Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 حديث
حديث
Imam Abu Dawud : 161
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتِفًا ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ بِمِسْحٍ كَانَ تَحْتَهُ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى
اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي [ابو الاحواش] اسان کي [ٻڌو] عڪرمه کان [ابن عباس] کان ٻڌو آهي ته رسول الله ﷺ هڪ ڀيري بکري جي ران جو گوشت کاڌو، پوءِ پنهنجي هٿن کي پنهنجي هيٺان ڪپڙي سان صاف ڪيو، پوءِ اٿي نماز پڙهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 162
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَهَشَ مِنْ كَتِفٍ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [حفش بن عمر النميري] اسان کي ٻڌايو آهي ته [همام] [قتاده] [يحييٰ بن يعمر] [ابن عباس] کان ته رسول الله ﷺ هڪ ڀيري ٻڪري جي ران جو گوشت چٻاڙيو، پوءِ نماز پڙهي ۽ پهريان وضو نه ڪيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 163
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ الْخَثْعَمِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُقَرَّبْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُبْزًا وَلَحْمًا فَأَكَلَ ثُمَّ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ بِهِ ثُمَّ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ طَعَامِهِ فَأَكَلَ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
اسان کي ابراهيم بن الحسن الخطسامي ٻڌايو آهي ته اسان کي حجاج چيو آهي ته ابن جريج مون کي محمد بن المنڪدر ٻڌايو آهي ته مون هڪ ڀيري [جابر بن عبدالله] کي چوندي ٻڌو ته مون رسول الله ﷺ کي ماني ۽ گوشت جو هڪ ٽڪرو پيش ڪيو، پوءِ پاڻ ان کي کاڌو. پوءِ پاڻ وضو جو پاڻي گهريو، پوءِ ان پاڻي سان وضو ڪيو. ان کان پوءِ ظهر جي نماز پڙهي. پوءِ باقي کاڌو گهريو، ان کي کائي، پوءِ وضو ڪرڻ کان سواءِ نماز لاءِ اٿيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 164
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ سَهْلٍ أَبُو عِمْرَانَ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ آخِرَ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْكُ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا اخْتِصَارٌ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ
اسان کي [موسيٰ بن سهل ابو عمران الرملي] ٻڌايو آهي اسان کي [علي بن عياسي] اسان کي [سيوب بن ابو حمزه] ٻڌايو آهي [محمد بن المنڪدر] کان [جابر] چيو آهي ته؛ انهن ٻنهي صورتن جو نتيجو اهو آهي ته رسول الله ﷺ وضو نه ڪيو ڇاڪاڻ ته انهن ڪا شيءِ کائي هئي جيڪا باهه سان ڇُهي هئي. ابو دائود چيو ته؛ هي پهرين حديث جو خلاصو آهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 165
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ مِنْ خِيَارِ الْمُسْلِمِينَ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ ثُمَامَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا مِصْرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ فِي مَسْجِدِ مِصْرَ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ أَوْ سَادِسَ سِتَّةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَارِ رَجُلٍ فَمَرَّ بِلَالٌ فَنَادَاهُ بِالصَّلَاةِ فَخَرَجْنَا فَمَرَرْنَا بِرَجُلٍ وَبُرْمَتُهُ عَلَى النَّارِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطَابَتْ بُرْمَتُكَ قَالَ نَعَمْ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَتَنَاوَلَ مِنْهَا بَضْعَةً فَلَمْ يَزَلْ يَعْلُكُهَا حَتَّى أَحْرَمَ بِالصَّلَاةِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَيْهِ
اسان کي [احمد بن عمرو بن السرج] ٻڌايو آهي [عبدالمالڪ بن ابو ڪريمه] چيو آهي ته ابن السرج؛ ابن ابي ڪريمه ۽ چونڊيل مسلمانن مان، هن چيو ته مون کي [عبيد بن تسمامہ المرادي] ٻڌايو ته هن چيو ته؛ [عبدالله بن حارث بن جزعين] رسول الله صلي الله عليه وسلم جي صحابي مان هڪ، مصر ۾ اسان وٽ آيو. مون هن کي مصر جي مسجد ۾ حديث ٻڌائيندي ٻڌو، هن چيو ته؛ مان هڪ ڀيري رسول الله صلي الله عليه وسلم سان گڏ ڪنهن جي گهر ۾ ستين يا ڇهين شخص هوس، پوءِ بلال اتان گذريو ۽ نماز لاءِ اذان ڏني. پوءِ اسان ٻاهر نڪتا ۽ هڪ ماڻهو وٽان گذريا جنهن جو ٿانو باهه تي هو. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ڇا توهان جو ٿانو سٺو آهي؟' - يعني، ڇا توهان جي ٿانو ۾ گوشت پکا ۽ کائڻ لاءِ تيار آهي؟ - ماڻهو جواب ڏنو؛ ها، مان توهان جي پيءُ ۽ ماءُ کي توهان جي قرباني ڏيڻ لاءِ تيار آهيان. پوءِ هن کانئس گوشت جو هڪ ٽڪرو ورتو - پوءِ ان کي کاڌو - ۽ چٻائيندو رهيو جيستائين هو نماز ۾ داخل نه ٿيو جڏهن ته مان هن ڏانهن ڏسندو رهيس.
حديث
Imam Abu Dawud : 166
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ عَنْ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا أَنْضَجَتْ النَّارُ
اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [يحييٰ] ٻڌايو آهي ته [صيوبة] مون کي [ابوبڪر بن حفش] ٻڌايو ته [آثار] ابو هريره کان، هن چيو ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'باهه تي پچايل کاڌي کائڻ لاءِ وضو ڪريو'.
حديث
Imam Abu Dawud : 167
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ سَعِيدِ بْنِ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَهُأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ فَسَقَتْهُ قَدَحًا مِنْ سَوِيقٍ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي أَلَا تَوَضَّأُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَوَضَّئُوا مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ أَوْ قَالَ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُقَالَ أَبُو دَاوُد فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ يَا ابْنَ أَخِي
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [مسلم بن ابراهيم] اسان کي ٻڌايو آهي ته [ابان] [يحييٰ بن ابو ڪثير] کان [ابو سلمه] تائين ٻڌايو آهي ته [ابو سفيان بن سعيد بن المغيره] ان کي ٻڌايو آهي ته هو هڪ ڀيرو [ام حبيبه] سان مليو، پوءِ هن ان کي اٽي جو پيالو پيش ڪيو، پوءِ هن پاڻي گهريو ۽ پوءِ ان سان پنهنجو وات ڳڙڪايو. پوءِ ام حبيبه ان کي چيو: اي منهنجي ڀيڻ جا پٽ، ڇا تون وضو نٿو ڪرين؟ بيشڪ، رسول الله ﷺ فرمايو: 'ان شين کي کائڻ لاءِ وضو ڪر جيڪي باهه سان بدلجي وڃن، - يا هن چيو - جيڪي باهه سان ڇهيو وڃي'. ابو دائود چيو؛ الزهري جي حديث ۾ چيو ويو آهي ته: اي منهنجي ڀاءُ جا پٽ.
حديث
Imam Abu Dawud : 168
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًا
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [قطيبه بن سعيد] اسان کي [الليث] ٻڌايو آهي ته [عقيل] کان [الزهري] کان [عبيدالله بن عبدالله] کان [ابن عباس] ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيري کير پيتو، پوءِ پاڻي گهريو، پوءِ ڪلي ڪئي، پوءِ چيو: 'بيشڪ کير ۾ چربی هوندي آهي'.
حديث
Imam Abu Dawud : 169
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ الْحُبَابِ عَنْ مُطِيعِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَلَمْ يُمَضْمِضْ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَصَلَّىقَالَ زَيْدٌ دَلَّنِي شُعْبَةُ عَلَى هَذَا الشَّيْخِ
اسان کي [عثمان بن ابو شيبه]، [زيد بن الحباب]، [مُثِيع بن رَسِيد]، [توبه الانباري] کان ٻڌايو آهي ته هن هڪ ڀيري [انس بن مالڪ] کي چوندي ٻڌو ته؛ حقيقت ۾، رسول الله ﷺ هڪ ڀيرو کير پيتو، پوءِ نه وضو ڪيو ۽ نه وضو ڪيو ۽ پوءِ نماز پڙهي. زيد چيو ته؛ شيبه مون کي هن شيخ بابت ٻڌايو.
حديث
Imam Abu Dawud : 170
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي صَدَقَةُ بْنُ يَسَارٍ عَنْ عَقِيلِ بْنِ جَابِرٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي فِي غَزْوَةِ ذَاتِ الرِّقَاعِ فَأَصَابَ رَجُلٌ امْرَأَةَ رَجُلٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَحَلَفَ أَنْ لَا أَنْتَهِيَ حَتَّى أُهَرِيقَ دَمًا فِي أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ فَخَرَجَ يَتْبَعُ أَثَرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْزِلًا فَقَالَ مَنْ رَجُلٌ يَكْلَؤُنَا فَانْتَدَبَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ كُونَا بِفَمِ الشِّعْبِ قَالَ فَلَمَّا خَرَجَ الرَّجُلَانِ إِلَى فَمِ الشِّعْبِ اضْطَجَعَ الْمُهَاجِرِيُّ وَقَامَ الْأَنْصَارِيُّ يُصَلِّ وَأَتَى الرَّجُلُ فَلَمَّا رَأَى شَخْصَهُ عَرِفَ أَنَّهُ رَبِيئَةٌ لِلْقَوْمِ فَرَمَاهُ بِسَهْمٍ فَوَضَعَهُ فِيهِ فَنَزَعَهُ حَتَّى رَمَاهُ بِثَلَاثَةِ أَسْهُمٍ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ انْتَبَهَ صَاحِبُهُ فَلَمَّا عَرِفَ أَنَّهُمْ قَدْ نَذِرُوا بِهِ هَرَبَ وَلَمَّا رَأَى الْمُهَاجِرِيُّ مَا بِالْأَنْصَارِيِّ مِنْ الدَّمِ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ أَلَا أَنْبَهْتَنِي أَوَّلَ مَا رَمَى قَالَ كُنْتَ فِي سُورَةٍ أَقْرَؤُهَا فَلَمْ أُحِبَّ أَنْ أَقْطَعَهَا
[ابو توبه الربيع بن نافع] اسان کان بيان ڪيو [ابن المبارڪ] [محمد بن اسحاق] مون کان [صداقہ بن يسار] [عقيل بن جابر] کان [جابر] بيان ڪيو ته: اسان هڪ ڀيرو ذات الرقاع جي جنگ جي ڏينهن رسول الله ﷺ سان گڏ نڪتا هئاسين، ۽ مسلمانن مان هڪ شخص هڪ مشرڪ جي زال کي قيد ڪيو. هن قسم کڻي چيو ته: 'مان بدلو وٺڻ کان نه روڪيندس جيستائين مان محمد ﷺ جي هڪ ساٿي جو خون نه وهايان.' پوءِ هو رسول الله ﷺ جي نقش قدم تي هليو ويو. جڏهن رسول الله ﷺ هڪ جاءِ تي بيهي رهيا ته فرمايائون ته: 'اسان جي حفاظت ڪير ڪندو؟' پوءِ مهاجرن مان هڪ ماڻهو ۽ انصار مان هڪ ماڻهو وٽس آيا. پوءِ هن چيو ته: 'ٻنهي جبلن جي وچ واري دڙي جي منهن تي حفاظت ڪريو!' جابر چيو؛ جڏهن ٻئي ماڻهو ٽڪرين جي وچ واري جاءِ تي ويا، ته مهاجر جو ماڻهو ليٽي پيو هو - سمهي رهيو هو - جڏهن ته انصار جو ماڻهو بيٺو هو - نماز پڙهي رهيو هو، تڏهن مشرڪ آيو. جڏهن مشرڪ انصاري جي شڪل ڏٺي، تڏهن هن کي خبر پئي ته اهو انصاري فوج جو اڳواڻ آهي، تنهن ڪري هن تير اڇلايو ۽ ان تي لڳو. تنهن ڪري انصاري تير ڪڍيو، جيستائين مشرڪ ان تي ٽي تير هنيا، پوءِ انصاري سجدو ڪيو. پوءِ سندس دوست - مهاجر - جاڳي پيو. جڏهن مشرڪ کي خبر پئي ته دوستن کي خبر پئجي وئي آهي، ته هو ڀڄي ويو. جڏهن مهاجرن جو ماڻهو انصاري جي لاش کي رت سان لت پت ڏٺو، تڏهن هن چيو: سبحان الله - الله پاڪ آهي - جڏهن هن توکي پهريون ڀيرو گولي هنئي ته مون کي ڇو نه جاڳايو؟ هن جواب ڏنو، ان وقت مان هڪ سورت پڙهي رهيو هوس، جڏهن ته مون کي پڙهڻ ۾ خلل وجهڻ پسند نه آهي - آخر تائين -.
حديث
Imam Abu Dawud : 171
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا فَقَالَ لَيْسَ أَحَدٌ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ غَيْرُكُمْ
اسان کي [احمد بن محمد بن حنبل] ٻڌايو آهي [عبدالرزاق] اسان کي ٻڌايو آهي [ابن جريج] مون کي ٻڌايو آهي [نافع] مون کي [عبدالله بن عمر] ٻڌايو آهي ته هڪ رات رسول الله ﷺ جنگ جي تيارين جي ڪري عشاء جي نماز ۾ مصروف هئا، تنهن ڪري پاڻ ان جي نماز ختم ڪري ڇڏي، تنهنڪري اسان مسجد ۾ سمهي پيا، پوءِ جاڳيا، پوءِ واپس سمهي پيا، پوءِ پاڻ جاڳيا، پوءِ ٻيهر سمهي پيا، پوءِ اسان سان ملڻ لاءِ ٻاهر آيا ۽ چيو: 'توهان کان سواءِ ڪو به نماز جو انتظار نٿو ڪري'.
حديث
Imam Abu Dawud : 172
حَدَّثَنَا شَاذُّ بْنُ فَيَّاضٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَ الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حَتَّى تَخْفِقَ رُءُوسُهُمْ ثُمَّ يُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو دَاوُد زَادَ فِيهِ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كُنَّا نَخْفِقُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِلَفْظٍ آخَرَ
اسان کي [سيادز بن فياض] ٻڌايو آهي ته اسان کي [هشام الدستوئي] قتاده کان [انس] ٻڌايو آهي ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم جا اصحاب عشاء جي نماز جي ختم ٿيڻ جو انتظار ڪندا هئا جيستائين انهن جا مٿا هلندا هئا - ننڊ ۾ -، پوءِ نماز پڙهندا هئا ۽ ٻيهر وضو نه ڪندا هئا. ابو دائود چيو ته: [صيوبة] ان کي [قتاده] کان وڌيڪ چيو، هن [انس] چيو ته: اسان رسول الله صلي الله عليه وسلم جي زماني ۾ ننڊ ۾ هئاسين. ۽ [ابن ابي عروبه] [قتاده] کان ٻئي لفظ سان روايت ڪئي آهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 173
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَأُقِيمَتْ صَلَاةُ الْعِشَاءِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي حَاجَةً فَقَامَ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَعَسَ الْقَوْمُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ وُضُوءًا
اسان کي [موسيٰ بن اسماعيل] ۽ [داؤد بن صياب] ٻڌايو آهي، انهن ٻنهي چيو؛ اسان کي [حماد بن سلمه] [ثابت البناني] کان ٻڌايو آهي ته [انس بن مالڪ] چيو ته؛ عشاء جي نماز جي اقامت پڙهي وئي هئي، اوچتو هڪ ماڻهو اٿيو ۽ چيو، اي الله جا رسول، مون کي ڪجهه گهرجي - توهان -! پوءِ پاڻ صلي الله عليه وسلم ان سان ڳالهائيندا رهيا، جيستائين سندس دوست يا انهن مان ڪجهه سمهي پيا، پوءِ پاڻ انهن سان گڏ نماز پڙهيائون. ۽ پاڻ -ثابت البناني - هن تاريخ ۾ وضو جو ذڪر نه ڪيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 174
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْجُدُ وَيَنَامُ وَيَنْفُخُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلَا يَتَوَضَّأُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ صَلَّيْتَ وَلَمْ تَتَوَضَّأْ وَقَدْ نِمْتَ فَقَالَ إِنَّمَا الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا زَادَ عُثْمَانُ وَهَنَّادٌ فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو دَاوُد قَوْلُهُ الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلَّا يَزِيدُ أَبُو خَالِدٍ الدَّالَانِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَامُ عَيْنَايَ وَلَا يَنَامُ قَلْبِي و قَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلَاةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالَانِيِّ لِأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَانْتَهَرَنِي اسْتِعْظَامًا لَهُ وَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالَانِيِّ يُدْخِلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ وَلَمْ يَعْبَأْ بِالْحَدِيثِ
اسان کي [يحيى بن معين] ۽ [حناد بن عاص سري] ۽ [عثمان بن ابو شيبه] [عبدالسلام بن حرب] کان ٻڌايو آهي ۽ هي يحيى جي حديث جو لفاظ آهي [ابو خالد الدلاني] کان [قتاده] کان [ابو العليه] کان [ابن عباس] کان ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو سجدو ڪيو ۽ سمهي پيا ۽ آواز ڪڍيو، پوءِ نماز لاءِ اٿيا ۽ ٻيهر وضو نه ڪيو. ابن عباس چيو؛ پوءِ مون کانئس پڇيو؛ بادشاهه نماز پڙهي ۽ وضو نه ڪيو، جيتوڻيڪ بادشاهه سمهي رهيو هو. تنهن ڪري هن چيو: 'يقيناً وضو صرف انهن ماڻهن تي واجب آهي جيڪي ليٽيل سمهندا آهن'. [عثمان] ۽ [حناد] لفٽيل سان گڏ اضافو ڪيو؛ 'ڇاڪاڻ ته جڏهن هو ليٽيل سمهندو آهي، ته سندس سڀئي ڳنڍ ڪمزور ٿي ويندا آهن'. ابو دائود چيو؛ ليٽيل سمهڻ وارن لاءِ وضو ڪرڻ بابت حديث هڪ خراب حديث آهي، ان کي ڪنهن به نه بيان ڪيو سواءِ يزيد ابو خالد الدلاني جي جيڪو قتاده کان آهي. هن حديث جي شروعات جماعت ابن عباس کان روايت ڪئي هئي، ۽ انهن هن بابت ڪجهه به ذڪر نه ڪيو - جيڪي ليٽيل سمهي سمهندا آهن - ۽ هن چيو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم جي ننڊ کان دل محفوظ هئي. ۽ عائشه رضي الله عنها چيو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'منهنجون اکيون ننڊ ۾ آهن پر منهنجو دل نه آهي'. شعبه چيو؛ حقيقت ۾، قتاده ابو العليه کان صرف چار حديثون ٻڌيون، يعني: يونس بن متي جي حديث، ابن عمر جي نماز بابت حديث، ججن جي ٽن گروهن جي بيان بابت حديث، ۽ ابن عباس جي حديث، جنهن مون کي انهن ماڻهن بابت ٻڌايو جيڪي برڪت وارا آهن، جن ۾ عمر به شامل آهي، ۽ جيڪو منهنجي خيال ۾ وڌيڪ برڪت وارو آهي اهو عمر آهي. ابو دائود چيو؛ مون هڪ ڀيري احمد بن حنبل کي يزيد الدلاني جي حديث جو ذڪر ڪيو، تنهن ڪري هن ان تاريخ جي سخت انڪار جي ڪري مون کي سختي سان ڊيڄاريو، ۽ هن چيو ته؛ يزيد الدلاني جو قتاده جي دوستن کي اهو ٻڌائڻ سان ڇا واسطو آهي جيڪو انهن نه ٻڌايو؟ هن - احمد - کي حديث جي پرواهه نه هئي.
حديث
Imam Abu Dawud : 175
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْحِمْصِيُّ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ الْوَضِينِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ مَحْفُوظِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِذٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِكَاءُ السَّهِ الْعَيْنَانِ فَمَنْ نَامَ فَلْيَتَوَضَّأْ
اسان کي [حيوه بن سيوريه الحمشي] ٻڌايو آهي ... اسان کي [بقيه] ٻڌايو آهي [الودلين بن عطا] کان [محفظ بن علقمه] کان [عبدالرحمن بن عائض] کان [علي بن ابو طالب] چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'چڪر ٻه اکيون آهن، تنهنڪري جيڪو سمهي ٿو، اهو وضو ڪري'.
حديث
Imam Abu Dawud : 176
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنِي شَرِيكٌ وَجَرِيرٌ وَابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِكُنَّا لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ مَوْطِئٍ وَلَا نَكُفُّ شَعْرًا وَلَا ثَوْبًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي مُعَاوِيَةَ فِيهِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ أَوْ حَدَّثَهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَقَالَ هَنَّادٌ عَنْ شَقِيقٍ أَوْ حَدَّثَهُ عَنْهُ
اسان کي [حناد بن السري] ۽ [ابراهيم بن ابو معاويه] [ابو معاويه] کان بيان ڪيو آهي. ۽ اسان کي [عثمان بن ابو شيبه] ٻڌايو آهي ته مون کي [سيارڪ] ۽ [جرير] ۽ [ابن ادريس] [العماسي] کان [سياقق] کان ٻڌايو آهي ته هن چيو ته؛ [عبدالله] چيو؛ جڏهن اسان جا پير مٽيءَ تي پون ٿا ته اسين ٻيهر وضو نه ڪندا آهيون - ۽ اسان پنهنجا وار يا ڪپڙا به نه لاهيندا آهيون - سجدي دوران انهن کي ڇڏي ڏيون ٿا - ابو دائود چيو؛ چيو ته [ابراهيم بن ابو معاويه] ان کي، چيو ته [العماسي] کان [سياقق] کان [مصروق] يا هن ان کان ٻڌايو هو، هن چيو ته [عبدالله] چيو، ۽ چيو ته [حناد] [شقيق] کان يا هن ان کان ٻڌايو هو.
حديث
Imam Abu Dawud : 177
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِيسَى بْنِ حِطَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَنْصَرِفْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلْيُعِدْ الصَّلَاةَ
اسان کي عثمان بن ابو شيبه ٻڌايو آهي اسان کي جرير بن عبدالحميد ٻڌايو آهي ته عاصم الاهول کان عيسيٰ بن حثان کان مسلم بن سلام کان علي بن طلق تائين رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: جڏهن توهان مان ڪنهن کي نماز دوران هوا لڳي ته وضو ڪري ۽ ٻيهر نماز پڙهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ الْحَذَّاءُ عَنْ الرَّكِينِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ قَبِيصَةَ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَجَعَلْتُ أَغْتَسِلُ حَتَّى تَشَقَّقَ ظَهْرِي فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ ذُكِرَ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَفْعَلْ إِذَا رَأَيْتَ الْمَذْيَ فَاغْسِلْ ذَكَرَكَ وَتَوَضَّأْ وُضُوءَكَ لِلصَّلَاةِ فَإِذَا فَضَخْتَ الْمَاءَ فَاغْتَسِلْ
اسان کي [قتيبه بن سعيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبيده بن حميد الحززاء] ٻڌايو آهي ته [الرقين بن الربيع] کان [حسين بن قبيشه] کان [علي رضي الله عنه] چيو ته: مان اهڙو ماڻهو آهيان جيڪو اڪثر مدزي ڪندو رهندو آهيان، تنهن ڪري مان هميشه غسل ڪندو آهيان، تنهن ڪري منهنجي پٺي ڦاٽڻ واري محسوس ٿيندي آهي. تنهن ڪري، مون اهو نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کي ٻڌايو يا ان کي ٻڌايو. پوءِ رسول ڪريم صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'اهو نه ڪريو، جيڪڏهن توهان مدزي ڏسو، ته پوءِ پنهنجي شرمگاهن کي ڌوئو، پوءِ وضو ڪريو جيئن توهان نماز لاءِ وضو ڪندا آهيو. جڏهن توهان کي انزال ٿئي ته پوءِ غسل ڪريو!'
حديث
Imam Abu Dawud : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَرَهُ أَنْ يَسْأَلَ لَهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ إِذَا دَنَا مِنْ أَهْلِهِ فَخَرَجَ مِنْهُ الْمَذْيُ مَاذَا عَلَيْهِ فَإِنَّ عِنْدِي ابْنَتَهُ وَأَنَا أَسْتَحْيِي أَنْ أَسْأَلَهُ قَالَ الْمِقْدَادُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَنْضَحْ فَرْجَهُ وَلْيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ لِلْمِقْدَادِ وَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا قَالَ فَسَأَلَهُ الْمِقْدَادُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَغْسِلْ ذَكَرَهُ وَأُنْثَيَيْهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ وَجَمَاعَةٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَدِيثٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ قُلْتُ لِلْمِقْدَادِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ وَجَمَاعَةٌ وَالثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَرَوَاهُ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَذْكُرْ أُنْثَيَيْهِ
اسان [عبدالله بن مسلمه]، [مالڪ]، [ابو نضلر]، [سليمان بن يسار]، [المقداد بن الاسود] کان بيان ڪيو آهي ته [علي بن ابو طالب رضي الله عنه] هڪ ڀيري کيس چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم کان هڪ اهڙي شخص بابت پڇو جيڪو پنهنجي زال جي ويجهو آيو، پوءِ سندس مذي ٻاهر نڪري آيو. کيس ڇا ڪرڻ گهرجي - غسل ڪري يا صرف وضو ڪري -؟ ڇاڪاڻ ته منهنجي زال سندس ڌيءَ آهي، مون کي شرم محسوس ٿي ته هن کان سڌو سنئون پڇان. مقداد چيو؛ پوءِ مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ان بابت پڇيو. پوءِ پاڻ صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'جڏهن توهان مان ڪنهن کي هي مذي ملي ته پوءِ ان کي گهرجي ته پنهنجي شرمگاهن کي ڌوئي، ۽ نماز لاءِ وضو ڪرڻ وانگر وضو ڪري.' اسان کي [احمد بن يونس] ٻڌايو آهي ته اسان کي [زهير] هشام بن عروه کان [عروه] کان ٻڌايو آهي ته [علي بن ابو طالب رضي الله عنه] هڪ ڀيري [المقداد] کي چيو ته هن اهڙي قسم جي لفاظي جو ذڪر ڪيو، هن چيو؛ پوءِ مقداد هن بابت پڇيو، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ان کي پنهنجي شرمگاهن ۽ ٻن گولين کي ڌوئڻ ڏيو'. ابو دائود چيو؛ ۽ [عتصوري] ۽ جماعت [هشام] کان [پنهنجي پيءُ] کان [المقداد] کان [علي] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان بيان ڪيو آهي. اسان کي [عبدالله بن مسلمه القنبي] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته؛ اسان کي [منهنجي پيءُ] [هشام بن عروه] کان [پنهنجي پيءُ] کان هڪ حديث مان جيڪا هن [علي بن ابو طالب] کان روايت ڪئي هئي، چيو؛ مون هڪ ڀيري [المقداد] کي چيو، پوءِ هن حديث جو مطلب ٻڌايو. ابو دائود چيو؛ ۽ ان کي [المفضلل بن فضلله] ۽ جماعه ۽ [عتصوري] ۽ [ابن عينة] [هشام] کان [پنهنجي پيءُ] کان [علي بن ابو طالب] کان روايت ڪيو آهي. ۽ ان کي [ابن اسحاق] [هشام بن عروه] کان [پنهنجي پيءُ] کان [المقداد] کان رسول الله ﷺ کان روايت ڪيو آهي، هن پنهنجي ٻنهي جنسي عضون جو ذڪر نه ڪيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 180
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَكُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْ الِاغْتِسَالِ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِيكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ بِأَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهَا مِنْ ثَوْبِكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَهُ
اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي [اسماعيل بن ابراهيم] اسان کي [محمد بن اسحاق] ٻڌايو آهي مون کي [سعيد بن عبيد بن الصباح] ٻڌايو آهي [پنهنجي پيءُ] کان [سحل بن حنيف] چيو ته؛ مان هميشه مزي ڪڍندو آهيان، انهي ڪري مان هميشه غسل ڪندو آهيان. پوءِ مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ان بابت پڇيو. پاڻ جواب ڏنو: 'يقيناً، توهان لاءِ ان مان وضو ڪرڻ ڪافي آهي'. مون ٻيهر پڇيو؛ اي الله جا رسول، پوءِ ان مزي بابت ڇا جنهن منهنجي ڪپڙن کي هٿ لڳايو؟ پاڻ جواب ڏنو: 'بس پنهنجي هٿ جي تري ۾ پاڻي وٺو، پوءِ ان کي پنهنجي ڪپڙن جي ان حصي تي ڇِڙڪايو جيڪو توهان ڄاڻو ٿا ته مزي کان متاثر آهي'.
