Imam Abu Dawud : 161
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتِفًا ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ بِمِسْحٍ كَانَ تَحْتَهُ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى
hi byerile [Musaddad] u hi byerile [Abu Al Ahwash] u hi byerile [Yingisa] ku suka eka [Ikrimah] ku suka eka [Ibn Abbas] u te; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u tshame a dya nyama ya xitombo xa mbuti, kutani a basisa mavoko ya yena hi lapi ehansi ka yena, kutani a yima a khongela.
Imam Abu Dawud : 162
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَهَشَ مِنْ كَتِفٍ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
Swi hi byeriwile [Hafsh bin Umar An-Namiri] u hi byerile [Hammam] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Yahya bin Ya’mar] ku suka eka [Ibn Abbas] leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a luma nyama ya xitombo xa mbuti, kutani u khongerile naswona a nga rhanga hi ku hlamba.
Imam Abu Dawud : 163
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ الْخَثْعَمِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُقَرَّبْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُبْزًا وَلَحْمًا فَأَكَلَ ثُمَّ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ بِهِ ثُمَّ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ طَعَامِهِ فَأَكَلَ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
hi byerile [Ibrahim bin Al Hasan Al-Khats'ami] u hi byerile [Hajjaj] u te [Ibn Juraij] u ndzi byerile [Muhammad bin Al-Munkadir] u te; Ndzi tshame ndzi twa [Jabir bin Abdullah] a ku; Ndzi tshame ndzi nyika Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam xiphemu xa xinkwa na nyama, kutani a swi dya. Kutani u kombele mati yo hlamba, ivi a hlamba hi mati wolawo. Endzhaku ka sweswo u endle xikhongelo xa Dhuhur. Kutani u kombele swakudya swa yena leswi seleke, a swi dya, kutani a yima a khongela handle ko hlamba.
Imam Abu Dawud : 164
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ سَهْلٍ أَبُو عِمْرَانَ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ آخِرَ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْكُ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا اخْتِصَارٌ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ
hi byerile [Musa bin Sahl Abu ‘Imran Ar-Ramli] u hi byerile [Ali bin Ayyasy] u hi byerile [Syu’aib bin Abu Hamzah] ku suka eka [Muhammad bin Al-Munkadir] ku suka eka [Jabir] u te; Makumu ya timhaka leti timbirhi hileswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nga endlanga ku hlamba hikuva u dyile nchumu lowu a wu khumbiwile hi ndzilo. Abu Dawud u te; Lexi i nkatsakanyo wa hadith yo sungula.
Imam Abu Dawud : 165
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ مِنْ خِيَارِ الْمُسْلِمِينَ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ ثُمَامَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا مِصْرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ فِي مَسْجِدِ مِصْرَ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ أَوْ سَادِسَ سِتَّةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَارِ رَجُلٍ فَمَرَّ بِلَالٌ فَنَادَاهُ بِالصَّلَاةِ فَخَرَجْنَا فَمَرَرْنَا بِرَجُلٍ وَبُرْمَتُهُ عَلَى النَّارِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطَابَتْ بُرْمَتُكَ قَالَ نَعَمْ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَتَنَاوَلَ مِنْهَا بَضْعَةً فَلَمْ يَزَلْ يَعْلُكُهَا حَتَّى أَحْرَمَ بِالصَّلَاةِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَيْهِ
hi byerile [Ahmad bin ‘Amru bin As-Sarj] u hi byerile [Abdul Malik bin Abu Karimah] u te Ibn As-Sarj; Ibn Abi Karimah na le xikarhi ka Mamoslem lama hlawuriweke, u te; Loko a ndzi byerile [Ubaid bin Tsumamah Al-Muradi] u te; [Abdullah bin Harith bin Jaz`in] un’wana wa vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u tile eka hina eEgipta. Ndzi n’wi twile a ri karhi a vula hadith eMosque ya le Egipta, u te; Ndzi tshame ndzi va munhu wa vunkombo kumbe wa vutsevu na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam endlwini ya munhu, kutani Bilal a hundza hi ndlela a nyika xirhambo xa xikhongelo xa xikhongelo. Hiloko hi huma hi hundza wanuna loyi mbita ya yena a yi ri endzilweni. Kutani Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'Xana mbita ya wena yi kahle?' -Hi leswaku, xana nyama leyi nga embiteni ya wena yi swekile naswona yi lunghekele ku dyiwa?- wanuna a hlamula; Ina, ndzi tiyimisele ku pfumelela tata wa wena ni mana wa wena va va nkutsulo wa wena. Kutani a n'wi tekela xiphemu xa nyama - kutani a yi dya - a ya emahlweni a hlafuna ku kondza a nghena exikhongelweni loko ndzi n'wi langutile.
Imam Abu Dawud : 166
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ عَنْ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا أَنْضَجَتْ النَّارُ
hi byerile [Musaddad] u hi byerile [Yahya] ku suka eka [Syu’bah] u ndzi byerile [Abu Bakr bin Hafsh] ku suka eka [Al Agharr] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Endla ku hlamba hi ku dya swakudya leswi swekiweke - leswi oxiweke - hi ndzilo’.
Imam Abu Dawud : 167
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ سَعِيدِ بْنِ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَهُأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ فَسَقَتْهُ قَدَحًا مِنْ سَوِيقٍ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي أَلَا تَوَضَّأُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَوَضَّئُوا مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ أَوْ قَالَ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُقَالَ أَبُو دَاوُد فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ يَا ابْنَ أَخِي
Swi hi byeriwile [Muslim bin Ibrahim] u hi byerile [Aban] ku suka eka [Yahya bin Abu Kathir] ku suka eka [Abu Salamah] leswaku [Abu Sufyan bin Sa’id bin Al-Mughirah] u n’wi byerile leswaku u tshame a hlangana na [Umm Habibah], kutani a n’wi phamela xibya xa vuswa, kutani a kombela mati ivi a gargle nomu hi wona. Hiloko Umm Habibah a ku eka yena; Wena n'wana wa makwerhu wa xisati, xana a wu endli ku hlamba? Hakunene, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Endla ku hlamba hi ku dya leswi cinciweke hi ndzilo, -kumbe u te- leswi khumbiweke hi ndzilo’. Abu Dawud u te; eka hadith ya Az-Zuhri ku vuriwa; O n'wana wa makwerhu.
Imam Abu Dawud : 168
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًا
Swi hi byeriwile [Qutaibah bin Sa’id] u hi byerile [Al-Laits] ku suka eka [’Uqail] ku suka eka [Az-Zuhri] ku suka eka [Ubaidullah bin Abdullah] ku suka eka [Ibn Abbas] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a nwa masi, endzhaku ka sweswo u kombele mati, ivi a hlamba nomu wakwe, kutani a ku: ‘Hakunene, masi ma na wona mafurha'.
Imam Abu Dawud : 169
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ الْحُبَابِ عَنْ مُطِيعِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَلَمْ يُمَضْمِضْ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَصَلَّىقَالَ زَيْدٌ دَلَّنِي شُعْبَةُ عَلَى هَذَا الشَّيْخِ
U hi byerile [Uthman bin Abu Syaibah] ku suka eka [Zaid bin Al Hubab] ku suka eka [Muthi’ bin Rasyid] ku suka eka [Taubah Al-’Anbari] leswaku u tshame a twa [Anas bin Malik] a ku; Hakunene, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a nwa masi, kutani a nga hlamba nomu kumbe ku endla ablution ivi a khongela. Zaid u te; Syu'bah u ndzi kombe hi sheikh loyi.
Imam Abu Dawud : 170
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي صَدَقَةُ بْنُ يَسَارٍ عَنْ عَقِيلِ بْنِ جَابِرٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي فِي غَزْوَةِ ذَاتِ الرِّقَاعِ فَأَصَابَ رَجُلٌ امْرَأَةَ رَجُلٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَحَلَفَ أَنْ لَا أَنْتَهِيَ حَتَّى أُهَرِيقَ دَمًا فِي أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ فَخَرَجَ يَتْبَعُ أَثَرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْزِلًا فَقَالَ مَنْ رَجُلٌ يَكْلَؤُنَا فَانْتَدَبَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ كُونَا بِفَمِ الشِّعْبِ قَالَ فَلَمَّا خَرَجَ الرَّجُلَانِ إِلَى فَمِ الشِّعْبِ اضْطَجَعَ الْمُهَاجِرِيُّ وَقَامَ الْأَنْصَارِيُّ يُصَلِّ وَأَتَى الرَّجُلُ فَلَمَّا رَأَى شَخْصَهُ عَرِفَ أَنَّهُ رَبِيئَةٌ لِلْقَوْمِ فَرَمَاهُ بِسَهْمٍ فَوَضَعَهُ فِيهِ فَنَزَعَهُ حَتَّى رَمَاهُ بِثَلَاثَةِ أَسْهُمٍ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ انْتَبَهَ صَاحِبُهُ فَلَمَّا عَرِفَ أَنَّهُمْ قَدْ نَذِرُوا بِهِ هَرَبَ وَلَمَّا رَأَى الْمُهَاجِرِيُّ مَا بِالْأَنْصَارِيِّ مِنْ الدَّمِ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ أَلَا أَنْبَهْتَنِي أَوَّلَ مَا رَمَى قَالَ كُنْتَ فِي سُورَةٍ أَقْرَؤُهَا فَلَمْ أُحِبَّ أَنْ أَقْطَعَهَا
[Abu Taubah Ar-Rabi’ bin Nafi’] u hlamuserile na hina [Ibn Al-Mubarak] ku suka eka [Muhammad bin Ishaq] u hlamusele na mina [Sadaqah bin Yasar] ku suka eka [’Aqil bin Jabir] ku suka eka [Jabir] u te: Hi tshame hi huma na Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) hi siku ra Nyimpi ya Dhat Ar-Riqa’, na wanuna loyi a humaka eka Mamoslem u khome nsati wa mufundhisi wa swikwembu swo tala. U hlambanyile a ku: ‘A ndzi nge tshiki ku rihisela ku kondza ndzi halata ngati ya un’wana wa vanghana va Muhammad.’ Hiloko a landzela mikondzo ya Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena). Loko Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) a yima endhawini yo karhi, u te, ‘I mani loyi a nga ta hi rindza?’. Kutani wanuna un’wana wa le Muhajirin ni wanuna un’wana wa le Ansar va ta eka yena. Kutani a ku: ‘Tivoneleni havumbirhi bya n'wina enon'wini wa xivandla lexi nga exikarhi ka swintshabyana leswimbirhi!' Jabir u te; Loko vavanuna lavambirhi va ya eka xivandla lexi nga exikarhi ka swintshabyana, wanuna loyi a humaka eMuhajirin a a etlele ehansi - a etlele - kasi wanuna loyi a humaka eAnsar a yime - a ri karhi a khongela -, kutani murisiki a fika. Loko mufundhisi wa swikwembu a vona xifaniso xa wanuna wa Ansar, u swi tivile leswaku wanuna wa Ansar a a ri phayona ra vuthu, kutani u n’wi hoxe nseve a n’wi ba. Kutani wanuna wa le Ansar u humese nseve, ku kondza mufundhisi wa Xikwembu a n’wi duvula hi miseve yinharhu, kutani wanuna wa le Ansar a nkhinsama a nkhinsama. Kutani munghana wa yena - Muhajirin - u pfukile. Loko mufundhisi wa swikwembu a swi tiva leswaku vanghana va swi kumile, u balekile. Loko wanuna loyi a humaka eMuhajirin a vona ntsumbu wa wanuna wa le Ansar wu funengetiwe hi ngati, u te: Subhaanallah - Ku vangama a ku ve eka Allah - ha yini u nga ndzi pfuxanga loko a ku duvula ro sungula? U hlamurile, Hi nkarhi wolowo a ndzi hlaya surah, kasi a ndzi nga swi tsakeli ku kavanyeta ku hlaya -ku fikela emakumu-.
Imam Abu Dawud : 171
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا فَقَالَ لَيْسَ أَحَدٌ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ غَيْرُكُمْ
hi byerile [Ahmad bin Muhammad bin Hanbal] u hi byerile [Abdurrazzaq] u hi byerile [Ibn Juraij] u ndzi byerile [Nafi’] u ndzi byerile [Abdullah bin Umar] leswaku vusiku byin’wana Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a a khomekile ku suka eka xikhongelo xa Isha -hikwalaho ka malunghiselelo ya nyimpi-, hikwalaho u herisile ku tirhisiwa ka xona, hikwalaho hi u etlele emosque, ivi a pfuka, ivi a tlhelela evurhongweni, ivi a pfuka, ivi a tlhela a etlela, ivi a huma a ta hi hlangana a ku: ‘A ku na munhu loyi a yimeleke xikhongelo handle ka n’wina’.
Imam Abu Dawud : 172
حَدَّثَنَا شَاذُّ بْنُ فَيَّاضٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَ الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حَتَّى تَخْفِقَ رُءُوسُهُمْ ثُمَّ يُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو دَاوُد زَادَ فِيهِ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كُنَّا نَخْفِقُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِلَفْظٍ آخَرَ
hi byerile [Syadz bin Fayyadl] u hi byerile [Hisyam Ad-Dastuwa`i] ku suka [Qatadah] ku suka eka [Anas] u te; Vaseketeri va Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a va tolovele ku rindza ku hela ka xikhongelo xa Isha ku kondza tinhloko ta vona ti rhurhumela - va khomiwa hi vurhongo - kutani a va ta khongela naswona va nga ha endli ku hlamba. Abu Dawud u te; [Syu’bah] u n’wi engetele ku suka [Qatadah], yena [Anas] u te; Hi khomiwe hi vurhongo hi nkarhi wa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Naswona yi hlamuseriwe hi [Ibn Abi ‘Arubah] ku suka eka [Qatadah] hi marito man’wana.
Imam Abu Dawud : 173
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَأُقِيمَتْ صَلَاةُ الْعِشَاءِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي حَاجَةً فَقَامَ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَعَسَ الْقَوْمُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ وُضُوءًا
hi byerile [Musa bin Isma’il] na [Dawud bin Syabib] havumbirhi bya vona va te; U hi byerile [Hammad bin Salamah] ku suka eka [Thabit Al-Bunani] leswaku [Anas bin Malik] u te; Iqamat ya xikhongelo xa Isha a yi vuriwile, hi xitshuketa wanuna u yimile a ku, O Murhumiwa wa Allah, ndzi lava swo karhi - wena -! Kutani u sallallaahu ‘alaihi wasallam u yimile a vulavula na yena, ku kondza vanghana va yena kumbe van’wana va vona va khomiwa hi vurhongo, kutani a khongela na vona. Naswona yena -Thabit Al-Bunani- a nga boxi ku hlamba -eka matimu lawa-.
Imam Abu Dawud : 174
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْجُدُ وَيَنَامُ وَيَنْفُخُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلَا يَتَوَضَّأُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ صَلَّيْتَ وَلَمْ تَتَوَضَّأْ وَقَدْ نِمْتَ فَقَالَ إِنَّمَا الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا زَادَ عُثْمَانُ وَهَنَّادٌ فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو دَاوُد قَوْلُهُ الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلَّا يَزِيدُ أَبُو خَالِدٍ الدَّالَانِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَامُ عَيْنَايَ وَلَا يَنَامُ قَلْبِي و قَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلَاةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالَانِيِّ لِأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَانْتَهَرَنِي اسْتِعْظَامًا لَهُ وَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالَانِيِّ يُدْخِلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ وَلَمْ يَعْبَأْ بِالْحَدِيثِ
Swi hi byeriwile hi [Yahya bin Ma’in] na [Hannad bin As Sariy] na [Uthman bin Abu Syaibah] ku suka eka [Abdussalam bin Harb] naswona leyi i lafazh ya hadith ya Yahya ku suka eka [Abu Khalid Ad-Dalani] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Abu Al-’Aliyah] ku suka eka [Ibn Abbas] leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u tshame a khinsama a etlela a endla mpfumawulo, kutani a pfuka a khongela naswona a nga ha endli ku hlamba nakambe. Yena - Ibn Abbas - u te; Hiloko ndzi n’wi vutisa; Hosi yi khongerile naswona a yi nga endli ku hlamba, hambileswi hosi a yi etlele. Hikwalaho u te: ‘Hakunene ku hlamba swi boha ntsena eka vanhu lava etlelaka va etlele ehansi’. [Uthman] na [Hannad] va engetele hi lafadl; 'Hikuva loko a etlela a etlele, mahlangano ya yena hinkwawo ya tsana'. Abu Dawud u te; Hadith mayelana no endla ablution eka vanhu lava etleleke va etlele ehansi i hadith yo biha, a nga kona loyi a yi hlamuseleke handle ka Yazid Abu Khalid Ad-Dalani wo huma eQatadah. Masungulo ya Hadith leyi ya hlamuseriwe hi Jama’ah ku suka eka Ibn Abbas, naswona a va boxi nchumu hi mhaka leyi -ku hlamba eka lava etleleke va etlele ehansi-, naswona u te; Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hlayisiwile - eka vurhongo bya mbilu ya yena -. Naswona Aisyah, onge Allah a nga n’wi tsakela, u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mahlo ya mina ya etlele kambe mbilu ya mina a yi etlele’. Shu'bah u te; Entiyisweni, Qatadah yi twe eka Abu Al Aliyah ntsena ti hadith ta mune, ku nga: hadith ya Yunus bin Matta, hadith ya Ibn Umar mayelana na xikhongelo, hadith mayelana na xitatimende xa leswaku ku na mintlawa yinharhu ya vaavanyisi, na hadith ya Ibn Abbas, loyi a ndzi byeleke hi vanhu lava katekisiweke, ku katsa na Umar, naswona loyi a katekisiweke ngopfu hi ku vona ka mina i Umar. Abu Dawud u te; Ndzi tshame ndzi boxa hadith ya Yazid Ad-Dalani eka Ahmad bin Hanbal, kutani u ndzi tsundzuxile swinene hikwalaho ka ku kaneta ka yena lokukulu ka matimu wolawo, naswona u te; Xana Yazid Ad-Dalani u na yini hi ku byela vanghana va Qatadah leswi va nga swi vikaka? Yena -Ahmad- a nga ri na mhaka na hadith.
Imam Abu Dawud : 175
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْحِمْصِيُّ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ الْوَضِينِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ مَحْفُوظِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِذٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِكَاءُ السَّهِ الْعَيْنَانِ فَمَنْ نَامَ فَلْيَتَوَضَّأْ
hi byerile [Haiwah bin Syuraih Al Himshi] ... u hi byerile [Baqiyyah] ku suka eka [Al-Wadlin bin 'Atha`] ku suka eka [Mahfuzh bin Alqamah] ku suka eka [Abdurrahman bin 'A`idz] ku suka eka [Ali bin Abu Talib] u te; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Marhaku i mahlo mambirhi, kutani loyi a etleleke, a a endle ku hlamba’.
Imam Abu Dawud : 176
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنِي شَرِيكٌ وَجَرِيرٌ وَابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِكُنَّا لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ مَوْطِئٍ وَلَا نَكُفُّ شَعْرًا وَلَا ثَوْبًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي مُعَاوِيَةَ فِيهِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ أَوْ حَدَّثَهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَقَالَ هَنَّادٌ عَنْ شَقِيقٍ أَوْ حَدَّثَهُ عَنْهُ
hi byerile [Hannad bin As-Sary] na [Ibrahim bin Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Abu Mu’awiyah]. Naswona loko a hi byerile [Uthman bin Abu Syaibah] u ndzi byerile [Syarik] na [Jarir] na [Ibn Idris] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Syaqiq] u te; [Abdullah] u te; A hi ha endli ku hlamba loko milenge ya hina yi kandziya -thyaka- naswona hi tlhela hi nga susi misisi kumbe swiambalo swa hina -hi swi siya loko hi nkhinsama-. Abu Daud u te; u te [Ibrahim bin Abu Mu’awiyah] eka yena, ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Syaqiq] ku suka eka [Masruq] kumbe u n’wi byerile ku suka eka yena, u vurile; ku vula [Abdullah], kutani a ku [Hannad] ku suka eka [Shaqiq] kutani u n’wi byerile ku suka eka yena.
Imam Abu Dawud : 177
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِيسَى بْنِ حِطَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَنْصَرِفْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلْيُعِدْ الصَّلَاةَ
U hi byerile [Uthman bin Abu Syaibah] u hi byerile [Jarir bin Abdul Hamid] ku suka eka [‘Ashim Al Ahwal] ku suka eka [Isa bin Hiththan] ku suka eka [Muslim bin Sallam] ku suka eka [Ali bin Thalq] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko un’wana wa n’wina a hundza moya loko a ri karhi a khongela, kutani endla ku hlamba ivi a phindha xikhongelo nakambe’.
Imam Abu Dawud : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ الْحَذَّاءُ عَنْ الرَّكِينِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ قَبِيصَةَ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَجَعَلْتُ أَغْتَسِلُ حَتَّى تَشَقَّقَ ظَهْرِي فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ ذُكِرَ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَفْعَلْ إِذَا رَأَيْتَ الْمَذْيَ فَاغْسِلْ ذَكَرَكَ وَتَوَضَّأْ وُضُوءَكَ لِلصَّلَاةِ فَإِذَا فَضَخْتَ الْمَاءَ فَاغْتَسِلْ
hi byerile [Qutaibah bin Sa’id] u hi byerile [‘Abidah bin Humaid Al Hadzdza`] ku suka eka [Ar-Rakin bin Ar-Rabi’] ku suka eka [Hushain bin Qabishah] ku suka eka [Ali radliallahu ‘anhu] u te; Ni munhu wo tala ku huma madzi, se ni tshama ni hlamba, se nkolo wa mina wu twa onge wu ta pfurha. Hikwalaho, ndzi hundzisele leswi eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani ndzi swi hundzisela eka yena. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘U nga endli sweswo, loko u vona madzi, kutani u hlamba swirho swa wena swa rimbewu, kutani u endla ablution tani hi leswi u endlaka ablution ya xikhongelo. Loko u rhundza, kutani u hlamba!'
Imam Abu Dawud : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَرَهُ أَنْ يَسْأَلَ لَهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ إِذَا دَنَا مِنْ أَهْلِهِ فَخَرَجَ مِنْهُ الْمَذْيُ مَاذَا عَلَيْهِ فَإِنَّ عِنْدِي ابْنَتَهُ وَأَنَا أَسْتَحْيِي أَنْ أَسْأَلَهُ قَالَ الْمِقْدَادُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَنْضَحْ فَرْجَهُ وَلْيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ لِلْمِقْدَادِ وَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا قَالَ فَسَأَلَهُ الْمِقْدَادُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَغْسِلْ ذَكَرَهُ وَأُنْثَيَيْهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ وَجَمَاعَةٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَدِيثٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ قُلْتُ لِلْمِقْدَادِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ وَجَمَاعَةٌ وَالثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَرَوَاهُ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَذْكُرْ أُنْثَيَيْهِ
Swi hi byeriwile hi [Abdullah bin Maslamah] ku suka eka [Malik] ku suka eka [Abu An-Nadlr] ku suka eka [Sulaiman bin Yasar] ku suka eka [Al-Miqdad bin Al Aswad] leswaku [Ali bin Abu Talib onge Allah a nga n’wi tsakela] u tshame a n’wi byela leswaku a vutisa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam hi wanuna loyi a tshinelelaka nsati wa yena, kutani madzi ya yena yi huma. Xana u fanele ku endla yini - ku hlamba kumbe ku endla ablution ntsena -? Leswi nsati wa mina a nga n'wana wa yena wa nhwanyana, ndzi titwe ndzi khomiwa hi tingana ku n'wi vutisa -hi ku kongoma-. Miqdad u te; Hiloko ndzi vutisa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam hi mhaka leyi. Kutani u sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko un’wana wa n’wina a kuma madzi leyi, kutani a a hlambe swirho swa yena swa le xihundleni, a endla ku hlamba loko a ri karhi a hlamba hi xikhongelo’. U hi byerile [Ahmad bin Yunus] u hi byerile [Zuhair] ku suka eka [Hisyam bin ‘Urwah] ku suka eka [Urwah] leswaku [Ali bin Abu Talib onge Allah a nga n’wi tsakela] u tshame a byela [Al-Miqdad], u boxe lafazh yo fana na leyi, u te; Kutani Miqdad u vutisile hi mhaka leyi, kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘A a hlambe swirho swa yena swa rimbewu na mabilomu ya yena mambirhi’. Abu Dawud u te; Naswona swi hlamuseriwe hi [Ats-Tsauri] na Jama’ah ku suka eka [Hisyam] ku suka eka [tata wa Yena] ku suka eka [Al-Miqdad] ku suka eka [Ali] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. U hi byerile [Abdullah bin Maslamah Al-Qa’nabi] u te; Loko a hi byerile [tatana] ku suka eka [Hisyam bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka hadith leyi a yi hlamuseleke ku suka eka [Ali bin Abu Talib] u te; Ndzi tshame ndzi byela [Al-Miqdad], kutani a boxa nhlamuselo ya hadith. Abu Dawud u te; Naswona swi hlamuseriwe hi [Al-Mufadldlal bin Fadlalah] na Jama’ah na [Ats-Tsauri] na [Ibn ‘Uyainah] ku suka eka [Hisham] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Ali bin Abu Talib]. Naswona swi hlamuseriwe hi [Ibn Ishaq] ku suka eka [Hisyam bin 'Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Al-Miqdad] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, a nga boxi swirho swa yena swimbirhi swa rimbewu.
Imam Abu Dawud : 180
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَكُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْ الِاغْتِسَالِ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِيكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ بِأَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهَا مِنْ ثَوْبِكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَهُ
hi byerile [Musaddad] u hi byerile [Isma’il bin Ibrahim] u hi byerile [Muhammad bin Ishaq] u ndzi byerile [Sa’id bin ‘Ubaid bin As-Sabbaq] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Sahl bin Hunaif] u te; Ndzi tshama ndzi humesa madzi, hi yona mhaka ndzi tshamaka ndzi hlamba. Hiloko ndzi vutisa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam hi mhaka leyi. U hlamurile aku: ‘Hakunene, swiringanerile leswaku u endla vuhlangi kusuka eka sweswo’. Ndzi vutisile nakambe; Wena Murhumiwa wa Allah, se ku vuriwa yini hi madzi loyi a nga khumba swiambalo swa mina? U hlamurile: 'Ntsena teka mati hi voko ra wena, kutani u ma fafazela eka xiphemu xa swiambalo swa wena lexi u tivaka leswaku xi khumbeka hi madzi'.