Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 1621

حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ أَخْبَرَنِي الشَّافِعِيُّ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا طَوَافُكِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ يَكْفِيكِ لِحَجَّتِكِ وَعُمْرَتِكِقَالَ الشَّافِعِيُّ كَانَ سُفْيَانُ رُبَّمَا قَالَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ وَرُبَّمَا قَالَ عَنْ عَطَاءٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا

Hi byerile [Ar Rabi’ bin Sulaiman Al Muadzin], u ndzi tivise [Ash Syafi’i] ku suka eka [Ibn ‘Uyainah], ku suka eka [Abu Najih] ku suka eka [’Atho`], ku suka eka [Aisha] radliallahu ‘anha leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u te eka yena: ‘Twaf ya wena eKa’bah na sa’i ya wena exikarhi ka Safa na Marwa yi ringanerile eka wena tani hi ku endla Hajj na Umrah'. Shafi'i u te; Sufyan minkarhi yin’wana u te; ku suka eka 'Atha` leswaku Muprofeta shallallahu 'alaihi wa sallam u byele Aisha radliallahu 'anha........

Hadith

Imam Abu Dawud : 1622

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ صَفْوَانَ قَالَلَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قُلْتُ لَأَلْبَسَنَّ ثِيَابِي وَكَانَتْ دَارِي عَلَى الطَّرِيقِ فَلَأَنْظُرَنَّ كَيْفَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقْتُ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَرَجَ مِنْ الْكَعْبَةِ هُوَ وَأَصْحَابُهُ وَقَدْ اسْتَلَمُوا الْبَيْتَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الْحَطِيمِ وَقَدْ وَضَعُوا خُدُودَهُمْ عَلَى الْبَيْتِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسْطَهُمْ

Swi byeriwe Hina [Uthman bin Abu Syaibah], swi byeriwe Hina [Jarir bin Abdul Hamid], ku suka eka [Yazid bin Abu Ziyad] ku suka eka [Mujahid] ku suka eka [Abdurrahman bin Shafwan], u te; loko Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam a hlula doroba ra Mecca ndzi te; Hakunene, ndzi ta ambala swiambalo swa mina -naswona yindlu ya mina yi le xitarateni-, kutani ndzi ta vona ndlela leyi Murhumiwa wa Allah shallallahu wa'alaihi wa sallam a endlaka ha yona. Kutani ndzi fambile ndzi vona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a humile eKaaba na vanghana va yena. Naswona va sula Kaaba ku suka enyangweni ku ya eAl Hathim - xiphemu lexi nga exikarhi ka nyangwa na tiphuphu -. Naswona a va veke marhama ya vona eka Kaaba loko sallallaahu ‘alaihi wasallam a ri exikarhi ka vona.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1623

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَطُفْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا جِئْنَا دُبُرَ الْكَعْبَةِ قُلْتُ أَلَا تَتَعَوَّذُ قَالَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ ثُمَّ مَضَى حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَأَقَامَ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْبَابِ فَوَضَعَ صَدْرَهُ وَوَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ وَكَفَّيْهِ هَكَذَا وَبَسَطَهُمَا بَسْطًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ

U Hi byerile [Musaddad], u Hi byerile [Isa bin Yunus], u Hi byerile [Al Mutsanna bin Ash Shabah] ku suka eka [‘Amr bin Syu’aib] ku suka eka [tata wa yena], u vurile; Ndzi endle tawaf na [Abdullah], loko ndzi fika endzhaku ka Kaaba ndzi te: xana a wu kombelanga nsirhelelo? U ri; Hi lava vutumbelo eka Allah ku suka eTiheleni. kutani a tlhandlukela ku ya sula ribye ra ntima kutani a yima exikarhi ka tiphuphu na nyangwa wa Kaaba kutani a veka xifuva, xikandza, mavoko na mavoko ya yena swi hangalakile hi ndlela yaleyo, kutani a ku; hi leyi ndlela leyi ndzi voneke Rasulullah shallla Allahu 'alaihi wa sallam a swi endla ha yona.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1624

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا السَّائِبُ بْنُ عَمْرٍو الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَقُودُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَيُقِيمُهُ عِنْدَ الشُّقَّةِ الثَّالِثَةِ مِمَّا يَلِي الرُّكْنَ الَّذِي يَلِي الْحَجَرَ مِمَّا يَلِي الْبَابَ فَيَقُولُ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ أُنْبِئْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي هَا هُنَا فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَقُومُ فَيُصَلِّي

Swi byeriwe Hina [‘Ubaidullah bin Umar bin Masarah], swi byeriwe Hina [Yahya bin Sa’id], swi byeriwe Hina [As Saib bin ‘Amr Al Makhzumi], swi byeriwe mina [Muhammad bin Abdullah bin As Saib], ku suka eka [tata wakwe] leswaku u kongomise Ibn Abbas naswona u n’wi yimise etlhelo ra vunharhu endzhaku ka tiphuphu leti kumekaka endzhaku ka ribye ra ntima, leri kumekaka endzhaku ka nyangwa. Ibn Abbas u te eka yena; Ndzi byeriwe leswaku Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam u khongerile laha. Kutani Hilaha Saib a vuleke hakona; Ina. Kutani a yima a khongela.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1625

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }فَمَا أَرَى عَلَى أَحَدٍ شَيْئًا أَنْ لَا يَطَّوَّفَ بِهِمَا قَالَتْ عَائِشَةُ كَلَّا لَوْ كَانَ كَمَا تَقُولُ كَانَتْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لَا يَطَّوَّفَ بِهِمَا إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي الْأَنْصَارِ كَانُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ وَكَانَتْ مَنَاةُ حَذْوَ قُدَيْدٍ وَكَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }

Hi byerile [Al Qa’nabi] ku suka eka [Malik] ku suka eka [Hisyam bin ‘Urwah]. Naswona swi hlamuseriwe ku suka eka ndlela yin’wana: Swi hlamuseriwile eka Hina [Ibnu As Sarh], swi hlamuseriwe eka Hina [Ibnu Wahb] ku suka eka [Malik] ku suka eka [Hisham bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena] leswi a swi vuleke; Ndzi te eka [Aisyah] nsati wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam naswona hi nkarhi wolowo a ndzi ri muntshwa ntsena; Xana u ehleketa yini hi marito ya Allah Ta'ala: 'Hakunene Shafaa na Marwa i xiphemu xa syi'ar ya Allah'. A ndzi voni xidyoho nikatsongo eka munhu loyi a nga endliki sa'i exikarhi ka lavambirhi. Aisha u te; e-e, loko hilaha u vulaka hakona kutani ndzimana yi hlayeka hi ndlela leyi: FALAA JUNAAHA 'ALAIHI ALLAA YATHAWWAFU BIHIMAA -kutani a ku na xidyoho xa leswaku a nga endli sa'i exikarhi ka vona vambirhi-. Entiyisweni, ndzimana leyi yi paluxiwile mayelana na vanhu va Ansar, enkarhini lowu hundzeke a va endlela Manah talbiyah - vito ra xifaniso -, naswona Manah a yi langutane na Qudaid - vito ra ndhawu leyi nga exikarhi ka Mecca na Medina -. Naswona a va nga swi lavi ku endla tawaf exikarhi ka Shafa na Marwah, kutani loko Islam yi fika, va vutisile Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) hi mhaka leyi. Kutani Allah Ta’ala u paluxe ndzimana leyi: ‘Hakunene Shafaa na Marwa i xiphemu xa syi’ar ya Allah’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1626

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَىأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَمَرَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَهُ مَنْ يَسْتُرُهُ مِنْ النَّاسِ فَقِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ أَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَعْبَةَ قَالَ لَاحَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى بِهَذَا الْحَدِيثِ زَادَ ثُمَّ أَتَى الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ فَسَعَى بَيْنَهُمَا سَبْعًا ثُمَّ حَلَقَ رَأْسَهُ

Swi byeriwe Hina [Musaddad], swi byeriwe Hina [Khalid bin Abdullah], swi byeriwe Hina [Isma’il bin Abu Khalid] ku suka eka [Abdullah bin Abu Aufa] leswaku Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u endle Umrah ni ku endla Tawaf eKaaba, naswona u khongerile endzhaku ka maqam ya ti- rak’ah timbirhi. Naswona a a ri ni munhu loyi a n’wi tumbetelaka vanhu. Kutani Abdullah u vutisiwile; Xana Muprofeta sallallaahu wa'alaihi wa sallam u nghene eKaaba? U te; No. U Hi byerile [Tamim bin Al Amuntashir], u Hi byerile [Ishaq bin Yusuf], u Hi byerile [Sharik], ku suka eka [Isma’il bin Abu Khalid], u te; Ndzi twe [Abdullah bin Abu Aufa] hi hadith leyi, u engetele marito; kutani a fika eka Shafa na Marwa kutani a endla sa'i exikarhi ka vona vambirhi ka nkombo, kutani a byevula misisi ya nhloko.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1627

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ جُمْهَانَأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنِّي أَرَاكَ تَمْشِي وَالنَّاسُ يَسْعَوْنَ قَالَ إِنْ أَمْشِ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي وَإِنْ أَسْعَ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْعَى وَأَنَا شَيْخٌ كَبِيرٌ

Swi hlamuseriwile eka Hina [An Nufaili], u hlamuserile eka Hina [Zuhair], u hlamuserile eka Hina [‘Atho` bin As Saib], ku suka eka [Katsir bin Jamhan] leswaku wanuna un’wana u byele [Abdullah bin Umar] exikarhi ka Safa na Marwa: O Abu Abdurrahman ndzi ku vona u famba exikarhi ka Safa na Marwa, loko vanhu va ri karhi va tsutsuma - xifanyetana? U hlamurile a ku: Loko ndzi famba hikuva ndzi vone Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam a famba, naswona loko ndzi tsutsuma hikuva na mina ndzi vone Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam a tsutsuma. Loko ndzi ri sweswi ndzi dyuharile.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1628

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس

Swi hi byeriwile hi [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], [Uthman bin Abu Syaibah], [Hisyam bin ‘Ammar] na [Sulaiman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi], naswona swi nga endleka leswaku van’wana va vona va engetele xivulwa xin’we eka leswin’wana. Va ku; u Hi byerile [Hatim bin Isma’il], u Hi byerile [Ja’far bin Muhammad] ku suka eka [tata wa yena], u vurile; Hi hlangane na [Jabir bin Abdullah], kutani loko hi fika eka yena u vutisile hi vanhu lava ku kondza a fika eka mina. Ndzi ri; Mina ndzi Muhammad bin Ali bin Husain. Kutani a fikelela voko ra yena enhlokweni ya mina a pfula button yale henhla ya hembe ya mina, ivi a pfula button yale hansi ya hembe ya mina, ivi a veka voko ra yena exikarhi ka mavele mambirhi and I was at that time a little child. Kutani a ku; mi amukeriwile eka wena makwerhu. Vutisa leswi u swi lavaka. Kutani ndzi n’wi vutisile loko a ha ri munhu la feke mahlo. Kutani nkarhi wa xikhongelo wu fikile, kutani a yima a ambale xikipa lexi a xi khome xiphemu xin’wana xa xin’wana, nkarhi wun’wana na wun’wana loko a xi veka emakatleni makumu mambirhi a ya vuya eka yena hikwalaho ka vukulu lebyintsongo bya swiambalo. Kutani a khongela na Hina loko xiambalo xa yena xi etlele etlhelo ehenhla ka ndhawu yo hayeka swiambalo. Kutani ndzi ku; Hi byele hi Hajj ya Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam! Kutani a endla xikombiso hi voko rakwe kutani a hlayela nhungu. Kutani a ku; Entiyisweni, Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u tshamile malembe ya nhungu a nga endlanga Hajj, kutani ku tivisiwile exikarhi ka vanhu hi lembe ra vutsevu leswaku Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u lava ku endla Hajj. Kutani vanhu vo tala va tile eMedina, hinkwavo va lava ku landzelela Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam va endla hilaha a endleke hakona. Kutani Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam u humile kutani Hi huma na yena ku kondza Hi fika eDzul Hulaifah, naswona Asma` bint 'Umais u velekile Muhammad bin Abu Bakr. Kutani u rhumele murhumiwa eka Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam a kombela; ndzi endla yini? Kutani a ku: ‘Tshama u hlamba u phutsela farji ya wena - swirho swa wena swa rimbewu - hi lapi, u nghena eka ihram’. Kutani Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam a khongela emosque, kutani a khandziya kamela ya Al Qashwa`, ku kondza endzhaku ka loko kamela ya yena yi ri eka Al Baida`.... -Jabir u te; Ndzi langutile ku fikela laha mahlo ya mina ya nga swi vonaka emahlweni ka mina, ku suka eka vanhu lava a va chayela no famba na ku suka eka tlhelo ra xinene ku fana na sweswo, na ku suka eka tlhelo ra ximatsi ku fana na sweswo, na ku suka endzhaku ka yena hi ndlela yaleyo. Naswona Murhumiwa wa Allah shallAllahu wa’alaihi wa sallam a a ri exikarhi ka Hina, naswona eka yena Qur’an yi rhumeriwile ehansi, naswona a a tiva takwil ya yona. Leswi a swi endleke, Hi swi endlile, kutani a hlaya vukhongeri bya Xikwembu xin'we hi xivulwa lexi nge: LABBAIKALLAHUMMA LABBAIK, LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIK INNAL HAMDA WAN NI'MATA WAL MULKA LAA SYARII KALAK. -O Allah, ndzi hetisisa xirhambo xa Wena, Ndzi hetisisa xirhambo xa Wena, Ndzi hetisisa xirhambo xa Wena. A ku na munghana wa Wena, ndzi hetisisa xirhambo xa Wena, hakunene ku dzunisa hinkwako, ku tiphina na mfumo hinkwawo i wa Wena, a ku na munghana wa Wena. Naswona vanhu a va ri talbiyah na talbiyah leyi va yi vuleke, naswona Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam a nga alanga nchumu eka leswi, naswona Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u ye emahlweni a vula talbiyah ya yena. Jabir u te; A hi kunguhate ku endla Hajj ntsena. A hi nga swi tivi leswaku Umrah yi njhani, ku kondza hi fika eKaaba na yena. U rhurhumerile tiphuphu no tsutsuma kanharhu naswona u fambe hi ntolovelo ka mune, kutani a ya eka Maqam Ibrahim kutani a hlaya ndzimana leyi nge: ‘Naswona endla xiphemu xa Maqam Ibrahim ndhawu ya xikhongelo’. Kutani u endle Maqam Ibrahim exikarhi ka yena na Kaaba. Perowi u te; [tatana] u te; [Ibn Nufail] na [Uthman] va te; .... -naswona a ndzi swi tivi handle ka loko swi huma eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam- [Sulaiman] u te; naswona a ndzi swi tivi handle ko vula leswaku; Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam eka ti rak’ah timbirhi ku hlaya Surah Al Ikhlas na Surah Al Kaafiruun. Kutani a tlhelela eKaaba a rhundza rukun ivi a huma hi nyangwa a ya eka Shafa. Kutani loko a tshinelela Shafa u hlayile: 'INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA'AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI'. -Hakunene Shafaa na Marwa i xiphemu xa syi'ar ya Allah. Hi sungula tani hi leswi Xikwembu xi sunguleke-. Kutani a sungula eka Safa, a khandziya yona ku kondza a vona Kaaba, kutani a vula takbir na vukhongeri bya Xikwembu xin’we bya Allah. U te: 'LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI EKA QADIIR.' LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA'DAH WA NASHARA 'ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH'. -A ku na xikwembu lexi nga na mfanelo yo gandzeriwa handle ka Allah ntsena, a xi na vanghana, eka xona mfumo hinkwawo naswona eka xona i ku dzunisiwa hinkwako, hi xona lexi nyikaka vutomi na lexi vangaka rifu naswona xi Kota ku endla swilo hinkwaswo. A ku na xikwembu lexi faneleke ku gandzeriwa handle ka Allah ntsena, hi xona ntsena xi ponisaka, naswona xi pfunaka malandza ya xona ni ku hlula mintlawa ya valala ntsena. Kutani a khongela exikarhi ka swilo leswi a vula swin'wana swo fana na sweswo kanharhu, ivi a rhelela a ya eMarwa ku kondza endzhaku ka loko swirhendze swa milenge ya yena swi ri kandziye, a tsutsuma exikarhi ka nkova, ku kondza endzhaku ko tlhandlukela a famba a kondza a fika eMarwa, ivi ehenhla ka Marwa a endla leswi a swi endleke eka Shafa. Kufikela endzhaku ka ku hela ka tawaf eka Marwa u te: "Loko enkarhini lowu hundzeke swilo swi humelele eka mina leswi vonakaka sweswi kutani a ndzi nga ta tisa xiharhi xa magandzelo ndzi xi endla Umrah, kutani mani na mani exikarhi ka n'wina a nga tisi xiharhi xa magandzelo u fanele ku endla Tahallul a xi endla Umrah." Kutani vanhu hinkwavo va nkhinsamile va tsema misisi ya vona, handle ka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na vanhu lava tiseke swifuwo swa magandzelo. Kutani Suraqah bin Ju'syam u te; We Murhumiwa wa Allah, xana i ya lembe ra hina ntsena kumbe hi laha ku nga heriki? Kutani Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u hlanganisile tintiho ta yena ivi a ku: ‘U nghene eUmrah eHajj hi ndlela leyi’. U swi vule kambirhi 'E-e, kambe hilaha ku nga heriki'. Ali radliallahu 'anhu u tile a huma eYemen a rhwale kamela ya Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam naswona u kume Fatima radliallahu 'anha exikarhi ka vanhu lava fikeleleke tahallul naswona a va ambale swiambalo leswi ntshunxekeke ni leswi nga riki na xivati. Kutani Ali a swi kaneta kutani a ku; I mani loyi a ku leriseke leswaku u endla leswi? Fatima u te; tatana wa mina. Ali eIraq u tshame a vula leswaku; Ndzi tile eka Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam ku hlundzukisa Fatima mayelana na leswi a swi endleke kutani ndzi kombela Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam ku nyika fatwa mayelana na leswi a swi vuleke. Kutani ndzi n’wi byele leswaku ndzi landzule leswi a swi endleke. Kutani Fatima a ku; Entiyisweni tatana u ndzi lerisile leswi. Kutani Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u te: ‘U lulamile, u lulamile. Xana u vula yini loko u lava ku endla Hajj?' Ali u te; Ndzi ri: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -O Allah, ndzi talbiyah na talbiyah ya Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam-. U te: ‘Hakunene ndzi tisile xiharhi xa magandzelo, kutani u nga vi tahallul’. Naswona ntlawa wa swiharhi swa magandzelo leswi Ali a swi tiseke ku suka eYemen ni leswi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a swi tiseke ku suka eMedina a wu ri dzana. Kutani un’wana na un’wana u hundzukile a tsema misisi ya yena handle ka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na vanhu lava tiseke swifuwo swa magandzelo. Kutani loko ku ri Siku ra Tarwiyah naswona va kongoma eMina, va endle talbiyah leswaku va endla Hajj. Kutani Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u khandziye movha kutani a endla swikhongelo eDhuhr, Asr, Maghrib na Isha’as xikan’we na Fajr eMina, kutani a tshama nkarhinyana ku kondza dyambu ri huma, kutani a lerisa leswaku ku yimeriwa Qubbah eka yena leyi endliweke hi misisi. Kutani Qubbah yi simekiwile endhawini ya Namirah, kutani Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u fambe naswona vanhu va Quraish a va nga kanakani leswaku Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam u teke ablution eMash’ar Haram eMuzdalifah tanihi leswi vanhu va Quraish a va swi endla hi nkarhi wa Jahiliyah. Kutani Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam u hundze hi kona ku kondza a fika eArafah kutani a kuma leswaku Qubbah yi yimeriwe yena eNamirah. Kutani a yima kwalahaya ku kondza endzhaku ka ku pela ka dyambu a lerisa leswaku kamela ya yena leyi vuriwaka Qashwa` yi lunghiseleriwa, ivi yi saddled, kutani a ya exikarhi ka xitsunga a nyikela dyondzo kutani a ku: ‘Hakunene, ngati ya wena ni nhundzu ya wena i haram tani hi leswi yi nga haram hi siku ra wena, en’hwetini ya wena na le tikweni ra wena. Tiva leswaku timhaka hinkwato hi nkarhi wa ku pfumala vutivi ti sale ehansi ka milenge ya mina, ngati hi nkarhi wa ku pfumala vutivi yi halatiwile naswona ngati yo sungula leyi halatiweke a ku ri ngati ya Hina - Uthman u vurile; ku nga ngati ya Ibn Rabi’ah. Hi nkarhi wolowo Sulaiman u te; ngati ya Rabi’ah bin Al Harith bin Abdul Muththalib. Van’wana va vona va te; Khale a mamisiwa exikarhi ka vanhu va Bani Sa'd, kutani a dlayiwa hi vanhu va Hudzail - naswona ntswalo wa jahiliyah wu herisiwile, ntswalo wo sungula lowu ndzi wu khansele a ku ri Ntswalo wa Hina, ku nga ntswalo wa Abbas bin Abdul Muththalib, entiyisweni ntswalo lowu hinkwawo wu khanseliwile. Chava Allah eku tirhisaneni na vavasati, hakunene u va teka hi ku tshemba ka Allah, naswona u lulamisa farjj ya wena hi marito ya Allah, hakunene mfanelo ya wena eka vona hi leswaku a va pfumeleli vanhu lava u nga va tsakeriki ku nghena endlwini ya wena, loko va endla leswi kutani va va ba hi swibakele leswi nga vavisiki. Va na mfanelo ya leswaku u va phamela no va ambexa hi ndlela ya kahle. Naswona ndzi siye na wena nchumu lowu u nga ta ka u nga hambuki endzhaku loko u namarhela eka wona, ku nga Buku ya Allah - Qur’an -. U kuma swivutiso hi mina, xana u ehleketa yini?' Va hlamula va ku; Hi nyikela vumbhoni bya leswaku u nyikerile no hetisisa tsalwa leri naswona u nyikile switsundzuxo. Kutani a ku, a tlakusa rintiho ra yena ra xinene exibakabakeni a kombetela eka vanhu a ku: ‘O Allah, mbhoni, O Allah, mbhoni’. Kutani Bilal a vula xirhambo xa xikhongelo ni iqamah kan’we. Kutani u endle xikhongelo xa Zuhr kutani a yima a endla xikhongelo xa Asr naswona a nga endlanga xikhongelo xihi na xihi exikarhi. Kutani a khandziya Al Qaswa` ku kondza a fika endhawini ya wuquf kutani a veka khwiri ra kamela ya yena, ku nga Al Qashwa`, ri langute emaribyeni, kutani a veka Hablul Musyah - ku nga ndhawu leyi va hlengeletaneke eka yona - emahlweni ka yena, kutani a langutana na Qibla, kutani a tshama a yimile ku kondza dyambu ri pela naswona muvala wo tshwuka wu nyamalala nyana ku kondza xirhendzevutana xi va dyambu. Kutani a rhwala Usamah endzhaku ka yena kutani a famba a koka tintambhu ta kamela ya yena leyi vuriwaka Qashwa` ku kondza nhloko ya yona yi khumba xisekelo xa xitulu xa yona, kutani a ku hi voko ra yena ra xinene: ‘Rhula, Wena munhu wa nyama, rhula Wena munhu’. Nkarhi wun’wana na wun’wana loko nhloko ya yena yi tshinelela ntambhu, a yi ntshunxa nyana, ku kondza yi tlakuka kutani a fika eMuzdalifah, kutani a joyina swikhongelo swa Maghrib na Isha hi xirhambo xin’we xo khongela na iqamah timbirhi, [Uthman] u vurile; naswona a nga endlanga swikhongelo swa sunnah exikarhi ka lavambirhi. Kutani mavitanelo ya tona ya fana, ku nga; Kutani a etlela ku kondza endzhaku ka dyambu a endla xikhongelo xa nimixo loko swi ri erivaleni leswaku ri xa. [Solomoni] u te; hi xirhambo xin’we xa xikhongelo na iqamah. Kutani mavitanelo ya tona ya fana, ku nga; Kutani a khandziya Qashwa` ku kondza a yima ehenhla ka Mash'ar Al Haram, a yi khandziya. [Uthman] na [Sulaiman] va te; naswona a langutane na Qibla. Kutani u dzunise Allah ni ku n’wi dzunisa. [Uthman] u engeterile; naswona u N’wi xixima. U ye emahlweni a yima ku kondza ku vonakala ka nimixo ku vangama swinene, kutani a famba dyambu ri nga si huma, kutani a teka Al Fadhl bin Al Abbas tani hi nguluve, a ri wanuna wa misisi yo saseka, yo basa no vangama kahle. Kutani endzhaku ka loko Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a fambile u hundze vavasati vo hlayanyana lava a va tsutsuma, kutani Al Fadhl a sungula ku va languta ivi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a veka voko rakwe emahlweni ka Al Fadhl kutani Al Fadhl a hundzuluxela xikandza xakwe etlhelo lerin’wana. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u rhurhisile voko ra yena eka tlhelo lerin’wana naswona Al Fadhl a hundzuluxela xikandza xa yena eka tlhelo lerin’wana a ha languta, ku kondza endzhaku ko fika eMuhassir a famba nyana kutani a landzelela ndlela ya le xikarhi leyi yaka ehandle eka Jamrah Kubra ku kondza a fika eka Jamrah leyi ku nga na murhi eka yona, kutani a hoxa hi swiribyana swa nkombo kutani a ku takbir hi xiribyana xin’wana na xin’wana lexi hoxiweke ku fana na xiribyana xa xiribyana xa xibalesa xa xirhendzevutani. U hoxe kusuka exikarhi ka xitsunga kutani a ya laha ku dlayiwaka kona a dlaya tikamela ta makume-nhungu-nharhu hi mavoko ya yena, kutani a lerisa Ali kutani a dlaya leti saleke kutani a joyina ku dlaya tikamela ta yena, kutani a lerisa vanhu vo tlula vambirhi eka kamela yin’wana na yin’wana kutani a ti veka embiteni yo sweka kutani a ti sweka. Havumbirhi bya vona va dye nyama yin’wana va tlhela va nwa broth yin’wana. [Sulaiman] u te; kutani a khandziya movha kutani a tlhelela eKaaba kutani a endla xikhongelo xa Zuhur eMecca kutani a ya eBani Abdul Muththalib loko va ri karhi va nwa mati ya Zamzam, kutani a ku: ‘Nwa, Wena Bani Abdul Muththalib, loko vanhu va nga ku be hi ku nyika swakunwa, hakunene ndzi ta nwa na wena’. Kutani va n’wi nyika bakiti kutani a nwa yin’wana ya rona.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1629

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ بِعَرَفَةَ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا وَإِقَامَتَيْنِ وَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِجَمْعٍ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَاقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا الْحَدِيثُ أَسْنَدَهُ حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فِي الْحَدِيثِ الطَّوِيلِ وَوَافَقَ حَاتِمَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَلَى إِسْنَادِهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعَتَمَةَ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ

hi byerile [Abdullah bin Maslamah], u hi byerile [Sulaiman, ku nga Ibn Bilal]. Swi hlamuseriwile hi ndlela yin’wana: Swi byeriwe Hina [Ahmad bin Hanbal], swi byeriwe Hina [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] naswona nhlamuselo i yin’we, ku suka eka [Ja’far bin Muhammad], ku suka eka [tata wa yena], leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u endle Xikhongelo xa Madyambu, na ‘Asr hi xirhambo xin’we xo khongela eka ‘Arafah. Naswona ku nga endli swikhongelo swa sunnah na iqamah timbirhi. U endle xikhongelo xa Maghrib, xikan’we na Isha` dijama’, hi adhan yin’we na iqamah timbirhi, naswona a nga endlanga xikhongelo xa sunnah exikarhi ka lavambirhi. Abu Daud u te; Hadith leyi yi hlamuseriwe hi [Hatim bin Isma’il] eka hadith yo leha naswona sanad ya Hatim bin Isma’il yi pfumelelaniwile hi [Muhammad bin Ali Al Ju’fi], ku suka eka [Ja’far], ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Jabir] ntsena u te; kutani u endla swikhongelo swa Maghrib na Isha hi xirhambo xin’we xa xikhongelo na iqamah yin’we.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1630

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ جَابِرٍ قَالَثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَحَرْتُ هَا هُنَا وَمِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ وَوَقَفَ بِعَرَفَةَ فَقَالَ قَدْ وَقَفْتُ هَا هُنَا وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ وَوَقَفَ بِالْمُزْدَلِفَةِ فَقَالَ قَدْ وَقَفْتُ هَا هُنَا وَمُزْدَلِفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ جَعْفَرٍ بِإِسْنَادِهِ زَادَ فَانْحَرُوا فِي رِحَالِكُمْ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَابِرٍ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ وَأَدْرَجَ فِي الْحَدِيثِ عِنْدَ قَوْلِهِ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }قَالَ فَقَرَأَ فِيهِمَا بِالتَّوْحِيدِ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقَالَ فِيهِ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِالْكُوفَةِ قَالَ أَبِي هَذَا الْحَرْفُ لَمْ يَذْكُرْهُ جَابِرٌ فَذَهَبْتُ مُحَرِّشًا وَذَكَرَ قِصَّةَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا

Hi byerile [Ahmad bin Hanbal], u Hi byerile [Yahya bin Sa’id], u Hi byerile [ja’far], u Hi byerile [tata wa mina], ku suka eka [Jabir], u te; kutani Muprofeta a ku: ‘Ndzi dlaye laha, naswona Mina i ndhawu yo dlaya hi ku helela’. Kutani u endle wukuf eArafat kutani a ku: ‘Ndzi endlile wukuf laha, naswona Arafah hi ku helela i ndhawu ya wukuf’. Nakona a teka wukuf eMuzdalifah kutani a ku: ‘Ndzi endlile wukuf laha, naswona Muzdalifah hinkwayo i wukuf ya mune’. U Hi byerile [Musaddad], u Hi byerile [Hafsh bin Ghiyats] ku suka [Ja’far] hi sanad ya yena naswona u engeterile marito lama nge: ‘Dlayani eka vutshamo bya n’wina!’. Yi hi byerile [Ya'qub bin Ibrahim], yi hi byerile [Yahya bin Sa'id Al Qaththan], ku suka eka [Ja'far], yi ndzi byerile [tata wa mina], ku suka eka [Jabir].... kutani a vulavula hi hadith leyi. Naswona u boxe eka hadith hakatsongo-tsongo marito ya yena: ‘Naswona endla xiphemu xa maqam ya Ibrahim ndhawu ya xikhongelo’. Kutani u hlaye ti- rak’ah timbirhi ta Surah Al Ikhlash na Al Kaafiruun. Eka hadith leyi Ja'far u te; Ali radiallahu 'anhu eKufa u te; ........tatana u te; Jabir a nga vulanga rito leri, ivi ndzi ya n'wi hlundzukisa..... Naswona u boxe xitori xa Fatima radiallahu 'anha.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1631

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ قُرَيْشٌ وَمَنْ دَانَ دِينَهَا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَكَانُوا يُسَمَّوْنَ الْحُمُسَ وَكَانَ سَائِرُ الْعَرَبِ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ قَالَتْ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ أَمَرَ اللَّهُ تَعَالَى نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْتِيَ عَرَفَاتٍ فَيَقِفَ بِهَا ثُمَّ يُفِيضُ مِنْهَا فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى{ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }

Loko a Hi byerile [Hannad] ku suka eka [Abu Mu’awiyah] ku suka eka [Hisyam bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Aisyah], u te; Khale, ma-Quraysh na vanhu lava a va pfumela eka vukhongeri bya vona a va ri na wukuf ya vona eMuzdalifah, a va vitaniwa Al Humusa, kasi Maarabu man’wana a va ri na wukuf ya vona eArafah. Loko Islam yi fika, Allah u lerisile Muprofeta wa Yena salla Allahu 'alaihi wa sallam ku ta eArafah a endla wukuf kwalaho ivi a suka eka yona, naswona hi swona leswi vuriwaka hi Rito ra Allah: 'Kutani suka endhawini leyi ntshungu wu sukeke eka yona -'Arafah-'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1632

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْأَحْوَصُ بْنُ جَوَّابٍ الضَّبِّىُّ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ وَالْفَجْرَ يَوْمَ عَرَفَةَ بِمِنًى

Hi byerile [Zuhair bin Harb], u Hi byerile [Al Ahwash bin Jawwab Adh Dhabbi], u Hi byerile ['Ammar bin Ruzaiq] ku suka eka [Sulaiman Al A'mash] ku suka eka [Al Hakam] ku suka eka [Miqsam] ku suka eka [Ibn Abbas], u te: Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u endle Xikhongelo xa Dhuhr hi siku ra Tarwiyah na Xikhongelo xa Subuh hi siku ra Arafah eMina.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1633

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رَفِيعٍ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قُلْتُأَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ عَقَلْتَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ فَقَالَ بِمِنًى قُلْتُ فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالْأَبْطَحِ ثُمَّ قَالَ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَ

U Hi byerile [Ahmad bin Ibrahim], u Hi byerile [Ishaq Al Azraq] ku suka eka [Sufyan] ku suka eka [Abdul Aziz bin Rafi’], u vurile; Ndzi vutisile [Anas bin Malik], ndzi te; Ndzi byele swin'wana leswi u swi tivaka eka Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam, xana u endle kwihi Xikhongelo xa Nimadyambu hi Siku ra Tarwiyah?! U te; eMina. Ndzi ri; Xana u endle kwihi xikhongelo xa ‘Asr hi Siku ra Nafar? U te; Eka Abta. Kutani a ku; Endla hilaha varhangeri va wena va endlaka hakona.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1634

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَغَدَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مِنًى حِينَ صَلَّى الصُّبْحَ صَبِيحَةَ يَوْمِ عَرَفَةَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَنَزَلَ بِنَمِرَةَ وَهِيَ مَنْزِلُ الْإِمَامِ الَّذِي يَنْزِلُ بِهِ بِعَرَفَةَ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ صَلَاةِ الظُّهْرِ رَاحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُهَجِّرًا فَجَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ ثُمَّ رَاحَ فَوَقَفَ عَلَى الْمَوْقِفِ مِنْ عَرَفَةَ

Yi hi byerile [Ahmad bin Hanbal], yi hi byerile [Ya’qub], yi hi byerile [tatana], ku suka eka [Ibn Ishaq], yi ndzi byerile [Nafi’] ku suka eka [Ibn Umar], u te; Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam u sukile eMina loko a endlile Xikhongelo xa Fajr, mixo wa Arafah ku kondza a fika eArafah a yima eNamirah. Naswona yoleyo a ku ri ndhawu yo tshama ya murhangeri loyi a yimeke eka yena eArafah ku fikela hi nkarhi wa Swikhongelo swa Nimadyambu, Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam a suka exikarhi ka madyambu, kutani a endla Swikhongelo swa Madyambu na Asr, ivi a nyika dyondzo eka vanhu, ivi a suka a endla wukuf endhawini ya wukuf e’Arafah.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1635

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَمَّا أَنْ قَتَلَ الْحَجَّاجُ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ أَيَّةُ سَاعَةٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُوحُ فِي هَذَا الْيَوْمِ قَالَ إِذَا كَانَ ذَلِكَ رُحْنَافَلَمَّا أَرَادَ ابْنُ عُمَرَ أَنْ يَرُوحَ قَالُوا لَمْ تَزِغْ الشَّمْسُ قَالَ أَزَاغَتْ قَالُوا لَمْ تَزِغْ أَوْ زَاغَتْ قَالَ فَلَمَّا قَالُوا قَدْ زَاغَتْ ارْتَحَلَ

[Ahmad bin Hanbal] u hi byerile, [Waki’] u hi byerile, [Nafi’ bin Umar] u hi byerile, ku suka eka [Sa’id bin Hassan] ku suka eka [Ibn Umar], u te; loko Al Hajjaj a dlaya Ibn Az Zubair, u rhumele munhu eka Ibn Umar ku ya vutisa hi loko Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam a huma hi siku ro fana na leri? A ku: loko nkarhi wu fikile Hi ta huma. Loko Ibn Umar a lava ku famba, va te; dyambu a ri si pela! Ibn Umar u te; xana yi vekiwile? Va ku: a swi si fika! Loko va vula leswaku dyambu ri pela, u sukile.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1636

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ عَنْ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي ضَمْرَةَ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَمِّهِ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ بِعَرَفَةَ

Swi byeriwe Hina [Hannad], ku suka eka [Ibn Abu Zaidah], swi byeriwe Hina [Sufyan bin 'Uyainah], ku suka eka [Zaid bin Aslam], ku suka eka [munhu wo huma eBani Dhamrah] ku suka eka [tata wa yena] kumbe buti wa yena, u vurile; Ndzi vone Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam epulpiti e'Arafah.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1637

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ نُبَيْطٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْحَيِّ عَنْ أَبِيهِ نُبَيْطٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفًا بِعَرَفَةَ عَلَى بَعِيرٍ أَحْمَرَ يَخْطُبُ

Hi byerile [Musaddad], u Hi byerile [Abdullah bin Daud] ku suka eka [Salamah bin Nubaith] ku suka eka [wanuna] ku suka eAl Hayy, ku suka eka [tata wa yena, ku nga Nubaith], leswaku u vone Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a yime e’Arafat ehenhla ka kamela yo tshwuka naswona a a ri karhi a nyikela dyondzo.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1638

حَدَّثَنَا هنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي الْعَدَّاءُ بْنُ خَالِدِ بْنِ هَوْذَةَ قَالَ هَنَّادٌ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ أَبِي عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ الْعَدَّاءِ بْنِ هَوْذَةَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ النَّاسَ يَوْمَ عَرَفَةَ عَلَى بَعِيرٍ قَائِمٌ فِي الرِّكَابَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ الْعَلَاءِ عَنْ وَكِيعٍ كَمَا قَالَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَجِيدِ أَبُو عَمْرٍو عَنْ الْعَدَّاءِ بْنِ خَالِدٍ بِمَعْنَاهُ

Swi hi byeriwile hi [Hannad bin As Sari], kun’we na [Uthman bin Abu Syaibah], va te; u Hi byerile [Waki’] ku suka eka [Abdul Majid], u vurile; u ndzi byerile [Al ‘Adda` bin Khalid bin Haudzah], [Hannad] u vurile; ku suka eka [Abdul Majid Abu 'Amr], u te; u ndzi byerile [Khalid bin Al ‘Adda` bin Khalid bin Haudzah], u vurile; Ndzi vone Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam a ri karhi a chumayela vanhu hi Siku ra 'Arafah hi kamela, milenge ya yena yi ri eka swirhendzevutana swimbirhi. Abu Daud u te; Hadith leyi yi hlamuseriwe hi [Ibn Al ‘Ala`] ku suka eka [Waki’], hilaha swi vuriweke hakona hi [Hannad]; u Hi byerile [Abbas bin Abdul ‘Azhim], u Hi byerile [‘Uthman bin Umar], u Hi byerile [Abdul Majid Abu ‘Amr] ku suka eka [Al ‘Ala` bin Khalid] hi nhlamuselo ya yona.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1639

حَدَّثَنَا ابْنُ نُفَيْلٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شَيْبَانَ قَالَأَتَانَا ابْنُ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيُّ وَنَحْنُ بِعَرَفَةَ فِي مَكَانٍ يُبَاعِدُهُ عَمْرُو عَنْ الْإِمَامِ فَقَالَ أَمَا إِنِّي رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْكُمْ يَقُولُ لَكُمْ قِفُوا عَلَى مَشَاعِرِكُمْ فَإِنَّكُمْ عَلَى إِرْثٍ مِنْ إِرْثِ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ

Hi byerile [Ibnu Nufail], u Hi byerile [Sufyan] ku suka eka ['Amr i.e. Ibn Dinar] ku suka eka ['Amr bin Abdullah bin Shafwan] ku suka eka [Yazid bin Syaiban], u vurile; [Ibnu Mirba’ Al Ansari] u tile eka hina loko hi ri eArafat endhawini leyi ‘Amr a a yi teka yi ri ekule ni imam. U te: tiva leswaku ndzi murhumiwa wa Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam eka wena, u te eka wena: ‘Wukuflah wena eka rixaka ra wena hikuva u le ndzhaka ya tata wa wena, ku nga Ibrahim’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 1640

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ الْمَعْنَى عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَةَ وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَرَدِيفُهُ أُسَامَةُ وَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ قَالَ فَمَا رَأَيْتُهَا رَافِعَةً يَدَيْهَا عَادِيَةً حَتَّى أَتَى جَمْعًا زَادَ وَهْبٌ ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ الْعَبَّاسِ وَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ فَعَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ قَالَ فَمَا رَأَيْتُهَا رَافِعَةً يَدَيْهَا حَتَّى أَتَى مِنًى

Hi byerile [Muhammad bin Kathir], u Hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Al A'masy]. Naswona yi hlamuseriwa ku suka eka ndlela yin’wana: U Hi byerile [Wahb bin Bayan], u Hi byerile [’Ubaidah], u Hi byerile [Sulaiman Al A’masy] hi nhlamuselo, ku suka eka [Al Hakam] ku suka eka [Miqsam] ku suka eka [Ibn Abbas], u te; Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam u sukile e'Arafah hi xiyimo xo rhula, kutani a rhwala Usamah hi nhloko. U te: ‘N’wina vanhu, mi fanele ku rhula, hakunene vunene a byi vumbiwi hi ku hatlisa tihanci na tikamela’. Ibn Abbas u te; A ndzi vonanga kamela yi tlakusa mavoko ya yona tanihi ntolovelo ku kondza yi fika eMuzdalifah. [Wahb] u engeterile; kutani a nyika Al Fadhl bin Al Abbas ku khandziya hi nguluve, kutani a ku: ‘Oho vanhu, hakunene vunene a byi le ku hatlisiseni ka tihanci na tikamela, mi fanele ku rhula’. U te; A ndzi vonanga kamela yi tlakusa mavoko ku kondza yi fika eMina.