الدخول في الإسلام، اضغط هنا
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 181

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَرَأَيْتُ بِلَالًا يُؤَذِّنُ وَيَدُورُ وَيُتْبِعُ فَاهُ هَا هُنَا وَهَا هُنَا وَإِصْبَعَاهُ فِي أُذُنَيْهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ لَهُ حَمْرَاءَ أُرَاهُ قَالَ مِنْ أَدَمٍ فَخَرَجَ بِلَالٌ بَيْنَ يَدَيْهِ بِالْعَنَزَةِ فَرَكَزَهَا بِالْبَطْحَاءِ فَصَلَّى إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمُرُّ بَيْنَ يَدَيْهِ الْكَلْبُ وَالْحِمَارُ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَرِيقِ سَاقَيْهِقَالَ سُفْيَانُ نُرَاهُ حِبَرَةً قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي جُحَيْفَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُدْخِلَ الْمُؤَذِّنُ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ فِي الْأَذَانِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْإِقَامَةِ أَيْضًا يُدْخِلُ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ وَأَبُو جُحَيْفَةَ اسْمُهُ وَهْبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السُّوَائِيُّ

yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] yenna-d; ixebber-aɣ-d [Sufyan Ats Tsauri] seg [‘Aun bin Abu Juhaifah] seg [baba-s] yenna-d; — Ẓriɣ Bilal yettak-d tiɣri n tẓallit deg wakud aydeg yettmuqul s yimi-s akka d wa, ma d iḍuḍan-nnes llan deg imeẓẓuɣen-nnes. Yerna Rasulullah ssallam di tallit-nni yella daxel n tqubbet-is taberkant. Ɣileɣ yenna-d : « Seg uḍar ». Syin yeffeɣ-d Bilal si tqubbet yewwi-d yiwet n tmeẓyant tameẓyant, yessers tmeẓyant-nni deg wakal yeldin. Deffir waya, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yeẓẓall s wudem n lansa, yerna zdat-s yezri-d yiwen n uqjun d yiwen n yizem. Yella yelsa lqecc aberkan di tallit-nni yerna amzun ttwaliɣ lfeṭṭa n sin n yiɣersiwen-is.’ Yenna-d Sufyan; ‘Nettwali belli lqecc-nni yella hibrah - lqecc n lḥirfa d lḥirfa’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Abu Juhaifah d hasan sahih. Ḥadit-a xeddmen-t lɛulama, ḥemmlen-t ma yella ammuɛezzin yessers iḍuḍan-is deg imeẓẓuɣen-is deg lawan n usiwel. Seg tama-nniḍen, yenna-d yiwen n umusnaw niḍen : « D sunna daɣen ad yerr wemdan iḍarren-is deg imeẓẓuɣen-is deg tallit n iqamah ». D rray i d-yewwi Al Auza’i. U Abu Juhaifah isem-is Wahb bin Abdallah As Suwa'i'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 182

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْرَائِيلَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُثَوِّبَنَّ فِي شَيْءٍ مِنْ الصَّلَوَاتِ إِلَّا فِي صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بِلَالٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْرَائِيلَ الْمُلَائِيِّ وَأَبُو إِسْرَائِيلَ لَمْ يَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ قَالَ إِنَّمَا رَوَاهُ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ وَأَبُو إِسْرَائِيلَ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ وَلَيْسَ هُوَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَفْسِيرِ التَّثْوِيبِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ التَّثْوِيبُ أَنْ يَقُولَ فِي أَذَانِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ و قَالَ إِسْحَقُ فِي التَّثْوِيبِ غَيْرَ هَذَا قَالَ التَّثْوِيبُ الْمَكْرُوهُ هُوَ شَيْءٌ أَحْدَثَهُ النَّاسُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَاسْتَبْطَأَ الْقَوْمَ قَالَ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ قَالَ وَهَذَا الَّذِي قَالَ إِسْحَقُ هُوَ التَّثْوِيبُ الَّذِي قَدْ كَرِهَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَالَّذِي أَحْدَثُوهُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي فَسَّرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ أَنَّ التَّثْوِيبَ أَنْ يَقُولَ الْمُؤَذِّنُ فِي أَذَانِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَهُوَ قَوْلٌ صَحِيحٌ وَيُقَالُ لَهُ التَّثْوِيبُ أَيْضًا وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَرَأَوْهُ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَرُوِيَ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ مَسْجِدًا وَقَدْ أُذِّنَ فِيهِ وَنَحْنُ نُرِيدُ أَنْ نُصَلِّيَ فِيهِ فَثَوَّبَ الْمُؤَذِّنُ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مِنْ الْمَسْجِدِ وَقَالَ اخْرُجْ بِنَا مِنْ عِنْدِ هَذَا الْمُبْتَدِعِ وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ قَالَ وَإِنَّمَا كَرِهَ عَبْدُ اللَّهِ التَّثْوِيبَ الَّذِي أَحْدَثَهُ النَّاسُ بَعْدُ

yenna-aɣ-d [Aḥmad bin Mani’] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Aḥmad Az Zubair] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Isra`il] seg [Al Hakam] seg [Abdurrahman bin Abu Laila] seg [Bilal] yenna-d; 'Inna Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam: 'Ur xeddmet ara tastwib - yawn - deg wakud n tẓallit anagar deg tẓallit n ṣṣbeḥ'. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Abu Mahdlurah’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ur neẓri ara ɣef ḥadit n Bilal anagar seg Abu Isṛail Al Mulaɛi, yerna Abu Isṛail ur yesli ara ɣef ḥadit-a seg Al Hakam bin Utaibah’. Yenna-d; ''Ala netta ay d-iḥekkun ḥadit-a seg Al Hasan bin Umarah, seg Al Hakam bin Utaibah. U Abu Ismaɛil isem-is Ismaɛil bin Abu Ismaɛil. Maca, ɣef leḥsab n yimazzayen n ḥadit, ur yelli d amdan ijehden. Imusnawen mxallafen deg ufehhem n tatswib n lafadz, kra deg-sen qqaren belli tastwid is, kra n win yeqqaren deg l’adhan taẓallit n ṣṣbeḥ ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM -taẓallit yif iḍes-. D rray i d-wwin Bin Al Mubarak d Ḥmed. Seg tama-nniḍen, Ishaq yesɛa rray niḍen deg wayen yerzan tatswib, yenna-d; ‘Tatswib yettwakerhen d ayen i d-xelqen yemdanen deffir n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, ma yella muɛezzin iga lḥeqq n tẓallit ihi imdanen llan ttfeggiḍen deg usseḍru-ines, yenna-d gar lḥeqq n tẓallit d iqamah; SHALAAT QAD QAAMATISH - HAYYA 'ALA ASH SHALAT - HAYYA 'ALAL FALAH -salat telah tesbik, ayo kbik sholat, aram k rrjhn-'. Yenna-d; 'Ayen ay d-yenna Ishaq d amzun n tatswib ay d-yettwaxelqen deffir n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam yerna ḥemmlen-t yimazzayen n tussna'. Ayen ay d-sfehmen bin Al Mubarak ed Ahmad d akken tatswib d awal n yiwen n mu’adzin deg tẓallit n ṣṣbeḥ; ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM -salat axiq n yiḍes-'. Wagi d rray iwulmen. D ayen umi qqaren tatswid akken i tt-id-wwin u tt-fernen yimazzayen n tussna. Yettwaḥka-d seg Ibn Umar belli deg tẓallit n ṣṣbeḥ s ṣṣut n tẓallit yenna-d; ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM -doa axier d'ar sleep-. Yettuweṣṣa-d seg Mujahed belli yenna-d; 'Nekk d Abdellah bin Umar nekcem gher tmesgida mi d-yella usiwel, maca mu'ezzin yenna-d tatswib. Ihi, yeffeɣ-d Ɛebdellah bin Ɛumar seg tmesgida, yenna-d; ‘Ffeɣ-d yid-i seg tama n uḥerfi-agi !’. yerna ur iẓẓall ara deg-s’. Yenna-d; ‘Tatswid kan ay yekṛeh Abdellah d -tatswib- ay d-ttgen yemdanen’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 183

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ وَيَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الْأَفْرِيقِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ نُعَيْمٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحَارِثِ الصُّدَائِيِّ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُؤَذِّنَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَأَذَّنْتُ فَأَرَادَ بِلَالٌ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخَا صُدَاءٍ قَدْ أَذَّنَ وَمَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ زِيَادٍ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الْأَفْرِيقِيِّ وَالْأَفْرِيقِيُّ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ قَالَ أَحْمَدُ لَا أَكْتُبُ حَدِيثَ الْأَفْرِيقِيِّ قَالَ وَرَأَيْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُقَوِّي أَمْرَهُ وَيَقُولُ هُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ مَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdah] d [Ya’la bin Ubaid] seg [Abdurrahman bin Ziyad bin An’um Al Afriqi] seg [Ziyad bin Nu’aim Al Hadlrami] seg [Ziyad bin Al Harith Ash Shudafi] yenna-d; 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yumeṛ-iyi ad ssawḍeɣ ɣer tẓallit deg tmeddit ɣef waya ula d nekk ssawḍeɣ ɣer tẓallit. Syin, Bilal yebɣa ad d-yini iqamah, maca Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yenna-d sakkin: ‘Gma Shuda’ yenna-d lḥeqq n tẓallit, ihi d netta ay yesɛan azref ad yexdem iqamah’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Ibn Umar’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Nessen ḥadit n Ziyad seg ḥadit ay d-yenna Al Afriqi, yerna ɣef leḥsab n yimazzayen n ḥadit, Al Afriqi yella d amdan ixuṣṣen. Yettwasfeḍ sɣur Yahya bin Saɛid bin Al Qathtan d wiyaḍ’. Yenna-d Ḥmed; 'Ur rriɣ ara ḥadit n Al Afriqi'. Yenna-d; ‘’Ẓriɣ Muḥemmed bin Ismaɛil yesseǧhed rray-is. Yettxemmim d akken aya iqerreb ɣer ḥadiṭen niḍen, ḥadiṭ-a ttgen-t ula d imusnawen, d akken win ara d-yegren tiɣri d win ara ixeddmen iqamah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 184

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ يَحْيَى الصَّدَفِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤَذِّنُ إِلَّا مُتَوَضِّئٌ

yenna-aɣ-d [Ali bin Hujr] yenna-d; yenna-aɣ-d [Al Walid bin Muslim] seg [Muɛawiya bin Yahya Ash Shadafi] seg [Az Zuhri] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi s.al.al.allahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Ur yettwaqbal ara ad t-id-nessuter s tẓallit siwa wid i d-yesfaydin seg tẓallit’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 185

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَلَا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ إِلَّا مُتَوَضِّئٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمْ يَرْفَعْهُ ابْنُ وَهْبٍ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَالزُّهْرِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ فَكَرِهَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ

yenna-aɣ-d [Yahya bin Musa] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ɛebdallah bin Wahb] seg [Yunus] seg [Ibn Shihab] yenna-d; ’ [Abu Hurayra] yenna-d; ‘Ur ilaq ara ad t-id-nessuter s tẓallit anagar i yemdanen i d-yesbedden ţţaẓallit.’ Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d aḥeqqi ugar n hadith amezwaru’. Yenna-d Abu Ɛisa; Ulac win yesɛan ḥadit n Abu Hurairah i d-yettawin ɣef Rresulullah sallallahu Ṛebbi anagar Ibn Wahb, maca ḥadit-agi d aḥeqqi ugar n ḥadit i d-yenna Al Walid Ibn Muslim. Di lawan-nni Az Zuhri ula d netta ur yesli ara i Abu Hurairah. Imusnawen ur msefhamen ara ɣef lqanun yerzan aẓawan n tẓallit i d-yettilin war ma t-id-sbedden uqbel. Kra deg-sen sbedden-t, rray-agi wwin-t Syafi’i d Ishaq. Ma d wiyaḍ fkan-d lḥeqq, rray-a ṭṭfen-t Sufyan Ats Tsauri, Bin Al Mubarak d Ahmad’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 186

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ أَخْبَرَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ يَقُولُكَانَ مُؤَذِّنُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُمْهِلُ فَلَا يُقِيمُ حَتَّى إِذَا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَرَجَ أَقَامَ الصَّلَاةَ حِينَ يَرَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَهَكَذَا قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنَّ الْمُؤَذِّنَ أَمْلَكُ بِالْأَذَانِ وَالْإِمَامُ أَمْلَكُ بِالْإِقَامَةِ

yenna-aɣ-d [Yahya bin Musa] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] yenna-d; ixebber-aɣ-d [Isṛayil] yenna-d; yessefhem-iyi-d [Simak bin Harb] yesla [Jabir bin Samrah] yenna-d; 'Mu'adzin n Rresulullah ur d-yessuffeɣ ara iqamah-nni imiren kan, dɣa mi iwala Rsulullah yeffeɣ-d, ula d netta yessuffeɣ-it-id'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Aḥadit n Jabir bin Samrah d hasan sah, deg wakud aydeg ur nessin ara ḥadit n Isṛayil ala seg webrid-a’. Kra n imusnawen qqaren; ‘A mu’adzin yesɛa ugar n yizerfan deg ussebded n wakud n tẓallit, ma d limam yesɛa ugar n yizerfan deg ussebded n wakud n iqamah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 187

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلَا يُعِيدُ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلَالًا أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنَادِيَ إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَرَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ مُؤَذِّنًا لِعُمَرَ أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يُعِيدَ الْأَذَانَ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا لِأَنَّهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عُمَرَ مُنْقَطِعٌ وَلَعَلَّ حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ أَرَادَ هَذَا الْحَدِيثَ وَالصَّحِيحُ رِوَايَةُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَغَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَوْ كَانَ حَدِيثُ حَمَّادٍ صَحِيحًا لَمْ يَكُنْ لِهَذَا الْحَدِيثِ مَعْنًى إِذْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَإِنَّمَا أَمَرَهُمْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُ و قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ وَلَوْ أَنَّهُ أَمَرَهُ بِإِعَادَةِ الْأَذَانِ حِينَ أَذَّنَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ لَمْ يَقُلْ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ

yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Al Laits] seg [Ibn Shihab] seg [Salim] seg [baba-s] belli Nnbi sallallahu ’alaihi wasallam yenna-d: “S tidet, mi ara d-teḍru tẓallit deg yiḍ, ilaq ad tkemlem ad teččem ad tesweḍ alamma teslam i tẓallit n Ibn Ummi Maktum”. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Ibn Mas’ud, ‘Aisyah, Unaysah, Anas, Abu Dzar d Samrah’. Yenna-d Abu Ɛisa; Hadis ibnu umar hasan sahih. Yerna ur msefhamen ara yimusnawen ɣef tẓallit deg yiḍ. Kra seg-sen nnan-d: ‘Ma yella yiwen n muɛezzin yefka-d tiɣri n tẓallit deg yiḍ, dɣa aya d ayen iwatan yerna ur yessefk ara ad t-id-neɛreḍ’. Rray-a wwin-t-id Malik, Ben Al Mubarak, Aḥmad d Isḥaq. Seg tama niḍen, kra n yemnadiyen niḍen nnan-d : « Ma yella yessawel i tẓallit deg yiḍ, yessefk ad t-id-yerr ». Rray-a yewwi-t-id Sufyan Ats Tsauri. Hammad bin Salamah yenna-d seg Ayyub, seg Nafi’ seg Ibn Umar belli Bilal yefka-d yiwet n tikkelt tiɣri n tẓallit deg yiḍ, dɣa Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam yumer-it ad d-yini: “S tidet, yiwen n uqeddac yeṭṭes”. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Hadith-agi ur yelli ara d aḥeqqi. Maca ayen yellan d aḥeqqi d ḥadit ay d-yenna [Ubaidullah bin Umar] yerna s tɣawla seg [Nafi’] seg [Ibn Umar] ay d-yenna Nnbi s.al.allah; ‘S tidet, Bilal yettɛeggiḍ ɣer tẓallit deg yiḍ, ihi yessefk ad tkemleḍ ad teččeḍ ad tessewḍ alamma tesliḍ i tẓallit n Ibn Ummi Maktum’. Yettwaḥka-d daɣen belli Abdul Ɛaziz bin Abu Rawwad seg Nafi’, belli win i d-yessawlen Umar yefka-d yiwet n tikkelt lḥeqq n tẓallit deg yiḍ, dɣa yumer-it ad t-id-yerr, maca ḥadit-agi daɣen ur yelli ara d ayen iwatan. Imi gar Nafiɛ d Ɛumar yeqreɛ sanad. Ahat Ḥemmad Ben Salamah yebɣa ḥadit-agi. Tidett d ḥadit i d-yenna Ubaidullah d wiyaḍ seg Nafi’ seg Ibn Umar, d Az Zuhri seg Salim bin Umar, belli Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘S tidet, Bilal yettɛeggiḍ ɣer tẓallit deg wakud ideg mazal iḍ’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ma yella ḥadit ay d-yenna Ḥemmad d aḥeqqi, s tidet ḥadit-a ur yesɛi ara anamek. Imi yenna-d Rasulullah sallallahu alaihi wasallam : « s tidet, Bilal Adhan mazal-it deg yiḍ », yumeṛ i yemḥaddiyen ɣef kra ara d-yasen. Yerna yenna-d: “S tidet, Bilal yettɛeggiḍ ɣer tẓallit mi ara yili mazal-it d iḍ”, lemmer ad d-yefk lameṛ ad d-yili uɛiwed n tẓallit mi ara d-yili uɛeyyen uqbel ad d-yeffeɣ yiḍ, tili Nnbi ur d-yenni ara: ‘S tidet, Bilal yettɛeggiḍ ɣer tẓallit mi ara yili mazal-it d iḍ’. Yenna-d Ɛli Ben Al Madini; 'Aḥadith n Hammad bin Salamah seg Ayyub, seg Nafi', seg Ibn Umar seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam ur yelli ara d aḥeqqi, yerna Hammad bin Salamah ixeddem deg-s tuccḍiwin'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 188

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْمُهَاجِرِ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ قَالَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ مَا أُذِّنَ فِيهِ بِالْعَصْرِ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنْ لَا يَخْرُجَ أَحَدٌ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ الْأَذَانِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ أَنْ يَكُونَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ أَوْ أَمْرٍ لَا بُدَّ مِنْهُ وَيُرْوَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ يَخْرُجُ مَا لَمْ يَأْخُذْ الْمُؤَذِّنُ فِي الْإِقَامَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدَنَا لِمَنْ لَهُ عُذْرٌ فِي الْخُرُوجِ مِنْهُ وَأَبُو الشَّعْثَاءِ اسْمُهُ سُلَيْمُ بْنُ أَسْوَدَ وَهُوَ وَالِدُ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ وَقَدْ رَوَى أَشْعَثُ بْنُ أَبِي الشَّعْثَاءِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِيهِ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Sufyan] seg [Ibrahim bin Al Muhajir] seg [Abu Asy Sya’tsa`] yenna-d; ‘Mi d-nnan lɣaci, yeffeɣ-d yiwen n wergaz seg tmesgida, sakkin [Abu Hurairah] yenna-d; 'Amdan-a ur yeḍfer ara awal i Abu Qasim sshallallahu 'alaihi wasallam'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-agi yella daɣen umezruy seg Uthman’. Yenna-d Abu Ɛisa; Hadis Abu Hurairah hasan sahih. Ḥadit-a xeddmen-t daɣen imussnawen seg gar yimeddukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d wid i d-yusan deffir-sen. Dɣa, ur yettwaqbal ara umdan ad yeffeɣ seg tmesgida deffir ma tfuk tẓallit ma yella ur yelli ara ssebba; amzun ur t-id-yesbedd ara neɣ ɣef ljal n tɣawsiwin nniḍen i yessefk ad tent-nexdem’. Yettwaḥka-d seg Ibrahim An Nakhaɛi belli yenna-d yiwet n tikkelt; ‘Amdan yezmer ad yeffeɣ seg tmesgida skud ur d-yenni ara mu’adzin iqamah’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Nekni daɣen neqbel rray-a, yezmer yiwen ad yeffeɣ imi yella ssebba’. Abu Sya’tsa isem-is Sulaim bin Aswad, d netta ay d amaraw n Asy’ats bin Abu Asy Sya’tsa. Yerna [Aṣaṭ bin Abu Asy Sya’tsa`] yenna-d ḥadit-agi seg [baba-s]’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 189

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَقَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَابْنُ عَمٍّ لِي فَقَالَ لَنَا إِذَا سَافَرْتُمَا فَأَذِّنَا وَأَقِيمَا وَلْيَؤُمَّكُمَا أَكْبَرُكُمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا الْأَذَانَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُهُمْ تُجْزِئُ الْإِقَامَةُ إِنَّمَا الْأَذَانُ عَلَى مَنْ يُرِيدُ أَنْ يَجْمَعَ النَّاسَ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Sufyan] seg [Khalid Al Hidza`] seg [Abu Qilabah] seg [Malik bin Al Huwairits] yenna-d; ‘Nekk, ɣer yidis n mmi-s n gma, usiɣ-d ad waliɣ Amazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-aɣ-d sakkin: ‘Ma yella tellam deg tikli, ihi ilaq ad tessawlem ɣer tẓallit ed iqamah, yerna amdan ameqran yessefk ad yili d limam’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Hadith-agi d hasan sahih, imazzayen n tussna daɣen ttgen hadith-agi. Ad kemmlen ad xedmen lḥirfa n tẓallit deg wakud aydeg llan deg usikel d rray-nsen ay ttḥemmilen. Maca kra seg-sen nnan-d; ‘Caḍ s iqamah, acku lɣaci n tẓallit i yemdanen yebɣan ad d-jemɛen aṭas n yemdanen’. Rray amezwaru d rray igerrzen ugar. Rray-agi -d amezwaru- ttwaṭṭfen daɣen sɣur Ahmad d Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 190

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ حَدَّثَنَا أَبُو حَمْزَةَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَذَّنَ سَبْعَ سِنِينَ مُحْتَسِبًا كُتِبَتْ لَهُ بَرَاءَةٌ مِنْ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَثَوْبَانَ وَمُعَاوِيَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَأَبُو تُمَيْلَةَ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ وَأَبُو حَمْزَةَ السُّكَّرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَيْمُونٍ وَجَابِرُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ ضَعَّفُوهُ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَوْلَا جَابِرٌ الْجُعْفِيُّ لَكَانَ أَهْلُ الْكُوفَةِ بِغَيْرِ حَدِيثٍ وَلَوْلَا حَمَّادٌ لَكَانَ أَهْلُ الْكُوفَةِ بِغَيْرِ فِقْهٍ

yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ḥumaid Ar Razi] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Tumailah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Hamzah] seg [Jabir] seg [Mujahid] seg [Ibn Abbas] belli Nnbi sallallahu alaihi wasallam yenna-d: ‘Win ara yeɣren lḥeqq n Ṛebbi sebɛa n yiseggasen, ad yili d ilelli seg tmes n lǧennet’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n Ɛebdellah bin Mas’ud, Tsauban, Muɛawiya, Anas, Abu Hurairah d Abu Saɛid’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Ibn Abbas d gharib. Yerna isem n Abu Tumayla Yahya bin Wadlih, ma d Abu Hamzah As Sukkari isem-is Muḥemmed bin Maymun. Yerna Jabir bin Yazid Al Ju’fi daɣen sfeḍḥen-t-id l’ulama, ḥadith-is ur t-ḥesben ara Yahya bin Sa’id d Abdurrahman bin Mahdi’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Sliɣ i Al Jarud yenna-d; ‘Sliɣ i Waki’ yenna-d; ‘Lemmer ur yelli ara Jabir Al Ju’fi, s tidet, ur sɛin ara medden n Kufa ḥadit. Yerna lemmer ur yelli ara Hammad, ur sɛin ara medden n Kufa fiqh’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 191

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِمَامُ ضَامِنٌ وَالْمُؤَذِّنُ مُؤْتَمَنٌ اللَّهُمَّ أَرْشِدْ الْأَئِمَّةَ وَاغْفِرْ لِلْمُؤَذِّنِينَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَحَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى نَافِعُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ أَصَحُّ وَذَكَرَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ أَنَّهُ لَمْ يُثْبِتْ حَدِيثَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَا حَدِيثَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Abu Al Ahwac] d [Abu Muɛawiya] seg [Al Aɛmasi] seg [Abu Salih] seg [Abu Hurairah] yenna-d; Yenna-d Rasulullah (s.al.allah) : « L’imam d netta ay d aḍman ma d mu’adzin d amdan ay ɣef yettwakellef. Ya Ṛebbi, ssirid i imamamen, ssuref i mu'adzin'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg ‘Aisyah, Sahl bin Saɛd d Uqbah bin ‘Amir’. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Hadith n Abu Hurairah ḥekmen-t-id [Sufyan Ats Tsauri] ed [Hafsh bin Ghiyats] ed [aṭas n medden] seg [Al A'masy] seg [Abu Salih] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam'. [Asbat bin Muḥemmed] daɣen iḥekku-d seg [Al Aɛmasy], yenna-d; ''Ɣran-iyi-d yiwet n tikkelt yiwen n ḥadit seg [Abu Salih] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi s.al.allah. U [Nafi' bin Suleyman] iḥekku-d ḥadith-agi seg [Muḥemmed bin Abu Salih] seg [baba-s] seg [Aisyah] seg Nnbi, s.al.allah. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sliɣ i Abu Zur’ah yenna-d; ''Ahadith n Abu Salih seg Abu Hurairah d aḥeqqi ugar n hadith n Abu Salih i d-yettwaḥekkun seg 'Aisyah'. Yenna-d Abu Ɛisa; — Sliɣ i Muḥemmed yenna-d; 'Aḥad n Abu Salih seg 'Aisyah d win ay d-yellan s lḥeqq ugar'. Yerna yebder-d daɣen seg Ali bin Al Madini, d akken werjin yessefhem - d aḥeqqi - ḥadit ay d-yenna Abu Salih seg Abu Hurairah, d ḥadit n Abu Salih seg 'Aisyah' ay yerzan tamsalt-a.

Hadith

Imam Tirmidzi : 192

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَمِعْتُمْ النِّدَاءَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبِيعَةَ وَعَائِشَةَ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى مَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ مِثْلَ حَدِيثِ مَالِكٍ وَرَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرِوَايَةُ مَالِكٍ أَصَحُّ

yenna-aɣ-d [Ishaq bin Musa Al Ansari] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ma’n] yenna-d; yenna-aɣ-d [Malik], Yenna-d; yenna-aɣ-d [Qutayba] seg [Malik] seg [Az Zuhri] seg [Atha` bin Yazid Al Laits] seg [Abu Saɛid] yenna-d; 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yenna: 'Ma tesliḍ i ṣṣut n tẓallit, ini-t akken i d-yenna mu'adzin'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Abu Rafi', Abu Hurairah, Umm Habibah, Ɛebdallah bin Amru, Ɛebdullah bin Rabiɛah, 'Aisyah, Muɛadz bin Anas d Muɛawiya'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Abu Saɛid d hasan sahih. [Maɛmar] d wiyaḍ nniḍen ḥekmen-d seg [Az Zuhri] am ḥadit i d-yeḥka Malik. Seg tama-nniḍen, [Abdurrahman bin Ishaq] yenna-d ḥadith-a seg [Az Zuhri] seg [Saɛid bin Al Musayyib] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi s.al.allah. Yerna amezruy n Malik d win ay d-yellan s tidet ugar.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 193

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو زُبَيْدٍ وَهُوَ عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ قَالَإِنَّ مِنْ آخِرِ مَا عَهِدَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ اتَّخِذْ مُؤَذِّنًا لَا يَأْخُذُ عَلَى أَذَانِهِ أَجْرًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يَأْخُذَ الْمُؤَذِّنُ عَلَى الْأَذَانِ أَجْرًا وَاسْتَحَبُّوا لِلْمُؤَذِّنِ أَنْ يَحْتَسِبَ فِي أَذَانِهِ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Zubaid] - dɣa Abtsar bin Al Qasim - seg [Aṣ’at] seg [Al Hasan] seg [Uthman bin Abu Al’Ash] yenna-d; ‘Amenḍaw aneggaru ay d-yefka Rasulullah s l’allah n tẓallit d akken ad sbeddeɣ yiwen n mu’adzin ur neṭṭif ara lmizan seg tẓallit-is’. Abu Isa, Hadis Usman hasan sahih. Tameẓla (pratique) n ḥadit-a ɣef leḥsab n yilemẓiyen (ulama) d akken ur yettwaqbal ara i wid ay ixeddmen aẓawan ad d-awin lmizan ɣef uẓawan-nsen, yerna ttḥemmilen aya ma yella nitni - imuɛadzin - ttṛajun lmizan seg uẓawan ay ttgen’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 194

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ حُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ

yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Al Laits] seg [Al Hukaim bin Abdullah bin Qais] seg [Amir bin Saɛd] seg [Sa’d bin Abu Waqash] seg Rasulullah s. SYARIIKALAH WA ANNA MUHAMMADAN ABDUHU WA RASUULUHU RADLIITU BILLAHI RABBAN WA BI MUHAMMADIN RASUULAN WA BIL ISLAMI DIINAN -I bea witness that no ila ilah dignit la ibadat illa Allah, l’Allighty has amazan. Nekk qeble$ Öebbi d Öebbi, Muêemmed d Amazan, Lislam d ddin, syenna ad ttwaêebsen ddnubat-is’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 195

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلِ بْنِ عَسْكَرٍ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ قَالَا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ إِلَّا حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ غَيْرَ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَأَبُو حَمْزَةَ اسْمُهُ دِينَارٌ

yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Sahl bin ‘Askar Al Baghdadi] d [Ibrahim bin Yaɛqub] nnan-d; yenna-aɣ-d [Ali bin Ayyasi Al Himshi] yenna-d; yenna-aɣ-d [Syuɛib bin Abu Hamzah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Al Munkadir] seg [Jabir bin Abdellah] yenna-d; 'Inna Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Win, mi ara isla i tẓallit, ad yini: 'ALLAHUMMA RABBA HADZIHI AD DA'WATIT TAMMAH WASH SHALAATIL QAA`IMAH AATI MUHAMMADANIL WASIAHADQAALIATA WAL'. MAHMUUDANILLADZI WA’ADTAH -Ya Rabbi, Rabbi n tẓallit ikemlen -tẓawan n tẓallit- d -wajib- n tẓallit i d-yettwasbedden. Efk Al Wasilah - d deg igenni, ur yettunefk ara siwa i Muêemmed - u fadlilah i Muêemmed. Sseknet it iwakken ad iîîef amkan n tmeîîut i Tâahdev, sinna ad iîîef ccekôa ass n tnekra'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 196

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ وَأَبُو أَحْمَدَ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ عَنْ أَبِي إِيَاسٍ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدُّعَاءُ لَا يُرَدُّ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ هَذَا

yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Wakiɛ] d [Abdurrazaq] d [Abu Aḥmad] d [Abu Nuɛim] nnan-d; yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Zaid Al ‘Ammi] seg [Abu Iyas Muɛawiyah bin Qurrah] seg [Anas bin Malik] yenna-d; Ṛebbi yenna-d : « Taẓallit gar azan d iqamah ur tettwaqbel ara'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Anas d hasan sahih. Yerna ḥadit-a daɣen yenna-t-id [Abu Ishaq Al Hamdani] seg [Buraid bin Abu Maryam] seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam am ḥadit-a’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 197

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَفُرِضَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ ثُمَّ نُقِصَتْ حَتَّى جُعِلَتْ خَمْسًا ثُمَّ نُودِيَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَإِنَّ لَكَ بِهَذِهِ الْخَمْسِ خَمْسِينَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَبِي قَتَادَةَ وَمَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Yahya An Naisaburi] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] yenna-d; ixebber-aɣ-d [Maɛmar] seg [Az Zuhri] seg [Anas bin Malik] yenna-d; Deg yiḍ n Isra, yettunefk-as i Nnbi sallallahu âihi wasallam lḥeqq n tẓallit xemsin n tikkal. Syin, sneqsen-as amḍan ɣer xemsa n tikkal, ssawlen-as-d syin : « A Muḥemmed, s tidet, lḥeqq yellan ɣur-i ur yezmir ara ad yettwabeddel, ihi ad d-tafeḍ lxir n xemsin -tikkal n tẓallit- s xemsa-agi n -tikkal n tẓallit- ». Yenna-d; 'Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n Ubadah bin Ash Shamit, Thalhah bin Ubaydullah, Abu Dzar, Abu Qatadah, Malik bin Shaɛṣah d Abu Saɛid Al Khudri'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Anas hadith is a hasan shahih gharib hadith'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 198

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّلَوَاتُ الْخَمْسُ وَالْجُمُعَةُ إِلَى الْجُمُعَةِ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ مَا لَمْ تُغْشَ الْكَبَائِرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَنَسٍ وَحَنْظَلَةَ الْأُسَيِّدِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

yenna-aɣ-d [Ali bin Hujr] yenna-d; ixebber-aɣ-d [Ismaɛil bin Jaɛfar] seg [Ala` bin Abdurrahman] seg [baba-s] seg [Abu Hurairah] yenna-d; ‘Inna Umazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Aẓall n xemsa n tikkal deg wass d lǧemɛa ar lǧemɛa d amzun d ddnubat gar ddnubat-agi, skud yettɛeṭṭil ddnubat imeqranen’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a llan daɣen yimezruyen seg Jabir, Anas d Handlalah Al Usaid’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Abu Hurairah d hasan sahih.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 199

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ تَفْضُلُ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ تَفْضُلُ صَلَاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَامَّةُ مَنْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا قَالُوا خَمْسٍ وَعِشْرِينَ إِلَّا ابْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ قَالَ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ

yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Abdah] seg [Ubaydullah bin Ɛumar] seg [Nafiɛ] seg [Ibn Ɛumar] yenna-d; ‘Inna Umazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Aẓall n wergaz di lǧamaɛ, d sebɛa d ɛacrin n tfesniwin, yif-itt tẓallit weḥd-k’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Ɛebdallah bin Mas’ud, Ubay bin Kaɛab, Muɛad bin Jabal, Abu Saɛid, Abu Hurairah d Anas bin Malik’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi n Ibn Umar d hasan sahih. Am wakken i d-yenna Nafi’ seg Ibn Umar, seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, belli yenna: “Taẓallit n lǧamaɛ telha s sebɛa d ɛacrin n tfesniwin n tẓallit n wemdan kan”. Yenna-d Abu Ɛisa; « Amur ameqran seg yemdanen ay d-yeqqaren seg Nnbi, sallallahu, nnan-d : « xemsa d ɛacrin n tfesniwin », maca Ibn Umar yenna-d : « Sebɛa d ɛacrin n tfesniwin ».

Hadith

Imam Tirmidzi : 200

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ صَلَاةَ الرَّجُلِ فِي الْجَمَاعَةِ تَزِيدُ عَلَى صَلَاتِهِ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

yenna-aɣ-d [Ishaq bin Musa Al Ansari] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ma’n] yenna-d; yenna-aɣ-d [Malik] seg [Ibn Shihab] seg [Saɛid bin Al Musayyib] seg [Abu Hurairah] yenna-d; ‘Inna Umazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘S tidet, taẓallit n wergaz di lǧamaɛ telha s xemsa d ɛacrin n tfesniwin n tẓallit weḥd-s’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi d hasan sahih.'