Imam Tirmidzi : 181
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَرَأَيْتُ بِلَالًا يُؤَذِّنُ وَيَدُورُ وَيُتْبِعُ فَاهُ هَا هُنَا وَهَا هُنَا وَإِصْبَعَاهُ فِي أُذُنَيْهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ لَهُ حَمْرَاءَ أُرَاهُ قَالَ مِنْ أَدَمٍ فَخَرَجَ بِلَالٌ بَيْنَ يَدَيْهِ بِالْعَنَزَةِ فَرَكَزَهَا بِالْبَطْحَاءِ فَصَلَّى إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمُرُّ بَيْنَ يَدَيْهِ الْكَلْبُ وَالْحِمَارُ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَرِيقِ سَاقَيْهِقَالَ سُفْيَانُ نُرَاهُ حِبَرَةً قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي جُحَيْفَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُدْخِلَ الْمُؤَذِّنُ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ فِي الْأَذَانِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْإِقَامَةِ أَيْضًا يُدْخِلُ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ وَأَبُو جُحَيْفَةَ اسْمُهُ وَهْبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السُّوَائِيُّ
[Mahmud bin Ghailan]-ek kontatu zigun; [Abdurrazaq]-ek kontatu zigun; [Sufyan Ats Thauri-k] ['Aun bin Abu Juhaifah-engandik] kontatu zigun [bere aitagandik], eta honek esan zuen: 'Bilal Adhana deitzen ikusi nuen, ahoa alde batera eta bestera mugitzen zuen bitartean, hatzak belarrietan zituela. Eta Alaren Mezularia (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) bere kupula gorrian zegoen une hartan. Uste dut: 'Larruzkoa' esan zuela. Orduan, Bilal kupulatik atera zen lantza txiki bat eskuan zuela, eta lur zabalean sartu zuen. Ondoren, Alaren Mezularia (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) lantzaren norabideari begira otoitz egin zuen, eta txakur bat eta asto bat pasa ziren bere aurretik. Jantzi gorri bat zeraman eta bere hanken distira ikusten nuen bezala zen'. Sufyanek esan zuen: 'Uste dugu hibrah bat zela - zeta eta artilezko jantzi bat'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Juhaifah-ren hadith hau benetakoa da'. Hadith hau ulama-ek praktikatzen dute, gustatzen zaie mu'ezzin batek hatzak belarrietan sartzea otoitz egiteko deia egiten duenean. Bitartean, beste jakintsu batek esan zuen: 'Sunnah da ere hatzak belarrietan sartzea iqamah-ean'. Hau da Al Auza'i-k hartutako iritzia. Eta Abu Juhaifah-ren izena Wahb bin Abdullah As Suwa'i' da.
Imam Tirmidzi : 182
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْرَائِيلَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُثَوِّبَنَّ فِي شَيْءٍ مِنْ الصَّلَوَاتِ إِلَّا فِي صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بِلَالٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْرَائِيلَ الْمُلَائِيِّ وَأَبُو إِسْرَائِيلَ لَمْ يَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ قَالَ إِنَّمَا رَوَاهُ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ وَأَبُو إِسْرَائِيلَ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ وَلَيْسَ هُوَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَفْسِيرِ التَّثْوِيبِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ التَّثْوِيبُ أَنْ يَقُولَ فِي أَذَانِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ و قَالَ إِسْحَقُ فِي التَّثْوِيبِ غَيْرَ هَذَا قَالَ التَّثْوِيبُ الْمَكْرُوهُ هُوَ شَيْءٌ أَحْدَثَهُ النَّاسُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَاسْتَبْطَأَ الْقَوْمَ قَالَ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ قَالَ وَهَذَا الَّذِي قَالَ إِسْحَقُ هُوَ التَّثْوِيبُ الَّذِي قَدْ كَرِهَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَالَّذِي أَحْدَثُوهُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي فَسَّرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ أَنَّ التَّثْوِيبَ أَنْ يَقُولَ الْمُؤَذِّنُ فِي أَذَانِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَهُوَ قَوْلٌ صَحِيحٌ وَيُقَالُ لَهُ التَّثْوِيبُ أَيْضًا وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَرَأَوْهُ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَرُوِيَ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ مَسْجِدًا وَقَدْ أُذِّنَ فِيهِ وَنَحْنُ نُرِيدُ أَنْ نُصَلِّيَ فِيهِ فَثَوَّبَ الْمُؤَذِّنُ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مِنْ الْمَسْجِدِ وَقَالَ اخْرُجْ بِنَا مِنْ عِنْدِ هَذَا الْمُبْتَدِعِ وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ قَالَ وَإِنَّمَا كَرِهَ عَبْدُ اللَّهِ التَّثْوِيبَ الَّذِي أَحْدَثَهُ النَّاسُ بَعْدُ
[Ahmad bin Mani'-k] esan zigun; [Abu Ahmad Az Zubair-ek] esan zigun; [Abu Isra`il-ek] [Al Hakam]-engandik [Abdurrahman bin Abu Laila]-rengandik [Bilal]-engandik esan zuen; 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Inoiz ez egin tastwib - bostekoa - otoitz orduetan, goizeko otoitzean izan ezik'. Esan zuen; 'Kapitulu honetan Abu Mahdlurah-ren historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Ez dakigu Bilal-en hadith-ari buruz, Abu Isra'il Al Mula'I-rengandik izan ezik, eta Abu Isma'ilek ez du inoiz hadith hau entzun Al Hakam bin Utaibah-rengandik'. Esan zuen: 'Hadith hau Al Hasan bin Umarah-rengandik, Al Hakam bin Utaibah-rengandik kontatu zuen bakarrik. Eta Abu Isma'ilen izena Isma'il bin Abu Ishaq da. Hala ere, hadith adituen arabera, ez zen pertsona sendoa. Jakintsuek ez dute bat egiten lafadz tatswib-aren interpretazioan, batzuek diote tastwid-a dela norbaitek goizeko otoitzean ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM esaten duela -otoitza loa baino hobea da-. Iritzi hau bin Al Mubarak eta Ahmadek hartu dute. Bitartean, Ishaq-ek beste iritzi bat zuen tatswib-ari buruz, esan zuen: 'Gorroto den tatswib-a gizakiek sortutako zerbait da, sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren ondoren, mu'ezinak otoitzerako deia egiten bazuen, jendea alferra zela hura betetzeko, otoitzerako deiaren eta iqamah-aren artean esan zuen; QAD QAAMATISH OTOITZA - HAYYA 'ALA ASH OTOITZA - HAYYA 'ALAL FALAH -otoitza ezarri da, ezarri dezagun otoitza, goazen garaipenera-'. Esan zuen; «Ishaq-ek esandakoa tatswib-en eredu bat zen, sallallaahu 'alaihi wasallam' profetaren ondoren sortua eta zientziako adituek gorroto zutena». Bin Al Mubarak eta Ahmadek interpretatu zutena izan zen tatswiba mu'adzin baten hitzaldia zela goizeko otoitz deian; ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM -otoitza loa baino hobea da-». Hau da iritzi zuzena. Hori da zientzialari adituek hartu eta aukeratu duten tatswid deitzen dena. Ibn Umarrek kontatu zuen goizeko otoitz deian esan zuela: ASH SHALATU KHAIRUN MINAN NAUM -otoitza loa baino hobea da-. Mujahid-ek kontatu zuenez, hau esan zuen: «Abdullah bin Umar eta ni meskitara sartu ginen otoitz deia egin ondoren, baina mu'ezinak tatswiba esan zuen. Beraz, Abdullah bin Umar meskitatik atera eta esan zuen: 'Atera zaitezte nirekin heretiko honen ondotik!' eta ez zuen bertan otoitz egin». Esan zuen: «Abdullahk gorroto duen tatswid bakarra gizakiek asmatutako -tatswib- da».
Imam Tirmidzi : 183
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ وَيَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الْأَفْرِيقِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ نُعَيْمٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحَارِثِ الصُّدَائِيِّ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُؤَذِّنَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَأَذَّنْتُ فَأَرَادَ بِلَالٌ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخَا صُدَاءٍ قَدْ أَذَّنَ وَمَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ زِيَادٍ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الْأَفْرِيقِيِّ وَالْأَفْرِيقِيُّ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ قَالَ أَحْمَدُ لَا أَكْتُبُ حَدِيثَ الْأَفْرِيقِيِّ قَالَ وَرَأَيْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُقَوِّي أَمْرَهُ وَيَقُولُ هُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ مَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُ
[Hannadek] esan zigun; [Abdahk] eta [Ya'la bin Ubaid] esan zigun [Abdurrahman bin Ziyad bin An'um Al Afriqi-rengandik] [Ziyad bin Nu'aim Al Hadlrami-rengandik] [Ziyad bin Al Harith Ash Shudafi-rengandik] esan zuen: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek egunsentian otoitz egitera deitzeko agindu zidan, beraz, nik ere otoitz egitera deitu nuen. Orduan, Bilalek iqamah esan nahi zuen, baina Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Shuda anaiak' otoitzerako deia egin du, beraz, berak du iqamah egiteko eskubidea'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ibn Umar-en historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Ziyad haditha Al Afriqi-k kontatutako hadithetik ezagutzen dugu, eta hadith adituen arabera, Al Afriqi pertsona ahula zen. Yahya bin Sa'id bin Al Qaththanek eta beste batzuek ahuldu egin dute. Ahmadek esan zuen: «Ez dut Al Afriqi haditha idatzi». Esan zuen: «Muhammad bin Isma'ilek bere iritzia indartzen ikusi dut. Uste du hau beste hadith batzuetatik gertuago dagoela, hadith hau zientzialariek ere praktikatzen dutela, otoitzerako deia egiten duena dela iqamah egiten duena».
Imam Tirmidzi : 184
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ يَحْيَى الصَّدَفِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤَذِّنُ إِلَّا مُتَوَضِّئٌ
[Ali bin Hujr]-ek esan zigun; [Al Walid bin Muslim]-ek [Mu'awiyah bin Yahya Ash Shadafi-rengandik] [Az Zuhri-rengandik] [Abu Hurairah-rengandik], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuen: 'Ez da zilegi otoitzerako deia egitea, abluzioa egin dutenek izan ezik'.
Imam Tirmidzi : 185
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَلَا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ إِلَّا مُتَوَضِّئٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمْ يَرْفَعْهُ ابْنُ وَهْبٍ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَالزُّهْرِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ فَكَرِهَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ
[Yahya bin Musak] esan zigun; [Abdullah bin Wahbek] [Yunusek] [Ibn Shihabek] esan zigun; '[Abu Hurairahk] esan zuen: 'Ez da egokia otoitzerako deia egitea, abluzioa egin duten pertsonek izan ezik'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau lehenengo haditha baino benetakoagoa da'. Abu Isak esan zuen: 'Eta inork ez du Abu Hurairahren haditharik, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i aplikatzen zaionik, Ibn Wahbek izan ezik, baina hadith hau Al Walid Ibn Muslimek kontatutako haditha baino benetakoagoa da. Bitartean, Az Zuhrik ere ez zuen Abu Hurairahrengandik entzun. Jakintsuak ez daude ados abluzioa egin gabe egiten den otoitzerako deiari buruzko legeari buruz. Batzuek baieztatu zuten, iritzi hau Syafi'ik eta Ishaqek hartu zuten. Beste batzuek laguntza eman zuten bitartean, iritzi hau Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak eta Ahmadek hartu zuten.
Imam Tirmidzi : 186
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ أَخْبَرَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ يَقُولُكَانَ مُؤَذِّنُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُمْهِلُ فَلَا يُقِيمُ حَتَّى إِذَا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَرَجَ أَقَامَ الصَّلَاةَ حِينَ يَرَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَهَكَذَا قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنَّ الْمُؤَذِّنَ أَمْلَكُ بِالْأَذَانِ وَالْإِمَامُ أَمْلَكُ بِالْإِقَامَةِ
[Yahya bin Musak] esan zigun; [Abdurrazaqek] esan zigun; [Israeli] jakinarazi zigun esanez; [Simak bin Harbek] jakinarazi zidan [Jabir bin Samrah] esaten entzun zuela: «Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-en mu'adzin-ak ez zuen berehala iqamah-a ahoskatu, beraz, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ateratzen ikusi zuenean, berak ere aldarrikatu zuen». Abu Isak esan zuen: «Jabir bin Samrah-en haditha hasan autentikoa da, baina guk ez dakigu Isra'ilen haditha bide honetatik izan ezik». Jakintsu batzuek diote: «Mu'adzin batek eskubide gehiago ditu otoitzerako deiaren ordua zehazteko, imamak, berriz, eskubide gehiago ditu iqamah-aren ordua zehazteko».
Imam Tirmidzi : 187
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلَا يُعِيدُ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلَالًا أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنَادِيَ إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَرَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ مُؤَذِّنًا لِعُمَرَ أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يُعِيدَ الْأَذَانَ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا لِأَنَّهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عُمَرَ مُنْقَطِعٌ وَلَعَلَّ حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ أَرَادَ هَذَا الْحَدِيثَ وَالصَّحِيحُ رِوَايَةُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَغَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَوْ كَانَ حَدِيثُ حَمَّادٍ صَحِيحًا لَمْ يَكُنْ لِهَذَا الْحَدِيثِ مَعْنًى إِذْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَإِنَّمَا أَمَرَهُمْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُ و قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ وَلَوْ أَنَّهُ أَمَرَهُ بِإِعَادَةِ الْأَذَانِ حِينَ أَذَّنَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ لَمْ يَقُلْ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
[Qutaibah-k] esan zigun; [Al Laits-ek] [Ibn Shihab-engandik] [Salim-engandik] [bere aita]-rengandik esan zigun, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Egia esan, gauez otoitzerako deia egiten denean, jaten eta edaten jarraitu behar duzu Ibn Ummi Maktum-en otoitzerako deia entzun arte'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Ibn Mas'ud, 'Aisyah, Unaisah, Anas, Abu Dzar eta Samrah-en historia bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Umar-en haditha benetakoa da. Eta jakintsuak ez daude ados gauez otoitzerako deiari buruz. Batzuek esan zuten: 'Mu'ezzin batek gauez otoitzerako deia egiten badu, nahikoa da eta ez dago errepikatu beharrik'. Iritzi hau Malik, bin Al Mubarak, Ahmad eta Ishaq-ek hartu zuten. Bitartean, beste jakintsu batzuek esan zuten: 'Gauez otoitzerako deia egiten badu, errepikatu egin behar du'. Iritzi hau Sufyan Ats Tsauri-k hartu zuen. Hammad bin Salamah-ek Ayyub-etik, Nafi'-tik Ibn Umar-etik kontatu zuen Bilalek behin gauez otoitz egiteko deia egin zuela, beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak agindu zion esateko: 'Egia esan, morroi bat lo egin du'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau ez da zehatza. Baina benetakoa dena [Ubaidullah bin Umar-ek] kontatutako haditha da eta, gainera, [Nafi'-tik] [Ibn Umar-ek] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuen: 'Egia esan, Bilalek gauez otoitz egiteko deia egiten du, beraz, jaten eta edaten jarraitu beharko zenuke Ibn Ummi Maktum-en otoitz egiteko deia entzun arte'. Narratu da, halaber, Abdul Aziz bin Abu Rawwad-ek Nafi'-tik, Umarrek behin gauez otoitz egiteko deia egin zuela, beraz, errepikatzeko agindu zion, baina hadith hau ere baliogabea da. Nafi' eta Umar artean sanad hautsi zelako. Agian Hammad bin Salamah-ek hadith hau nahi zuen. Egia da Ubaidullah-ek eta beste batzuek Nafi'-tik Ibn Umar-engandik eta Az Zuhri-k Salim bin Umar-engandik kontatutako haditha, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Egia esan, Bilalek otoitz egitera deitzen du oraindik gaua denean'. Abu Isak esan zuen: 'Hammad-ek kontatutako haditha benetakoa bada, noski, hadith honek ez du esanahirik. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuelako: 'Egia esan, Bilal Adhan oraindik gauez dago', lagunei zerbait etortzeko agindu zien. Eta esan zuen: 'Egia esan, Bilalek otoitz egitera deitzen du oraindik gaua denean', otoitzerako deia errepikatzea agindu bazuen egunsentia baino lehen egiten zenean, Profetak ez zuen esango: 'Egia esan, Bilalek otoitz egitera deitzen du oraindik gaua denean'. Ali bin Al Madini-k esan zuen; 'Hammad bin Salamah-en Ayyub-etik, Nafi-tik', Ibn Umar-etik, sallallaahu 'alaihi wasallam'-etik, ez da zehatza, eta Hammad bin Salamah-ek akatsak egin zituen bertan'.
Imam Tirmidzi : 188
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْمُهَاجِرِ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ قَالَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ مَا أُذِّنَ فِيهِ بِالْعَصْرِ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنْ لَا يَخْرُجَ أَحَدٌ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ الْأَذَانِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ أَنْ يَكُونَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ أَوْ أَمْرٍ لَا بُدَّ مِنْهُ وَيُرْوَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ يَخْرُجُ مَا لَمْ يَأْخُذْ الْمُؤَذِّنُ فِي الْإِقَامَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدَنَا لِمَنْ لَهُ عُذْرٌ فِي الْخُرُوجِ مِنْهُ وَأَبُو الشَّعْثَاءِ اسْمُهُ سُلَيْمُ بْنُ أَسْوَدَ وَهُوَ وَالِدُ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ وَقَدْ رَوَى أَشْعَثُ بْنُ أَبِي الشَّعْثَاءِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِيهِ
[Hannadek] kontatu zigun; [Wakik'-ek] [Sufyanengandik] [Ibrahim bin Al Muhajirrengandik] [Abu Ash-Sya'tsa`]-engandik kontatu zigun, eta honek esan zuen: 'Otoitzerako deia errezitatu ondoren, gizon bat meskitatik atera zen, eta orduan [Abu Hurairah] esan zuen: 'Gizon honek Abu Qasim shallallahu 'alaihi wasallam' desobeditu du. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Uthmanen narrazio bat ere badago'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en haditha hasan sahih da. Hadith hau Profeta shallallahu 'alaihi wasallam'-en lagunetako jakintsuek eta haien ondorengoek ere praktikatzen zuten. Hau da, pertsona bati ezin zaio meskita utzi otoitzerako deia errezitatu ondoren, aitzakia bat izan ezik; hala nola, abluzioa ez egitea edo egin beharreko beste gai batzuetarako'. Ibrahim An-Nakha'ik kontatu izan da behin esan zuela: «Pertsona batek meskita utzi dezake, mu'adzinek iqamah esan ez badu». Abu Isak esan zuen: «Guk ere iritzi honekin ados gaude, norbait alde egin dezake aitzakia bat dagoelako». Abu Sya'tsa`-ren izena Sulaim bin Aswad zen, eta Asy'ats bin Abu Asy Sya'tsa`-ren gurasoa zen. Eta [Ash'ath bin Abu Asy Sya'tsa`-k] hadith hau [bere aitagandik] narratu du».
Imam Tirmidzi : 189
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَقَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَابْنُ عَمٍّ لِي فَقَالَ لَنَا إِذَا سَافَرْتُمَا فَأَذِّنَا وَأَقِيمَا وَلْيَؤُمَّكُمَا أَكْبَرُكُمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا الْأَذَانَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُهُمْ تُجْزِئُ الْإِقَامَةُ إِنَّمَا الْأَذَانُ عَلَى مَنْ يُرِيدُ أَنْ يَجْمَعَ النَّاسَ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[Mahmud bin Ghailanek] esan zigun; [Wakik]-ek [Sufyan]-engandik [Khalid Al Hidza`-tik] [Abu Qilabah-tik] [Malik bin Al Huwairits]-engandik esan zigun: 'Ni, nire anaiaren semearekin batera, Allahren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wasallam, ikustera joan ginen, eta orduan esan zigun: 'Bidaian bazaudete, otoitzerako eta iqamah-era deitu behar duzue, eta pertsonarik handiena imama izan beharko litzateke'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau autentikoa da, zientziako adituek ere praktikatzen dute hadith hau. Bidaiatzen ari zaren bitartean otoitzerako deia egiten jarraitzea da haien iritzi hobetsia. Baina batzuek esan zuten: 'Nahikoa da iqamah-arekin, otoitzerako deia jende asko bildu nahi duten pertsonentzat baita'. Lehenengo iritzia baliozkoagoa da. Iritzi hau -lehenengo- Ahmadek eta Ishaq-ek ere hartu zuten.
Imam Tirmidzi : 190
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ حَدَّثَنَا أَبُو حَمْزَةَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَذَّنَ سَبْعَ سِنِينَ مُحْتَسِبًا كُتِبَتْ لَهُ بَرَاءَةٌ مِنْ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَثَوْبَانَ وَمُعَاوِيَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَأَبُو تُمَيْلَةَ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ وَأَبُو حَمْزَةَ السُّكَّرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَيْمُونٍ وَجَابِرُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ ضَعَّفُوهُ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَوْلَا جَابِرٌ الْجُعْفِيُّ لَكَانَ أَهْلُ الْكُوفَةِ بِغَيْرِ حَدِيثٍ وَلَوْلَا حَمَّادٌ لَكَانَ أَهْلُ الْكُوفَةِ بِغَيْرِ فِقْهٍ
[Muhammad bin Humaid Ar Razi]-k esan zigun; [Abu Tumailah-k] esan zigun; [Abu Hamzah-ek] [Jabir]-engandik [Mujahid]-engandik [Ibn Abbas]-engandik esan zigun, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Zazpi urtez otoitzerako deia errezitatzen duena Alaren onespena lortzeko esperantzan, infernuko sutik libre egongo da'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Mas'ud, Tsauban, Mu'awiyah, Anas, Abu Hurairah eta Abu Sa'id-en hadith-ak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Abbas-en hadith hau gharib da. Eta Abu Tumailah-ren izena Yahya bin Wadlih da, eta Abu Hamzah As Sukkari-rena Muhammad bin Maimun. Eta Jabir bin Yazid Al Ju'fi ere ahuldu egin dute ulamak, bere haditha ez dute kontuan hartzen Yahya bin Sa'id-ek eta Abdurrahman bin Mahdik'. Abu Isak esan zuen: «Al Jarud-ek esaten entzun nuen; Waki-k esaten entzun nuen; Jabir Al Ju'fi-rik ez balego, noski, Kufako jendeak ez luke hadith-ik izango. Eta Hammad-ik ez balego, Kufako jendeak ez luke fiqh-ik izango».
Imam Tirmidzi : 191
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِمَامُ ضَامِنٌ وَالْمُؤَذِّنُ مُؤْتَمَنٌ اللَّهُمَّ أَرْشِدْ الْأَئِمَّةَ وَاغْفِرْ لِلْمُؤَذِّنِينَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَحَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى نَافِعُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ أَصَحُّ وَذَكَرَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ أَنَّهُ لَمْ يُثْبِتْ حَدِيثَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَا حَدِيثَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا
[Hannadek] esan zigun; [Abu Al Ahwash] eta [Abu Mu'awiyah] esan zigun [Al A'masy-rengandik] [Abu Salih-rengandik] [Abu Hurairah-rengandik] esan zuen; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Imama da bermatzailea, eta mu'adzina, berriz, fidagarria den pertsona. O Ala, zuzendu imamak eta barkatu mu'adzina'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan 'Aisyah, Sahl bin Sa'd eta Uqbah bin 'Amir'-en historia bat ere badago. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en haditha [Sufyan Ats Tsauri]-k eta [Hafsh bin Ghiyats]-ek eta [hainbat pertsonek] [Al A'masy-rengandik] [Abu Salih-rengandik] [Abu Hurairah-rengandik] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam'-engandik kontatu zuten. [Asbath bin Muhammad]-ek ere [Al A'masy-rengandik] narratu zuen, esan zuen: 'Behin hadith bat irakurri zidaten [Abu Salih-engandik] [Abu Hurairah-engandik] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik. Eta [Nafi' bin Sulaiman]-ek hadith hau kontatu zuen [Muhammad bin Abu Salih-engandik] [bere aitagandik] ['Aisyah-engandik] sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik. Abu Isak esan zuen: 'Abu Zur'ah-k esaten entzun nuen: 'Abu Salih-en Abu Hurairah-ren haditha Aisyah-tik kontatu zen Abu Salih-en haditha baino benetakoagoa da'. Abu Isak esan zuen: 'Muhammad-ek esaten entzun nuen: 'Abu Salih-en 'Aisyah-ko haditha benetakoagoa da''. Eta Ali bin Al Madini-rengandik ere aipatu zuen ez zuela inoiz zehaztu -benetakoa- Abu Salih-ek Abu Hurairah-rengandik kontatutako haditha, eta Abu Salih-en 'Aisyah-tik gai honi buruzko haditha.
Imam Tirmidzi : 192
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَمِعْتُمْ النِّدَاءَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبِيعَةَ وَعَائِشَةَ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى مَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ مِثْلَ حَدِيثِ مَالِكٍ وَرَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرِوَايَةُ مَالِكٍ أَصَحُّ
[Ishaq bin Musa Al Ansarik] esan zigun; [Ma'nek] esan zigun; [Malikek] esan zigun, Esan zuen; [Qutaibahk] esan zigun [Malikek] [Az Zuhri]-tik ['Atha` bin Yazid Al Laits]-tik [Abu Sa'id]-ek esan zuen; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Otoitzerako deiaren soinua entzuten baduzu, esan mu'adzinek esan bezala'. Abu Isak esan zuen: 'Kapitulu honetan Abu Rafi', Abu Hurairah, Umm Habibah, Abdullah bin 'Amru, Abdullah bin Rabi'ah, 'Aisyah, Mu'adz bin Anas eta Mu'awiyah-ren narrazioak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Sa'iden hadith hau benetakoa da. [Ma'marrek] eta horretaz gain beste batzuk ere [Az Zuhri-tik] kontatua da, Malikek kontatutako haditharen antzekoa. Bitartean, [Abdurrahman bin Ishaq] [Az Zuhri] [Sa'id bin Al Musayyib] [Abu Hurairah] sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-ren hadith hau kontatu zuen. Eta Maliken historia benetakoagoa da».
Imam Tirmidzi : 193
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو زُبَيْدٍ وَهُوَ عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ قَالَإِنَّ مِنْ آخِرِ مَا عَهِدَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ اتَّخِذْ مُؤَذِّنًا لَا يَأْخُذُ عَلَى أَذَانِهِ أَجْرًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يَأْخُذَ الْمُؤَذِّنُ عَلَى الْأَذَانِ أَجْرًا وَاسْتَحَبُّوا لِلْمُؤَذِّنِ أَنْ يَحْتَسِبَ فِي أَذَانِهِ
[Hannadek] esan digu; [Abu Zubaidek] -hau da, Abtsar bin Al Qasimek- [Ash'ats]-etik [Al Hasan]-etik [Uthman bin Abu Al 'Ash]-etik esan digu: 'Alaren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, eman zidan azken agindua izan zen otoitz egiteko deiagatik ordainsaririk jasotzen ez duen mu'adzin bat izendatzea'. Abu Isak, 'Uthmanen hadith hau hasan sahih da. Hadith honen praktika, jakintsuen arabera, makruh dela uste dute otoitz egiteko deia duen pertsonak otoitz egiteko deiagatik ordainsaria jasotzea, eta nahiago dute eurek -mu'adzinek- egiten duen otoitz egiteko deiagatik saria espero badute'.
Imam Tirmidzi : 194
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ حُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ
esan digu [Qutaibah] esan; esan digu [Al Laith] [Al Hukaim bin Abdullah bin Qais] ['Amir bin Sa'd] [Sa'd bin Abu Waqash] [Sa'd bin Abu Waqash] Allah-ren Mezulariaren "alaihi wasallam"-tik, esan zuen: 'Nork, mu'adzin entzuten duenean, dio: 'WA ANA ILLAUUA ASYHADU AHALLAUUA SYARIIKALAH WA ANNA MUHAMMADAN ABDUHU WA RASUULUHU RADLIITU BILLAHI RABBAN WA BI MUHAMMADIN RASUULAN WA BIL ISLAMI DIINAN - Lekukotzen dut ez dagoela gurtzeko merezi duen jainkorik Ala, Bata, bikotekiderik gabeko Ala izan ezik eta bere zerbitzari eta mezularia dela. Pozik nago Allah Jainko gisa, Mahoma Mezulario gisa eta Islama erlijio gisa -, orduan bere bekatuak barkatuko zaizkio'.
Imam Tirmidzi : 195
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلِ بْنِ عَسْكَرٍ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ قَالَا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ إِلَّا حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ غَيْرَ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَأَبُو حَمْزَةَ اسْمُهُ دِينَارٌ
esan digu [Muhammad bin Sahl bin 'Askar Al Baghdadi] eta [Ibrahim bin Ya'qub] esan dute; esan digu [Ali bin Ayyasy Al Himshi] esan du; esan digu [Syu'aib bin Abu Hamzah] esan du; esan digu [Muhammad bin Al Munkadir] [Jabir bin Abdullah] esan zuen; 'Allah-hallallahu-ren Mezularia 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Otoitzerako deia entzuten duenak esaten du: 'ALLAHUMMA RABBA HADZIHI AD DA'WATIT TAMMAH WASH SHALAATIL QAA'IMAH AATI MUHAMMADANIL WASIILATA WAL WAL FADLIILAH WAB'A' MADLILAH WAB'A' MAHAMAZIH - MAHAMA Ala, dei perfektuaren Jauna - otoitzerako dei hau - eta derrigorrezko otoitza - ezartzen dena. Eman iezaiozu Al Wasilah - zeruko maila bat, Mahomari bakarrik ematen ez zaiona - eta fadlilah Mahomari. Eta altxa ezazu agindu diozun posizio laudagarria bete dezan, eta gero Piztuerako Egunean bitartekaritza jasoko du'.
Imam Tirmidzi : 196
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ وَأَبُو أَحْمَدَ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ عَنْ أَبِي إِيَاسٍ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدُّعَاءُ لَا يُرَدُّ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ هَذَا
[Mahmud bin Ghailanek] esan zigun; [Wakik] eta [Abdurrazaqek] eta [Abu Ahmadek] eta [Abu Nu'aimek] esan zigun; [Sufyanek] [Zaid Al 'Ammi]-rengandik [Abu Iyas Mu'awiyah bin Qurrah]-rengandik [Anas bin Malik]-ek esan zuen; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Adhan eta iqamah arteko otoitza ez da ukatuko'. Abu Isak esan zuen: 'Anas-en hadith hau benetakoa da. Eta hadith hau [Abu Ishaq Al Hamdani-k] ere kontatu du [Buraid bin Abu Maryam]-engandik sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarengandik, hadith hau bezala'.
Imam Tirmidzi : 197
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَفُرِضَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ ثُمَّ نُقِصَتْ حَتَّى جُعِلَتْ خَمْسًا ثُمَّ نُودِيَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَإِنَّ لَكَ بِهَذِهِ الْخَمْسِ خَمْسِينَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَبِي قَتَادَةَ وَمَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
[Muhammad bin Yahya An Naisaburi] esan zigun; [Abdurrazaq] esan zigun; [Ma'mar]-ek [Az Zuhri-tik] [Anas bin Malik-etik] jakinarazi zigun esan zuela; Israko gauean, sallallaahu 'alaihi wasallam profetari berrogeita hamar aldiz otoitz egiteko betebeharra eman zitzaion. Ondoren, kopurua bost aldiz murriztu zen, eta oihu egin zioten: 'Oi Muhammad, nirekin dauden xedapenak ezin dira aldatu, beraz, berrogeita hamar otoitz aldiko saria jasoko duzu bost otoitz aldi hauekin'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Ubadah bin Ash Shamit, Thalhah bin Ubaidullah, Abu Dzar, Abu Qatadah, Malik bin Sha'sha'ah eta Abu Sa'id Al Khudri'-ren hadithak ere badaude. Abu Isak esan zuen: 'Anas haditha hasan shahih gharib hadith bat da'.
Imam Tirmidzi : 198
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّلَوَاتُ الْخَمْسُ وَالْجُمُعَةُ إِلَى الْجُمُعَةِ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ مَا لَمْ تُغْشَ الْكَبَائِرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَنَسٍ وَحَنْظَلَةَ الْأُسَيِّدِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ali bin Hujr]-ek esan zigun; [Isma'il bin Ja'far]-ek ['Ala` bin Abdurrahman]-engandik [bere aita]-rengandik [Abu Hurairah]-engandik jakinarazi zigun: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Egunean bost aldiz eta ostiraletik ostiralera otoitz egitea garai horien arteko bekatuen barkamen gisa da, betiere bekatu handiak saihesten baditu'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Jabir, Anas eta Handlalah Al Usaid-en historiak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Abu Hurairah-en hadith hau benetakoa da'.
Imam Tirmidzi : 199
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ تَفْضُلُ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ تَفْضُلُ صَلَاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَامَّةُ مَنْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا قَالُوا خَمْسٍ وَعِشْرِينَ إِلَّا ابْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ قَالَ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ
[Hannadek] esan zigun; [Abdahk] [Ubaidullah bin Umarrengandik] [Nafi'rengandik] [Ibn Umarrengandik] esan zigun: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Gizon bat kongregazioan otoitz egitea hogeita zazpi gradu hobea da bakarrik otoitz egitea baino'. Esan zuen: 'Kapitulu honetan Abdullah bin Mas'ud, Ubai bin Ka'ab, Mu'adz bin Jabal, Abu Sa'id, Abu Hurairah eta Anas bin Malik-en narrazioak ere badaude'. Abu Isak esan zuen: 'Ibn Umarren hadith hau autentikoa da. Era berean, Nafik Ibn Umarrengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik, kontatu zuen: 'Kongregazio baten otoitza hogeita zazpi gradu hobea da gizon bat bakarrik otoitz egitea baino'. Abu Isak esan zuen; Sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik narratu zuten gehienek 'hogeita bost gradu' esan zuten, baina Ibn Umarrek 'hogeita zazpi gradu' esan zuen.
Imam Tirmidzi : 200
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ صَلَاةَ الرَّجُلِ فِي الْجَمَاعَةِ تَزِيدُ عَلَى صَلَاتِهِ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Ishaq bin Musa Al Ansarik] esan zigun; [Ma'nek] esan zigun; [Malikek] [Ibn Shihabek] [Sa'id bin Al Musayyibek] [Abu Hurairahek] esan zigun: «Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallamek, esan zuen: 'Egia esan, gizon baten otoitza kongregazioan bakarrik otoitz egitea baino hogeita bost gradu hobea da'. Abu Isak esan zuen: 'Hadith hau benetakoa da'.