruta'. May mga eskolar nga nasiring; 'An mu'adzin mayda mas damo nga katungod ha pagdeterminar han oras para han pagtawag hin pag-ampo, samtang an imam mayda mas damo nga katungod ha pagdeterminar han oras para han iqamah'.
Imam Tirmidzi : 187
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلَا يُعِيدُ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلَالًا أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنَادِيَ إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَرَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ مُؤَذِّنًا لِعُمَرَ أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يُعِيدَ الْأَذَانَ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا لِأَنَّهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عُمَرَ مُنْقَطِعٌ وَلَعَلَّ حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ أَرَادَ هَذَا الْحَدِيثَ وَالصَّحِيحُ رِوَايَةُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَغَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَوْ كَانَ حَدِيثُ حَمَّادٍ صَحِيحًا لَمْ يَكُنْ لِهَذَا الْحَدِيثِ مَعْنًى إِذْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَإِنَّمَا أَمَرَهُمْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُ و قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ وَلَوْ أَنَّهُ أَمَرَهُ بِإِعَادَةِ الْأَذَانِ حِينَ أَذَّنَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ لَمْ يَقُلْ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
nagsumat ha amon [Qutaibah] nagsiring; nagsumat ha amon [Al Laits] tikang [Ibn Shihab] tikang [Salim] tikang [iya amay] nga an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'Tinuod, kon an tawag ha pag-ampo ginhihimo ha gab-i, angay ka magpadayon pagkaon ngan pag-inom tubtob nga makabati ka han tawag han pag-ampo ni Ibn Ummi Maktum'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon kasaysayan tikang kan Ibn Mas'ud, 'Aisyah, Unaisah, Anas, Abu Dzar ngan Samrah'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ibn Umar nga hadith is hasan authentic. Ngan diri nagkakauyon an mga eskolar mahitungod han tawag ha pag-ampo ha gab-i. An iba ha ira nagsiring, ‘Kun an usa nga mu’ezzin maghatag hin tawag ha pag-ampo ha gab-i niyan igo na ito ngan diri na kinahanglan utruhon ito’. Ini nga opinyon ginkuha nira Malik, Bin Al Mubarak, Ahmad ngan Ishaq. Samtang, mayda iba nga mga eskolar nga nagsiring, 'Kun mag-aawa hiya ha gab-i, kinahanglan niya utruhon ini'. Ini nga opinyon ginkuha ni Sufyan Ats Tsauri. Hi Hammad bin Salamah nagsumat tikang kan Ayyub, tikang kan Nafi' tikang kan Ibn Umar nga usa ka beses naghatag hi Bilal hin tawag ha pag-ampo ha gab-i, sanglit ginsugo hiya han Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam nga magsiring, 'Tinuod, usa nga surugoon an nakaturog'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Diri husto ini nga hadis. Apan ang matuod mao ang hadith nga gisugid ni [Ubaidullah bin Umar] ug labot sadto gikan sa [Nafi'] gikan sa [Ibn Umar] nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad; 'Tinuod, hi Bilal nagtatawag hin pag-ampo ha gab-i, sanglit angay ka magpadayon hin pagkaon ngan pag-inom tubtob nga mabatian mo an tawag hin pag-ampo ni Ibn Ummi Maktum'. Nahisumat gihapon nga hi Abdul Aziz bin Abu Rawwad tikang ha Nafi', nga an natawag nga hi Umar usa ka beses naghatag hin tawag ha pag-ampo ha gab-i, sanglit ginsugo niya hiya nga utrohon ini, pero ini nga hadith diri liwat balido. Kay ha butnga nira Nafi' ngan Umar nabari an sanad. Bangin gusto ni Hammad bin Salamah ini nga hadith. An kamatuuran amo an hadith nga iginsumat ni Ubaidullah ngan iba pa tikang kan Nafi' tikang kan Ibn Umar, ngan hi Az Zuhri tikang kan Salim bin Umar, nga an Rasul sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'Tinuod, hi Bilal natawag hin pag-ampo ha oras nga gab-i pa'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Kun tinuod an hadith nga iginsaysay ni Hammad, syempre ini nga hadith waray kahulogan. Tungod kay si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Tinuod, gab-i pa ni Bilal Adhan,' gisugo niya ang mga kauban alang sa usa ka butang nga moabot. Ngan hiya nagsiring: ‘Tinuod, hi Bilal natawag ha pag-ampo kon gab-i pa,’ kon nagsugo hiya nga utruhon an panawagan kon an pagtawag ginbuhat antes han kaagahon, diri unta masiring an Propeta: ‘Tinuod, hi Bilal natawag ha pag-ampo kon gab-i pa’. Hi Ali bin Al Madini nagsiring; 'An hadith ni Hammad bin Salamah tikang ha Ayyub, tikang ha Nafi', tikang kan Ibn Umar tikang ha Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam diri eksakto, ngan hi Hammad bin Salamah nagsayop hini'.
Imam Tirmidzi : 188
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْمُهَاجِرِ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ قَالَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ مَا أُذِّنَ فِيهِ بِالْعَصْرِ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنْ لَا يَخْرُجَ أَحَدٌ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ الْأَذَانِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ أَنْ يَكُونَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ أَوْ أَمْرٍ لَا بُدَّ مِنْهُ وَيُرْوَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ يَخْرُجُ مَا لَمْ يَأْخُذْ الْمُؤَذِّنُ فِي الْإِقَامَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدَنَا لِمَنْ لَهُ عُذْرٌ فِي الْخُرُوجِ مِنْهُ وَأَبُو الشَّعْثَاءِ اسْمُهُ سُلَيْمُ بْنُ أَسْوَدَ وَهُوَ وَالِدُ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ وَقَدْ رَوَى أَشْعَثُ بْنُ أَبِي الشَّعْثَاءِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِيهِ
nagsumat ha amon [hi Hannad] nagsiring; nagsumat ha aton [Waki'] tikang [Sufyan] tikang [Ibrahim bin Al Muhajir] tikang [Abu Asy Sya'tsa`] hiya nagsiring; ‘Kahuman pagyakan han panawagan, mayda lalaki nga gumawas tikang ha mosque, katapos [hi Abu Hurairah] nagsiring; 'Ini nga tawo in nagtalapas kan Abu Qasim shallallahu 'alaihi wasallam'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda liwat kaagi tikang kan Usman'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An hadith ni Abu Hurairah in hasan authentic. Kini nga hadith gibuhat usab sa mga siyentipiko gikan sa mga kauban sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ug sa mga nagsunod sa ila. Nga amo, diri gintutugutan an usa nga tawo nga gumawas ha moske katapos han pag-ampo labot la kon may-ada pasangil; sugad han waray pag-ablusyon o tungod hin iba nga mga butang nga kinahanglan buhaton’. Gin-asoy tikang kan Ibrahim An Nakha’i nga makausa hiya nagsiring; 'Pwede gumawas an usa nga tawo ha moske basta waray pa magyakan han iqamah an mu'adzin'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Uyon liwat kami hini nga opinyon, pwede mayda bumaya kay mayda rason'. An ngaran ni Abu Sya'tsa amo hi Sulaim bin Aswad, ngan hiya an kag-anak ni Asy'ats bin Abu Asy Sya'tsa`. Ngan hi [Ash'ath bin Abu Asy Sya'tsa`] nagsumat hini nga hadis tikang ha [iya amay]'.
Imam Tirmidzi : 189
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَقَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَابْنُ عَمٍّ لِي فَقَالَ لَنَا إِذَا سَافَرْتُمَا فَأَذِّنَا وَأَقِيمَا وَلْيَؤُمَّكُمَا أَكْبَرُكُمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا الْأَذَانَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُهُمْ تُجْزِئُ الْإِقَامَةُ إِنَّمَا الْأَذَانُ عَلَى مَنْ يُرِيدُ أَنْ يَجْمَعَ النَّاسَ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
nagsumat ha amon [hi Mahmud bin Ghailan] nagsiring; nagsumat ha aton [Waki'] tikang [Sufyan] tikang [Khalid Al Hidza`] tikang [Abu Qilabah] tikang [Malik bin Al Huwairits] hiya nagsiring; 'Ako, kauban sa anak sa akong igsuon, miadto sa pagkita sa Rasul sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, siya dayon nagsugad sa amon: 'Kon ikaw adto sa pagbiyahe, niyan kinahanglan mo magtawag sa pag-ampo ug iqamah, ug ang gidako-i nga tawo dapat mao ang imam'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith in hasan matuod, mga eksperto ha syensya liwat nagbubuhat hini nga hadith.' An padayon nga pagbuhat han tawag ha pag-ampo samtang nagbibiyahe amo an ira karuyag nga opinyon. Kundi an iba ha ira nagsiring; 'Igo na an iqamah, kay an panawagan para ha mga tawo nga karuyag magtirok hin damo nga tawo'. An siyahan nga opinyon mas balido nga opinyon. Ini nga opinyon -una- ginkuha gihapon nira Ahmad ngan Ishaq'.
Imam Tirmidzi : 190
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ حَدَّثَنَا أَبُو حَمْزَةَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَذَّنَ سَبْعَ سِنِينَ مُحْتَسِبًا كُتِبَتْ لَهُ بَرَاءَةٌ مِنْ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَثَوْبَانَ وَمُعَاوِيَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَأَبُو تُمَيْلَةَ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ وَأَبُو حَمْزَةَ السُّكَّرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَيْمُونٍ وَجَابِرُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ ضَعَّفُوهُ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَوْلَا جَابِرٌ الْجُعْفِيُّ لَكَانَ أَهْلُ الْكُوفَةِ بِغَيْرِ حَدِيثٍ وَلَوْلَا حَمَّادٌ لَكَانَ أَهْلُ الْكُوفَةِ بِغَيْرِ فِقْهٍ
nagsumat ha amon [hi Muhammad bin Humaid Ar Razi] nagsiring; nagsumat ha amon [hi Abu Tumailah] nagsiring; nagsumat sa aton [Abu Hamzah] gikan sa [Jabir] gikan sa [Mujahid] gikan sa [Ibn Abbas] nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad: 'Sinsa nga magbasa sa panawagan sa pag-ampo sa pito ka tuig nga naglaum sa pag-uyon ni Allah, siya magawas sa kalayo sa impyerno'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga hadith tikang kan Abdullah bin Mas'ud, Tsauban, Mu'awiyah, Anas, Abu Hurairah ngan Abu Sa'id'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga hadith tikang kan Ibn Abbas gharib. Ngan hi Abu Tumailah an ngaran amo hi Yahya bin Wadlih, samtang hi Abu Hamzah As Sukkari an ngaran amo hi Muhammad bin Maimun. Ngan hi Jabir bin Yazid Al Ju'fi in nagluya gihapon han mga ulama, an iya hadith diri gintatagad ni Yahya bin Sa'id ngan Abdurrahman bin Mahdi'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Nabatian ko hi Al Jarud nga nagsiring; ‘Nabatian ko hi Waki’ nga nagsiring; 'Kon walay Jabir Al Ju'fi, syempre ang mga tawo sa Kufa walay hadith. Ngan kun waray Hammad, waray unta fiqh' an mga taga Kufa.
Imam Tirmidzi : 191
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِمَامُ ضَامِنٌ وَالْمُؤَذِّنُ مُؤْتَمَنٌ اللَّهُمَّ أَرْشِدْ الْأَئِمَّةَ وَاغْفِرْ لِلْمُؤَذِّنِينَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَحَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى نَافِعُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ أَصَحُّ وَذَكَرَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ أَنَّهُ لَمْ يُثْبِتْ حَدِيثَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَا حَدِيثَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا
nagsumat ha amon [hi Hannad] nagsiring; nagsumat ha amon [Abu Al Ahwash] ngan [Abu Mu'awiyah] tikang [Al A'masy] tikang [Abu Salih] tikang [Abu Hurairah] nagsiring hiya; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Ang imam mao ang guarantor samtang ang mu'adzin mao ang tawo nga gitapuran. O Allah, tul-id-a an mga imam ngan pasayloa an mga mu'adzin'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon kasaysayan tikang kan 'Aisyah, Sahl bin Sa'd ngan Uqbah bin 'Amir'. Nagsiring hi Abu Isa; 'An hadith ni Abu Hurairah ginsumat ni [Sufyan Ats Tsauri] ngan [Hafsh bin Ghiyats] ngan [pira nga mga tawo] tikang [Al A'masy] tikang [Abu Salih] tikang [Abu Hurairah] tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam'. [Asbath bin Muhammad] liwat nagsaysay tikang [Al A'masy], hiya nagsiring; 'Usa ka higayon nabasahan ako sa usa ka hadith gikan [Abu Salih] gikan [Abu Hurairah] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam.' Ug [Nafi’ bin Sulaiman] nagsaysay hini nga hadith tikang [Muhammad bin Abu Salih] tikang [iya amay] tikang [‘Aisyah] tikang han Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Nabatian ko hi Abu Zur’ah nga nagsiring; 'An hadith ni Abu Salih tikang kan Abu Hurairah mas tinuod kaysa han hadith ni Abu Salih nga iginsaysay tikang ha 'Aisyah'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Nabatian ko hi Muhammad nga nagsiring; 'An hadith ni Abu Salih tikang ha 'Aisyah mas tinuod'. Ngan iya liwat ginhisgotan tikang kan Ali bin Al Madini, nga waray gud niya matudlok - tinuod - an hadis nga iginsaysay ni Abu Salih tikang kan Abu Hurairah, ngan an hadis ni Abu Salih tikang kan 'Aisyah mahitungod hini nga isyu'.
Imam Tirmidzi : 192
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَمِعْتُمْ النِّدَاءَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبِيعَةَ وَعَائِشَةَ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى مَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ مِثْلَ حَدِيثِ مَالِكٍ وَرَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرِوَايَةُ مَالِكٍ أَصَحُّ
nagsumat ha amon [hi Ishaq bin Musa Al Ansari] nagsiring; nagsumat ha amon [Ma’n] nagsiring; nagsumat ha amon [Malik], Hiya nagsiring; nagsumat ha aton [Qutaibah] tikang [Malik] tikang [Az Zuhri] tikang ['Atha` bin Yazid Al Laits] tikang [Abu Sa'id] hiya nagsiring; ‘Nagsiring hi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Kon makabati ka han tunog han tawag ha pag-ampo niyan igsiring ito sugad han ginsiring han mu’adzin’. Nagsiring hi Abu Isa; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga pagsaysay tikang kan Abu Rafi', Abu Hurairah, Umm Habibah, Abdullah bin 'Amru, Abdullah bin Rabi'ah, 'Aisyah, Mu'adz bin Anas ngan Mu'awiyah'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith ni Abu Sa'id hasan matuod.' [Ma'mar] ug lain pa sadto gisugid sab gikan sa [Az Zuhri] pareho sa hadis nga gisugid ni Malik. Samtang, [Abdurrahman bin Ishaq] nagsumat hini nga hadith tikang [Az Zuhri] tikang [Sa'id bin Al Musayyib] tikang [Abu Hurairah] tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Ngan mas totoo an kasaysayan ni Malik.’
Imam Tirmidzi : 193
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو زُبَيْدٍ وَهُوَ عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ قَالَإِنَّ مِنْ آخِرِ مَا عَهِدَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ اتَّخِذْ مُؤَذِّنًا لَا يَأْخُذُ عَلَى أَذَانِهِ أَجْرًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يَأْخُذَ الْمُؤَذِّنُ عَلَى الْأَذَانِ أَجْرًا وَاسْتَحَبُّوا لِلْمُؤَذِّنِ أَنْ يَحْتَسِبَ فِي أَذَانِهِ
nagsumat ha amon [hi Hannad] nagsiring; nagsumat ha aton [Abu Zubaid] - nga amo Abtsar bin Al Qasim - tikang [Ash'ath] tikang [Al Hasan] tikang [Uthman bin Abu Al 'Ash] hiya nagsiring; 'An katapusan nga mando nga iginhatag ha akon ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam amo an pagtudlok ko hin usa nga mu'adzin nga waray kumuha hin suhol tikang han iya panawagan ha pag-ampo'. Abu Isa, 'Uthman's hadith is hasan authentic. An pagbuhat hini nga hadith sumala han mga ulama amo nga diri kinakarawat para hadton mga nagbubuhat hin panawagan nga magkuha hin suhol para han ira panawagan, ngan mas karuyag nira ini kun hira - an mga mu'adzin - naglalaum hin balos tikang han panawagan nga ira ginbubuhat'.
Imam Tirmidzi : 194
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ حُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ
nagsumat ha amon [Qutaibah] nagsiring; nagsumat ha aton [Al Laits] tikang [Al Hukaim bin Abdullah bin Qais] tikang [‘Amir bin Sa’d] tikang [Sa’d bin Abu Waqash] tikang Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, hiya nagsiring: ‘Bisan hin-o kon makabati hiya han mu’adzin katapos magsiring: ‘WA LAHULAHA ILAAAL ASY SYARIIKALAH WA ANNA MUHAMMADAN ABDUHU WA RASUULUHU RADLIITU BILLAHI RABBAN WA BI MUHAMMADIN RASUULAN WA BIL ISLAMI DIINAN -Nagpapamatuod ako nga waray diyos nga takos pagsingbahon labot la kan Allah, an Makagarahum may mga Kaupod niya. mensahero. Gindawat ko si Allah nga Diyos, si Muhammad nga Mensahero ug Islam nga relihiyon, niyan mapasaylo ang iyang mga sala'.
Imam Tirmidzi : 195
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلِ بْنِ عَسْكَرٍ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ قَالَا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ إِلَّا حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ غَيْرَ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَأَبُو حَمْزَةَ اسْمُهُ دِينَارٌ
nagsumat ha aton [Muhammad bin Sahl bin 'Askar Al Baghdadi] ngan [Ibrahim bin Ya'qub] hira nagsiring; nagsumat ha amon [hi Ali bin Ayyasy Al Himshi] nagsiring; nagsumat ha amon nga [Syu’aib bin Abu Hamzah] nagsiring; nagsumat ha aton [hi Muhammad bin Al Munkadir] tikang ha [Jabir bin Abdullah] hiya nagsiring; 'An Rasul ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'Bisan hin-o, kon makabati hiya han panawagan ha pag-ampo, nasiring: 'ALLAHUMMA RABBA HADZIHI AD DA'WATIT TAMMAH WASH SHALAATIL QAA`IMAH AATI MUHAMMADANIL WASIAHALAHILATA WAL' MAHMUUDANILLADZI WA'ADTAH -O Allah, an Ginoo san pagtawag nga hingpit -an pagtawag sa pag-ampo- ug san mga -obligado- nga mga pag-ampo nga natukod. Ihatag an Al Wasilah - usa nga grado ha langit, nga diri ginhahatag labot kan Muhammad - ngan an fadlilah kan Muhammad. Ngan banhawa hiya basi makaokupar hiya han darayawon nga katungdanan nga Imo iginsaad, niyan makarawat hiya hin pangamuyo ha Adlaw han Pagkabanhaw’.
Imam Tirmidzi : 196
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ وَأَبُو أَحْمَدَ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ عَنْ أَبِي إِيَاسٍ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدُّعَاءُ لَا يُرَدُّ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ هَذَا
nagsumat ha amon [hi Mahmud bin Ghailan] nagsiring; nagsumat ha amon [Waki’] ngan [Abdurrazaq] ngan [Abu Ahmad] ngan [Abu Nu’aim] hira nagsiring; nagsumat ha aton [Sufyan] tikang [Zaid Al 'Ammi] tikang [Abu Iyas Mu'awiyah bin Qurrah] tikang [Anas bin Malik] hiya nagsiring; 'Nagsiring hi Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'An pag-ampo ha butnga han adhan ngan iqamah diri igbabalikway'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Ini nga hadith tikang kan Anas hasan matuod. Ngan ini nga hadith in iginsaysay gihapon ni [Abu Ishaq Al Hamdani] tikang [Buraid bin Abu Maryam] tikang han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam sugad hini nga hadith'.
Imam Tirmidzi : 197
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَفُرِضَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ ثُمَّ نُقِصَتْ حَتَّى جُعِلَتْ خَمْسًا ثُمَّ نُودِيَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَإِنَّ لَكَ بِهَذِهِ الْخَمْسِ خَمْسِينَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَبِي قَتَادَةَ وَمَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
nagsumat ha amon [hi Muhammad bin Yahya An Naisaburi] nagsiring; nagsumat ha amon [hi Abdurrazaq] nagsiring; nagpahibaro ha amon [Ma’mar] tikang [Az Zuhri] tikang [Anas bin Malik] hiya nagsiring; Han gab-i han Isra, ginhatagan hin obligasyon an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga mag-ampo hin kalim-an ka beses. Katapos, gin-ibanan an kadamu ngadto hin lima ka pilo, katapos gintawag hiya, ‘O Muhammad, tinuod nga an mga probisyon nga aada ha Akon diri mababag-o, salit makakakuha ka hin balos nga singkwenta -nga oras han pag-ampo- hini nga lima -nga oras han pag-ampo-’. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda liwat mga hadith tikang kan Ubadah bin Ash Shamit, Thalhah bin Ubaidullah, Abu Dzar, Abu Qatadah, Malik bin Sha'sha'ah ngan Abu Sa'id Al Khudri'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Anas hadith is a hasan shahih gharib hadith'.
Imam Tirmidzi : 198
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّلَوَاتُ الْخَمْسُ وَالْجُمُعَةُ إِلَى الْجُمُعَةِ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ مَا لَمْ تُغْشَ الْكَبَائِرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَنَسٍ وَحَنْظَلَةَ الْأُسَيِّدِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
nagsumat ha amon [hi Ali bin Hujr] nagsiring; nagpahibaro ha amon [hi Isma’il bin Ja’far] tikang ha [‘Ala’ bin Abdurrahman] tikang ha [iya amay] tikang ha [Abu Hurairah] hiya nagsiring; 'An Rasul ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'An pag-ampo hin lima ka beses ha usa ka adlaw ngan Biyernes ngadto ha Biyernes amo an sugad hin pagbayad han mga sala ha butnga hini nga mga panahon, basta likyan niya an dagko nga mga sala'. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga kaagi tikang kan Jabir, Anas ngan Handlalah Al Usaid'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith ni Abu Hurairah hasan authentic.'
Imam Tirmidzi : 199
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ تَفْضُلُ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ تَفْضُلُ صَلَاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَامَّةُ مَنْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا قَالُوا خَمْسٍ وَعِشْرِينَ إِلَّا ابْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ قَالَ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ
nagsumat ha amon [hi Hannad] nagsiring; nagsumat ha aton [hi Abdah] tikang ha [Ubaidullah bin Umar] tikang ha [Nafi’] tikang ha [Ibn Umar] hiya nagsiring; 'An Rasul ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'An pag-ampo hin tawo ha katitirok in baynte-syete ka grado nga mas maupay kaysa han pag-ampo nga nag-uusahan'. Nagsiring hiya; 'Hini nga kapitulo mayda gihapon mga pagsaysay tikang kan Abdullah bin Mas'ud, Ubai bin Ka'ab, Mu'adz bin Jabal, Abu Sa'id, Abu Hurairah ngan Anas bin Malik'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadith ni Ibn Umar in hasan authentic.' Sugad man, hi Nafi' nagsumat tikang kan Ibn Umar, tikang han Rasul nga sallallaahu 'alaihi wasallam, nga hiya nagsiring: 'An pag-ampo hin usa nga katitirok in karuhaan kag pito ka grado nga mas maupay kaysa han pag-ampo hin usa ka tawo nga nag-uusahan'. Nagsiring hi Abu Isa; ‘Kadam-an nga mga tawo nga nag-asoy tikang han Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, nagsiring hira, ‘karuhaan kag lima ka grado,’ pero hi Ibn Umar nagsiring, ‘Karuhaan kag pito ka grado’.
Imam Tirmidzi : 200
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ صَلَاةَ الرَّجُلِ فِي الْجَمَاعَةِ تَزِيدُ عَلَى صَلَاتِهِ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
nagsumat ha amon [hi Ishaq bin Musa Al Ansari] nagsiring; nagsumat ha amon [Ma’n] nagsiring; nagsumat ha aton [Malik] tikang [Ibn Shihab] tikang [Sa'id bin Al Musayyib] tikang [Abu Hurairah] hiya nagsiring; 'An Rasul ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiring: 'Tinuod, an pag-ampo han usa ka tawo ha katitirok in karuhaan kag lima ka grado nga mas maupay kaysa han pag-ampo nga nag-uusahan'. Nagsiring hi Abu Isa; 'Ini nga hadis in hasan tinuod.'