Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 1921
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ قَذَفَ امْرَأَتَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَرِيكِ ابْنِ سَحْمَاءَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيِّنَةُ أَوْ حَدٌّ فِي ظَهْرِكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا رَأَى أَحَدُنَا رَجُلًا عَلَى امْرَأَتِهِ يَلْتَمِسُ الْبَيِّنَةَ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْبَيِّنَةُ وَإِلَّا فَحَدٌّ فِي ظَهْرِكَ فَقَالَ هِلَالٌ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ نَبِيًّا إِنِّي لَصَادِقٌ وَلَيُنْزِلَنَّ اللَّهُ فِي أَمْرِي مَا يُبْرِئُ بِهِ ظَهْرِي مِنْ الْحَدِّ فَنَزَلَتْ{ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ فَقَرَأَ حَتَّى بَلَغَ مِنْ الصَّادِقِينَ }فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمَا فَجَاءَا فَقَامَ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ فَشَهِدَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ فَهَلْ مِنْكُمَا مِنْ تَائِبٍ ثُمَّ قَامَتْ فَشَهِدَتْ فَلَمَّا كَانَ عِنْدَ الْخَامِسَةِ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنْ الصَّادِقِينَ وَقَالُوا لَهَا إِنَّهَا مُوجِبَةٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَتَلَكَّأَتْ وَنَكَصَتْ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهَا سَتَرْجِعُ فَقَالَتْ لَا أَفْضَحُ قَوْمِي سَائِرَ الْيَوْمِ فَمَضَتْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْصِرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَكْحَلَ الْعَيْنَيْنِ سَابِغَ الْأَلْيَتَيْنِ خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِشَرِيكِ ابْنِ سَحْمَاءَ فَجَاءَتْ بِهِ كَذَلِكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا مَا مَضَى مِنْ كِتَابِ اللَّهِ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا مِمَّا تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْمَدِينَةِ حَدِيثُ ابْنِ بَشَّارٍ حَدِيثُ هِلَالٍ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Bashyar], a fɔra an ye [Ibn Abu Adi] ye, a fɔra an [Hisyam bin Hassan] ye, a fɔra ne ye [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ ko Hilal bin Umayyah y’a muso jalaki ko a ye kakalaya kɛ ni pressullahallahallahal 1999 ye. bin Sahma`. O kɔ, cira sallallahu ko: ‘Aw ka na ni dalilu ye n’o tɛ, aw kɔ bena bugɔ’. A ko; E Ala ka ciden, n’an kelen ye mɔgɔ dɔ ye a muso sanfɛ, yala a ka kan ka dalilu ɲini wa? O kɔ, cira sallallahu ko: ‘Aw ka na ni dalilu ye n’o tɛ, aw kɔ bena bugɔ’. O kɔ, Hilal ko; Min y’i ci ni tiɲɛ ye i n’a fɔ kira, tiɲɛ na, ne ye mɔgɔ hɔɔrɔn ye, tiɲɛ na ne ta ko ra, Ala bɛna min jigi, min bɛna ne kɔ bɔ ɲangili ra. O kɔ, vɛrise nin jigira ko: ‘Minw b’u ka musow jalaki kakalayakow la, hali ni seere wɛrɛ t’u fɛ n’u yɛrɛ tɛ......’ o kɔ, a y’o kalan fɔɔ ka na se kuma nunu ma: ‘....... be don mɔgɔ tilenninw cɛma’. O kɔ, cira sallallahu alayihi wasallam tagara cidenw ci u fila ma. O kɔ, u nana, o kɔ, Hilal bin Umayyah kalila k’a sɔrɔ cira sallallahu ko: ‘Ala b’a lɔn ko aw dɔ be ngalon tigɛra’. Yala aw ra mɔgɔ dɔ b’a fɛ ka nimisa wa? O kɔ, muso wulila ka kali, o kɔ, a sera kali duurunan ma tuma min na; ko Ala ka dimi bena ben a kan n’a cɛɛ be mɔgɔ tilenninw cɛma. O k’a fɔ muso ye ko; Tiɲɛn na, o kali be li’an ni farali lo ɲini aw fila cɛ. O kɔ, muso sigasigara ani a y’a lalɔ fɔɔ an y’a miiri ko a bena kɔsegi ka bɔ. O kɔ, a ko; Ne tɛna ne ta mɔgɔw lamaroya lon bɛɛ. O kɔ, a tagara ɲɛ n’a ka li’an ye. O kɔ, cira sallallaahu a ko: 'Aw k'a filɛ, n'a ye den sɔrɔ min ye finman ye, a kungolo ka bon, a fanin lo, a misidenw ka bon, a fanin lo, o tuma na, o ye Syarik bin Sahma ta ye''. O kɔ, muso ka den ɲɔgɔn sɔrɔ. Nabi sallallahu ko: ‘Ni latigɛli tun ma bɔ Ala ka kitabu kɔnɔ, ne ni ale tun bena gɛlɛya sɔrɔ’. Abu Dawuda ko; Nin be minw lakali Madina mɔgɔw dɔrɔn fɛ, Ibn Basyyar ka hadisi ye Hilali hadisi ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1922
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ الشُّعَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ رَجُلًا حِينَ أَمَرَ الْمُتَلَاعِنَيْنِ أَنْ يَتَلَاعَنَا أَنْ يَضَعَ يَدَهُ عَلَى فِيهِ عِنْدَ الْخَامِسَةِ يَقُولُ إِنَّهَا مُوجِبَةٌ
A fɔra an ye [Makhlad bin Khalid Asy Syu’airi], a fɔra an ye [Sufyan], ka bɔ [‘Ashim bin Kulaib] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Ibn Abbas] la ko kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye ci di mɔgɔ dɔ ma tuma min na a ye ci di mɔgɔ fila wɛrɛw ma minw y’a ka bolo danga wagati la. kali duurunan. A ko: tiɲɛ na, kali be jalaki ni farali ɲini u fila cɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1923
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ وَهُوَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَجَاءَ مِنْ أَرْضِهِ عَشِيًّا فَوَجَدَ عِنْدَ أَهْلِهِ رَجُلًا فَرَأَى بِعَيْنِهِ وَسَمِعَ بِأُذُنِهِ فَلَمْ يَهِجْهُ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ غَدَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي جِئْتُ أَهْلِي عِشَاءً فَوَجَدْتُ عِنْدَهُمْ رَجُلًا فَرَأَيْتُ بِعَيْنَيَّ وَسَمِعْتُ بِأُذُنَيَّ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا جَاءَ بِهِ وَاشْتَدَّ عَلَيْهِ فَنَزَلَتْ{ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ }الْآيَتَيْنِ كِلْتَيْهِمَا فَسُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا هِلَالُ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَكَ فَرَجًا وَمَخْرَجًا قَالَ هِلَالٌ قَدْ كُنْتُ أَرْجُو ذَلِكَ مِنْ رَبِّي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلُوا إِلَيْهَا فَجَاءَتْ فَتَلَاهَا عَلَيْهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَّرَهُمَا وَأَخْبَرَهُمَا أَنَّ عَذَابَ الْآخِرَةِ أَشَدُّ مِنْ عَذَابِ الدُّنْيَا فَقَالَ هِلَالٌ وَاللَّهِ لَقَدْ صَدَقْتُ عَلَيْهَا فَقَالَتْ قَدْ كَذَبَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَاعِنُوا بَيْنَهُمَا فَقِيلَ لِهِلَالٍ اشْهَدْ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنْ الصَّادِقِينَ فَلَمَّا كَانَتْ الْخَامِسَةُ قِيلَ لَهُ يَا هِلَالُ اتَّقِ اللَّهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكَ الْعَذَابَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَا يُعَذِّبُنِي اللَّهُ عَلَيْهَا كَمَا لَمْ يُجَلِّدْنِي عَلَيْهَا فَشَهِدَ الْخَامِسَةَ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ قِيلَ لَهَا اشْهَدِي فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنْ الْكَاذِبِينَ فَلَمَّا كَانَتْ الْخَامِسَةُ قِيلَ لَهَا اتَّقِي اللَّهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكِ الْعَذَابَ فَتَلَكَّأَتْ سَاعَةً ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ لَا أَفْضَحُ قَوْمِي فَشَهِدَتْ الْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنْ الصَّادِقِينَ فَفَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا وَقَضَى أَنْ لَا يُدْعَى وَلَدُهَا لِأَبٍ وَلَا تُرْمَى وَلَا يُرْمَى وَلَدُهَا وَمَنْ رَمَاهَا أَوْ رَمَى وَلَدَهَا فَعَلَيْهِ الْحَدُّ وَقَضَى أَنْ لَا بَيْتَ لَهَا عَلَيْهِ وَلَا قُوتَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُمَا يَتَفَرَّقَانِ مِنْ غَيْرِ طَلَاقٍ وَلَا مُتَوَفَّى عَنْهَا وَقَالَ إِنْ جَاءَتْ بِهِ أُصَيْهِبَ أُرَيْصِحَ أُثُيْبِجَ حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِهِلَالٍ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الْأَلْيَتَيْنِ فَهُوَ لِلَّذِي رُمِيَتْ بِهِ فَجَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جَمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الْأَلْيَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا الْأَيْمَانُ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌقَالَ عِكْرِمَةُ فَكَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَمِيرًا عَلَى مُضَرَ وَمَا يُدْعَى لِأَبٍ
A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ali], a y’a fɔ an ye [Yazid bin Harun], a y’a fɔ an ye [Abbad bin Mansur] ka bɔ [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abbas] la, a ko; Hilal bin Umayyah, min tun ye mɔgɔ saba dɔ ye, Ala sɔnna minw ma u ka nimisa kosɔn, o bɔra a ka jamana na wulafɛ, o kɔ, a ye cɛɛ dɔ sɔrɔ n’a ka muso ye ani a y’a ye n’a ɲɛɛw ye, k’a mɛn n’a tulo ye ani a m’a tɔɔrɔ wala k’a lasɔmi fɔɔ sɔgɔma. O kɔ, a tagara Ala ka ciden fɛ k’a fɔ a ye ko; E Ala ka ciden, tiɲɛ na, ne nana n muso fɛ wulafɛ, ne ye cɛɛ dɔ sɔrɔ n’a ye. Ne ɲa bɛ yeri kɛ, ne toro bɛ mɛnni kɛ. O kɔ, a tun be min ta, o ma diya Rasulullah sallallahu ye ani a tun be gɛlɛyara a ma. O kɔ, vɛrise nin jigira ko: ‘Minw b’u ka musow jalaki kakalayakow la, hali ni seere wɛrɛ t’u fɛ n’u yɛrɛ tɛ, o tuma na, mɔgɔw ka seereya...’. O kɔ, a y’a ye ko yeelen bɔra a la ani a ko; I ka nisɔndiya, Abu Hilal, tiɲɛ na, Ala ye yɔrɔ ni bɔyɔrɔ di i ma. Hilal ko; Ne tun bɛ o le makɔnɔna ne ta Ala fɛ. O kɔ, Rasulullah ko: «Aw ka ciden ci ka taga muso fɛ!» o kɔ, muso nana a ye vɛrise kalan u fila ye k’u hakili jigi ani k’u lalɔnniya ko ɲangili min be sɔrɔ saya kɔfɛ, o ka gwɛlɛ ka tɛmɛ ɲangili min be sɔrɔ diɲɛ kɔnɔ. O kɔ, Hilal ko; Ala, n ye tiɲɛ fɔ a ye tiɲɛ na. O kɔ, muso ko; a ka ngalon tigɛ tiɲɛn na. O la, cira sallallahu ko: ‘Aw ka latigɛli kɛ u fila cɛ!’ o kɔ, a ko Hilal ma; ka kalen! O la, a ye kali siɲɛ naani Ala tɔgɔ la ko ale be mɔgɔ tilenninw cɛma. O kɔ, kali duurunan fɔra a ye tuma min na; E Bilali, i ka siran Ala ɲɛ, tiɲɛ na, ɲangili min be sɔrɔ diɲɛ kɔnɔ, o ka nɔgɔ ka tɛmɛ ɲangili min be sɔrɔ diɲɛ kɔfɛ. Ani, o kali ye koo ye min be se k’a to i be tɔɔrɔ. O kɔ, a ko; Ala, Ala tɛna ne ɲangi o kosɔn, i n’a fɔ a tɛna ne bugɔ o kosɔn cogo min na. O kɔ, a ka kari a siɲaga loorunan na; ko Ala bena a danga n’a be galontigɛlaw cɛma. O kɔ, a ko muso ma; ka kalen; Tiɲɛ na, a ye ngalontigɛlaw dɔ ye. O kɔ, kali duurunan fɔra a ye tuma min na; Aw ye siran Ala ɲɛ, tiɲɛ na, diɲɛ ɲangili ka nɔgɔ ka tɛmɛ diɲɛ ɲangili kan, ani o dangali ye fɛɛn ye min be se ka kɛ sababu ye ka ɲangili sɔrɔ aw la. O kɔ, muso ye sigasiga dɔɔni, o kɔ, a ko; Ala, ne tɛna ne ka mɔgɔw maloya. O kɔ, a karira fɔ siɲaga looru; ko Ala ka dimi bena ben a kan n’a cɛɛ be mɔgɔ tilenninw cɛma. O kɔ, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’u fila bɔ ɲɔgɔn na, a y’a latigɛ ko den kana weele ko facɛ den, ani muso kana jalaki kakalaya la, a den kana jalaki ko a ye kakalaya den ye. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka a jaraki, o tigi bɛna ɲangi. Ani, a y’a latigɛ ko cɛɛ kɔrɔ tɛ wajibiya ka soo ni dumuni di a muso kɔrɔ ma, sabu u fila farala furu faran kosɔn tɛ, ani cɛɛ sara kosɔn tɛ. N’a ye den wolo min ye nɛrɛmuguman ye, a kamankunw n’a kɔ cɛmancɛ cɛ fanin, a misidenw ka dɔgɔ, o tuma na a ye Hilal ta ye, ani n’a ye den wolo min farigolo ye nɛrɛmuguman ye, a kunsigi kurukurunin lo, a bolow ka bon, a senw ka bon ani a fanin lo, a kunkolow ka bon ani a fanin lo o tuma na a ye mɔgɔ ye min be ni commidulter ye. O kɔ, muso ye den sɔrɔ min farigolo tun ye wuleman ye, a kunsigi tun kurunin lo, a senw tun ka bon, a misidenw tun ka bon ani a tun fanin lo, ani a kunkolo tun ka bon ani a tun fanin lo. Rasulullah ko: ‘Ni kali tun tɛ, ne ni ale tun bena koow kɛ’. Ikirima ko; o kɔ, o kɔ, den kɛra Mudhar ɲɛmɔgɔ ye ani a ma weele k’a facɛ bonya.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1924
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ سَمِعَ عَمْرٌو سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُتَلَاعِنَيْنِ حِسَابُكُمَا عَلَى اللَّهِ أَحَدُكُمَا كَاذِبٌ لَا سَبِيلَ لَكَ عَلَيْهَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي قَالَ لَا مَالَ لَكَ إِنْ كُنْتَ صَدَقْتَ عَلَيْهَا فَهُوَ بِمَا اسْتَحْلَلْتَ مِنْ فَرْجِهَا وَإِنْ كُنْتَ كَذَبْتَ عَلَيْهَا فَذَلِكَ أَبْعَدُ لَكَ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Sufyan bin Uyaina], a ko; N y’a mɛn ko [Amri] ni [Sayidi bin Zubayiri] b’a fɔra ko; N y’a mɛn [Ibn Umar] b’a fɔra ko; Rasulullah y’a fɔ mɔgɔ fila nunu ye minw tun be ɲɔgɔn danga ko: ‘Aw ka jatebɔ be Ala fɛ, aw kelen be ngalon tigɛra. Fanga foyi t’i fɛ a kan’. Cɛ ko; E Ala ka ciden, ne ka nafolo. A ko: ‘Nafolo si tɛ yen min ye i ka hakɛ ye, n’i ye sara di a ma o tuma na o nafolo ye farji nɔɔ ye i ye min kɛ sariya ye, n’i ye ngalon tigɛ a la o tuma na a ka ca n’i ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1925
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ رَجُلٌ قَذَفَ امْرَأَتَهُ قَالَ فَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَخَوَيْ بَنِي الْعَجْلَانِ وَقَالَ اللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبٌ يُرَدِّدُهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَأَبَيَا فَفَرَّقَ بَيْنَهُمَا
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Muhamadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Isma’il], a y’a fɔ an ye [Ayyub] ka bɔ [Sa’id bin Jubair] fɛ, a ko; Ne ko [Ibnu Abasi] ma ko; Cɛɛ dɔ tun be yen min y’a muso jalaki ko a ye kakalaya kɛ. A ko; Rasulullah tun ye Bani Al Ajlan balimacɛ fila bɔ ɲɔgɔn na, a ko; ‘Ala b’a lɔn ko aw dɔ ye ngalontigɛla ye. Yala aw dɔ bɛ sɔn ka nimisa wa?» A segira o kan siɲɛ saba, nka u tun t’a fɛ ka nimisa, o kama a y’u fila bɔ ɲɔgɔn na.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1926
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا لَاعَنَ امْرَأَتَهُ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَانْتَفَى مِنْ وَلَدِهَا فَفَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا وَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِالْمَرْأَةِقَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي تَفَرَّدَ بِهِ مَالِكٌ قَوْلُهُ وَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِالْمَرْأَةِ و قَالَ يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ فِي حَدِيثِ اللِّعَانِ وَأَنْكَرَ حَمْلَهَا فَكَانَ ابْنُهَا يُدْعَى إِلَيْهَا
A fɔra an ye [Al Qa’nabi], ka bɔ [Malik] fɛ, ka bɔ [Nafi’] fɛ ka bɔ [Ibn Umar] fɛ ko cɛɛ dɔ y’a muso furu cira sallallaahu ‘alaihi wasallam wagati la ani a banna a muso den na k’a kɛ ale den ye, o kɔ, cira sallallahu ‘a y’a ka muso fila di a ka dencɛ ma. Abu Dawuda ko; Malik be min lakali dɔrɔn, o ye a ka kumaw ye; a ka den karifa a muso ma. [Yunus] ko, ka bɔ [Az Zuhri] la, ka bɔ [Sahl bin Sa’d] la hadisi li’an kɔnɔ; A tun be den min kɔnɔ, a banna o la, ani u y’a fɔ ko muso den ye ale lo ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1927
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَنِي فَزَارَةَ فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي جَاءَتْ بِوَلَدٍ أَسْوَدَ فَقَالَ هَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَا أَلْوَانُهَا قَالَ حُمْرٌ قَالَ فَهَلْ فِيهَا مِنْ أَوْرَقَ قَالَ إِنَّ فِيهَا لَوُرْقًا قَالَ فَأَنَّى تُرَاهُ قَالَ عَسَى أَنْ يَكُونَ نَزَعَهُ عِرْقٌ قَالَ وَهَذَا عَسَى أَنْ يَكُونَ نَزَعَهُ عِرْقٌحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ وَهُوَ حِينَئِذٍ يُعَرِّضُ بِأَنْ يَنْفِيَهُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي وَلَدَتْ غُلَامًا أَسْوَدَ وَإِنِّي أُنْكِرُهُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
A y’a fɔ an ye [Ibn Abu Khalaf], a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Sa’id] ka bɔ [Abu Hurairah] la, a ko; mɔgɔ dɔ bɔra Bani Fazara ka na cira sallallaahu a ko; Tiɲɛn na, n’ muso ye dencɛ fariman dɔ wolo. O kɔ, a ko: ‘Ɲɔgɔmɛ b’i fɛ wa?’ A ko; Ɔnhɔn. A ko: ‘O ye kulɛri juman lo ye?’ A ko; wulen. A ko: ‘Yala u dɔ ye nɛrɛmuguman ye wa?’ a ko; o dɔw kulɛri ye wuleman ye. A ko: ‘E ka miiri la, o bɔra min?’ A ko; n’a sɔrɔ o be sɔrɔ tiɲɛn na. A ko: ‘Ani, n’a sɔrɔ den nin be ni cɛɛya dɔw ye’. A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ali], a y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq], a y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [Az Zuhri] la, n’a ka sanad n’a kɔrɔ ye, ani o wagati la a y’a sinsin ka ban den na. A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Salih], a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb], a y’a fɔ ne ye [Yunus] ka bɔ [Ibnu Shihab] ka bɔ [Abu Salama] fɛ, ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko beduin dɔ nana kira sallallahu alayihi wasallam fɛ k’a fɔ; Tiɲɛn na, n’ muso ye dencɛ fariman wolo, n’ b’o sɔsɔ. O kɔ, a y’a kɔrɔ fɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1928
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حِينَ نَزَلَتْ آيَةُ الْمُتَلَاعِنَيْنِ أَيُّمَا امْرَأَةٍ أَدْخَلَتْ عَلَى قَوْمٍ مَنْ لَيْسَ مِنْهُمْ فَلَيْسَتْ مِنْ اللَّهِ فِي شَيْءٍ وَلَنْ يُدْخِلَهَا اللَّهُ جَنَّتَهُ وَأَيُّمَا رَجُلٍ جَحَدَ وَلَدَهُ وَهُوَ يَنْظُرُ إِلَيْهِ احْتَجَبَ اللَّهُ مِنْهُ وَفَضَحَهُ عَلَى رُءُوسِ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Salih], a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb], a y’a fɔ ne ye [‘Amru bin Al Harith] ka bɔ [Ibnu Al Had] ka bɔ [Abdullah bin Yunus] ka bɔ [Sa’id Al Maburi] ka bɔ [Abu Hurairah] ko a ye Ala ka ciden mɛn tuma min na a tun be ni Ala ka ciden ye. li’an a ko: ‘Muso o muso mana mɔgɔ dɔ don a ka mɔgɔw cɛma min tɛ u ka mɔgɔw ye, o tuma na, o tigi tɛ Ala ka jɛnkulu kɔnɔ fiyo, Ala fana tɛna don sankolo la. Cɛɛ o cɛ min banna a den na k’a sɔrɔ a b’a lɔn ko den ye a dencɛ ye tiɲɛ na, Ala b’a yɛrɛ datugu a la, Ala b’a maloya fɔlɔ ni laban ɲɛfɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1929
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ سَلْمٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الزَّيَّادِ حَدَّثَنِي بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا مُسَاعَاةَ فِي الْإِسْلَامِ مَنْ سَاعَى فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَقَدْ لَحِقَ بِعَصَبَتِهِ وَمَنْ ادَّعَى وَلَدًا مِنْ غَيْرِ رِشْدَةٍ فَلَا يَرِثُ وَلَا يُورَثُ
A y’a fɔ an ye [Yaqub bin Ibrahim], a y’a fɔ an ye [Mu’tamir] ka bɔ [Salm bin Abu Az Zinad] la, a y’a fɔ ne ye [an teri dɔw], ka bɔ [Sa’id bin Jubair] ka bɔ [Ibn Abbas] la, ko a ko; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Jinaya tɛ silamɛya la, ni mɔgɔ o mɔgɔ ye jɛnɛya kɛ lɔnniya wagati la, o tuma na, tiɲɛ na, a ye den min wolo, o y’a bila a ka ladonbaga bolo, ani ni mɔgɔ o mɔgɔ y’a fɔ ko a ye den sɔrɔ k’a sɔrɔ furu lakika tɛ, o tigi tɛ tiɲɛn sɔrɔ ani a tɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1930
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ ح و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ وَهُوَ أَشْبَعُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى أَنَّ كُلَّ مُسْتَلْحَقٍ اسْتُلْحِقَ بَعْدَ أَبِيهِ الَّذِي يُدْعَى لَهُ ادَّعَاهُ وَرَثَتُهُ فَقَضَى أَنَّ كُلَّ مَنْ كَانَ مِنْ أَمَةٍ يَمْلِكُهَا يَوْمَ أَصَابَهَا فَقَدْ لَحِقَ بِمَنْ اسْتَلْحَقَهُ وَلَيْسَ لَهُ مِمَّا قُسِمَ قَبْلَهُ مِنْ الْمِيرَاثِ شَيْءٌ وَمَا أَدْرَكَ مِنْ مِيرَاثٍ لَمْ يُقْسَمْ فَلَهُ نَصِيبُهُ وَلَا يَلْحَقُ إِذَا كَانَ أَبُوهُ الَّذِي يُدْعَى لَهُ أَنْكَرَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَمَةٍ لَمْ يَمْلِكْهَا أَوْ مِنْ حُرَّةٍ عَاهَرَ بِهَا فَإِنَّهُ لَا يَلْحَقُ بِهِ وَلَا يَرِثُ وَإِنْ كَانَ الَّذِي يُدْعَى لَهُ هُوَ ادَّعَاهُ فَهُوَ وَلَدُ زِنْيَةٍ مِنْ حُرَّةٍ كَانَ أَوْ أَمَةٍحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ رَاشِدٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ زَادَ وَهُوَ وَلَدُ زِنَا لِأَهْلِ أُمِّهِ مَنْ كَانُوا حُرَّةً أَوْ أَمَةً وَذَلِكَ فِيمَا اسْتُلْحِقَ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ فَمَا اقْتُسِمَ مِنْ مَالٍ قَبْلَ الْإِسْلَامِ فَقَدْ مَضَى
A y’a fɔ an ye [Syaiban bin Farukh], a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Rasyid], ani a y’a lakali ka bɔ sira wɛrɛ la: A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ali], a y’a fɔ an ye [Yazid bin Harun], a y’a fɔ an ye ko Muhamadu bin Rasyid ye Muhamadu bin Rasyid ye min bɔra [biSula’ la]. Syu’aib] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [a bɛnba] la, a ko; Tiɲɛ na, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a latigɛ ko den o den min be ɲini a facɛ sanin kɔ, a ciyɛntabaga lo b’o ɲini, a y’a latigɛ ko den o den min be bɔ jɔnmuso dɔ la min tun b’ale fɛ wagati min na a y’a furu, o ka kan ka don mɔgɔ min fɛ min b’a ɲini, ani sanni a ka don mɔgɔ min fɛ, o tigi ka kan ka don a la. ciyɛn min tilanin lo, ani ciyɛn min ma tilan o tuma na a be yɔrɔ sɔrɔ, a tɛ fara - n’a ka ciyɛntigi ye - n’a facɛ lo b’a jati mɔgɔ min ye. a ka ban o la, ani n’a bɔra jɔnmuso dɔ la min tɛ ale ta ye wala muso hɔɔrɔn dɔ la min be kakalaya kɛ n’a ye o tuma na den tɛ fara cɛɛntalaw kan ani a tɛ cɛɛnta sɔrɔ. Hali n’o tigi y’a fɔ, o deen wolola kakalaya kosɔn ni muso hɔɔrɔn dɔ wala jɔɔn dɔ ye. A y’a fɔ an ye [Mahmudu bin Khalid], a y’a fɔ an ye [n’ facɛ] fɛ ka bɔ [Muhamadu bin Rasyid] la ni sanad n’a kɔrɔ ye, ani a y’a fara a kan ko; ani a ye den ye min bɔra kakalaya la, a ye a bamuso ka denbaya ta ye o mana kɛ mɔgɔ o mɔgɔ ye, muso hɔɔrɔnw walima jɔn muso, ani o ɲɛsinna denmisɛnw ma minw tun be ɲini silamɛya daminɛ na, o kɔ, nafolo min tun tilanin lo sanni silamɛya ka tɛmɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1931
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْمَعْنَى وَابْنُ السَّرْحِ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُسَدَّدٌ وَابْنُ السَّرْحِ يَوْمًا مَسْرُورًا وَقَالَ عُثْمَانُ تُعْرَفُ أَسَارِيرُ وَجْهِهِ فَقَالَ أَيْ عَائِشَةُ أَلَمْ تَرَيْ أَنَّ مُجَزِّزًا الْمُدْلِجِيَّ رَأَى زَيْدًا وَأُسَامَةَ قَدْ غَطَّيَا رُءُوسَهُمَا بِقَطِيفَةٍ وَبَدَتْ أَقْدَامُهُمَا فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الْأَقْدَامَ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍقَالَ أَبُو دَاوُد كَانَ أُسَامَةُ أَسْوَدَ وَكَانَ زَيْدٌ أَبْيَضَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيَّ مَسْرُورًا تَبْرُقُ أَسَارِيرُ وَجْهِهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَأَسَارِيرُ وَجْهِهِ لَمْ يَحْفَظْهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد أَسَارِيرُ وَجْهِهِ هُوَ تَدْلِيسٌ مِنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْهُ مِنْ الزُّهْرِيِّ إِنَّمَا سَمِعَ الْأَسَارِيرَ مِنْ غَيْرِهِ قَالَ وَالْأَسَارِيرُ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ وَغَيْرِهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَسَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ صَالِحٍ يَقُولُ كَانَ أُسَامَةُ أَسْوَدَ شَدِيدَ السَّوَادِ مِثْلَ الْقَارِ وَكَانَ زَيْدٌ أَبْيَضَ مِثْلَ الْقُطْنِ
A y’a fɔ an ye [Musadad] ni [Usman bin Abu Siyaba] kɔrɔ la, ani [Ibnu As Sarj] fana, u ko; a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Urwah] ka bɔ [Aisyah] la, a ko; Rasulullah n’ ye n’ kunbɛn. Musadad ni Ibnu As Sarh y’a fɔ ko; loon dɔ la, a tun be ninsɔndiya la. Usman ko; a ɲada ɲagari tun bɛ lɔnna. A ko: ‘E Aisyah, i m’a ye ko Muhazziz Al Mudliji ye Zaid ni Usamah ye, u fila bɛɛ tun y’u kuun datugu ni birifani ye, u senkunw tun be ye’. O kɔ, Muhazizi ko; Tiɲɛn na, o seenkun yɔrɔ dɔ be bɔ yɔrɔ wɛrɛ la. Abu Dawuda ko; Usamah ye mɔgɔfin ye k’a sɔrɔ Zaid ye farafin ye. A y’a fɔ an ye ko [Qutaiba] y’a fɔ an ye [Al Laits] ka bɔ [Ibn Shihab] la n’a ka sanad n’a kɔrɔ ye. A ko; Ayisa ko; a ka ne kunbɛn nisɔndiya ra, nisɔndiya min tun b’a ɲada kan, o tun bɛ manamana. Abu Dawuda ko; Ibn Uyainah hakili ma to ninsɔndiya min tun b’a ɲɛda kan. Abu Dawuda ko; Nisɔndiya kuma minw tun b’a ɲɛda kan, olu tun ye tadlis ye ka bɔ Ibn Uyainah fɛ, a m’u mɛn Az Zuhri fɛ, nka a ye nisɔndiya kumaw mɛn mɔgɔ wɛrɛ fɛ. A ko; ani nisɔndiya kumaden be sɔrɔ Al Laits n’a ɲɔgɔnnaw ka hadisi kɔnɔ. Abu Dawuda ko; ani n y’a mɛn ko Ahmadu bin Salihi b’a fɔra ko; Usamah ye mɔgɔ ye min farigolo finman i n’a fɔ goudron, Zaid ye mɔgɔ gwɛman ye i n’a fɔ kɔri.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1932
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ الْأَجْلَحِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْخَلِيلِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَكُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّ ثَلَاثَةَ نَفَرٍ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ أَتَوْا عَلِيًّا يَخْتَصِمُونَ إِلَيْهِ فِي وَلَدٍ وَقَدْ وَقَعُوا عَلَى امْرَأَةٍ فِي طُهْرٍ وَاحِدٍ فَقَالَ لِاثْنَيْنِ مِنْهُمَا طِيبَا بِالْوَلَدِ لِهَذَا فَغَلَيَا ثُمَّ قَالَ لِاثْنَيْنِ طِيبَا بِالْوَلَدِ لِهَذَا فَغَلَيَا ثُمَّ قَالَ لِاثْنَيْنِ طِيبَا بِالْوَلَدِ لِهَذَا فَغَلَيَا فَقَالَ أَنْتُمْ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ إِنِّي مُقْرِعٌ بَيْنَكُمْ فَمَنْ قُرِعَ فَلَهُ الْوَلَدُ وَعَلَيْهِ لِصَاحِبَيْهِ ثُلُثَا الدِّيَةِ فَأَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَجَعَلَهُ لِمَنْ قُرِعَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَدَتْ أَضْرَاسُهُ أَوْ نَوَاجِذُهُ
A y’a fɔ an ye [Musaddad], a y’a fɔ an ye [Yahya] ka bɔ [Ali Ajlah] la, ka bɔ [Asi Sya’bi] ka bɔ [Abdullah bin Al Khalil] ka bɔ [Zaid bin Arqam] la, a ko; Loon dɔ la, n sigira ni kira sallallaahu alayihi wasallam ye ani o kɔ, cɛɛ dɔ bɔra Yemen ka don ka na k’a fɔ; Tiɲɛ na, Yemeni mɔgɔ saba nana Ali fɛ, u ye sɔsɔli kɛ ni Ali ye den min wolola muso dɔ fɛ u tun ye cɛnimusoko kɛ n’a ye wagati senuman dɔ la. O kɔ, Ali y’a fɔ u fila ye ko, aw ka den di nin mɔgɔ ma! O kɔ, o pɛrɛnna, o kɔ, a ko; mɔgɔ fla ma; aw ye den di nin mɔgɔ kosɔn! O kɔ, u fila bɛɛ pɛrɛnna, o kɔ, a ko mɔgɔ fila nunu ma ko; aw ye den di nin mɔgɔ kosɔn! O kɔ, u kulera. O kɔ, Ali ko; aw ye juguw teriw ye, ne bɛna kara bɔ aw ye. Min o min ye loteri bɔ, o den ye ale ta ye ani a ka kan ka diyah tilanyɔrɔ fila sara a teri fila ye. O kɔ, Ali ye kala bɔ u cɛma. O kɔ, cira sallallaahu ‘alayihi wasallam yɛlɛla fɔɔ a ɲinw walima a ɲinw yera.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1933
حَدَّثَنَا خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَأُتِيَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِثَلَاثَةٍ وَهُوَ بِالْيَمَنِ وَقَعُوا عَلَى امْرَأَةٍ فِي طُهْرٍ وَاحِدٍ فَسَأَلَ اثْنَيْنِ أَتُقِرَّانِ لِهَذَا بِالْوَلَدِ قَالَا لَا حَتَّى سَأَلَهُمْ جَمِيعًا فَجَعَلَ كُلَّمَا سَأَلَ اثْنَيْنِ قَالَا لَا فَأَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِالَّذِي صَارَتْ عَلَيْهِ الْقُرْعَةُ وَجَعَلَ عَلَيْهِ ثُلُثَيْ الدِّيَةِ قَالَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ سَمِعَ الشَّعْبِيَّ عَنْ الْخَلِيلِ أَوْ ابْنِ الْخَلِيلِ قَالَ أُتِيَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي امْرَأَةٍ وَلَدَتْ مِنْ ثَلَاثَةٍ نَحْوَهُ لَمْ يَذْكُرْ الْيَمَنَ وَلَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا قَوْلَهُ طِيبَا بِالْوَلَدِ
A y’a fɔ an ye [Khusiyayisi bin Ashram], a y’a fɔ an ye [Abdurrazaq], a y’a fɔ an ye [Ats Tsauri] ka bɔ [Salih Al Hamdani] ka bɔ [Asy Sya’bi] ka bɔ [Abdu Khair] ka bɔ [Zaid bin Arqam], a ko; Ali radiallahu 'anhu y'a kunbɛn ni mɔgɔ saba ye k'a to Yemen, u tun ye muso dɔ minɛ ka cɛnimusoko kɛ n'a ye wagati senuman dɔ la. O kɔ, Ali ye mɔgɔ fila ɲininga; Yala i sɔnna a ma ko deen ye i ta ye wa? O ko; Ayi, fo Ali y’u ɲininga ɲɔgɔn fɛ, ani tuma o tuma, a ye mɔgɔ fila ɲininga; i be den lɔn a ye wa? O ko; Ayi, o kɔ, a ye kala bɔ u cɛma ka den fara mɔgɔ min kan, k’a fɔ a ye ko a ka diyah tilanyɔrɔ fila sara a teri fila ye. Zayidi bin Arqam ko; O kɔ, o fɔra cira sallallahu alayihi wasallam ye ani a yɛlɛla fɔɔ a ɲinw bɔra. A y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Mu’adz], a y’a fɔ an ye [n’ facɛ], a y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Salamah] la, [Ash Sya’bi] y’a mɛn ka bɔ [Al Khalil] fɛ walima ka bɔ Ibn Al Khalil fɛ k’a fɔ; [Ali] radiallahu ‘anhu tun be ni muso dɔ ka gwɛlɛya ye min ye mɔgɔ saba wolo.... I n’a fɔ hadisi, ani a ma Yemen kofɔ, ani cira sallallaahu ‘alaihi wasallam n’a ka kumaw: ‘Aw ka den bila ka taga!’
Hadith
Imam Abu Dawud : 1934
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النِّكَاحَ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ عَلَى أَرْبَعَةِ أَنْحَاءٍ فَكَانَ مِنْهَا نِكَاحُ النَّاسِ الْيَوْمَ يَخْطُبُ الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ وَلِيَّتَهُ فَيُصْدِقُهَا ثُمَّ يَنْكِحُهَا وَنِكَاحٌ آخَرُ كَانَ الرَّجُلُ يَقُولُ لِامْرَأَتِهِ إِذَا طَهُرَتْ مِنْ طَمْثِهَا أَرْسِلِي إِلَى فُلَانٍ فَاسْتَبْضِعِي مِنْهُ وَيَعْتَزِلُهَا زَوْجُهَا وَلَا يَمَسُّهَا أَبَدًا حَتَّى يَتَبَيَّنَ حَمْلُهَا مِنْ ذَلِكَ الرَّجُلِ الَّذِي تَسْتَبْضِعُ مِنْهُ فَإِذَا تَبَيَّنَ حَمْلُهَا أَصَابَهَا زَوْجُهَا إِنْ أَحَبَّ وَإِنَّمَا يَفْعَلُ ذَلِكَ رَغْبَةً فِي نَجَابَةِ الْوَلَدِ فَكَانَ هَذَا النِّكَاحُ يُسَمَّى نِكَاحَ الِاسْتِبْضَاعِ وَنِكَاحٌ آخَرُ يَجْتَمِعُ الرَّهْطُ دُونَ الْعَشَرَةِ فَيَدْخُلُونَ عَلَى الْمَرْأَةِ كُلُّهُمْ يُصِيبُهَا فَإِذَا حَمَلَتْ وَوَضَعَتْ وَمَرَّ لَيَالٍ بَعْدَ أَنْ تَضَعَ حَمْلَهَا أَرْسَلَتْ إِلَيْهِمْ فَلَمْ يَسْتَطِعْ رَجُلٌ مِنْهُمْ أَنْ يَمْتَنِعَ حَتَّى يَجْتَمِعُوا عِنْدَهَا فَتَقُولُ لَهُمْ قَدْ عَرَفْتُمْ الَّذِي كَانَ مِنْ أَمْرِكُمْ وَقَدْ وَلَدْتُ وَهُوَ ابْنُكَ يَا فُلَانُ فَتُسَمِّي مَنْ أَحَبَّتْ مِنْهُمْ بِاسْمِهِ فَيَلْحَقُ بِهِ وَلَدُهَا وَنِكَاحٌ رَابِعٌ يَجْتَمِعُ النَّاسُ الْكَثِيرُ فَيَدْخُلُونَ عَلَى الْمَرْأَةِ لَا تَمْتَنِعُ مِمَّنْ جَاءَهَا وَهُنَّ الْبَغَايَا كُنَّ يَنْصِبْنَ عَلَى أَبْوَابِهِنَّ رَايَاتٍ يَكُنَّ عَلَمًا لِمَنْ أَرَادَهُنَّ دَخَلَ عَلَيْهِنَّ فَإِذَا حَمَلَتْ فَوَضَعَتْ حَمْلَهَا جُمِعُوا لَهَا وَدَعَوْا لَهُمْ الْقَافَةَ ثُمَّ أَلْحَقُوا وَلَدَهَا بِالَّذِي يَرَوْنَ فَالْتَاطَهُ وَدُعِيَ ابْنَهُ لَا يَمْتَنِعُ مِنْ ذَلِكَ فَلَمَّا بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَدَمَ نِكَاحَ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ كُلَّهُ إِلَّا نِكَاحَ أَهْلِ الْإِسْلَامِ الْيَوْمَ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Salih], a y’a fɔ an ye [Anbasa bin Khalid], a y’a fɔ ne ye [Yunusi bin Yazid], a ko; [Muhamadu bin silamɛ bin Shihab] ko; a y’a fɔ n ye [’Urwah bin Az Zubair], ko [Aisyah] Ala ka hɛɛrɛ sɔrɔ a la, kira muso, a y’a fɔ a ye ko furu min tun be kɛ lɔnniya wagati la, o tun basiginin lo sifa naani lo kan, o furu nunu cɛma, mɔgɔ dɔw ka furu be yen bi guarle to man, o min ye a’ ye. a be sara di a ma, o kɔ, cɛɛ b’a furu. Furu wɛrɛ fana ye cɛ dɔ ye min b’a fɔ a muso ye; ni muso saninyara ka bɔ a ta kalosara ra; taga o fɛ, ka jɛn ni a ye! Ani, a cɛɛ y’a to yen, a ma jɛn n’a ye abada fɔɔ a y’a yira ka gwɛ ko a kɔnɔmanin lo cɛɛ min tun ye cɛnimusoko kɛ n’a ye. O kɔ, ni kɔnɔtiɲɛ gwɛra, a cɛɛ tun b’a fɛ ka cɛnimusoko kɛ n’a ye, ani a tun b’o kɛ sabu a tun b’a fɛ ka den hakili sɔrɔ. Ani o furu be weele ko istibdha’ furu, furu wɛrɛ ye min na mɔgɔ tan tɛ lajɛn ka muso dɔ kunbɛn ani u bɛɛ be cɛnimusoko kɛ n’a ye, o kɔ, ni muso kɔnɔmanin lo ani a ye deen wolo ani suu damadɔ tɛmɛna a kɔnɔ wolonin kɔ, a be ciden dɔ ci a ma ka taga n’u ye ani u si tɛ se ka re gafutil u ɲɛfɛ. O kɔ, muso k’a fɔ o ye ko; I b’i ka gɛlɛyaw lɔn ka ban fɔlɔ, k’a sɔrɔ ne ye den sɔrɔ, ani ale ye i den ye, e Fulan. Mɔgɔ min koo ka di a ye u cɛma, muso y’o tɔgɔ fɔ, o la, deen fana tugura o kɔ. Ani kɔɲɔ naaninan ye tuma min na mɔgɔ caman lajɛnna ka na musow fɛ minw tɛ ban mɔgɔ si la min nana u fɛ, o tun ye kakalaw ye ani u tun be to ka darapow dan u ka daa sanfɛ min tun ye tagamasiɲɛ ye mɔgɔw fɛ minw tun b’u fɛ ani k’u kunbɛn. O kɔ, ni muso kɔnɔmanin lo, a ye den sɔrɔ, u be lajɛn ka na ni mɔgɔw ye minw ye lɔnbaga ye trace la, o kɔ, u be den atribuer u ye mɔgɔ min ye, o tuma na, o tigi b’a ta k’a kɛ u den ye ani den be weele ko u den, o tigi tɛ se k’a ban. O kɔ, tuma min na Ala ye Muhamadu ci, a ye jahiliya furu bɛɛ tiɲɛ fɔɔ silamɛ furu nin wagati la.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1935
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَاخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ فَقَالَ سَعْدٌ أَوْصَانِي أَخِي عُتْبَةُ إِذَا قَدِمْتُ مَكَّةَ أَنْ أَنْظُرَ إِلَى ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ فَأَقْبِضَهُ فَإِنَّهُ ابْنُهُ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي ابْنُ أَمَةِ أَبِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي فَرَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي عَنْهُ يَا سَوْدَةُ زَادَ مُسَدَّدٌ فِي حَدِيثِهِ وَقَالَ هُوَ أَخُوكَ يَا عَبْدُ
A fɔra an ye [Sayidi bin Mansur], ani [Musadad], u ko; a y’a fɔ an ye ko [Sufyan] bɔra [Az Zuhri] la ka bɔ [Urwah] la ka bɔ [Aisyah] la; Sa’d bin Abu Waqash ni Abdu bin Zam’ah ye kɛlɛ dɔ kɛ ni Rasulullah ye, jɔnmuso Zam’ah den ko la. Sa’di ko; N balimacɛ Utba ye testaman di n ma tuma min na n nana Mɛki ko n ka jɔnmuso Zama den filɛ, ka sɔrɔ k’a ta bari a den lo. Tuma min na Abdu bin Zama y’a fɔ ko; ale ye ne balemacɛ ye, ne facɛ ta jɔn dencɛ min worora ne facɛ ta layɔrɔ ra. O kɔ, Rasulullah y’a ye ko a ni Utbah bɔnin be ɲɔgɔn na kosɔbɛ. O kɔ, a ko; den bɛ tugu layɔrɔtigi kɔ, min bɛ jɛnɛya kɛ, o tigi tɛ foyi sɔrɔ. E, aw ka hijab bɔ a la. Musaddad y’a fara a kan a ka hadisi kɔnɔ ko; a ko; ale ye i balemacɛ ye, ele Abdu.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1936
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فُلَانًا ابْنِي عَاهَرْتُ بِأُمِّهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا دَعْوَةَ فِي الْإِسْلَامِ ذَهَبَ أَمْرُ الْجَاهِلِيَّةِ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ
A y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb], a y’a fɔ an ye [Yazid bin Harun], a y’a fɔ an ye [Husain Al Mu’allim] ka bɔ [‘Amr bin Syu’aib] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [a bɛnba] la, a ko; cɛ dɔ wurira k’a fɔ; E Ala ka ciden, tiɲɛ na, Fulan ye ne dencɛ ye. N’ tun be jɛnɲɔgɔnya kɛra n’a bamuso ye kunfinya wagati la. Rasulullah ko; lalɔnniya tɛ silamɛya la, kunfinyakow tununa, denmisɛnw be tugu dilantigi kɔ, mɔgɔ minw be kakalaya kɛ, olu tɛ foyi sɔrɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1937
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ أَبُو يَحْيَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ سَعْدٍ مَوْلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَبَاحٍ قَالَزَوَّجَنِي أَهْلِي أَمَةً لَهُمْ رُومِيَّةً فَوَقَعْتُ عَلَيْهَا فَوَلَدَتْ غُلَامًا أَسْوَدَ مِثْلِي فَسَمَّيْتُهُ عَبْدَ اللَّهِ ثُمَّ وَقَعْتُ عَلَيْهَا فَوَلَدَتْ غُلَامًا أَسْوَدَ مِثْلِي فَسَمَّيْتُهُ عُبَيْدَ اللَّهِ ثُمَّ طَبِنَ لَهَا غُلَامٌ لِأَهْلِي رُومِيٌّ يُقَالُ لَهُ يُوحَنَّهْ فَرَاطَنَهَا بِلِسَانِهِ فَوَلَدَتْ غُلَامًا كَأَنَّهُ وَزَغَةٌ مِنْ الْوَزَغَاتِ فَقُلْتُ لَهَا مَا هَذَا فَقَالَتْ هَذَا لِيُوحَنَّهْ فَرَفَعْنَا إِلَى عُثْمَانَ أَحْسَبُهُ قَالَ مَهْدِيٌّ قَالَ فَسَأَلَهُمَا فَاعْتَرَفَا فَقَالَ لَهُمَا أَتَرْضَيَانِ أَنْ أَقْضِيَ بَيْنَكُمَا بِقَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى أَنَّ الْوَلَدَ لِلْفِرَاشِ وَأَحْسَبُهُ قَالَ فَجَلَدَهَا وَجَلَدَهُ وَكَانَا مَمْلُوكَيْنِ
A y’a fɔ an ye [Musa bin Isma’il], a y’a fɔ an ye [Mahdi bin Maimun Abu Yahya], a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Abdullah bin Abu Ya’qub], ka bɔ [Al Hasan bin Sa’d] Al Hasan bin Ali bin Abu Talib ka jɔɔn kɔrɔ] la, Ala ka sɔn a ma ka bɔ [Rabah, a ka diya a ye; n somɔgɔw ye n furu jɔnmuso dɔ ma min bɔra Ɔrɔmukaw la, o kɔ n y’a bolo don a la ani a ye den finman dɔ wolo i n’a fɔ ne, o kɔ n y’a tɔgɔ la ko Abdullah. O kɔ, n y’a bolo don a la ani a ye den finman dɔ wolo i n’a fɔ ne ani n y’a tɔgɔ la ko ‘Ubaidullah’, o kɔ, a ye n’ ka denbaya ka Ɔrɔmu jɔncɛ min tɔgɔ ko Ruhanah hakili sama ani a ye kuma fɔ a ye jamana wɛrɛ ka kan na. O kɔ, a ye den wolo min kulɛri tun be i n’a fɔ nɛgɛ, o kɔ, n ko; Jon lo? A ko; Nin ye Yuhana dencɛ ye. O kɔ, n ye ŋunuŋunu [Usman] fɛ - n miirila Mahdi fɛ - Rabah ko; o kɔ, a ka o fla bɛɛ ɲininka, o sɔnna o ma. O kɔ, Usman ko; Yala aw fila bɛɛ sɔnna ni ne ye latigɛli kɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ ni cira sallallaahu alayihi wasallam ka latigɛli ye wa? Tiɲɛ na, Rasulullah y’a latigɛ ko denmisɛnw ka tugu dilan tigi kɔ. Hasan ko; o kɔ, a ka o fla bɛɛ bugɔ ni gbɛɲɛ ye, o kɛra jɔnw ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1938
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ عَنْ أَبِي عَمْرٍو يَعْنِي الْأَوْزَاعِيَّ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ امْرَأَةً قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا كَانَ بَطْنِي لَهُ وِعَاءً وَثَدْيِي لَهُ سِقَاءً وَحِجْرِي لَهُ حِوَاءً وَإِنَّ أَبَاهُ طَلَّقَنِي وَأَرَادَ أَنْ يَنْتَزِعَهُ مِنِّي فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْتِ أَحَقُّ بِهِ مَا لَمْ تَنْكِحِي
A fɔra an ye [Mahmud bin Khalid As Sulami], a fɔra an [Al Walid] ye ka bɔ [Abu Amr Al Auza’i] fɛ, a fɔra ne ye [Amr bin Syu’aib], ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [a mamacɛ Abdullah bin Amr] fɛ ko muso dɔ ko; E Ala ka ciden, tiɲɛ na, n den, n kɔnɔbara y’a yɔrɔ ye, n sinbara y’a minyɔrɔ ye, n kunkolo y’a ka soo ye, k’a sɔrɔ a fa y’a furu sa, a b’a fɛ k’a bɔ n bolo. O kɔ, Rasulullah y’a fɔ a ye ko; I be ni joo caaman ye a fɛ n’i ma furu.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1939
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَأَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ أَنَّ أَبَا مَيْمُونَةَ سَلْمَى مَوْلًى مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ رَجُلَ صِدْقٍ قَالَبَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ فَارِسِيَّةٌ مَعَهَا ابْنٌ لَهَا فَادَّعَيَاهُ وَقَدْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا فَقَالَتْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَرَطَنَتْ لَهُ بِالْفَارِسِيَّةِ زَوْجِي يُرِيدُ أَنْ يَذْهَبَ بِابْنِي فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ اسْتَهِمَا عَلَيْهِ وَرَطَنَ لَهَا بِذَلِكَ فَجَاءَ زَوْجُهَا فَقَالَ مَنْ يُحَاقُّنِي فِي وَلَدِي فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ اللَّهُمَّ إِنِّي لَا أَقُولُ هَذَا إِلَّا أَنِّي سَمِعْتُ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا قَاعِدٌ عِنْدَهُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ زَوْجِي يُرِيدُ أَنْ يَذْهَبَ بِابْنِي وَقَدْ سَقَانِي مِنْ بِئْرِ أَبِي عِنَبَةَ وَقَدْ نَفَعَنِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَهِمَا عَلَيْهِ فَقَالَ زَوْجُهَا مَنْ يُحَاقُّنِي فِي وَلَدِي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا أَبُوكَ وَهَذِهِ أُمُّكَ فَخُذْ بِيَدِ أَيِّهِمَا شِئْتَ فَأَخَذَ بِيَدِ أُمِّهِ فَانْطَلَقَتْ بِهِ
A y’a fɔ an ye [Ali Hasan bin Ali Al Hulwani], a y’a fɔ an ye [Abdurrazaq], ani [Abu Ashim] ka bɔ [Juraij], a y’a fɔ ne ye [Ziyad] ka bɔ [Hilal bin Usamah], ko [Abu Maimuna] jɔn kɔrɔ min siginin be Madina, o ye mɔgɔ hɔɔrɔn ye, a ko; n tun siginin be ni [Abu Hurairah] ye tuma min na, Pɛrɛsi muso dɔ nana a fɛ min nana n’a den ye -u fila bɛɛ tun b’a fɔra ko jo caaman be den kan-, ani a cɛɛ tun y’a furu sa. Muso tun bɛ Pɛrɛsikan le fɔra; E Abu Hurairah, n cɛɛ b’a fɛ ka taga n den ta. O kɔ, Abu Huraira y’a fɔ a ye jamana wɛrɛ ka kan na; aw ye kala bɔ den ye. O kɔ, a cɛ nana a fɔ; Jɔn le bɛ sɔsɔra ni ne ye ne den ta ko ra? O kɔ, Abu Hurayira ko; E Ala, n ma nin fɔ fo n tun ye muso dɔ mɛn min nana Ala ka ciden fɛ k’a sɔrɔ n siginin be a gɛrɛfɛ, o kɔ, a ko; E Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, tiɲɛ na, n cɛɛ tun b'a fɛ ka taga ni n den ye, k'a sɔrɔ a tun ye n dɛmɛ ka ji bɔ Abu Inaba ka kɔlɔn kɔnɔ, wa a tun ye nafaw di n ma. O kɔ, cira ko: ‘Aw ye den datugu!’ o kɔ, a cɛ ko; jɔn le bɛna sɔsɔri kɛ ni ne ye ne den ta ko ra?» O kɔ, cira sallallaahu a ko: «Nin ye i fa ye, nin ye i baa ye, i b’a fɛ min na, i k’o dɔ bolo minɛ!» o kɔ, a k’a bamuso boro mina, o kɔ, muso tagara a mina.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1940
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ نَافِعِ بْنِ عُجَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَخَرَجَ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ إِلَى مَكَّةَ فَقَدِمَ بِابْنَةِ حَمْزَةَ فَقَالَ جَعْفَرٌ أَنَا آخُذُهَا أَنَا أَحَقُّ بِهَا ابْنَةُ عَمِّي وَعِنْدِي خَالَتُهَا وَإِنَّمَا الْخَالَةُ أُمٌّ فَقَالَ عَلِيٌّ أَنَا أَحَقُّ بِهَا ابْنَةُ عَمِّي وَعِنْدِي ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ أَحَقُّ بِهَا فَقَالَ زَيْدٌ أَنَا أَحَقُّ بِهَا أَنَا خَرَجْتُ إِلَيْهَا وَسَافَرْتُ وَقَدِمْتُ بِهَا فَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ حَدِيثًا قَالَ وَأَمَّا الْجَارِيَةُ فَأَقْضِي بِهَا لِجَعْفَرٍ تَكُونُ مَعَ خَالَتِهَا وَإِنَّمَا الْخَالَةُ أُمٌّحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى بِهَذَا الْخَبَرِ وَلَيْسَ بِتَمَامِهِ قَالَ وَقَضَى بِهَا لِجَعْفَرٍ وَقَالَ إِنَّ خَالَتَهَا عِنْدَهُ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى أَنَّ إِسْمَعِيلَ بْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ هَانِئٍ وَهُبَيْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ لَمَّا خَرَجْنَا مِنْ مَكَّةَ تَبِعَتْنَا بِنْتُ حَمْزَةَ تُنَادِي يَا عَمُّ يَا عَمُّ فَتَنَاوَلَهَا عَلِيٌّ فَأَخَذَ بِيَدِهَا وَقَالَ دُونَكِ بِنْتَ عَمِّكِ فَحَمَلَتْهَا فَقَصَّ الْخَبَرَ قَالَ وَقَالَ جَعْفَرٌ ابْنَةُ عَمِّي وَخَالَتُهَا تَحْتِي فَقَضَى بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِخَالَتِهَا وَقَالَ الْخَالَةُ بِمَنْزِلَةِ الْأُمِّ
A y’a fɔ an ye [Abdul Malik bin Amri], a y’a fɔ an ye [Abdul Aziz bin Muhamadu] ka bɔ [Yazid bin Al Had] la, ka bɔ [Muhamadu bin Ibrahimu] la, ka bɔ [Nafi’ bin Ujayiri] la ka bɔ [A ka] la, a ko a ka bɔ [A ka] la; Zaid bin Haritha tagara Mɛki, a nana ni Hamza denmuso ye, o kɔ, Jafar ko; N b’a ta, n ka jogo ka ca a la, a ye n belencɛ den ye, a tɛnɛmuso - a bamuso fan fɛ - ye n muso ye, tiɲɛ na, bamuso tɛnɛmuso ni bamuso ye kelen ye. O kɔ, Ali ko; Ne ka jogo ka ca a la, a ye n’ belencɛ dencɛ ye ani kira dencɛ dencɛ ye ne ka muso ye, a ka jogo ka ca a la. O kɔ, Zayidi ko; Ne ka hakɛ ka ca a fɛ, ne bɔra ka taga a fɛ, ka na a ta. O kɔ, cira sallallahu a y’a fɔ hadisi dɔ ye, a ko; Den ta fan fɛ, n y’a latigɛ Jafar kama, a bena kɛ n’a tɛnɛmuso ye, tiɲɛ na, a tɛnɛmuso bamuso be komi bamuso. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Isa], a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Abu Farwah] ka bɔ [Abdurrahman bin Abu Laila] la ni nin hadisi ye min ma dafa. A ko; ani a y’a latigɛ ko den ye Jafar ta ye, a ko: ‘Tiɲɛ na, a bamuso tɛnɛmuso lo y’a muso ye’. A y’a fɔ an ye [Abbad bin Musa] ko [Isma’il bin Ja’far], a y’a fɔ u ye ka bɔ [Isirayɛli] ka bɔ [Abu Ishaq] ka bɔ [Hani`] la ani [Hubairah] ka bɔ [Ali] la, a ko; an bɔra Mɛki, Hamza denmuso tugura an kɔ, a ko; E belencɛ, e belencɛ! O kɔ, Ali y’a minɛ k’a bolo minɛ. A ko -Fatima ma-; i bɛncɛ dencɛ mina! O kɔ, Fatima y’a ta. Ali ye nin hadisi lakali, a ko; Jafari ko; ale ye ne belencɛ dencɛ ye, a bamuso tɛnɛmuso ye ne muso ye. O kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a latigɛ ko den ye a bamuso tɛnɛmuso ka hakɛ ye, a ko; bamuso bɛ i n’a fɔ bamuso.
