Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 1621
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ أَخْبَرَنِي الشَّافِعِيُّ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا طَوَافُكِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ يَكْفِيكِ لِحَجَّتِكِ وَعُمْرَتِكِقَالَ الشَّافِعِيُّ كَانَ سُفْيَانُ رُبَّمَا قَالَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ وَرُبَّمَا قَالَ عَنْ عَطَاءٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا
A fɔra an ye [Ar Rabi’ bin Sulaiman Al Muadzin], a fɔra ne ye [Ash Shafi’i] fɛ ka bɔ [Ibnu Uyainah] fɛ, ka bɔ [Abu Najih] fɛ ka bɔ [‘Atho’] fɛ, ka bɔ [Aisyah] radliallahu ‘anha fɛ ko Ala ka ciden ko: sa'i min be Shafa ni Marwa cɛ, o be bɔ i ye i n'a fɔ hiji ni Umra'. Siyafi ko; Sufyan b’a fɔ tuma dɔw la ko; ka bɔ 'Atha` la, kira min y'a fɔ Aisyah radliallahu 'anha ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1622
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ صَفْوَانَ قَالَلَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قُلْتُ لَأَلْبَسَنَّ ثِيَابِي وَكَانَتْ دَارِي عَلَى الطَّرِيقِ فَلَأَنْظُرَنَّ كَيْفَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقْتُ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَرَجَ مِنْ الْكَعْبَةِ هُوَ وَأَصْحَابُهُ وَقَدْ اسْتَلَمُوا الْبَيْتَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الْحَطِيمِ وَقَدْ وَضَعُوا خُدُودَهُمْ عَلَى الْبَيْتِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسْطَهُمْ
A fɔra an ye [Usman bin Abu Syaiba] ye, a fɔra an ye [Jarir bin Abdul Hamid] ye, ka bɔ [Yazid bin Abu Ziyad] fɛ ka bɔ [Mujahid] fɛ ka bɔ [Abdurrahman bin Shafwan] fɛ, a ko; tuma min na Rasulullah ye Mɛki dugu minɛ, ne ko; Tiɲɛ na, n’ bena n’ ka fani don -ani n’ ka bon be sira kan-, o kɔ, n’ bena n’ ka ciden shallallahu wa’alaihi wa sallam filɛ cogo min na. O kɔ, n tagara n ye, n ye kira sallallaahu ‘alayihi wasallam ye bɔ Kaaba kɔnɔ n’a tɔɲɔgɔnw ye. Ani u ye Kaaba jɔɔsi ka bɔ da la ka taga Al Hathim - da ni boonw cɛ yɔrɔ -. U tun y’u dakunw bila Kaaba kan k’a sɔrɔ sallahu tun b’u cɛma.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1623
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَطُفْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا جِئْنَا دُبُرَ الْكَعْبَةِ قُلْتُ أَلَا تَتَعَوَّذُ قَالَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ ثُمَّ مَضَى حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَأَقَامَ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْبَابِ فَوَضَعَ صَدْرَهُ وَوَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ وَكَفَّيْهِ هَكَذَا وَبَسَطَهُمَا بَسْطًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ
A y’a fɔ an ye [Musaddad], a y’a fɔ an ye [Isa bin Yunus], a y’a fɔ an ye [Al Mutsanna bin Ash Shabah] ka bɔ [Amr bin Syu’aib] ka bɔ [a facɛ] la, a ko; N ye tawaf kɛ ni [Abdullah] ye, n sera Kaaba kɔfɛ tuma min na n ko: i ma latanga ɲini wa? A ko; An be dogoyɔrɔ ɲini Ala fɛ ka bɔ jahanama na. o kɔfɛ a yɛlɛla ka kabakuru finman jɔɔsi ka lɔ boonw ni kababa daa cɛ o kɔfɛ a y’a disi, a ɲɛda, a bolow n’a bolokunnadenw jɛnsɛn ten, o kɔfɛ a ko; nin cogo la, ne ye Rasulullah ye Ala ka a kɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1624
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا السَّائِبُ بْنُ عَمْرٍو الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَقُودُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَيُقِيمُهُ عِنْدَ الشُّقَّةِ الثَّالِثَةِ مِمَّا يَلِي الرُّكْنَ الَّذِي يَلِي الْحَجَرَ مِمَّا يَلِي الْبَابَ فَيَقُولُ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ أُنْبِئْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي هَا هُنَا فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَقُومُ فَيُصَلِّي
A fɔra an ye [Ubaidullah bin Umar bin Maisarah], a fɔra an ye [Yahya bin Sa’id], a fɔra an ye [I n’a fɔ Saib bin ‘Amr Al Makhzumi], a fɔra ne ye [Muhamadu bin Abdullah bin As Saib y’a ɲɛminɛ], ko ka bɔ [Abdullah bin As Saib kan], ko ka bɔ [Abdullah bin As Saib] kan. fan sabanan, sinsinnanw kɔ, minw bɛ kabakuru fiman kɔ, min bɛ da kɔ. Ibn Abbas y’a fɔ a ye ko; N’ y’a fɔ n’ ye ko Rasulullah be delili kɛ yan. O kɔ, As Saib ko; Ɔnhɔn. O kɔ, a wurira ka Ala daari.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1625
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }فَمَا أَرَى عَلَى أَحَدٍ شَيْئًا أَنْ لَا يَطَّوَّفَ بِهِمَا قَالَتْ عَائِشَةُ كَلَّا لَوْ كَانَ كَمَا تَقُولُ كَانَتْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لَا يَطَّوَّفَ بِهِمَا إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي الْأَنْصَارِ كَانُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ وَكَانَتْ مَنَاةُ حَذْوَ قُدَيْدٍ وَكَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }
A y’a fɔ an ye [Al Qanabi] ka bɔ [Malik] ka bɔ [Hisyam bin Urwah] la. A fɔra ka bɔ sira wɛrɛ la: A fɔra an [Ibnu As Sarh] ye, a fɔra an [Ibnu Wahb] fɛ ka bɔ [Malik] fɛ ka bɔ [Hisham bin 'Urwah] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ ko a ko; N y’a fɔ [Aisyah] ye ko kira muso ani o wagati la n tun ye kanbele dɔrɔn ye; E ka miiriya ye mun ye Ala Ta’ala ka kuma nin na: ‘Tiɲɛ na, Shafaa ni Marwa ye Ala ka syi’ar dɔ ye’. Ne tɛ jurumun foyi ye mɔgɔ si ma sa’i kɛ o fila cɛ. Ayisa ko; ayi, ni i n’a fɔ i b’a fɔ cogo min na o tuma na, vɛrise nin be fɔ ko: FALAA JUNAAHA ‘ALAIHI ALLAA YATHTHAWWAFU BIHIMAA -o tuma na, jurumu si t’a la n’a ma sa’i kɛ u fila cɛ-. Tiɲɛ na, nin ayata nin jigira ka ɲɛsin Ansar mɔgɔw ma, fɔlɔ la u tun be talbiya kɛ Manah ye - boli tɔgɔ -, ani Manah tun be Qudaid ɲɛfɛ - yɔrɔ tɔgɔ min be Mɛki ni Madina cɛ -. U tun be sigasiga ka tawaf kɛ Shafa ni Marwah cɛ, o kɔ, silamɛya nana tuma min na, u ye Ala ka ciden ɲininga o koo la. O kɔ, Ala Ta’ala ye ayata nin jigi ko: ‘Tiɲɛ na, Shafaa ni Marwa ye Ala ka syi’ar dɔ ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1626
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَىأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَمَرَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَهُ مَنْ يَسْتُرُهُ مِنْ النَّاسِ فَقِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ أَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَعْبَةَ قَالَ لَاحَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى بِهَذَا الْحَدِيثِ زَادَ ثُمَّ أَتَى الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ فَسَعَى بَيْنَهُمَا سَبْعًا ثُمَّ حَلَقَ رَأْسَهُ
A fɔra an ye [Musaddad], a fɔra an [Khalid bin Abdullah] ye, a fɔra an [Isma’il bin Abu Khalid] ye ka bɔ [Abdullah bin Abu Aufa] fɛ ko Rasulullah bena Umrah kɛ ani ka Mayebawaf fila kɛ. rakaatiw. A tun be ni mɔgɔ dɔ ye min tun b’a dogora mɔgɔw la. O kɔ, u ye Abdullah ɲininga; Yala Nabi donna Kaaba kɔnɔ wa? A ko; Ayi, a y’a fɔ an ye [Tamim bin Al Amuntashir], a y’a fɔ an ye [Ishaq bin Yusuf], a y’a fɔ an ye [Sharik], ka bɔ [Isimayili bin Abu Khalid] fɛ, a ko; N ye [Abdullah bin Abu Aufa] mɛn ni nin hadisi ye, a ye kuma nunu fara a kan; o kɔ, a nana Shafa ni Marwa fɛ ka sa’i kɛ u fila cɛ siɲɛ wolonfila, o kɔ, a y’a kuun kunsigi tigɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1627
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ جُمْهَانَأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنِّي أَرَاكَ تَمْشِي وَالنَّاسُ يَسْعَوْنَ قَالَ إِنْ أَمْشِ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي وَإِنْ أَسْعَ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْعَى وَأَنَا شَيْخٌ كَبِيرٌ
Yala a y’a fɔ an ye [Nufaili dɔ], a y’a fɔ an ye [Zuhair], a y’a fɔ an ye [‘Atho` bin As Saib], ka bɔ [Katsir bin Jamhan] fɛ ko mɔgɔ dɔ y’a fɔ [Abdullah bin Umar] ye Shafa ni Marwa cɛ ko: E Abu Abdurrahman ne y’i ye i be tagamana Shafa ni Marwa cɛ, k’a sɔrɔ mɔgɔw tun be tagamana? A y’a jaabi ko: Ni n’ be tagamana sabu n’ ye Rasulullah ye a be tagamana, ani ni n’ be boli sabu n’ ye Rasulullah fana ye a be boli la. O wagati la, sisan n’ kɔrɔla.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1628
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
A fɔra an ye [Abdullah bin Muhamadu An Nufaili], [Usman bin Abu Syaiba], [Hisiyamu bin ‘Ammar] ani [Suliman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi] fɛ, ani a be se ka kɛ k’u dɔw ye kumaden kelen fara tɔw kan. O ko; a y’a fɔ An ye [Hatim bin Isma’il], a y’a fɔ An ye [Jafar bin Muhamed] ka bɔ [a fa] fɛ, a ko; An ye [Jabir bin Abdullah] kunbɛn, o kɔ, an sera a fɛ tuma min na a ye nin mɔgɔw ɲininga fɔɔ ka taga se ne ma. Ne ko; Nne ye Muhamadu bin Ali bin Husein ye. O kɔ, a y’a bolo lase n’ kuun na ka n’ ka duloki sanfɛla butɔn bɔ, ka sɔrɔ ka n’ ka duloki duguma butɔn bɔ, o kɔ, k’a bolokunnanden don sin fila cɛ ani n’ tun ye denmisɛnnin ye o wagati la. O kɔ, a ko; n balimacɛ, n b’i fo. I be min fɛ, i k’o ɲininga. O kɔ, ne y’a ɲininga k’a to fiyentɔ ye. O kɔ, delili wagati sera, o kɔ, a wulila ka duloki don min tun ye min minɛ yɔrɔ kelen na, tuma o tuma n’a y’a don a kamankun na, a kun fila tun be segi ka na a fɛ fani fitinin kosɔn. O kɔ, a ye delili kɛ n’an ye k’a sɔrɔ a ka fani tun be gɛrɛfɛ faniw siriyɔrɔ sanfɛ. O kɔ, ne ko; Aw ye Rasulullah ka hiji kofɔ an ye! O kɔ, a ye tagamasiɲɛ dɔ kɛ n’a bolo ye ani a ye kɔnɔntɔn jati. O kɔ, a ko; Tiɲɛ na, Rasulullah ye saan kɔnɔntɔn kɛ k’a sɔrɔ a ma hiji kɛ, o kɔ, a fɔra jama cɛma saan kɔnɔntɔnnan na ko Rasulullah b’a fɛ ka hiji kɛ. O kɔ, mɔgɔ caaman nana Madina, u bɛɛ tun b’a fɛ ka tugu Rasulullah kɔ ani k’a kɛ i n’a fɔ a y’a kɛ cogo min na. O kɔ, Rasulullah bɔra, an bɔra n’a ye fɔɔ ka taga se Dzul Hulaifah ma, Asma` bint Umais ye Muhamadu bin Abu Bakr wolo. O kɔ, a ye ciden dɔ ci ka taga Rasulullah fɛ k’a ɲininga ko; ne ka kan ka mun le kɛ? O kɔ, a ko: ‘I ka ko k’i ka farji - i ka cɛnimusoya - siri ni fani ye, ka don ihram kɔnɔ’. O kɔ, Rasulullah ye delili kɛ misiri kɔnɔ, o kɔ, a yɛlɛla Al Qashwa` ɲɔgɔmɛ kan, fɔɔ a ka ɲɔgɔmɛ tun be Al Baida` kan.... -Jabiri ko; N tun be filɛli kɛ fɔɔ n ɲɛɛ be se ka min ye n ɲɛfɛ, ka bɔ mɔgɔw la minw be bolifɛn boli ani ka tagama ani ka bɔ kinin fɛ ten, ani ka bɔ numanbolo la ten, ani ka bɔ a kɔfɛ ten. Ala ka ciden tun be an cɛma, alikurana jigira ale lo fɛ, a tun b’a ka takwil lɔn. A ye min kɛ, An y’o kɛ, o kɔ, a ye Ala kelenpe kalan ni kumaden nin ye: LABBAIKALLAAHUMMA LABBAIK, LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIK INNAL HAMDA WAN NI’MATA WAL MULKA LAA SYARII KALAK. -E Ala, n b’i ka welekan dafa, n b’i ka welekan dafa, n b’i ka welekan dafa. I ka jɛɲɔgɔn tɛ yen, ne b’i ka welekan dafa, tiɲɛ na, tanuli bɛɛ, nisɔndiya ani masaya bɛɛ ye i ta ye, jɛɲɔgɔn tɛ i ye. Mɔgɔw tun be talbiya kɛ ni talbiya min fɔra, ani Rasulullah ma ban o si la, ani Rasulullah tora k’a ka talbiya fɔ. Yabiri ko; An tun b’a fɛ ka hiji dɔrɔn lo kɛ. An tun t’a lɔn Umra be cogo min na, fɔɔ an sera Kaaba la n’a ye. A ye pilariw mɔmɔ ka boli siɲɛ saba ka tagama cogo bɛnnin na siɲɛ naani, o kɔ, a tagara Maqam Ibrahima fɛ ka ayata nin kalan: ‘Aw ka Maqam Ibrahima yɔrɔ dɔ kɛ deliliyɔrɔ ye’. O kɔ, a ye Maqam Ibrahima kɛ ale ni Ka’ cɛ. bah. Perowi ko; [ne facɛ] ko; [Ibnu Nufayili] ni [Usman] ko; .... -ani n t’a lɔn fo n’a bɔra kira sallallaahu alayihi wasallam fɛ- [Sulayiman] ko; ani ne tɛ o lɔn fɔ ni ne k’a fɔ; Rasulullah ka sura Al Ikhlas ni sura Al Kaafiruun kalan raka fila kɔnɔ. O kɔ, a kɔsegira Kaaba la ka rukun mɔmɔ ka sɔrɔ ka bɔ daa la ka taga Shafa la. O kɔ, a gwɛrɛla Shafa la tuma min na, a y’a kalan ko: ‘INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA’AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI’. -Tiɲɛ na, Shafaa ni Marwa be Ala ka syi’ar kɔnɔ. An b’a daminɛ i n’a fɔ Ala y’a daminɛ cogo min na-. O kɔ, a y’a daminɛ ka bɔ Safa la, a yɛlɛla a kan fɔɔ ka Kaaba ye, o kɔ, a ye takbiri ni Ala kelenpe fɔ. A ko: ‘LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA ‘ALAA KULLI SYAI IN QADIIR. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA’DAH WA NASHARA ‘ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH’. -Ala si tɛ yen min ka kan ka bato ni Ala kelen tɛ, a jɛɲɔgɔn tɛ yen, masaya bɛɛ be ale lo fɛ ani tanuli bɛɛ be ale lo fɛ, ale lo be ɲɛnamaya di ani a be saya kɛ ani a be se ka koo bɛɛ kɛ. Ala si tɛ yen min ka kan ni batoli ye ni Ala kelenpe tɛ, ale kelenpe lo be kisi, ani k’a ka baarakɛlaw dɛmɛ ani ka juguw ka jɛnkuluw kɛlɛ ale kelenpe. O kɔ, a ye delili kɛ o fɛnw cɛma k’o ɲɔgɔnna kuma fɔ siɲɛ saba, o kɔfɛ a jigira ka taga Marwa fo a senkunnadenw y’a sen don a la kɔfɛ, a ye boli kɛ kulu cɛmancɛ la, fo yɛlɛnin kɔ a tagamana fo ka se Marwa, ani Marwa sanfɛ a ye min kɛ Shafa kan, a y’o kɛ. Fo ka taga se tawaf bannin kɔ Marwa kan, a ko: «Ni fɔlɔ la, fɛɛn dɔw tun be yera ne la minw be ye sisan, n tun tɛna na ni saraka bɛgɛn ye k’a kɛ umra ye, o la, aw cɛma min ma na ni saraka bɛgɛn ye, o ka Tahalul kɛ k’a kɛ umra ye.» O kɔ, jama bɛɛ y’u kunbiri gwan k’u kunsigi tigɛ, fɔɔ kira sallallahu ani jama minw nana ni saraka bɛgɛnw ye. O kɔ, Suraka bin Ju’siyam ko; E Ala ka ciden, yala an ka saan dɔrɔn lo kama wa, walima abada? O kɔ, Rasulullah y’a bolokunnandenw siri ɲɔgɔn na k’a fɔ ko: ‘I donna umra la hiji la i n’a fɔ nin cogo la’. A y’o fɔ siɲɛ fila ko ‘Ɔn ɔn, nka fɔɔ abada’. Ali radliallahu ‘anhu bɔra Yemen ka na cira sallallaahu ‘sallalam ka ɲɔgɔmɛ ta ani a ye Fatima radliallahu ‘anha sɔrɔ mɔgɔw cɛma minw ye tahallul sɔrɔ ani u tun be ni fani nɔgɔninw ye minw nɔgɔnin tɛ. O kɔ, Ali y’o sɔsɔ, k’a fɔ; Jɔn le y'a fɔ aw ye ko aw k'o kɛ? Fatima ko; ne facɛ.» Ali min be Iraki jamana na, ale y’a fɔ loon dɔ la ko; N nana Rasulullah fɛ ka Fatima dusu tiɲɛ a ka ko min kɛra, n ye Rasulullah ɲininga fatwa dɔ la a ye min fɔ. O kɔ, n’ y’a fɔ a ye ko a ye min kɛ, n’ banna o la. O kɔ, Fatima ko; Tiɲɛ na, n facɛ lo y’o ci ne ye. O kɔ, Rasulullah ko: ‘A ka tiɲɛ, a ka tiɲɛ. I be mun lo fɔ n’i b’a fɛ ka hiji kɛ?’ Ali ko; N ko: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -E Ala, ne be talbiya ni Rasulullah ka talbiya ye shallAllah wa'alayihi wa salam-. A ko: ‘Tiɲɛ na, ne nana ni saraka bɛgɛn ye, o la, i kana kɛ tahallul ye’. Ani saraka bɛgɛn kulu min nana ni Ali ye ka bɔ Yemen, ani cira sallallaahu ‘alaihi wasallam nana ni min ye ka bɔ Madina, o tun ye kɛmɛ ye. O kɔ, bɛɛ y’u kuunw fara ɲɔgɔn kan k’u kunsigi tigɛ fɔɔ kira sallallaahu alayihi wasallam ani minw . aw ye na ni saraka bɛganw ye. O kɔ, tuma min na Tarwiyah loon sera, u y’u ɲɛsin Mina ma, u ye talbiya kɛ ka hiji kɛ. O kɔ, Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam donna mɔbili kɔnɔ ka seli kɛ Zuhr, Asr, Maghrib ani Isha’s la ani fana Fajr la Mina, o kɔ, a tora wagati dɔɔnin fo tile bɔra, ka yamaruya di ko u ka Qubbah dɔ lɔ a ye min dilanna ni kunsigi ye. O kɔ, Qubbah sigira Namirah yɔrɔ la, o kɔ, Rasulullah tagamana ani kurayishi mɔgɔw tun tɛ sigasiga ko Rasulullah ye koɲɛ ta Mash’ar Haram la Muzdalifah dugu la i n’a fɔ kurayishi mɔgɔw tun b’a kɛ cogo min na. O kɔ, Rasulullah tɛmɛna ka taga se Arafa, a y’a ye ko Kuba lɔra a ye Namira. O kɔ, a lɔra yen fo tile bennin kɔ a ye yamaruya di ko a ka ɲɔgɔmɛ min be weele ko Qashwa`, o k’a labɛn, o kɔ, a y’a sigi, o kɔ, a tagara kulu cɛmancɛ la ka waajuli kɛ k’a fɔ ko: ‘Tiɲɛ na, i joli n’i ka nafolo ye haramu ye i n’a fɔ haramu i ka loon na, i ka kalo la ani i ka jamana na. Aw k’a lɔn ko kunfinya wagati la, ko bɛɛ tora ne sen kɔrɔ, kunfinya wagati joli bɔnna ani joli fɔlɔ min bɔnna, o ye An joli ye - Usman ko; o ye Ibnu Rabiya joli ye. O wagati ra, Suleman ko; Rabiya bin Al Hariti bin Abdul Mutalib joli. O dɔw ko; Ka kɔn o ɲɛ, a tun be sinji di Bani Sa’d mɔgɔw cɛma, o kɔ, Hudzail mɔgɔw y’a faga - ani jahiliyah tɔnɔ bɔra, n ye tɔnɔ fɔlɔ min bɔ yen, o ye An ka tɔnɔ ye, o ye Abbas bin Abdul Muththalib ka tɔnɔ ye, tiɲɛ na, o tɔnɔw bɛɛ bɔra. Aw ye siran Ala ɲɛ musow minɛcogo la, tiɲɛ na, aw b’u ta ni Ala ka lannaya ye, k’aw ka farjj tilen ni Ala ka kumaw ye, tiɲɛ na, aw ka joo ye u kan, u kana mɔgɔ minw man di aw ye, u ka don aw ka soo, n’u y’o kɛ, aw k’u bugɔ ni bugɔli ye min tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ. Joo b’u fɛ i k’u balo ani k’u don cogo ɲuman na. Ani ne ye fɛɛn dɔ to aw ye, aw tɛna tunu min kɔ n’aw y’aw nɔrɔ a la, o ye Ala ka kitabu ye - alikurana -. I be ɲiningali dɔw sɔrɔ ne koo la, i be mun lo miiri o la?’ O k’a jaabi ko; An be seereya kɛ ko aw ye sɛbɛnin di ani k’a dafa ani aw ye ladili di. O kɔ, a y’a fɔ, k’a bolodennin kɔrɔta sankolo la k’a bolo ɲɛsin mɔgɔw ma k’a fɔ ko: ‘E Ala, seere, e Ala, seere’. O kɔ, Bilal ye welekan ni iqamah fɔ siɲɛ kelen. O kɔ, a ye Zuhr seli kɛ o kɔfɛ a wulila ka Asr seli kɛ a ma seli foyi kɛ o ni ɲɔgɔn cɛ. O kɔ, a yɛlɛla Al Qaswa` kan fɔɔ ka taga se wuquf yɔrɔ la ani a y’a ka ɲɔgɔmɛ kɔnɔyɔrɔ bila, o min ye Al Qashwa` ye, ka ɲɛsin faraw ma, ka Hablul Musyah - o kɔrɔ, u lajɛnna yɔrɔ min na - bila a ɲɛfɛ, o kɔ, a ɲɛsinna Qibla ma, ani a tora lɔnin ye fɔɔ ka taga se tile ma tilebɔ. jigira. O kɔ, a ye Usamah ta a kɔfɛ ka tagama k’a ka ɲɔgɔmɛ min be weele ko Qashwa`, o nɛgɛ sama fɔɔ a kungolo magara a ka sɔgɔlan jukɔrɔ, a y’a fɔ n’a kininbolo ye ko: ‘I hakili sigi, adamaden, i hakili sigi adamaden’. Tuma o tuma n’a kungolo tun be surunyana juru la, a tun b’a lalɔ dɔɔni, fɔɔ a ka wuli ka se Muzdalifah la, o kɔ, a tun be Maghrib ni Isha seliw fara ɲɔgɔn kan ni welekan kelen ni iqama fila ye, [Usman] ko; ani a ma sunna seli kɛ o fila cɛ. O kɔ, la . O ka fazh ye kelen ye, o ye; O kɔ, a lara fɔɔ fajiri kɔ a ye sɔgɔma seli kɛ tuma min na a gwɛnin lo ko fajiri sera. [Sulemani] ko; ni welekan kelen ye ka taga delili ni iqamah la. O tuma na, u fɔcogo ye kelen ye, o ye; O kɔ, a ye Qashwa` yɛlɛ fɔɔ ka taga lɔ Mash’ar Al Haram kan, ka yɛlɛ a kan. [Usman] ni [Sulayiman] ko; ani k’a ɲɛsin kibla ma. O kɔ, a ye Ala tando, k’a bonya. [Usman] y’a fara a kan ko; ani aw ye bonya la a kan. A tora ka lɔ fo sɔgɔma yeelen bɔra kosɛbɛ, o kɔ, a bɔra sanni tile ka bɔ, ka Al Fadhl bin Al Abbas ta k’a kɛ lɛɛ ye, a tun ye mɔgɔ ye min kunsigi cɛ ka ɲi, a gwɛman lo ani a be mɛnɛmɛnɛ ka ɲɛ. O kɔfɛ, Nabi sallallahu taganin kɔ a tɛmɛna muso damadɔ fɛ minw tun be boli la, o kɔfɛ Al Fadhl y'a daminɛ k'u filɛ ani Nabi sallallahu alayihi wasallam y'a bolo bila Al Fadhl ɲɛda kan o kɔfɛ Al Fadhl y'a ɲɛda yɛlɛma ka taga fan dɔ fɛ. O kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a bolo yɛlɛma ka taga fan dɔ fɛ ani Al Fadhl y’a ɲɛda yɛlɛma fan dɔ fɛ k’a to a be filɛli kɛra, fɔɔ a sera Muhassir kɔ a y’a yɛrɛ yɛlɛma dɔɔni ka tugu cɛmancɛ sira kɔ min be bɔ ka taga Jumrah Kubra fɔɔ ka taga se Jumrah yɔrɔ min na kabakuru dɔ tun be yen ani a ko th seven the yiri. kabakuru filinin i n’a fɔ khadzaf -sling- kabakuru. A y’a fili ka bɔ kulu cɛmancɛ la ka sɔrɔ ka taga fagayɔrɔ la ka ɲɔgɔmɛ biwɔɔrɔ ni saba faga n’a bolow ye, ka yamaruya di Ali ma ko a ka tɔw faga ani a y’a sen don a ka ɲɔgɔmɛw fagali la, o kɔfɛ a ye yamaruya di ko ɲɔgɔmɛ kelen kelen bɛɛ ka kɛ mɔgɔ fila ni kɔ ye ka sɔrɔ ka codroulok bila a kɔnɔ. O fla bɛɛ ka sogo dɔ domu, ka supu dɔ min. [Sulemani] ko; o kɔ, a ye mɔbili dɔ ta ka kɔsegi Kaaba la ka Zuhur seli kɛ Mɛki o kɔfɛ a tagara Bani Abdul Muththalib fɛ k’u to Zamzam jii ta la, o kɔfɛ a ko: ‘Min, e Bani Abdul Muththalib, ni jama ma i bugɔ minni dicogo la, ne bena re’. O kɔ, u ye bɔgɔdaga dɔ di a ma ani a y’a dɔ min.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1629
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ بِعَرَفَةَ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا وَإِقَامَتَيْنِ وَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِجَمْعٍ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَاقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا الْحَدِيثُ أَسْنَدَهُ حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فِي الْحَدِيثِ الطَّوِيلِ وَوَافَقَ حَاتِمَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَلَى إِسْنَادِهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعَتَمَةَ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ
A y’a fɔ an ye [Abdulla bin Maslama], a y’a fɔ an ye [Suliman, o ye Ibnu Bilali ye]. A fɔra sira wɛrɛ fɛ: A fɔra an [Ahmadu bin Hanbal] ye, a fɔra an [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] ye ani a kɔrɔ ye kelen ye, ka bɔ [Ja’far bin Muhammad] fɛ, ka bɔ [a facɛ] la, ko cira sallallahu ni s.a.w. Arafa dugu kɔnɔ. Ani ka sunna seliw ni iqamah fila kɛ. A tun be Maghrib seli kɛ, ka fara Isha` dijama’ kan, ni adan kelen ni iqamah fila ye, a tun tɛ sunna seli kɛ u fila cɛ. Abu Dawuda ko; Nin hadisi lakali [Hatim bin Isma’il] fɛ hadisi jan dɔ kɔnɔ ani Hatim bin Isma’il ka sanad bɛnna [Muhamadu bin Ali Al Ju’fi] fɛ, ka bɔ [Ja’far] la, ka bɔ [a fa] ka bɔ [Jabir] la dɔrɔn a ko; o kɔ, i ka Maghrib ni Isha seliw kɛ ni welekan kelen ye ani iqamah kelen ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1630
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ جَابِرٍ قَالَثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَحَرْتُ هَا هُنَا وَمِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ وَوَقَفَ بِعَرَفَةَ فَقَالَ قَدْ وَقَفْتُ هَا هُنَا وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ وَوَقَفَ بِالْمُزْدَلِفَةِ فَقَالَ قَدْ وَقَفْتُ هَا هُنَا وَمُزْدَلِفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ جَعْفَرٍ بِإِسْنَادِهِ زَادَ فَانْحَرُوا فِي رِحَالِكُمْ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَابِرٍ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ وَأَدْرَجَ فِي الْحَدِيثِ عِنْدَ قَوْلِهِ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }قَالَ فَقَرَأَ فِيهِمَا بِالتَّوْحِيدِ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقَالَ فِيهِ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِالْكُوفَةِ قَالَ أَبِي هَذَا الْحَرْفُ لَمْ يَذْكُرْهُ جَابِرٌ فَذَهَبْتُ مُحَرِّشًا وَذَكَرَ قِصَّةَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id], a y’a fɔ an ye [ja’far], a y’a fɔ an ye [n facɛ], ka bɔ [Jabir] la, a ko; o kɔ, Kira ko: ‘Ne ye sogo faga yan, ani Mina bɛɛ ye sogo fagayɔrɔ ye’. O kɔ, a ye wukufu kɛ Arafa la k’a fɔ ko: ‘Ne ye wukufu kɛ yan, Arafa bɛɛ ye wukufuyɔrɔ ye’. A ye wukuf kɛ Muzdalifa la k’a fɔ ko: ‘Ne ye wukuf kɛ yan, Muzdalifa bɛɛ ye wukuf naani ye’. A y’a fɔ an ye [Musaddad], a y’a fɔ an ye [Hafsh bin Ghiyats] ka bɔ [Ja’far] n’a ka sanad ye ani a y’a fara a kan ko: ‘Aw ka faga aw ka sigiyɔrɔw la!’ A y’a fɔ an ye [Ya’qub bin Ibrahim], a y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id Al Qaththan], ka bɔ [Ja’far] la, a y’a fɔ ne ye [n’ fa] ye, ka bɔ [Jabir].... o kɔ, a ye hadisi nin kofɔ. Ani a y’a ka kumaw kofɔ hadisi kɔnɔ dɔɔni dɔɔni ko: ‘Aw ka Ibrahima ka makam dɔ kɛ deliliyɔrɔ ye’. O kɔ, a ye raka fila kalan: sura Al Ikhlash ani Al Kaafiruun. Nin hadisi kɔnɔ, Jafari ko; Ali radialahu ‘anhu min be Kufa, ale ko; ........n facɛ ko; Jabir ma nin kuma fɔ, o kɔ, n tagara a dimi..... Ani a ye Fatima radiallahu 'anha ka maana fɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1631
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ قُرَيْشٌ وَمَنْ دَانَ دِينَهَا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَكَانُوا يُسَمَّوْنَ الْحُمُسَ وَكَانَ سَائِرُ الْعَرَبِ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ قَالَتْ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ أَمَرَ اللَّهُ تَعَالَى نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْتِيَ عَرَفَاتٍ فَيَقِفَ بِهَا ثُمَّ يُفِيضُ مِنْهَا فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى{ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }
A y’a fɔ an ye [Hannad] ka bɔ [Abu Mu’awiya] fɛ ka bɔ [Hisyam bin Urwah] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Aisyah] fɛ, a ko; Fɔlɔ la, kurayishiw ni mɔgɔ minw tun lanin b’u ka diinan na, u tun b’u ka wukuf kɛ Muzdalifah la, u tun b’u weele ko Al Humusa, Arabu tɔw tun b’u ka wukuf kɛ Arafah la. Silamɛya nana tuma min na, Ala y’a fɔ a ka cira salla Allahu ‘alaihi wa sallam ye ko a ka na Arafa ka wukuf kɛ yen ka sɔrɔ ka bɔ yen, o lo ye Ala ka kuma kɔrɔ ye: ‘O tuma na, jama bɔra yɔrɔ min na -’Arafa-’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1632
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْأَحْوَصُ بْنُ جَوَّابٍ الضَّبِّىُّ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ وَالْفَجْرَ يَوْمَ عَرَفَةَ بِمِنًى
A y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb], a y’a fɔ an ye [Ammar bin Ruzaiq] ka bɔ [Sulaiman Al A’masy] ka bɔ [Al Hakam] ka bɔ [Miqsalam] ka bɔ [Ibn Abbas] la, a ko: Tarwiyah loon ani fajiri seli min be kɛ arafa loon na Mina dugu kɔnɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1633
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رَفِيعٍ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قُلْتُأَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ عَقَلْتَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ فَقَالَ بِمِنًى قُلْتُ فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالْأَبْطَحِ ثُمَّ قَالَ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Ibrahima], a y’a fɔ an ye [Ishaq Al Azraq] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Abdul Aziz bin Rafi’] la, a ko; N ye [Anas bin Malik] ɲininga, n ko; Aw ka fɛɛn dɔ fɔ n ye, aw b’a lɔn ka bɔ Rasulullah fɛ, a ye tilefɛ seli kɛ min na Tarwiyah loon na?! A ko; Mina dugu la. Ne ko; A tun be Asr seli kɛ min na Nafar loon na? A ko; Abita dugu kɔnɔ. O kɔ, a ko; Aw ye i n’a fɔ aw kuntigiw b’a kɛ cogo min na.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1634
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَغَدَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مِنًى حِينَ صَلَّى الصُّبْحَ صَبِيحَةَ يَوْمِ عَرَفَةَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَنَزَلَ بِنَمِرَةَ وَهِيَ مَنْزِلُ الْإِمَامِ الَّذِي يَنْزِلُ بِهِ بِعَرَفَةَ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ صَلَاةِ الظُّهْرِ رَاحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُهَجِّرًا فَجَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ ثُمَّ رَاحَ فَوَقَفَ عَلَى الْمَوْقِفِ مِنْ عَرَفَةَ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Ya’qub], a y’a fɔ an ye [n’ fa], ka bɔ [Ibn Ishaq] la, a y’a fɔ ne ye [Nafi’] ka bɔ [Ibn Umar] la, a ko; Rasulullah shallAlahu wa'alaihi wa sallam bɔra Mina tuma min na a ye fajiri seli kɛ, arafa sɔgɔma fo a sera arafa ka lɔ Namira. Ani o tun ye ɲɛmɔgɔ ka sigiyɔrɔ ye min tun lɔra a fɛ Arafa fɔɔ ka taga se tilefɛ seli wagati ma, Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam bɔra tilefɛ tilancɛ la, o kɔ, a ye tilefɛ seli ni asr seli kɛ, o kɔ, a ye waajuli kɛ jama ye, o kɔ, a ye wufaku bɔ ani ka wufA kɛ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1635
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَمَّا أَنْ قَتَلَ الْحَجَّاجُ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ أَيَّةُ سَاعَةٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُوحُ فِي هَذَا الْيَوْمِ قَالَ إِذَا كَانَ ذَلِكَ رُحْنَافَلَمَّا أَرَادَ ابْنُ عُمَرَ أَنْ يَرُوحَ قَالُوا لَمْ تَزِغْ الشَّمْسُ قَالَ أَزَاغَتْ قَالُوا لَمْ تَزِغْ أَوْ زَاغَتْ قَالَ فَلَمَّا قَالُوا قَدْ زَاغَتْ ارْتَحَلَ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Hanbal], a y’a fɔ an ye [Waki’], a y’a fɔ an ye [Nafi’ bin Umar], ka bɔ [Sa’id bin Hassan] ka bɔ [Ibn Umar] la, a ko; Tuma min na Al Hajjaj ye Ibn Az Zubair faga, a ye mɔgɔ dɔ ci ka taga Ibn Umar fɛ k’a ɲininga ko wagati min na cira sallallaahu ‘alayihi wasallam bena taga nin loon ɲɔgɔn na? A ko: ni wagati sera an bena tagama. Ibnu Umar tun b'a fɛ ka taga tuma min na, u ko; tile ma ben fɔlɔ! Ibnu Umar ko; Yala a yɛlɛmana wa? U y’a jaabi ko: “O tɛ fɔlɔ! U ko tile benna tuma min na, a tagara.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1636
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ عَنْ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي ضَمْرَةَ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَمِّهِ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ بِعَرَفَةَ
A fɔra an [Hannad] ye, ka bɔ [Ibn Abu Zaidah] fɛ, a fɔra an ye [Sufyan bin Uyainah] fɛ, ka bɔ [Zaid bin Aslam] fɛ, ka bɔ [mɔgɔ dɔ fɛ min bɔra Bani Dhamrah] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ walima a belencɛ fɛ, a ko; N ye Rasulullah ye minbar kan Arafa.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1637
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ نُبَيْطٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْحَيِّ عَنْ أَبِيهِ نُبَيْطٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفًا بِعَرَفَةَ عَلَى بَعِيرٍ أَحْمَرَ يَخْطُبُ
A y’a fɔ an ye [Musaddad], a y’a fɔ an ye [Abdullah bin Daud] ka bɔ [Salamah bin Nubaith] ka bɔ [cɛ] dɔ la ka bɔ Al Hayy, ka bɔ [a facɛ, o min ye Nubaith] ye, ko a ye cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye a lɔnin be Arafat tun be ɲɔgɔmɛ wuleman dɔ kan ani a tun be ɲɔgɔmɛ wuleman dɔ kan.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1638
حَدَّثَنَا هنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي الْعَدَّاءُ بْنُ خَالِدِ بْنِ هَوْذَةَ قَالَ هَنَّادٌ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ أَبِي عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ الْعَدَّاءِ بْنِ هَوْذَةَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ النَّاسَ يَوْمَ عَرَفَةَ عَلَى بَعِيرٍ قَائِمٌ فِي الرِّكَابَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ الْعَلَاءِ عَنْ وَكِيعٍ كَمَا قَالَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَجِيدِ أَبُو عَمْرٍو عَنْ الْعَدَّاءِ بْنِ خَالِدٍ بِمَعْنَاهُ
A fɔra an ye [Hanad bin As Sari] fɛ, ani [Usman bin Abu Sayiba] fɛ, u ko; a y’a fɔ An ye [Waki’] ka bɔ [Abdul Majid] fɛ, a ko; a y’a fɔ n ye [Ali Adada` bin Khalid bin Hauza], [Hannad] ko; ka bɔ [Abdul Majid Abu Amri] fɛ, a ko; a y’a fɔ n ye [Kalid bin Al Adda` bin Khalid bin Haudah], a ko; N ye Rasulullah shallAllahu wa’alaihi wa sallam ye a be waajuli kɛra mɔgɔw ye arafa loon na ɲɔgɔmɛ kan, a senw be nɛgɛ fila la. Abu Dawuda ko; Hadisi nin lakali [Ibn Al ‘Ala`] fɛ ka bɔ [Waki’] la, i n’a fɔ [Hannad] y’a fɔ cogo min na; a y’a fɔ an ye [Abbas bin Abdul Azhim], a y’a fɔ an ye [Usman bin Umar], a y’a fɔ an ye [Abdul Majid Abu Amr] ka bɔ [Al Ala` bin Khalid] la n’a kɔrɔ ye.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1639
حَدَّثَنَا ابْنُ نُفَيْلٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شَيْبَانَ قَالَأَتَانَا ابْنُ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيُّ وَنَحْنُ بِعَرَفَةَ فِي مَكَانٍ يُبَاعِدُهُ عَمْرُو عَنْ الْإِمَامِ فَقَالَ أَمَا إِنِّي رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْكُمْ يَقُولُ لَكُمْ قِفُوا عَلَى مَشَاعِرِكُمْ فَإِنَّكُمْ عَلَى إِرْثٍ مِنْ إِرْثِ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ
A y’a fɔ an ye [Ibnu Nufail], a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Amr i.e. Ibnu Dinar] ka bɔ [Amr bin Abdullah bin Shafwan] ka bɔ [Yazid bin Syaiban] la, a ko; [Ibnu Mirba’ Al Ansari] nana an fɛ tuma min na an tun be Arafat yɔrɔ dɔ la, ‘Amr tun b’a jati ko yɔrɔ min ka jan ni alimamu ye. A ko: aw k’a lɔn ko ne ye Ala ka ciden ye sallallaahu ‘alayihi wasallam ka ciden ye aw ma, a ko aw ma ko: ‘Wukuflah aw aw ka jamakulu kɔnɔ bari aw be aw facɛ ka ciyɛn kɔnɔ, o min ye Ibrahima ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 1640
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ الْمَعْنَى عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَةَ وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَرَدِيفُهُ أُسَامَةُ وَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ قَالَ فَمَا رَأَيْتُهَا رَافِعَةً يَدَيْهَا عَادِيَةً حَتَّى أَتَى جَمْعًا زَادَ وَهْبٌ ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ الْعَبَّاسِ وَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ فَعَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ قَالَ فَمَا رَأَيْتُهَا رَافِعَةً يَدَيْهَا حَتَّى أَتَى مِنًى
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Kathir], a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Al A’masy] la. Ani a fɔra ka bɔ sira wɛrɛ la: A y’a fɔ an ye [Wahb bin Bayan], a y’a fɔ an ye [Ubaida], a y’a fɔ an ye [Suleiman Al A’masy] kɔrɔ la, ka bɔ [Al Hakam] ka bɔ [Miqsam] ka bɔ [Ibn Abbas] la, a ko; Rasulullah shallAlahu wa salam bɔra Araba la, a hakili siginin lo, ka Usamah ta a kɔfɛ. A ko: ‘E mɔgɔw, aw ka kan ka aw hakili sigi, tiɲɛn na, ɲumanya tɛ soow ni ɲɔgɔmɛw teliya la’. Ibnu Abbas ko; N’ ma ɲɔgɔmɛ ye a bolow kɔrɔta i n’a fɔ a tun be deli ka min kɛ fɔɔ a sera Muzdalifa. [Wahb] y’a fara a kan ko; o kɔ, a ye lɛsogo dɔ di Al Fadhl bin Al Abbas ma, k’a fɔ ko: ‘E mɔgɔw, tiɲɛ na, ɲumanya tɛ soow ni ɲɔgɔmɛw teliya la, aw ka kan ka aw hakili sigi’. A ko; Ne ma ɲɔgɔmɛ ye k’a bolow kɔrɔta fɔɔ a sera Mina.
