Imam Abu Dawud : 161
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتِفًا ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ بِمِسْحٍ كَانَ تَحْتَهُ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى
Atugambiire [Musaddad] atugambiire [Abu Al Ahwash] atugambire [Muhurire] kuruga ahari [Ikrimah] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam rimwe akarya enyama y'ebibero by'embuzi, bwanyima yayozya engaro ze n'ekijwaro ekyabaire kiri ahansi ye, bwanyima yayemerera yashaba.
Imam Abu Dawud : 162
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَهَشَ مِنْ كَتِفٍ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
Kikatugambirwa [Hafsh bin Umar An-Namiri] kuruga [Hammam] kuruga [Qatadah] kuruga [Yahya bin Ya’mar] kuruga [Ibn Abbas] ngu Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Ruhanga kube ahariwe) akaruma enyama y’ebibero by’embuzi, bwanyima akabanza yashaba kandi yaashaba.
Imam Abu Dawud : 163
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ الْخَثْعَمِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُقَرَّبْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُبْزًا وَلَحْمًا فَأَكَلَ ثُمَّ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ بِهِ ثُمَّ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ طَعَامِهِ فَأَكَلَ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
Atugambiire [Ibrahimu bin Al Hasan Al-Khats’ami] atugambiire [Hajjaj] akagira [Ibn Juraij] angambire [Muhammad bin Al-Munkadir] akagira ati; Obwire obumwe nkahurira [Jabir bin Abdullah] arikugira ati; Obwire bumwe nkahayo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ekicweka ky’omugaati n’enyama, reero yaarya. Bwanyima akashaba amaizi g’okunaaba, reero yaakora okunaaba n’amaizi ago. Bwanyima y’ekyo akakora okushaba kwa Dhuhur. Bwanyima akashaba eby’okurya bye ebyasigaireho, abirya, reero yaimuka yaashaba ataine kushaba.
Imam Abu Dawud : 164
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ سَهْلٍ أَبُو عِمْرَانَ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ آخِرَ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْكُ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا اخْتِصَارٌ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ
Atugambiire [Musa bin Sahl Abu Imran Ar-Ramli] atugambiire [Ali bin Ayyasy] atugambiire [Syu’aib bin Abu Hamzah] kuruga ahari [Muhammad bin Al-Munkadir] kuruga ahari [Jabir] akagira ati; Enkomerero y’enshonga ezi zombi n’okugira ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam tarakozire okunaaba ahabw’okurya ekintu ekyabaire kikwatsirwe omuriro. Abu Dawudi akagira ati; Eki n’ekicweka ky’okubanza ekya hadiisi.
Imam Abu Dawud : 165
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ مِنْ خِيَارِ الْمُسْلِمِينَ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ ثُمَامَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا مِصْرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ فِي مَسْجِدِ مِصْرَ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ أَوْ سَادِسَ سِتَّةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَارِ رَجُلٍ فَمَرَّ بِلَالٌ فَنَادَاهُ بِالصَّلَاةِ فَخَرَجْنَا فَمَرَرْنَا بِرَجُلٍ وَبُرْمَتُهُ عَلَى النَّارِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطَابَتْ بُرْمَتُكَ قَالَ نَعَمْ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَتَنَاوَلَ مِنْهَا بَضْعَةً فَلَمْ يَزَلْ يَعْلُكُهَا حَتَّى أَحْرَمَ بِالصَّلَاةِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَيْهِ
Atugambiire [Ahmad bin ‘Amru bin As-Sarj] atugambiire [Abdul Malik bin Abu Karimah] akagira ngu Ibn As-Sarj; Ibn Abi Karimah kandi omu basiraamu abatoorainwe, akagira ati; Ku yaaherize kungambira [Ubaid bin Tsumamah Al-Muradi] akagira ati; [Abdullah bin Harith bin Jaz`in] omwe ahari banywani ba nabi saw, akaija ahariitwe omuri Misri. Nkahurira arikugamba hadiisi omu muzigiti gwa Misri, akagira ati; Obwire obumwe nkaba ndi omuntu wa mushanju nari omuntu owa mukaaga na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam omuka y'omuntu, reero Bilal akahinguraho yaaha esimu y'okushaba ahabw'okushaba. N’ahabw’ekyo tukarugayo twahingura aha mushaija owaabaire aine enyungu ye aha muriro. Reero Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Ekiyungu kyawe nikirungi?' -Nikwo kugira ngu, enyama eri omu nyungu yaawe eteekirwe kandi ehikire kuriibwa?- omushaija yaagarukamu ati; Eego, nyeteekateekire kureka sho na nyoko kuba ekitambo kyawe. Reero yaamutwaraho akacweka k'enyama - reero yaarya - yaagumizamu naanywa okuhitsya obu yaataaha omu kushaba nyowe ndikumureeba.
Imam Abu Dawud : 166
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ عَنْ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا أَنْضَجَتْ النَّارُ
Atugambiire [Musaddad] atugambiire [Yahya] kuruga [Syu’bah] angambiire [Abu Bakr bin Hafsh] kuruga [Al Agharr] kuruga [Abu Hurairah] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Mukorere okunaaba ahabw’okurya eby’okurya ebiteekirwe - ebiyokize - omu muriro’.
Imam Abu Dawud : 167
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ سَعِيدِ بْنِ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَهُأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ فَسَقَتْهُ قَدَحًا مِنْ سَوِيقٍ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي أَلَا تَوَضَّأُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَوَضَّئُوا مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ أَوْ قَالَ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُقَالَ أَبُو دَاوُد فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ يَا ابْنَ أَخِي
Kitugambirwe [Abasiraamu bin Ibrahim] atugambiire [Aban] kuruga ahari [Yahya bin Abu Kathir] kuruga ahari [Abu Salamah] ngu [Abu Sufyan bin Sa’id bin Al-Mughirah] akamugambira ngu rimwe akabugana [Umm Habibah], bwanyima yamuheereza ekikopo ky’omugati nk’esaano y’okurya, akanwa nakyo. N’ahabw’ekyo Ummu Habibah akamugira ati; Iwe mutabani wa munyaanyazi, torikunaaba? Buzima, nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Munaabe ahabw’okurya ekirikuhindurwa omuriro, -nari shi akagira ngu- ekirikukwatwa omuriro’. Abu Dawudi akagira ati; omu hadiisi ya Az-Zuhri nikigambwa ngu; Iwe mutabani wa murumuna wangye.
Imam Abu Dawud : 168
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًا
Kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] akatugambira [Al-Laits] kuruga ahari [‘Uqail] kuruga ahari [Az-Zuhri] kuruga ahari [Ubaidullah bin Abdullah] kuruga ahari [Ibn Abbas] ngu nabi akanywa amate rimwe, bwanyima y’ekyo akagira ati: amate garimu ebishaju’.
Imam Abu Dawud : 169
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ الْحُبَابِ عَنْ مُطِيعِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَلَمْ يُمَضْمِضْ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَصَلَّىقَالَ زَيْدٌ دَلَّنِي شُعْبَةُ عَلَى هَذَا الشَّيْخِ
Atugambiire [Usman bin Abu Syaibah] kuruga ahari [Zaid bin Al Hubab] kuruga ahari [Muthi’ bin Rasyid] kuruga ahari [Taubah Al-’Anbari] ngu rimwe akahurira [Anas bin Malik] arikugira ati; Buzima, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam rimwe akanywa amate, bwanyima taranaaba omukanwa nari okunaaba bwanyima akashaba. Zaid akagira ati; Syu'bah akanyoreka ahari sheikh ogu.
Imam Abu Dawud : 170
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي صَدَقَةُ بْنُ يَسَارٍ عَنْ عَقِيلِ بْنِ جَابِرٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي فِي غَزْوَةِ ذَاتِ الرِّقَاعِ فَأَصَابَ رَجُلٌ امْرَأَةَ رَجُلٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَحَلَفَ أَنْ لَا أَنْتَهِيَ حَتَّى أُهَرِيقَ دَمًا فِي أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ فَخَرَجَ يَتْبَعُ أَثَرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْزِلًا فَقَالَ مَنْ رَجُلٌ يَكْلَؤُنَا فَانْتَدَبَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ كُونَا بِفَمِ الشِّعْبِ قَالَ فَلَمَّا خَرَجَ الرَّجُلَانِ إِلَى فَمِ الشِّعْبِ اضْطَجَعَ الْمُهَاجِرِيُّ وَقَامَ الْأَنْصَارِيُّ يُصَلِّ وَأَتَى الرَّجُلُ فَلَمَّا رَأَى شَخْصَهُ عَرِفَ أَنَّهُ رَبِيئَةٌ لِلْقَوْمِ فَرَمَاهُ بِسَهْمٍ فَوَضَعَهُ فِيهِ فَنَزَعَهُ حَتَّى رَمَاهُ بِثَلَاثَةِ أَسْهُمٍ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ انْتَبَهَ صَاحِبُهُ فَلَمَّا عَرِفَ أَنَّهُمْ قَدْ نَذِرُوا بِهِ هَرَبَ وَلَمَّا رَأَى الْمُهَاجِرِيُّ مَا بِالْأَنْصَارِيِّ مِنْ الدَّمِ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ أَلَا أَنْبَهْتَنِي أَوَّلَ مَا رَمَى قَالَ كُنْتَ فِي سُورَةٍ أَقْرَؤُهَا فَلَمْ أُحِبَّ أَنْ أَقْطَعَهَا
Atugambiire [Abu Taubah Ar-Rabi’ bin Nafi’] atugambiire [Ibn Al-Mubarak] kuruga ahari [Muhammad bin Ishaq] akangambira [Shadaqah bin Yasar] kuruga ahari [’Aqil bin Jabir] kuruga ahari [Jabir] akagira ati; Obwire obumwe tukaza aheeru na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, nikwo kugira ngu omu bwire bw’orutaro rwa Essence ya Ar-Riqa’, obwo omuntu - kuruga omu basiraamu - akakwata omukazi w’omushaija kuruga omu bashirik. Mbwenu we - omushaija - akarahira arikugira ati; ‘Tindikwija kurekyera aho kwehoorera enzigu, ngu mbone kusheesha eshagama y’omuntu kuruga omuri banywani ba Muhammad’. Nahabwekyo akaza kukuratira ebigyere bya nabi sallallaahu 'alaihi wasallam. Bwanyima ya Murangi sallallaahu ‘alaihi wasallam kwemerera omu mwanya, akagira ati: “N’oha oraatureeberere?” Nahabwekyo omwe aha ba Muhajirin hamwe n’omwe aha ba Ansar bakakihikiiriza. Bwanyima yaagira ati: Mwerinzire mwembi, aha munwa gw'ekiina ekiri ahagati y'ensozi ibiri! Jabiri akagira ati; Abashaija abo bombi ku baagiire omu kiina ky'omu rushozi, omushaija kuruga omu Muhajirin akagwejegyera -agwejegyeire-, obwo omushaija kuruga omu Ansar ayemereire -arikukora okushaba-, obwo omushaija omushiriki yaija. Omuramya w’ebishushani ku yaareebire ekishushani ky’Abaansar, yaamanya ngu Abaansar niwe mwebembezi w’amahe, n’ahabw’ekyo akamuteera omusyo gwamuteera. Nahabwekyo omushaija wa Ansar akaihayo omusyo, kuhisya obu omushiriki yamuteera obusaasi bushatu, reero omushaija wa Ansar yafukama yafukama. Reero banywani be - aba Muhajirin - baasisimuka. Omuramya w’ebishushani ogwo ku yaamanyire ngu banywani be baakimanyire, yaahunga. Omushaija Muhajirin ku yaareebire omubiri gw'omushaija Ansar gujwire eshagama, yagira ati; Subhaanallah -Ekitiinisa kibe ahari Allah-, ahabwenki otansisimura obu yakuteera amasasi omurundi gw'okubanza? Akagarukamu ati, Obwire obwo nkaba ninshoma surah, obwo ntarikukunda kuteganisa okushoma -okuhitsya aha muheru-.
Imam Abu Dawud : 171
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا فَقَالَ لَيْسَ أَحَدٌ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ غَيْرُكُمْ
Atugambiire [Ahmad bin Muhammad bin Hanbal] atugambiire [Abdurrazzaq] atugambiire [Ibn Juraij] atugambiire [Nafi’] akangira [Abdullah bin Umar] ngu ekiro kimwe omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akaba ari omu nteekateeka z’orutaro rwa Isha. okuta omu nkora, mbwenu tukagwejegyera omu muzigiti, reero twasisimuka, reero twagaruka twabyama, reero yasisimuka, reero yaagaruka yagwejegyera, reero yaarugayo yaatubugana yaagira ati: ‘Tihariho orikutegyereza okushaba okwihaho iwe’.
Imam Abu Dawud : 172
حَدَّثَنَا شَاذُّ بْنُ فَيَّاضٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَ الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حَتَّى تَخْفِقَ رُءُوسُهُمْ ثُمَّ يُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو دَاوُد زَادَ فِيهِ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كُنَّا نَخْفِقُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِلَفْظٍ آخَرَ
Atugambiire [Syadz bin Fayyadl] atugambiire [Hsyam Ad-Dastuwa`i] kuruga [Qatadah] kuruga [Anas] akagira ati; Abanywani ba Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam bakaba bategyereza okushaba kwa Isha kuhwaho kuhisya obu emitwe yaabo yaabaire neetetema - bakaba bagwejegyeire - reero bakaba bashaba batagaruka kukora okunaaba. Abu Dawudi akagira ati; [Syuba] akamwongyeraho kuruga [Qatadah], we [Anas] akagira ati; Tukaba tugwejegyeire omubwire bwa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam. Kandi ekagambwaho [Ibn Abi Arubah] kuruga [Qatadah] n’ebigambo ebindi.
Imam Abu Dawud : 173
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَأُقِيمَتْ صَلَاةُ الْعِشَاءِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي حَاجَةً فَقَامَ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَعَسَ الْقَوْمُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ وُضُوءًا
Atugambiire [Musa Bin Isma’il] na [Dawud bin Syabib] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Hammad bin Salamah] kuruga ahari [Thabit Al-Bunani] ngu [Anas bin Malik] akagira ati; Iqamat y'okushaba kwa Isha ekaba egambirwe, ahonaaho omushaija yaimuka yagira ati, Iwe Mutumwa wa Allah, nyine eki ndikwetenga - iwe -! Nahabwekyo sallallaahu 'alaihi wasallam yayemerera yagamba nawe, kuhisya obu bagyenzi be nari bamwe aharibo bagwejegyeire, bwanyima yashaba nabo. Kandi we -Thabit Al-Bunani- taragambire aha kunaaba -omu byafaayo ebi-.
Imam Abu Dawud : 174
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْجُدُ وَيَنَامُ وَيَنْفُخُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلَا يَتَوَضَّأُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ صَلَّيْتَ وَلَمْ تَتَوَضَّأْ وَقَدْ نِمْتَ فَقَالَ إِنَّمَا الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا زَادَ عُثْمَانُ وَهَنَّادٌ فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو دَاوُد قَوْلُهُ الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلَّا يَزِيدُ أَبُو خَالِدٍ الدَّالَانِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَامُ عَيْنَايَ وَلَا يَنَامُ قَلْبِي و قَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلَاةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالَانِيِّ لِأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَانْتَهَرَنِي اسْتِعْظَامًا لَهُ وَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالَانِيِّ يُدْخِلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ وَلَمْ يَعْبَأْ بِالْحَدِيثِ
Kitugambirwe [Yahya bin Ma’in] na [Hannad bin As Sariy] na [Usman bin Abu Syaibah] kuruga ahari [Abdussalam bin Harb] kandi egi niyo lafazh ya hadiisi ya Yahya kuruga ahari [Abu Khalid Ad-Dalani] kuruga ahari [Abu Khalid Abbanger] kuruga ahari [Abuyah Alba] ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam rimwe akafukama yagwejegyera yakora eiraka, bwanyima yaimuka yashaba kandi atagaruka kukora okunaaba. We - Ibn Abbas - akagira ati; N’ahabw’ekyo nkamubuuza nti; Omugabe akashaba kandi tiyanaaba, n'obu omugabe yaabaire agwejegyeire. Nahabwekyo akagira ati: ‘Buzima okunaaba n’eky’obujunaanizibwa aha bantu abarikubyama bagwejegyeire bonka’. [Usmani] na [Hanadi] bakayongyeraho lafadl; 'Ahabw'okuba ku arikubyama agwejegyeire, enyungu ze zoona nizihwa amaani'. Abu Dawudi akagira ati; Hadiisi erikukwata aha kushemeza abantu abarikubyama bagwejegyeire ni hadiisi mbi, tihaine owaagishoboroire okwihaho Yazid Abu Khalid Ad-Dalani kuruga Qatadah. Entandikwa ya Hadiisi egi ekagambwaho aba Jama’ah kuruga ahari Ibn Abbas, kandi tibaine eki baagambire ahari eki -okunaaba kw’abo abarikugwejegyera bagwejegyeire-, kandi akagira ati; Omurangi sallallaahu 'alaihi wasallam akarindwa - kuruga omuturo tw'omutima gwe -. Kandi Aisyah, Allah amusiime, akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Amaisho gangye gagwejegyeire kwonka omutima gwangye tigugwejegyeire’. Shuba akagira ati; Omu mazima, Qatadah ekahurira kuruga ahari Abu Al Aliyah hadiisi ina zonka, nizo: hadiisi ya Yunus bin Matta, hadiisi ya Ibn Umar erikukwata aha kushaba, hadiisi erikukwata aha kigambo ngu hariho guruupu ishatu z’abaramuzi, na hadiisi ya Ibn Abbas, owaagambire aha bantu abaine omugisha gw’okukiraho, n’ogwo ori b. Umar. Abu Dawudi akagira ati; Obwire obumwe nkagamba ahari hadiisi ya Yazid Ad-Dalani ahari Ahmad bin Hanbal, n’ahabw’ekyo akarabura munonga ahabw’okwehakana kwe kwingi aha byafaayo ebyo, kandi akagira ati; Yazid Ad-Dalani aine kakwate ki n'okugambira banywani ba Qatadah ebi batagambire? We -Ahmad- akaba atafayo aha hadiisi.
Imam Abu Dawud : 175
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْحِمْصِيُّ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ الْوَضِينِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ مَحْفُوظِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِذٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِكَاءُ السَّهِ الْعَيْنَانِ فَمَنْ نَامَ فَلْيَتَوَضَّأْ
Atugambiire [Haiwah bin Syuraih Al Himshi] ... atugambiire [Baqiyyah] kuruga ahari [Al-Wadlin bin ‘Atha‘] kuruga ahari [Mahfuzh bin ‘Alqamah] kuruga ahari [Abdurrahman bin ‘A`idz] kuruga ahari [Ali bin ‘Abu Talib] akagira ati; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Ebibero n’amaisho abiri, n’ahabw’ekyo orikugwejegyera, akore okunaaba’.
Imam Abu Dawud : 176
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنِي شَرِيكٌ وَجَرِيرٌ وَابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِكُنَّا لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ مَوْطِئٍ وَلَا نَكُفُّ شَعْرًا وَلَا ثَوْبًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي مُعَاوِيَةَ فِيهِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ أَوْ حَدَّثَهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَقَالَ هَنَّادٌ عَنْ شَقِيقٍ أَوْ حَدَّثَهُ عَنْهُ
Atugambiire [Hannad bin As-Sary] na [Ibrahim bin Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Abu Mu’awiyah]. Kandi ku yaaherize kutugambira ngu [Usman bin Abu Syaibah] akaba angambiire [Syarik] na [Jarir] na [Ibn Idris] kuruga [Al A’masy] kuruga [Syaqiq] akagira ati; [Abdullah] akagira ati; Titurikugaruka kunaaba ebigyere byaitu byateera -obucupa- kandi naitwe titurikwihaho eishokye nari emyenda yaitu -tubireka twaba nitufukama-. Abu Daud akagira ati; akagira [Ibrahimu bin Abu Mu’awiyah] ahariwe, kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Syaqiq] kuruga ahari [Masruq] nari akaba amugambiire kuruga ahariwe, akagira ati; akagira [Abdullah], kandi akagira [Hannad] kuruga ahari [Shaqiq] nari akaba amugambiire kuruga ahariwe.
Imam Abu Dawud : 177
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِيسَى بْنِ حِطَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَنْصَرِفْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلْيُعِدْ الصَّلَاةَ
Atugambiire [Usman bin Abu Syaibah] atugambiire [Jarir bin Abdul Hamid] kuruga ahari [‘Ashim Al Ahwal] kuruga ahari [Isa bin Hiththan] kuruga ahari [Omusiramu bin Sallam] kuruga ahari [Ali bin Thalq] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omwe omuriimwe ku araabe yaahinguraho omuyaga arikushaba, obwo akore okunaaba kandi amureke agarukyemu okushaba’.
Imam Abu Dawud : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ الْحَذَّاءُ عَنْ الرَّكِينِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ قَبِيصَةَ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَجَعَلْتُ أَغْتَسِلُ حَتَّى تَشَقَّقَ ظَهْرِي فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ ذُكِرَ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَفْعَلْ إِذَا رَأَيْتَ الْمَذْيَ فَاغْسِلْ ذَكَرَكَ وَتَوَضَّأْ وُضُوءَكَ لِلصَّلَاةِ فَإِذَا فَضَخْتَ الْمَاءَ فَاغْتَسِلْ
Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] atugambiire [‘Abidah bin Humaid Al Hadzdza`] kuruga ahari [Ar-Rakin bin Ar-Rabi’] kuruga ahari [Hushain bin Qabishah] kuruga ahari [Ali radliallahu ‘anhu] akagira ati; Ndi omuntu orikukira kuza aheeru madzi, mbwenu butoosha ninnaaba, mbwenu omugongo gwangye niguhurira nk'ogurikuza kusheenya. Nahabwekyo eki nkakihitsya ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ningashi nkakihitsya ahariwe. Mbwenu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Otakakora ekyo, ku orareebe madzi, reero oyoze ebicweka byawe by’ekihama, reero okore okunaaba nk’oku orikunaaba ahabw’okushaba. Ku orikusheeshasheesha, obwo oyogye!’
Imam Abu Dawud : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَرَهُ أَنْ يَسْأَلَ لَهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ إِذَا دَنَا مِنْ أَهْلِهِ فَخَرَجَ مِنْهُ الْمَذْيُ مَاذَا عَلَيْهِ فَإِنَّ عِنْدِي ابْنَتَهُ وَأَنَا أَسْتَحْيِي أَنْ أَسْأَلَهُ قَالَ الْمِقْدَادُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَنْضَحْ فَرْجَهُ وَلْيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ لِلْمِقْدَادِ وَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا قَالَ فَسَأَلَهُ الْمِقْدَادُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَغْسِلْ ذَكَرَهُ وَأُنْثَيَيْهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ وَجَمَاعَةٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَدِيثٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ قُلْتُ لِلْمِقْدَادِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ وَجَمَاعَةٌ وَالثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَرَوَاهُ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَذْكُرْ أُنْثَيَيْهِ
Kitugambirwe [Abdullah bin Maslamah] kuruga ahari [Malik] kuruga ahari [Abu An-Nadlr] kuruga ahari [Sulaiman bin Yasar] kuruga ahari [Al-Miqdad bin Al Aswad] ngu [Ali bin Abu Talib Allah amushemerererwe] rimwe akagira ngu amubuuze ahari Rasulullah a sallallahu we, madzi akarugayo. Akore ki - okunaaba nari okunaaba kwonka -? Ahabw'okugira ngu omukazi wangye ni muhara we, nkahurira nashwaara kumubuuza -butunu-. Miqdad akagira ati; Nahabwekyo nkabuuza Rasulullah aha nshonga egi. Reero sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omwe omuriimwe ku araatungye madzi aga, obwo ayogye ebicweka bye by’ekihama, kandi akore okunaaba nk’oku akora okunaaba ahabw’okushaba’. Atugambiire [Ahmad bin Yunus] atugambiire [Zuhair] kuruga [Hsyam bin ‘Urwah] kuruga [Urwah] ngu [Ali bin Abu Talib Allah amushemererwe] rimwe akagambira [Al-Miqdad], akagamba aha lafazh nk’egi, akagira ati; Nahabwekyo Miqdad akabuuza aha nshonga egi, reero Rasulullah yagira ati: ‘Reka ayoze ebicweka bye by’ekihama n’emipiira ye ebiri’. Abu Dawudi akagira ati; Kandi kikagambwa [Ats-Tsauri] na Jama’ah kuruga ahari [Hsyam] kuruga ahari [Ishe] kuruga ahari [Al-Miqdad] kuruga ahari [Ali] kuruga ahari Nabi saw. Atugambiire [Abdullah bin Maslamah Al-Qa’nabi] akagira ati; Ku yaaherize kutugambira [taata] kuruga ahari [Hsyam bin ‘Urwah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari hadiisi ei yaabaire agambireho kuruga ahari [Ali bin Abu Talib] akagira ati; Obwire bumwe nkagambira [Al-Miqdad], bwanyima yagamba amakuru ga hadiisi. Abu Dawudi akagira ati; Kandi kikagambwa [Al-Mufadldlal bin Fadlalah] na Jama’ah na [Ats-Tsauri] na [Ibn ‘Uyainah] kuruga ahari [Hisham] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Ali bin Abu Talib]. Kandi kikagambwaho [Ibn Ishaq] kuruga ahari [Hsyam bin ‘Urwah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Al-Miqdad] kuruga ahari nabi saw.
Imam Abu Dawud : 180
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَكُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْ الِاغْتِسَالِ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِيكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ بِأَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهَا مِنْ ثَوْبِكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَهُ
Atugambiire [Musaddad] atugambiire [Isma’il bin Ibrahim] atugambiire [Muhammad bin Ishaq] akangambira [Sa’id bin ‘Ubaid bin As-Sabbaq] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Sahl bin Hunaif] akagira ati; Butoosha ninshohoza madzi, niyo nshonga ahabwenki butoosha ninnaaba. Nahabwekyo nkabuuza Rasulullah aha nshonga egi. Akagarukamu ati: ‘Buzima, nikimara ngu okore okunaaba kuruga ahari ekyo’. Nkagaruka naabuuza nti; Ai Mutumwa wa Allah, mbwenu shi madzi owakwatsire aha bijwaro byangye? Akagarukamu ati: ‘Twara amaizi omu kiganja kyawe kwonka, reero ogashukye aha kicweka ky’ebijwaro byawe eki orikumanya ngu kikwatsirwe madzi’.