Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 1961

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ الضَّحَّاكِ يَقُولُ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ حَكِيمٍ بِنْتُ أَسِيدٍ عَنْ أُمِّهَاأَنَّ زَوْجَهَا تُوُفِّيَ وَكَانَتْ تَشْتَكِي عَيْنَيْهَا فَتَكْتَحِلُ بِالْجِلَاءِ قَالَ أَحْمَدُ الصَّوَابُ بِكُحْلِ الْجِلَاءِ فَأَرْسَلَتْ مَوْلَاةً لَهَا إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَسَأَلَتْهَا عَنْ كُحْلِ الْجِلَاءِ فَقَالَتْ لَا تَكْتَحِلِي بِهِ إِلَّا مِنْ أَمْرٍ لَا بُدَّ مِنْهُ يَشْتَدُّ عَلَيْكِ فَتَكْتَحِلِينَ بِاللَّيْلِ وَتَمْسَحِينَهُ بِالنَّهَارِ ثُمَّ قَالَتْ عِنْدَ ذَلِكَ أُمُّ سَلَمَةَ دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ أَبُو سَلَمَةَ وَقَدْ جَعَلْتُ عَلَى عَيْنِي صَبْرًا فَقَالَ مَا هَذَا يَا أُمَّ سَلَمَةَ فَقُلْتُ إِنَّمَا هُوَ صَبْرٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَيْسَ فِيهِ طِيبٌ قَالَ إِنَّهُ يَشُبُّ الْوَجْهَ فَلَا تَجْعَلِيهِ إِلَّا بِاللَّيْلِ وَتَنْزَعِينَهُ بِالنَّهَارِ وَلَا تَمْتَشِطِي بِالطِّيبِ وَلَا بِالْحِنَّاءِ فَإِنَّهُ خِضَابٌ قَالَتْ قُلْتُ بِأَيِّ شَيْءٍ أَمْتَشِطُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بِالسِّدْرِ تُغَلِّفِينَ بِهِ رَأْسَكِ

hi byerile [Ahmad bin Salih], u hi byerile [Ibnu Wahb], u ndzi byerile [Makhramah] ku suka eka [tata wa yena], u te; Ndzi twe [Al Mughirah bin Adh Dhahhak] a ku; [Umm Hakim bint Usaid] u ndzi byerile ku suka eka [mana wa yena] leswaku [nuna wa yena] u file naswona u na vuvabyi bya mahlo, kutani a pfula mahlo hi ku tirhisa itsmid, kutani a ku; U nga tshiki ku yi tirhisa handle ka loko ku ri mhaka leyi nga papalatekiki ni ya xihatla, kutani u tshika ku yi tirhisa nivusiku ivi u lahlekeriwa hi yona ninhlikanhi. Kutani [Umm Salamah] a ku hi nkarhi wolowo; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u tshame a hlangana na mina loko Abu Salamah a fa naswona a ndzi ambale shabir ematihlweni ya mina. Kutani a ku; Xana leswi i yini, Umm Salamah? Kutani ndzi ku; Sweswo i shabir, Wena Murhumiwa wa Allah, a ku na perfume eka yona. U te; Hakunene, yi ta pfuxeta xikandza, hikwalaho u nga yi tirhisi handle ka nivusiku, naswona yi susa ninhlikanhi. Naswona u nga kama misisi ya wena hi swinun’hweriso kumbe henna, hikuva i ku pholisha. Umm Salamah u te, "Ndzi te, 'Ndzi fanele ndzi kama misisi ya mina hi yini, Wena Murhumiwa wa Allah?' U te, 'Hi matluka ya bidara, lawa u nga ta funengeta misisi ya wena ha wona.'

Hadith

Imam Abu Dawud : 1962

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَاهُ كَتَبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ الزُّهْرِيِّيَأْمُرُهُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَى سُبَيْعَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ الْأَسْلَمِيَّةِ فَيَسْأَلَهَا عَنْ حَدِيثِهَا وَعَمَّا قَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ اسْتَفْتَتْهُ فَكَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ يُخْبِرُهُ أَنَّ سُبَيْعَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ سَعْدِ بْنِ خَوْلَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَيٍّ وَهُوَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا فَتُوُفِّيَ عَنْهَا فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهِيَ حَامِلٌ فَلَمْ تَنْشَبْ أَنْ وَضَعَتْ حَمْلَهَا بَعْدَ وَفَاتِهِ فَلَمَّا تَعَلَّتْ مِنْ نِفَاسِهَا تَجَمَّلَتْ لِلْخُطَّابِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا أَبُو السَّنَابِلِ بْنُ بَعْكَكٍ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ فَقَالَ لَهَا مَا لِي أَرَاكِ مُتَجَمِّلَةً لَعَلَّكِ تَرْتَجِينَ النِّكَاحَ إِنَّكِ وَاللَّهِ مَا أَنْتِ بِنَاكِحٍ حَتَّى تَمُرَّ عَلَيْكِ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ قَالَتْ سُبَيْعَةُ فَلَمَّا قَالَ لِي ذَلِكَ جَمَعْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي حِينَ أَمْسَيْتُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَأَفْتَانِي بِأَنِّي قَدْ حَلَلْتُ حِينَ وَضَعْتُ حَمْلِي وَأَمَرَنِي بِالتَّزْوِيجِ إِنْ بَدَا لِيقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَا أَرَى بَأْسًا أَنْ تَتَزَوَّجَ حِينَ وَضَعَتْ وَإِنْ كَانَتْ فِي دَمِهَا غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَقْرَبُهَا زَوْجُهَا حَتَّى تَطْهُرَ

hi byerile [Sulaiman bin Daud Al Mahri], u hi byerile [Ibnu Wahb], u ndzi byerile [Yunus] ku suka eka [Ibn Shihab], u ndzi byerile [‘Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah] leswaku [tata wa yena] u tsale papila eka [Umar bin Abdullah bin Al Arqam Az Zuhri] a n’wi lerisa ku hlangana na [Subai’ah bint Al Harits Al Aslamiyyah], kutani a n’wi vutisa hi hadith, na mayelana na leswi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a n’wi vuleke swona loko a n’wi kombela fatwa. Kutani Umar bin Al Khathab bin Abdullah u tsale papila eka Abdullah bin ‘Utbah a n’wi tivisa leswaku Subai’ah u n’wi tivise leswaku i nsati wa Sa’d bin Haulah loko a ri exikarhi ka Bani ‘Amir bin Luai, naswona a a ri exikarhi ka vanhu lava a va ri kona enyimpini ya Badr. Kutani u file hi Haji Wada’ loko Subai’ah a tikile, naswona endzhakunyana ka sweswo u veleke khwiri ra yena endzhaku ka rifu ra nuna wa yena. Kutani, loko a heta ku veleka endzhaku ka ku veleka, u ti khavisile vanhu lava a va ta vutisa vukati. Kutani Abu As Sanabil bin Ba’kak loyi a a ri wanuna wo huma eBani Abdu Ad Dar u hlangane na yena kutani a ku; i yini lexi hoxeke hi mina ku vona u tiendla? Kumbexana u lava ku tekana. Hi Allah, a wu fanelanga ku teka ku kondza ku hundza tin’hweti ta mune na masiku ya khume. Subai'ah u te; kutani loko a ndzi byela leswi, ndzi hlengelete swiambalo swa mina nimadyambu kutani ndzi ya eka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ndzi n’wi vutisa hi mhaka leyi. Kutani u ndzi nyike fatwa ya leswaku ndzi halal loko ndzi veleka khwiri ra mina ivi a ndzi lerisa leswaku ndzi teka loko ndzi swi lava. Ibn Shihab u te; A ndzi voni leswaku hikokwalaho ka yini a tekile endzhaku ko veleka, hambi leswi a ha ri na ngati eka yena, ntsena a nga tshineli eka nuna wa yena ku kondza a basile.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1963

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا وَقَالَ ابْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَمَنْ شَاءَ لَاعَنْتُهُ لَأُنْزِلَتْ سُورَةُ النِّسَاءِ الْقُصْرَى بَعْدَ الْأَرْبَعَةِ الْأَشْهُرِ وَعَشْرًا

hi byerile [Uthman bin Abu Syaibah], na [Muhammad bin Al ‘Ala`], Uthman u te; u hi byerile, naswona Ibn Al 'Ala` u te; u hi byerile [Abu Mu’awiyah], u hi byerile [Al A’masy] ku suka eka [Muslim] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [Abdullah], u vurile; loyi a swi navelaka, ndzi ta n’wi rhamba leswaku a rhukana. Hakunene, papila ra An Nisa malunghana ni ku dlaya vukati ri paluxiwile endzhaku ka ndzimana leyi vulavulaka hi ‘iddah ya tin’hweti ta mune ni masiku ya khume.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1964

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَهُمْ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ مَطَرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَلَا تُلَبِّسُوا عَلَيْنَا سُنَّةً قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى سُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِدَّةُ الْمُتَوَفَّى عَنْهَا أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ يَعْنِي أُمَّ الْوَلَدِ

hi byerile [Qutaibah bin Sa’id] leswaku [Muhammad bin Ja’far] u va byerile. Naswona yi hlamuseriwe ku suka eka ndlela yin’wana: Yi byeriwe hina [Ibn Al Mutsanna], yi byeriwe hina [Abdul A’la], ku suka eka [Sa’id] ku suka eka [Mathar] ku suka eka [Raja` bin Haiwah], ku suka eka [Qabishah bin Dzuaib] ku suka eka [’Amr bin Al ‘Ash], u te; u nga fihli sunnah eka hina! -Ibn Al Mutsanna u te; Sunnah ya Muprofeta wa hina sallallaahu 'alaihi wasallam-, 'iddah ya wansati loyi nuna wa yena a faka i tinhweti ta mune na masiku ya khume, leswi vuriwaka hi Umm Al Walad -hlonga ra xisati leri velekeke n'wana wa n'wini wa yena-.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1965

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ يَعْنِي ثَلَاثًا فَتَزَوَّجَتْ زَوْجًا غَيْرَهُ فَدَخَلَ بِهَا ثُمَّ طَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يُوَاقِعَهَا أَتَحِلُّ لِزَوْجِهَا الْأَوَّلِ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحِلُّ لِلْأَوَّلِ حَتَّى تَذُوقَ عُسَيْلَةَ الْآخَرِ وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَهَا

hi byerile [Musaddad], u hi byerile [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Ibrahim] ku suka eka [Al Aswad], ku suka eka [Aisyah], u te; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u vutisiwile hi wanuna loyi a dlayeke vukati na nsati wa yena kanharhu, kutani wansati loyi a teka wanuna un'wana a hlangana na yena hi langutanile kutani a n'wi dlaya vukati a nga si nghenelela, kutani xana a ri halal eka nuna wa yena wo sungula? Aisha u te; No. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A swi le nawini eka nuna wa yena wo sungula ku kondza a nantswa ku nandziha -vuxaka bya ntsako- bya nuna wa yena un’wana, naswona yena -nuna- na yena a nantswa ku nandziha -vuxaka bya ntsako na yena-’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1966

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ فَقُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَأْكُلَ مَعَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ قَالَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى تَصْدِيقَ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ }الْآيَةَ

hi byerile [Muhammad bin Kathir], u hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Mansur] ku suka eka [Abu Wail], ku suka eka [‘Amr bin Syarahbil] ku suka eka [Abdullah], u te; Ndzi te; Wena Murhumiwa wa Allah, hi xihi xidyoho lexikulu? U te: ‘U tumbuluxe munhu loyi a ringanaka na Allah kasi hi yena loyi a ku tumbuluxeke’. Abdullah u te; Ndzi ri; kutani ku vuriwa yini? U te: 'U dlaye n'wana wa wena hikuva a chava ku dya na wena'. U te; Ndzi ri; ku vuriwa yini ke? U te; 'U endle vuoswi na nsati wa muakelani wa wena'. U te; naswona Allah ta’ala u paluxe ku lulamisiwa ka marito ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Na lava va nga gandzeliki swikwembu swin’wana swin’we na Allah naswona va nga dlayi mimoya-xiviri leyi Allah a yi yiriseke - va va dlaya - handle ka -swivangelo leswinene-, naswona va nga endli vuoswi’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1967

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَتْ مِسْكِينَةٌ لِبَعْضِ الْأَنْصَارِ فَقَالَتْ إِنَّ سَيِّدِي يُكْرِهُنِي عَلَى الْبِغَاءِ فَنَزَلَ فِي ذَلِكَ{ وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ }

hi byerile [Ahmad bin Ibrahim] ku suka eka [Hajjaj] ku suka eka [Ibn Juraij], u te; naswona a a ndzi tivise [Abu Az Zubairi] leswaku u twe [Jabir bin Abdullah] a ku; wansati wa xisiwana wa van’wana va va-ansar u tile a ku; entiyisweni n’wini wa mina u ndzi sindzisile ku endla vunghwavava. Kutani ndzimana yi rhelerile malunghana ni leswi: ‘Naswona mi nga sindzisi mahlonga ya n’wina ya xisati leswaku ma va tinghwavava!’

Hadith

Imam Abu Dawud : 1968

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ أَبِيهِ{ وَمَنْ يُكْرِهُّنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ }قَالَ قَالَ سَعِيدُ بْنُ أَبِي الْحَسَنِ غَفُورٌ لَهُنَّ الْمُكْرَهَاتِ

Swi byeriwe hina [‘Ubaidullah bin Mu’adz], ku suka eka [Mu’tamir], ku suka eka [tata wa yena]: ‘Naswona mani na mani loyi a va sindzisaka, kutani hakunene Allah i Mu rivalela swinene, u ni Tintswalo swinene - eka vona - endzhaku ka loko va sindzisiwe’. U te; [Sa’id bin Abu Al Hasan] u te; Most Forgiving eka vavasati lava a va sindzisiwa.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1969

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شَبُّوَيْهِ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمْ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ }فَكَانَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّوْا الْعَتَمَةَ حَرُمَ عَلَيْهِمْ الطَّعَامُ وَالشَّرَابُ وَالنِّسَاءُ وَصَامُوا إِلَى الْقَابِلَةِ فَاخْتَانَ رَجُلٌ نَفْسَهُ فَجَامَعَ امْرَأَتَهُ وَقَدْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَلَمْ يُفْطِرْ فَأَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَجْعَلَ ذَلِكَ يُسْرًا لِمَنْ بَقِيَ وَرُخْصَةً وَمَنْفَعَةً فَقَالَ سُبْحَانَهُ{ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ }الْآيَةَ وَكَانَ هَذَا مِمَّا نَفَعَ اللَّهُ بِهِ النَّاسَ وَرَخَّصَ لَهُمْ وَيَسَّرَ

Swi byeriwe hina [Ahmad bin Muhammad bin Syabbuwaih], swi byeriwe mina [Ali bin Husain bin Waqid] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Yazid An Nahwi] ku suka eka [Ikrimah] ku suka eka [Ibn Abbas]: ‘Oho n’wina lava pfumelaka, ku titsona swakudya ku vekiwile eka n’wina tani hi leswi swi vekiweke eka lava va nga hundza’. Khale, vanhu hi nkarhi wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, loko va endla xikhongelo xa Isha, a ku ri haram eka vona ku dya ni ku nwa ni ku hlangana ni vasati va vona, naswona a va titsona swakudya ku fikela mundzuku. Kutani ku na munhu loyi a nga kotiki ku lawula ku navela ka yena ivi a nghenelela eka nsati wa yena endzhaku ko endla xikhongelo xa ‘Isha’ naswona a nga si tshika ku titsona swakudya. Kutani Allah 'azza wajalla u lava ku endla leswi tani hi ku olova eka nkarhi lowu taka xikan'we na ku ntshunxeka na ku vuyeriwa. Allah, wo Kwetsima Ngopfu, u ri: ‘Allah wa swi tiva leswaku a wu nge swi koti ku sivela ku navela ka wena’. Naswona leswi i swin’wana swa mimpfuno leyi Allah a yi nyikaka vanhu naswona Allah u va nyika ku wisa ni ku va olovela.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1970

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ نَصْرٍ الْجَهْضَمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا صَامَ فَنَامَ لَمْ يَأْكُلْ إِلَى مِثْلِهَا وَإِنَّ صِرْمَةَ بْنَ قَيْسٍ الْأَنْصَارِيَّ أَتَى امْرَأَتَهُ وَكَانَ صَائِمًا فَقَالَ عِنْدَكِ شَيْءٌ قَالَتْ لَا لَعَلِّي أَذْهَبُ فَأَطْلُبُ لَكَ شَيْئًا فَذَهَبَتْ وَغَلَبَتْهُ عَيْنُهُ فَجَاءَتْ فَقَالَتْ خَيْبَةً لَكَ فَلَمْ يَنْتَصِفْ النَّهَارُ حَتَّى غُشِيَ عَلَيْهِ وَكَانَ يَعْمَلُ يَوْمَهُ فِي أَرْضِهِ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ{ أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ قَرَأَ إِلَى قَوْلِهِ مِنْ الْفَجْرِ }

hi byerile [Nashr bin Ali bin Nashr Al Jahdhami], u hi byerile [Abu Ahmad], u hi byerile [Israil] ku suka eka [Abu Ishaq], ku suka eka [Al Bara`], u te; Khale, loko munhu a titsone swakudya, a a etlela naswona a nga dyi ku kondza ku va siku leri landzelaka. Hakunene Shirmah bin Qais Al Ansari u tile eka nsati wa yena naswona a a titsona swakudya, u te; xana u na nchumu? Nsati wa yena u te; e-e, kumbexana ndzi nga famba ndzi ya ku lavela swo karhi. Kutani a famba kutani Xirma a etlele, kutani nsati wa yena a ta a ku; u le ku lahlekeni. Kutani nhlikanhi wu nga si titivala, kutani siku rero a a tirha etikweni ra yena. Kutani u boxe leswi eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kutani ku fika ndzimana leyi nge: ‘Swa pfumeleriwa leswaku mi tihlanganisa ni vasati va n’wina hi vusiku bya n’hweti ya ku titsona swakudya.’ U yi hlayile ku kondza ku va marito lama nge: 'leswaku i nimixo'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1971

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى سَلَمَةَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }كَانَ مَنْ أَرَادَ مِنَّا أَنْ يُفْطِرَ وَيَفْتَدِيَ فَعَلَ حَتَّى نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ الَّتِي بَعْدَهَا فَنَسَخَتْهَا

hi byerile [Qutaibah bin Sa’id], U hi byerile [Bakr bin Mudhar] ku suka eka [‘Amr bin Al Harith] ku suka eka [Bukair] ku suka eka [Yazid] khale ka hlonga Salamah bin Al Akwa’, ku suka eka [Salamah bin Al Akwa] ‘u te; Loko ndzimana leyi yi paluxiwile: WA 'ALALLADZII YUTHIIQUUNAHU FIDYATUN THA'AAMU POOR - naswona eka vanhu lava tikaka eka swona, va boheka ku hakela fidyah, hi leswaku, ku phamela munhu wa xisiwana - kutani loyi exikarhi ka hina a lavaka ku tshika ku titsona swakudya a hakela fidyah, a nga ha endla tano, ku kondza ndzimana leyi landzelaka yi fika ehansi, yi siva nawu wa ndzimana yoleyo.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1972

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرَمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }فَكَانَ مَنْ شَاءَ مِنْهُمْ أَنْ يَفْتَدِيَ بِطَعَامِ مِسْكِينٍ افْتَدَى وَتَمَّ لَهُ صَوْمُهُ فَقَالَ{ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ }و قَالَ{ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ }

Swi hi byeriwile hi [Ahmad bin Muhammad], swi byeriwe mina hi [Ali bin Husain], ku suka eka [tata wa yena], ku suka eka [Yazid An Nahwi] ku suka eka [Ikrimah] ku suka eka [Ibn Abbas]: WA 'ALALLADZII YUTHIIQUUNAHU FIDYATUN THA'AAMU POOR -naswona eka lava va tikaka eka swona, va boheka ku hakela fidyah, . hi leswaku ku phamela munhu wa xisiwana-, kutani loyi exikarhi ka vona a lavaka ku hakela fidyah hi ku phamela vanhu swisiwana, a nga ha hakela fidyah naswona ku titsona swakudya ka yena ku hetisiwile hikwalaho ka yena. Kutani Allah u te: ‘Mani na mani loyi a endlaka mintirho leyinene hi ku tirhandzela, sweswo swa antswa eka yena. Naswona ku titsona swakudya swa antswa eka wena loko u swi tiva ntsena'. Naswona U te: ‘Un’wana na un’wana eka n’wina loyi a nga kona -etikweni leri a tshamaka eka rona- eka n’hweti yoleyo, a a titsone swakudya hi n’hweti yoleyo, naswona loyi a vabyaka kumbe eka riendzo -kutani a tshika ku titsona swakudya-, kutani -swi boha eka yena ku titsona swakudya-, masiku yo tala hilaha a nga hundza hakona, hi masiku man’wana’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1973

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ عِكْرِمَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَأُثْبِتَتْ لِلْحُبْلَى وَالْمُرْضِعِ

[Musa bin Isma’il] u hi byerile, [Aban] u hi byerile, [Qatadah] u hi byerile leswaku [Ikrimah] u n’wi byerile, leswaku [Ibn Abbas] u te; fidyah yi kunguhatiwile eka vavasati lava tikeke na lava mamisaka.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1974

حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }قَالَ كَانَتْ رُخْصَةً لِلشَّيْخِ الْكَبِيرِ وَالْمَرْأَةِ الْكَبِيرَةِ وَهُمَا يُطِيقَانِ الصِّيَامَ أَنْ يُفْطِرَا وَيُطْعِمَا مَكَانَ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا وَالْحُبْلَى وَالْمُرْضِعُ إِذَا خَافَتَاقَالَ أَبُو دَاوُد يَعْنِي عَلَى أَوْلَادِهِمَا أَفْطَرَتَا وَأَطْعَمَتَا

Swi byeriwe hina [Ibn Al Mutsanna], swi byeriwe hina [Ibn Abu Adi] ku suka eka [Sa'id] ku suka eka [Qatadah], ku suka eka ['Azrah] ku suka eka [Sa'id bin Jubair] ku suka eka [Ibn Abbas]: WA 'ALALLADZII YUTHIIQUUNAHU FIDYATUN THA'AAMU POOR -naswona eka lava va yi rhwalelaka hi matimba, swa boha ku hakela fidyah, ku nga ku phamela munhu wa xisiwana-, u vurile; Leswi i ku wisa eka vakhalabye na vakhalabye, naswona vona - hambi leswi havumbirhi bya vona va kotaka ku titsona swakudya - ku tshika ku titsona swakudya no phamela siku na siku munhu un’we wa xisiwana, na ku wisa eka vanhu lava tikeke na lava mamisaka loko va titwa va vilela. Abu Daud u te; hi leswaku, a va karhateka hi vana va vona, kutani va tshika ku titsona swakudya va va phamela.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1975

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ لَا نَكْتُبُ وَلَا نَحْسُبُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَخَنَسَ سُلَيْمَانُ أُصْبُعَهُ فِي الثَّالِثَةِ يَعْنِي تِسْعًا وَعِشْرِينَ وَثَلَاثِينَ

hi byerile [Sulaiman bin Harb], u hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Al Aswad bin Qais] ku suka eka [Sa’id bin ‘Amr bin Sa’id bin Al ‘Ash] ku suka eka [Ibn Umar], u vurile; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Hakunene hi vaaki va Ummi lava nga kotiki ku tsala, naswona a va hlayi tin’hweti to tano, to tano na to tano’. Kutani Solomoni a khoma rintiho rin'we hi ku hlayela ka tinharhu; nhlamuselo ya kona i makume mbirhi nhungu na makume nharhu.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1976

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَلَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ ثَلَاثِينَقَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا كَانَ شَعْبَانُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ نَظَرَ لَهُ فَإِنْ رُئِيَ فَذَاكَ وَإِنْ لَمْ يُرَ وَلَمْ يَحُلْ دُونَ مَنْظَرِهِ سَحَابٌ وَلَا قَتَرَةٌ أَصْبَحَ مُفْطِرًا فَإِنْ حَالَ دُونَ مَنْظَرِهِ سَحَابٌ أَوْ قَتَرَةٌ أَصْبَحَ صَائِمًا قَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يُفْطِرُ مَعَ النَّاسِ وَلَا يَأْخُذُ بِهَذَا الْحِسَابِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنِي أَيُّوبُ قَالَ كَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَى أَهْلِ الْبَصْرَةِ بَلَغَنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَادَ وَإِنَّ أَحْسَنَ مَا يُقْدَرُ لَهُ أَنَّا إِذَا رَأَيْنَا هِلَالَ شَعْبَانَ لِكَذَا وَكَذَا فَالصَّوْمُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لِكَذَا وَكَذَا إِلَّا أَنْ تَرَوْا الْهِلَالَ قَبْلَ ذَلِكَ

hi byerile [Sulaiman bin Daud Al ‘Ataki], u hi byerile [Hammad], u hi byerile [Ayyub], ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Ibn Umar], u vurile; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘N’hweti yin’we i makume mbirhi nhungu, kutani u nga titsoni swakudya ku kondza u yi vona naswona u nga tshuki u titsona swakudya -tiholideyi- ku kondza u yi vona, kutani loko yi funengetiwe hi mapapa kutani hlaya makume nharhu’. Solomoni a ku; na Ibn Umar, loko nhweti ya Sha’bah yi ri ya makume mbirhi nhungu kutani u titsona swakudya, loko yi vonaka kutani sweswo i Ramadan, naswona loko yi nga vonaki naswona yi nga siveriwi hi mapapa na ntshuri kutani nimixo u le ka xiyimo xo tshika ku titsona swakudya, naswona loko yi siveriwa hi mapapa kumbe ntshuri ku swi vona kutani nimixo u le ka xiyimo xo titsona swakudya. U te; naswona Ibn Umar u tshike ku titsona swakudya ni vanhu naswona a nga swi tekelanga enhlokweni leswi. U hi byerile [Humaid bin Mas’adah], u hi byerile [Abdul Wahhab], u ndzi byerile [Ayyub], u te; [Umar bin Abdul Aziz] u tsale papila eka vanhu va le Basrah a ku; yi rhelerile eka hina ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam... Ku fana na hadith ya Ibn Umar, ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. U engeterile; naswona entiyisweni xibalo lexinene ngopfu hi loko hi vona Hilal ya Sha’ban yo tano na yo tano, kutani ku titsona swakudya, loko Xikwembu xi swi lava, i swo tano na swo tano, handle ka loko u vona Hilal emahlweni ka sweswo.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1977

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ عِيسَى بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي ضِرَارٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَلَمَا صُمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ أَكْثَرَ مِمَّا صُمْنَا مَعَهُ ثَلَاثِينَ

hi byerile [Ahmad bin Mani’] ku suka eka [Ibnu Abu Zaidah], ku suka eka [Isa bin Dinar] ku suka eka [tata wa yena], ku suka eka [‘Amr bin Al Harith bin Abu Dhirar] ku suka eka [Ibn Mas’ud], u te; Hakunene, hi titsone swakudya na Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam masiku ya makume mbirhi nhungu ku tlula leswi hi titsoneke swakudya na yena masiku ya makume nharhu.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1978

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهْرَا عِيدٍ لَا يَنْقُصَانِ رَمَضَانُ وَذُو الْحِجَّةِ

hi byerile [Musaddad] leswaku [Yazid bin Zurai’] u va byerile; u hi byerile [Khalid Al Hadzdza`] ku suka eka [Abdurrahman bin Abu Bakrah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'Tinhweti timbirhi ta 'Id a ti hungutiwi -hakelo ya tona- ku nga n'hweti ya Ramadhan -endzhaku ka yona ku nga 'Eid al-Fitr-, na n'hweti ya Dhul Hijjah -endzhaku ka yona ku nga 'Eid.' al-Adlha-'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1979

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ فِي حَدِيثِ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَذَكَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَالَ وَفِطْرُكُمْ يَوْمَ تُفْطِرُونَ وَأَضْحَاكُمْ يَوْمَ تُضَحُّونَ وَكُلُّ عَرَفَةَ مَوْقِفٌ وَكُلُّ مِنًى مَنْحَرٌ وَكُلُّ فِجَاجِ مَكَّةَ مَنْحَرٌ وَكُلُّ جَمْعٍ مَوْقِفٌ

Swi byeriwe hina [Muhammad bin ‘Ubaid], swi byeriwe hina [Hammad] eka hadith [Ayyub] ku suka eka [Muhammad bin Al Munkadir] ku suka eka [Abu Hurairah], Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u boxiwile eka yena, u te: ‘Naswona Fithri ya wena i siku leri u titsonaka swakudya, adlha ya wena i siku leri u dlayaka ha rona, naswona hinkwayo ya ‘Arafah i ndzhawu ya wukuf, Mina hinkwayo i ndzhawu yo dlaya, naswona magondzo hinkwawo Mecca i ndzhawu yo dlaya naswona Muzdalifah hinkwayo i ndzhawu ya wukuf’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1980

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَحَفَّظُ مِنْ شَعْبَانَ مَا لَا يَتَحَفَّظُ مِنْ غَيْرِهِ ثُمَّ يَصُومُ لِرُؤْيَةِ رَمَضَانَ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْهِ عَدَّ ثَلَاثِينَ يَوْمًا ثُمَّ صَامَ

U hi byerile [Ahmad bin Hanbal], u ndzi byerile [Abdurrahman bin Mahdi], u ndzi byerile [Mu’awiyah bin Salih] ku suka eka [Abdullah bin Abu Qais], u te; Ndzi twe [Aisyah] radliallahu 'anha a ku; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u nyikile nyingiso eka nhweti ya Sha'ban ku hambana na loko a nyikela nyingiso eka swilo swin'wana, kutani a titsona swakudya hikuva u vone Ramadan, loko a siveriwile ku yi vona kutani u hetisise nhlayo ya masiku ya makume nharhu ivi a titsona swakudya.