Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 1961
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ الضَّحَّاكِ يَقُولُ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ حَكِيمٍ بِنْتُ أَسِيدٍ عَنْ أُمِّهَاأَنَّ زَوْجَهَا تُوُفِّيَ وَكَانَتْ تَشْتَكِي عَيْنَيْهَا فَتَكْتَحِلُ بِالْجِلَاءِ قَالَ أَحْمَدُ الصَّوَابُ بِكُحْلِ الْجِلَاءِ فَأَرْسَلَتْ مَوْلَاةً لَهَا إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَسَأَلَتْهَا عَنْ كُحْلِ الْجِلَاءِ فَقَالَتْ لَا تَكْتَحِلِي بِهِ إِلَّا مِنْ أَمْرٍ لَا بُدَّ مِنْهُ يَشْتَدُّ عَلَيْكِ فَتَكْتَحِلِينَ بِاللَّيْلِ وَتَمْسَحِينَهُ بِالنَّهَارِ ثُمَّ قَالَتْ عِنْدَ ذَلِكَ أُمُّ سَلَمَةَ دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ أَبُو سَلَمَةَ وَقَدْ جَعَلْتُ عَلَى عَيْنِي صَبْرًا فَقَالَ مَا هَذَا يَا أُمَّ سَلَمَةَ فَقُلْتُ إِنَّمَا هُوَ صَبْرٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَيْسَ فِيهِ طِيبٌ قَالَ إِنَّهُ يَشُبُّ الْوَجْهَ فَلَا تَجْعَلِيهِ إِلَّا بِاللَّيْلِ وَتَنْزَعِينَهُ بِالنَّهَارِ وَلَا تَمْتَشِطِي بِالطِّيبِ وَلَا بِالْحِنَّاءِ فَإِنَّهُ خِضَابٌ قَالَتْ قُلْتُ بِأَيِّ شَيْءٍ أَمْتَشِطُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بِالسِّدْرِ تُغَلِّفِينَ بِهِ رَأْسَكِ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Salih], a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb], a y’a fɔ ne ye [Makhramah] ka bɔ [a fa] fɛ, a ko; N y’a mɛn [Ali Mugira bin Adh Dahhak] b’a fɔra ko; [Umm Hakim bint Usaid] y’a fɔ n ye ka bɔ [a bamuso] fɛ ko [a cɛɛ] sara ani ɲɛɛbana b’a la, o kɔ, a y’a ɲɛɛ yɛlɛ ni itsmid ye, o kɔ, a ko; Kana a dabila fɔɔ n’a ye koo ye min tɛ se ka bali ani min ka ɲi ka kɛ joona joona, o kɔ, i b’a dabila sufɛ ani i b’a tunu tilefɛ. O kɔ, [Ummu Salamah] ko o wagati la; Rasulullah n’ ye n’ kunbɛn loon dɔ la tuma min na Abu Salamah sara ani n’ tun be shabir donna n’ ɲɛɛw na. O kɔ, a ko; Nin ye mun ye, Ummu Salama? O kɔ, ne ko; O ye shabir ye, e Ala ka ciden, kasa t’a la. A ko; Tiɲɛn na, a bena ɲɛda lakuraya, o kama, kana baara kɛ n’a ye fɔɔ sufɛ, ani i b’a bɔ tilefɛ. Ani, kana fani don ni parfum wala henna ye, bari tiɲɛn na, a be fani don. Ummu Salama ko; Ne ko; Ne be mun lo kɛ ka n’ yɛrɛ sɔgɔ, Ala ka ciden? A ko; ni bidara furaburuw ye, aw k’aw kunsigi datugu n’a ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1962
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَاهُ كَتَبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِ الزُّهْرِيِّيَأْمُرُهُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَى سُبَيْعَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ الْأَسْلَمِيَّةِ فَيَسْأَلَهَا عَنْ حَدِيثِهَا وَعَمَّا قَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ اسْتَفْتَتْهُ فَكَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ يُخْبِرُهُ أَنَّ سُبَيْعَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ سَعْدِ بْنِ خَوْلَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَيٍّ وَهُوَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا فَتُوُفِّيَ عَنْهَا فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهِيَ حَامِلٌ فَلَمْ تَنْشَبْ أَنْ وَضَعَتْ حَمْلَهَا بَعْدَ وَفَاتِهِ فَلَمَّا تَعَلَّتْ مِنْ نِفَاسِهَا تَجَمَّلَتْ لِلْخُطَّابِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا أَبُو السَّنَابِلِ بْنُ بَعْكَكٍ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ فَقَالَ لَهَا مَا لِي أَرَاكِ مُتَجَمِّلَةً لَعَلَّكِ تَرْتَجِينَ النِّكَاحَ إِنَّكِ وَاللَّهِ مَا أَنْتِ بِنَاكِحٍ حَتَّى تَمُرَّ عَلَيْكِ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ قَالَتْ سُبَيْعَةُ فَلَمَّا قَالَ لِي ذَلِكَ جَمَعْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي حِينَ أَمْسَيْتُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَأَفْتَانِي بِأَنِّي قَدْ حَلَلْتُ حِينَ وَضَعْتُ حَمْلِي وَأَمَرَنِي بِالتَّزْوِيجِ إِنْ بَدَا لِيقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَا أَرَى بَأْسًا أَنْ تَتَزَوَّجَ حِينَ وَضَعَتْ وَإِنْ كَانَتْ فِي دَمِهَا غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَقْرَبُهَا زَوْجُهَا حَتَّى تَطْهُرَ
A y’a fɔ an ye [Suleiman bin Daud Al Mahri], a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb], a y’a fɔ ne ye [Yunus] ka bɔ [Ibnu Shihab] la, a y’a fɔ ne ye [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ko [a facɛ] ye lɛtɛrɛ sɛbɛ ka ci [Umar bin Abdullah bin] ma k’a ci Zuri Alqat bin ma]. [Suba’ah bint Al Harits Al Aslamiyyah], o kɔ, a y’a ɲininga hadisi koo la, ani ka ɲɛsin cira sallallahu wasallam ye min fɔ a ye tuma min na a ye fatwa ɲini a fɛ. O kɔ, Umar bin Al Khathab bin Abdullah ye lɛtɛrɛ sɛbɛ Abdullah bin Utbah ma k’a fɔ a ye ko Subaya y’a fɔ a ye ko ale ye Sa’d bin Haulah muso ye k’a to Bani Amir bin Luai cɛma, ani ko ale fana tun be mɔgɔw cɛma minw tun be Badri kɛlɛ la. O kɔ, a sara Haji Wada’ loon na k’a sɔrɔ Suba’ah kɔnɔmanin lo, wagati dɔɔni o kɔ, a y’a kɔnɔ wolo a cɛɛ sanin kɔ. O kɔ, a kɛnin kɔ ka wolo kɔfɛ, a y’a yɛrɛ masiri mɔgɔw ye minw tun bena furu ɲini. O kɔ, Abu As Sanabili bin Ba’kak min tun ye Bani Abdu Ad Dari mɔgɔ dɔ ye, ale y’a kunbɛn k’a fɔ ko; mun le bɛ ne ra k’a ye ko i b’i yɛrɛ labɛnna? N’a sɔrɔ i b’a fɛ ka furu. Ala ka sira la, i man kan ka furu fo kalo naani ni tile tan ka tɛmɛ. Subaya ko; o kɔ, a y’o fɔ n ye tuma min na, n ye n ka finiw lajɛn wulafɛ o kɔ, n tagara Rasulullah sallallaahu alayihi wasallam fɛ, n y’a ɲininga nin koo la. O kɔ, a ye fatwa di n ma ko n ye halal ye n ye n kɔnɔbara wolo tuma min na ani a ye yamaruya di n ma ko n ka furu n b’a fɛ. Ibnu Sihabu ko; N t’a ye mun na a furula a wolonin kɔ, hali ni joli tun b’a la, a ma gwɛrɛ a cɛɛ la dɔrɔn fɔɔ a saniyara.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1963
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا وَقَالَ ابْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَمَنْ شَاءَ لَاعَنْتُهُ لَأُنْزِلَتْ سُورَةُ النِّسَاءِ الْقُصْرَى بَعْدَ الْأَرْبَعَةِ الْأَشْهُرِ وَعَشْرًا
A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba], ani [Muhamadu bin Al’Ala`], Usman ko; y’a fɔ an ye, ani Ibnu Al’Ala` ko; a y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiyah], a y’a fɔ an ye [Al A’masy] ka bɔ [Silamɛ] ka bɔ [Masruq] ka bɔ [Abdullah] la, a ko; min b’a fɛ, ne bɛna o tigi wele ka ɲɔgɔn danga. Tiɲɛn na, An Nisa ka lɛtɛrɛ min ɲɛsinna furu faran ma, o bɔra vɛrise min ɲɛsinna kalo naani ni tile tan idda ma, o kɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1964
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَهُمْ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ مَطَرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَلَا تُلَبِّسُوا عَلَيْنَا سُنَّةً قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى سُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِدَّةُ الْمُتَوَفَّى عَنْهَا أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ يَعْنِي أُمَّ الْوَلَدِ
A y’a fɔ an ye [Qutaiba bin Sa’id] ko [Muhamadu bin Jafar] y’a fɔ u ye. Ani a fɔra ka bɔ sira wɛrɛ la: A fɔra an ye [Ibn Al Mutsanna] ye, a fɔra an ye [Abdul A’la] ye, ka bɔ [Sa’id] fɛ ka bɔ [Mathar] fɛ ka bɔ [Raja` bin Haiwah] fɛ, ka bɔ [Qabishah bin Dzuaib] fɛ ka bɔ [Amr bin Al’Ash] fɛ, a ko; kana sunna dibi an kan! -Ibnu Ali Musana ko; An ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ka sunna-, muso min cɛɛ sara, o ka ‘iddah ye kalo naani ni tile tan ye, o kɔrɔ ye Ummu Al Walad -jɔnmuso min y’a matigi den wolo-.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1965
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ يَعْنِي ثَلَاثًا فَتَزَوَّجَتْ زَوْجًا غَيْرَهُ فَدَخَلَ بِهَا ثُمَّ طَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يُوَاقِعَهَا أَتَحِلُّ لِزَوْجِهَا الْأَوَّلِ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحِلُّ لِلْأَوَّلِ حَتَّى تَذُوقَ عُسَيْلَةَ الْآخَرِ وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَهَا
A y’a fɔ an ye [Musaddad], a y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiya] ka bɔ [Ali A’masi] la ka bɔ [Ibrahima] ka bɔ [Ali Aswad] la, ka bɔ [Aisyah] la, a ko; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ɲiningara cɛɛ dɔ koo la min y’a ka muso furu sa siɲɛ saba, o kɔ, muso ye cɛɛ wɛrɛ furu k’a kunbɛn ɲɛda ni ɲɛda o kɔ, a y’a furu sa sanni a k’a bolo don o la, o kɔ, yala a tun ye halal ye a cɛɛ fɔlɔ fɛ wa? Ayisa ko; Ayi, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘A ma daga a cɛɛ fɔlɔ ma fɔɔ n’a y’a cɛɛ tɔ kelen ka -diyaɲɔgɔnya- diya nɛnɛ, ani ale -cɛɛ- fana ka diya -diya jɛɲɔgɔnya n’a ye-’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1966
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ فَقُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَأْكُلَ مَعَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ قَالَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى تَصْدِيقَ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ }الْآيَةَ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Kathir], a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Mansur] fɛ ka bɔ [Abu Wail] fɛ, ka bɔ [Amri bin Siyarahbil] fɛ ka bɔ [Abdullah] fɛ, a ko; Ne ko; E Ala ka ciden, jurumunba ye jumɛn ye? A ko: ‘Aw ye mɔgɔ kelen dan Ala ye k’a sɔrɔ ale lo y’aw dan’. Abdullah ko; Ne ko; o kɔ, mun le? A ko: ‘I y’i dencɛ faga sabu a tun be siranna ka dumuni kɛ n’i ye’. A ko; Ne ko; o tuma mun le kɛra?» A ko; ‘I ye kakalaya kɛ n’i mɔgɔɲɔgɔn muso ye’. A ko; ani Ala ta’ala ye tiɲɛtigiya yira cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka kumaw na: ‘Ani minw tɛ ala wɛrɛw bato ni Ala ye, minw tɛ niinw faga, Ala ye minw bali - u k’u faga - fo ni -kuun tilenninw-, ani u tɛ kakalaya kɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1967
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَتْ مِسْكِينَةٌ لِبَعْضِ الْأَنْصَارِ فَقَالَتْ إِنَّ سَيِّدِي يُكْرِهُنِي عَلَى الْبِغَاءِ فَنَزَلَ فِي ذَلِكَ{ وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ }
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Ibrahima] ka bɔ [Hajaj] ka bɔ [Ibn Juraij] la, a ko; ani a tun y’a fɔ ne ye [Abu Az Zubairi] ko a ye [Jabir bin Abdullah] ka kuma mɛn; fantanmuso dɔ min tun ye ansar dɔw ta ye, ale nana a fɔ; can na, ne matigicɛ ka ne jagboya ka jatɔya kɛ. O kɔ, vɛrise nin jigira o koo la ko: ‘Aw kana aw ka jɔnmusow waajibiya ka kɛ kakalaw ye!’
Hadith
Imam Abu Dawud : 1968
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ أَبِيهِ{ وَمَنْ يُكْرِهُّنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ }قَالَ قَالَ سَعِيدُ بْنُ أَبِي الْحَسَنِ غَفُورٌ لَهُنَّ الْمُكْرَهَاتِ
A fɔra an ye [‘Ubaidullah bin Mu’adz], ka bɔ [Mu’tamir] fɛ, ka bɔ [a fa] fɛ ko: ‘Ni mɔgɔ o mɔgɔ y’u jagoya, o tuma na, Ala ye yafabaga ye, hinɛbaga ye - u ma - u jagoyanin kɔ’. A ko; [Sayidi bin Abu Al Hasan] ko; Yafa ka tɛmɛ muso minw tun waajibiyara.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1969
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شَبُّوَيْهِ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمْ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ }فَكَانَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّوْا الْعَتَمَةَ حَرُمَ عَلَيْهِمْ الطَّعَامُ وَالشَّرَابُ وَالنِّسَاءُ وَصَامُوا إِلَى الْقَابِلَةِ فَاخْتَانَ رَجُلٌ نَفْسَهُ فَجَامَعَ امْرَأَتَهُ وَقَدْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَلَمْ يُفْطِرْ فَأَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَجْعَلَ ذَلِكَ يُسْرًا لِمَنْ بَقِيَ وَرُخْصَةً وَمَنْفَعَةً فَقَالَ سُبْحَانَهُ{ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ }الْآيَةَ وَكَانَ هَذَا مِمَّا نَفَعَ اللَّهُ بِهِ النَّاسَ وَرَخَّصَ لَهُمْ وَيَسَّرَ
A fɔra an ye [Ahmadu bin Muhamadu bin Syabbuwaih], a fɔra ne ye [Ali bin Husain bin Waqid] fɛ ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [Yazid An Nahwi] fɛ ka bɔ [Ikrimah] fɛ ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ ko: ‘E aw lanabagaw, sunɔgɔ fɔra aw ye ka kɔn o mɔgɔw ɲɛ i n’a fɔ a tun fɔra aw ye cogo min na’. Fɔlɔ la, mɔgɔw ka waati la, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam, n’u ye isya seli kɛ, o tun ye haramu ye ka dumuni kɛ ka minni kɛ ka ɲagami n’u ka musow ye, u tun be sunɔgɔ fo sini. O kɔ, mɔgɔ dɔ be yen min tɛ se k’a ka negelakow mara ani o kɔ, a b’a yɛrɛ don a muso la ‘Isha’ seli kɛnin kɔ ani a ma sunɔgɔ fɔlɔ. O la, Ala ‘azza wajalla b’a fɛ k’o kɛ nɔgɔya ye wagati nata kama ani lafiya ni nafa. Ala, min ka bon ni bɛɛ ye, ko: ‘Ala b’a lɔn ko aw tɛ se k’aw ka negelakow bali’. Ani nin ye nafa minw ye, Ala be minw di adamadenw ma ani Ala be lafiya ni nɔgɔya di u ma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1970
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ نَصْرٍ الْجَهْضَمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا صَامَ فَنَامَ لَمْ يَأْكُلْ إِلَى مِثْلِهَا وَإِنَّ صِرْمَةَ بْنَ قَيْسٍ الْأَنْصَارِيَّ أَتَى امْرَأَتَهُ وَكَانَ صَائِمًا فَقَالَ عِنْدَكِ شَيْءٌ قَالَتْ لَا لَعَلِّي أَذْهَبُ فَأَطْلُبُ لَكَ شَيْئًا فَذَهَبَتْ وَغَلَبَتْهُ عَيْنُهُ فَجَاءَتْ فَقَالَتْ خَيْبَةً لَكَ فَلَمْ يَنْتَصِفْ النَّهَارُ حَتَّى غُشِيَ عَلَيْهِ وَكَانَ يَعْمَلُ يَوْمَهُ فِي أَرْضِهِ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ{ أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ قَرَأَ إِلَى قَوْلِهِ مِنْ الْفَجْرِ }
A y’a fɔ an ye [Nasiri bin Ali bin Nasiri Al Jahdhami], a y’a fɔ an ye [Abu Ahmadu], a y’a fɔ an ye [Isirayɛli] ka bɔ [Abu Ishaq] la, ka bɔ [Al Bara`] la, a ko; Fɔlɔ la, ni mɔgɔ tun ye suun don, a tun be sinɔgɔ ani a tun tɛ dumuni kɛ fɔɔ dugusagwɛ. Tiɲɛ na, Shirma bin Qayisi Al Ansari nana a muso fɛ, a tun be sunɔgɔra, a ko; Fɛɛn b'aw fɛ wa? A muso ko; ayi, n’a sɔrɔ ne bɛ se ka taga fɛn dɔ ɲini i ye.» O kɔ, a bɔra ka taga ani Sirima tun be sinɔgɔra, o kɔ, a muso nana a fɔ ko; aw bɛ bɔnɛna. O kɔ, sanni tilefɛ ka se, a kirinna, ani a tun be baara kɛra o loon na a ka foro kɔnɔ. O kɔ, a y’o kofɔ kira ye. O kɔ, vɛrise nin jigira ko: ‘A daganin lo i ka jɛn n’i ka musow ye sunɔgɔ kalo sufɛ.’ A y’a kalan fɔɔ ka taga se kuma nin ma: ‘o ye fajiri ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1971
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى سَلَمَةَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }كَانَ مَنْ أَرَادَ مِنَّا أَنْ يُفْطِرَ وَيَفْتَدِيَ فَعَلَ حَتَّى نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ الَّتِي بَعْدَهَا فَنَسَخَتْهَا
A y’a fɔ an ye [Kutaiba bin Sa’id], A y’a fɔ an ye [Bakri bin Mudhar] ka bɔ [‘Amr bin Al Harith] ka bɔ [Bukair] ka bɔ [Yazid] jɔn kɔrɔ Salamah bin Al Akwa’, ka bɔ [Salamah bin Al Akwa] ‘a ko; Tuma min na nin vɛrise jigira: WA ’ALALLADZII YUTHIIQUUNAHU FIDYATUN THA’AAMU FANTAN - ani mɔgɔ minw ka gwɛlɛ o ma, u ka kan ka fidyah sara, o kɔrɔ, ka fantan dɔ balo - o tuma na, an cɛma, mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka sunɔgɔ bila, ka fidyah sara, fɔɔ a ka se ka tugu o kɔ. o vɛrise kɔnɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1972
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرَمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }فَكَانَ مَنْ شَاءَ مِنْهُمْ أَنْ يَفْتَدِيَ بِطَعَامِ مِسْكِينٍ افْتَدَى وَتَمَّ لَهُ صَوْمُهُ فَقَالَ{ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ }و قَالَ{ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ }
A fɔra an ye [Amadu bin Muhamadu] fɛ, a fɔra ne ye [Ali bin Husain] fɛ, ka bɔ [a facɛ] fɛ, ka bɔ [Yazid An Nahwi] fɛ ka bɔ [Ikrimah] fɛ ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ: WA 'ALALLADZII YUTHIIQUNAHU FIDYAMUTUN ha -o ye minw ye, o ye minw ye. wajibiyalen ka fidya sara, o ye ka fantan balo-, o tuma na, u cɛma, mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka fidiya sara ni fantanw baloli ye, o be se ka fidiya sara ani a ka sunɔgɔ banna a ye. O kɔ, Ala ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye koɲuman kɛ ni sɔn ye, o ka fisa n’o tigi ye. Ani sunɔgɔ ka fisa i ma n’i b’a lɔn dɔrɔn’. A ko: ‘Aw la mɔgɔ o mɔgɔ be yen -a be jamana min na- o kalo la, o ka sunɔgɔ o kalo la, ani mɔgɔ o mɔgɔ banana walima a be tagama na -o kɔ, a be sunɔgɔ-, o tuma na -wajibi lo a ka sunɔgɔ-, tile hakɛ min fɔra, tile wɛrɛw la’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1973
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ عِكْرِمَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَأُثْبِتَتْ لِلْحُبْلَى وَالْمُرْضِعِ
A y’a fɔ an ye [Musa bin Isma’il], a y’a fɔ an ye [Aban], a y’a fɔ an ye [Qatadah] ko [Ikrimah] y’a fɔ a ye, ko [Ibn Abbas] ko; O fidiya be latigɛ mɔgɔ kɔnɔmanw ni minw be sinji di den ma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1974
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }قَالَ كَانَتْ رُخْصَةً لِلشَّيْخِ الْكَبِيرِ وَالْمَرْأَةِ الْكَبِيرَةِ وَهُمَا يُطِيقَانِ الصِّيَامَ أَنْ يُفْطِرَا وَيُطْعِمَا مَكَانَ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا وَالْحُبْلَى وَالْمُرْضِعُ إِذَا خَافَتَاقَالَ أَبُو دَاوُد يَعْنِي عَلَى أَوْلَادِهِمَا أَفْطَرَتَا وَأَطْعَمَتَا
A fɔra an ye [Ibn Al Mutsanna], a fɔra an ye [Ibn Abu Adi] ka bɔ [Sa’id] ka bɔ [Qatadah] la, ka bɔ [Azrah] ka bɔ [Sa’id bin Jubair] ka bɔ [Ibn Abbas] la ko: WA ‘ALALLADZII YUTHIIQUNAHU FIDYAMURTUN a ye, o ye min ye. wajibi ka fidyah sara, o min ye ka fantan balo-, a ko; O ye lafiya ye cɛkɔrɔbaw ni musokɔrɔbaw fɛ, ani u - k’a sɔrɔ u fila bɛɛ be se ka sunɔgɔ - ka sunɔgɔ tigɛ ka fantan kelen balo loon o loon, ani lafiya ye kɔnɔmaw ni sinminbagaw fɛ n’u be hami. Abu Dawuda ko; o kɔrɔ, u tun be hami u deenw na, o la, u tun be sunɔgɔ ka dumuni di u ma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1975
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ لَا نَكْتُبُ وَلَا نَحْسُبُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَخَنَسَ سُلَيْمَانُ أُصْبُعَهُ فِي الثَّالِثَةِ يَعْنِي تِسْعًا وَعِشْرِينَ وَثَلَاثِينَ
A y’a fɔ an ye [Suliman bin Harb], a y’a fɔ an ye [Syuba] ka bɔ [Ali Aswad bin Qais] ka bɔ [Sa’id bin Amr bin Sa’id bin Al’Ash] ka bɔ [Ibn Umar] la, a ko; Rasulullah ko: ‘Tiɲɛ na, an ye Ummi jamakulu ye min tɛ se ka sɛbɛri kɛ, an tɛ kalow jati i n’a fɔ nin, nin ɲɔgɔn ani nin ɲɔgɔn’. Sulemani ka a borokanden kelen siri saba jate ra; o kɔrɔ ye mugan ni kɔnɔntɔn ni bisaba ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1976
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَلَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ ثَلَاثِينَقَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا كَانَ شَعْبَانُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ نَظَرَ لَهُ فَإِنْ رُئِيَ فَذَاكَ وَإِنْ لَمْ يُرَ وَلَمْ يَحُلْ دُونَ مَنْظَرِهِ سَحَابٌ وَلَا قَتَرَةٌ أَصْبَحَ مُفْطِرًا فَإِنْ حَالَ دُونَ مَنْظَرِهِ سَحَابٌ أَوْ قَتَرَةٌ أَصْبَحَ صَائِمًا قَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يُفْطِرُ مَعَ النَّاسِ وَلَا يَأْخُذُ بِهَذَا الْحِسَابِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنِي أَيُّوبُ قَالَ كَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَى أَهْلِ الْبَصْرَةِ بَلَغَنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَادَ وَإِنَّ أَحْسَنَ مَا يُقْدَرُ لَهُ أَنَّا إِذَا رَأَيْنَا هِلَالَ شَعْبَانَ لِكَذَا وَكَذَا فَالصَّوْمُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لِكَذَا وَكَذَا إِلَّا أَنْ تَرَوْا الْهِلَالَ قَبْلَ ذَلِكَ
A y’a fɔ an ye [Suliman bin Daud Al ‘Ataki], a y’a fɔ an ye [Hamadu], a y’a fɔ an ye [Ayyub], ka bɔ [Nafi’] ka bɔ [Ibn Umar] la, a ko; Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Kalo kelen ye mugan ni kɔnɔntɔn ye, o la, aw kana sun don fo aw k’a ye ani aw kana aw ka sun -lafiɲɛw- tigɛ fɔɔ aw k’a ye, o kɔfɛ ni sankaba y’a datugu o tuma na, aw ka bi saba jati’. Sulemani ko; ani Ibn Umar, ni Sha’ba kalo ye mugan ni kɔnɔntɔnnan ye o tuma na a be sunɔgɔ, n’a be ye o tuma na o ye ramadan ye, ani n’a ma ye ani sankaba ni buguri m’a bali o tuma na sɔgɔmadafɛ a be sunɔgɔ cogoya la, ani n’a balila ni morning ye a be sunɔgɔ cogo la sɔgɔmada la. A ko; ani Ibnu Umar y’a ka sunɔgɔ ni jama ye, a m’o jate. A y’a fɔ an ye [Humaid bin Mas’adah], a y’a fɔ an ye [Abdul Wahab], a y’a fɔ ne ye [Ayyub], a ko; [Umar bin Abdul Aziz] ye lɛtɛrɛ sɛbɛ Basirakaw ma k’a fɔ; a jigira an fɛ ka bɔ cira sallallahu alayihi wasallam fɛ... I n’a fɔ Ibn Umar ka hadisi, ka bɔ kira sallallahu aleyihi wasallam fɛ. A y’a fara a kan ko; ani tiɲɛ na, jatebɔ ɲuman ye n’an ye Sha’ban ka Hilali ye nin ɲɔgɔn na, o tuma na, sunɔgɔ, Ala ka sɔn, o ye nin ɲɔgɔn ye, fo n’i ye Hilali ye ka kɔn o ɲɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1977
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ عِيسَى بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي ضِرَارٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَلَمَا صُمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ أَكْثَرَ مِمَّا صُمْنَا مَعَهُ ثَلَاثِينَ
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Mani’] bɔra [Ibnu Abu Zaida] la, ka bɔ [Isa bin Dinar] la ka bɔ [a fa] la, ka bɔ [Amri bin Al Harith bin Abu Dhirar] la ka bɔ [Ibnu Mas’ud] la, a ko; Tiɲɛ na, an ye tile mugan ni kɔnɔntɔn kɛ ni kira sallallahu ‘alaihi wasallam ye ka tɛmɛ tile bisaba kan.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1978
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهْرَا عِيدٍ لَا يَنْقُصَانِ رَمَضَانُ وَذُو الْحِجَّةِ
A y’a fɔ an ye [Musadad] ko [Yazid bin Zurai’] y’a fɔ u ye; y’a fɔ an ye [Khalid Al Hadzdza`] ka bɔ [Abdurrahman bin Abu Bakrah] ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ cira sallallahu a ko: ‘Id kalo fila tɛ dɔgɔya -u ka sara la- o ye ramadan kalo ye -min kɔfɛ ye ‘Id al-fijjah kalo ye’. ‘Adlha-’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1979
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ فِي حَدِيثِ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَذَكَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَالَ وَفِطْرُكُمْ يَوْمَ تُفْطِرُونَ وَأَضْحَاكُمْ يَوْمَ تُضَحُّونَ وَكُلُّ عَرَفَةَ مَوْقِفٌ وَكُلُّ مِنًى مَنْحَرٌ وَكُلُّ فِجَاجِ مَكَّةَ مَنْحَرٌ وَكُلُّ جَمْعٍ مَوْقِفٌ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Ubaid] ye, a fɔra an ye [Hamadu] ye hadisi [Ayyub] kɔnɔ ka bɔ [Muhamadu bin Al Munkadir] ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ, kira sallallaahu alayihi wasallam y’a fɔ a ye, a ko: ‘Ani i ka Fithri ye i ka loon ye, fagali, ani ‘Arafa bɛɛ ye wukuf yɔrɔ ye, Mina bɛɛ ye fagayɔrɔ ye, ani siraw bɛɛ ye Maka fagayɔrɔ ye ani Muzdalifa bɛɛ ye wukuf yɔrɔ ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1980
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَحَفَّظُ مِنْ شَعْبَانَ مَا لَا يَتَحَفَّظُ مِنْ غَيْرِهِ ثُمَّ يَصُومُ لِرُؤْيَةِ رَمَضَانَ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْهِ عَدَّ ثَلَاثِينَ يَوْمًا ثُمَّ صَامَ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Hanbal], a y’a fɔ ne ye [Abdurrahman bin Mahdi], a y’a fɔ ne ye [Mu’awiya bin Salih] ka bɔ [Abdullah bin Abu Qais] fɛ, a ko; Ne ka [Aisyah] mɛn a ko; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tun b’a janto Sha’ban kalo la i n’a fɔ a tun b’a janto fɛn wɛrɛw la cogo min na, o kɔfɛ a tun be sunɔgɔ bari a ye Ramadan ye, n’a bali k’a ye o kɔfɛ a tun be tile bisaba hakɛ dafa o kɔfɛ a tun be sunɔgɔ.
