Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්
හදීස්
Imam Abu Dawud : 121
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ مَاءً ثُمَّ لِيَنْثُرْ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූ බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලාමා] විසින් [මලික්] වෙතින් [අබු අස්-සිනාද්] වෙතින් [අල් අ'රාජ්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] විසින් අපට දන්වා ඇත: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු වන්දු කරන විට, ඔහු තම නාසයට වතුර දමා පසුව එය පිට කළ යුතුය'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 122
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ قَارِظٍ عَنْ أَبِي غَطَفَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَنْثِرُوا مَرَّتَيْنِ بَالِغَتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
[ඉබ්‍රාහිම් බින් මූසා] අපට පවසා ඇති පරිදි [වාකි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු ඝතෆාන්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [කරිෂ්] වෙතින් [ඉබ්නු අබි දිසිබ්] අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'බෙරිස්ටින්සියාක්ලා - ඔබේ නාසයට ජලය ආශ්වාස කරන්න, පසුව සම්පූර්ණයෙන්ම දෙවරක් හෝ තුන් වරක් හුස්ම ගන්න'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 123
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ قَالَكُنْتُ وَافِدَ بَنِي الْمُنْتَفِقِ أَوْ فِي وَفْدِ بَنِي الْمُنْتَفِقِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ نُصَادِفْهُ فِي مَنْزِلِهِ وَصَادَفْنَا عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ فَأَمَرَتْ لَنَا بِخَزِيرَةٍ فَصُنِعَتْ لَنَا قَالَ وَأُتِينَا بِقِنَاعٍ وَلَمْ يَقُلْ قُتَيْبَةُ الْقِنَاعَ وَالْقِنَاعُ الطَّبَقُ فِيهِ تَمْرٌ ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ أَصَبْتُمْ شَيْئًا أَوْ أُمِرَ لَكُمْ بِشَيْءٍ قَالَ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَبَيْنَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جُلُوسٌ إِذْ دَفَعَ الرَّاعِي غَنَمَهُ إِلَى الْمُرَاحِ وَمَعَهُ سَخْلَةٌ تَيْعَرُ فَقَالَ مَا وَلَّدْتَ يَا فُلَانُ قَالَ بَهْمَةً قَالَ فَاذْبَحْ لَنَا مَكَانَهَا شَاةً ثُمَّ قَالَ لَا تَحْسِبَنَّ وَلَمْ يَقُلْ لَا تَحْسَبَنَّ أَنَّا مِنْ أَجْلِكَ ذَبَحْنَاهَا لَنَا غَنَمٌ مِائَةٌ لَا نُرِيدُ أَنْ تَزِيدَ فَإِذَا وَلَّدَ الرَّاعِي بَهْمَةً ذَبَحْنَا مَكَانَهَا شَاةً قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي امْرَأَةً وَإِنَّ فِي لِسَانِهَا شَيْئًا يَعْنِي الْبَذَاءَ قَالَ فَطَلِّقْهَا إِذًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَهَا صُحْبَةً وَلِي مِنْهَا وَلَدٌ قَالَ فَمُرْهَا يَقُولُ عِظْهَا فَإِنْ يَكُ فِيهَا خَيْرٌ فَسَتَفْعَلْ وَلَا تَضْرِبْ ظَعِينَتَكَ كَضَرْبِكَ أُمَيَّتَكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ الْوُضُوءِ قَالَ أَسْبِغْ الْوُضُوءَ وَخَلِّلْ بَيْنَ الْأَصَابِعِ وَبَالِغْ فِي الِاسْتِنْشَاقِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ صَائِمًاحَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ وَافِدِ بَنِي الْمُنْتَفِقِ أَنَّهُ أَتَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ فَلَمْ يَنْشَبْ أَنْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَقَلَّعُ يَتَكَفَّأُ وَقَالَ عَصِيدَةٌ مَكَانَ خَزِيرَةٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَمَضْمِضْ
අපි [කුටයිබා බින් සයිද්] අනෙකුත් සභාවන්ට පැවසුවා, ඔවුන් කිව්වා; [යාහ්යා බින් සුලයිම්] [ඉස්මායිල් බින් කතිර්] [අෂිම් බින් ලකීත් බින් ෂබ්රා] [ඔහුගේ පියා ලකීත් බින් ෂබ්රා] ගෙන් අපට කිව්වා ඔහු කිව්වා; මම වරක් බනි මුන්ටෆික් දූතයෙක් හෝ මම වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත බනි මුන්ටෆික් දූතයෙකුට සහභාගී වුණා, ඔහු කිව්වා; "අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත ගිය විට, අපි ඔහුව ඔහුගේ නිවසේදී මුණගැසුණේ නැහැ, නමුත් අපි අයිෂා උම්මුල් මුක්මිනින් පමණක් මුණගැසුණා," ලකීත් තවදුරටත් පැවසීය; ඉන්පසු ඇය - 'අයිෂා- අපට කසිරා ආහාරයක් සෑදුවා - කුඩා කැබලිවලට කපා ඇති මස් සමඟ මිශ්‍ර කළ කැඳ වර්ගයක් -. අපට ආහාර පිළියෙළ කළ පසු, රටඉඳි අඩංගු භාජනයක් අපට ගෙන එන ලදී, එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැමිණ, 'ඔබට ආහාර ලැබුණාද නැතහොත් ඔබට ආහාර පිළියෙළ කිරීමට අණ කර තිබේද?' ඔහු - ලකිත්- මෙසේ පැවසීය, 'අපි ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, පිළිතුරු දුන්නෙමු. ලකිත් තවදුරටත් පැවසීය; අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ වාඩි වී සිටියදී, හදිසියේම එළු පාලකයා පැමිණ තම එළුවා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ඔහුගේ කූඩුවට ගාල් කළේය. එබැවින් ඔහු සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අහෝ අහවල් එකා, ඔබ සොයන්නේ කුමක්ද?' එඬේරා පිළිතුරු දුන්නේය; එළුවෙක් එළුවෙකු බිහි කර ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඒ වෙනුවට එළුවෙකු මරන්න'. ඉන්පසු ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය: 'අපි මේ එළුවා මැරුවේ ඔබ සිටි නිසා යැයි කිසි විටෙකත් නොසිතන්න. අපට එළුවන් සියයක් ඇත, ඊට වඩා දෙයක් අපට අවශ්‍ය නැත.' එඬේරාට එළුවන් එකකට වඩා සිටී නම් - යමෙකු දැනටමත් දරුවන් ලබා ඇති නිසා - එවිට අපි අලුත උපන් එළුවා වෙනුවට එක් එළුවෙකු මරා දමමු. ලකිත් තවදුරටත් පැවසීය; මම කීවෙමි; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම මට කතා කිරීමට නරක බිරිඳක් සිටී. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එසේ නම් ඇයව දික්කසාද කරන්න'. ලකිත් මෙසේ පැවසීය; මම කීවෙමි; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්තෙන්ම ඔහු ජීවිත මිතුරෙකු වී ඇති අතර මට ඔහුගෙන් දරුවන් ලැබී ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඔහුට උපදෙස් දෙන්න! ඔහු හොඳ නම්, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහු ඔබේ උපදෙස් පිළිපදින අතර, ඔබ ඔබේ වහලිය පහර දුන් ආකාරයටම ඔබේ බිරිඳට පහර නොදෙන්න'. ඉතින් මම මෙසේ කීවෙමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, පිරිසිදු කිරීම සිදු කරන ආකාරය ගැන මට කියන්න. ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔබේ පිරිසිදු කිරීම පරිපූර්ණ කරන්න, එය ඔබේ ඇඟිලි අතර තබා ඔබ උපවාසයේ නොසිටින්නේ නම් මිස ඔබේ පිළිවෙත් වලදී ඉතා දැඩි වන්න'. ['උක්බා බින් මුක්රිම්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇති බව [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [ඔහුගේ පියා, බානි මුන්ටෆික්ගේ දූතයා] වෙතින් [අෂිම් බින් ලකීත් බින් ෂබ්රා] වෙතින් [ඉස්මායිල් බින් කට්සිර්] මට පැවසූ බව ඔහු වරක් අයිසියා හමුවූ බවත්, පසුව ඔහු එම හදීසයම සඳහන් කළ බවත් ඔහු පැවසීය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඊට ටික කලකට පසු, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හයියෙන් ඇවිදිමින් පැමිණියේය. ඔහු කසිරා වෙනුවට 'අෂිදා' ද සඳහන් කළේය. [මුහම්මද් බින් යාහ්යා බින් ෆාරිස්] අපට පවසා ඇති බව [අබු 'අෂිම්] අපට [ඉබ්නු ජුරයිජ්] මෙම හදීසය අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය, ඔහු එය ඔහුට සඳහන් කළේය; ඔබ වන්ධ්‍යාව කරන විට, ඔබේ මුඛය සේදීම.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 124
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ يَعْنِي الرَّبِيعَ بْنَ نَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ زَوْرَانَ عَنْ أَنَسٍ يَعْنِي ابْنَ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا تَوَضَّأَ أَخَذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَأَدْخَلَهُ تَحْتَ حَنَكِهِ فَخَلَّلَ بِهِ لِحْيَتَهُ وَقَالَ هَكَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّقَالَ أَبُو دَاوُد وَالْوَلِيدُ بْنُ زَوْرَانَ رَوَى عَنْهُ حَجَّاجُ بْنُ حَجَّاحٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ الرَّقِّيُّ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතු සිදු කරන විට තම අත්ලෙන් ජලය ගෙන, පසුව එය තම නිකට යට තබා, පසුව එය තම රැවුල් අතර තබා, “මගේ රබ් අස්සා වජල්ලා මට අණ කළේ මෙයයි” යනුවෙන් පැවසූ බව [අබු තවුබා, අර්-රබී බින් නෆි] [අල්-වලීද් බින් සවුරාන්] [අනස් බින් මලික්] තුමාණන්ගෙන් [අබු අල්-මාලිහ්] අපට පවසා ඇත. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය: හජ්ජාජ් බින් හජ්ජාජ් අල්-වලීද් බින් සවුරාන් සහ අබු අල්-මලිහ් අර්-රකීගෙන් විස්තර කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 125
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً فَأَصَابَهُمْ الْبَرْدُ فَلَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ أَنْ يَمْسَحُوا عَلَى الْعَصَائِبِ وَالتَّسَاخِينِ
[අහ්මද් බින් මුහම්මද් බින් හන්බල්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] [ත්සෞර්] [රෂීඩ් බින් සාද්] [ත්සෞබාන්] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් හමුදාවක් යැව්වා - ඔහු නොමැතිව සටන් කිරීමට - එවිට ඔවුන් සීතල කාලගුණයෙන් වැසී ගියා. එබැවින් ඔවුන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණි පසු, ඔහු ඔවුන්ගේ හිස්වැසුම් සහ කුෆ් පිස දැමීමට අණ කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 126
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي مَعْقِلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ قِطْرِيَّةٌ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْعِمَامَةِ فَمَسَحَ مُقَدَّمَ رَأْسِهِ وَلَمْ يَنْقُضْ الْعِمَامَةَ
[අහමද් බින් සාලිහ්] අපට පවසා ඇති බව [ඉබ්නු වහබ්] අපට පවසා ඇති බව [මුආවියා බින් ෂාලිහ්] [අබු ම'කිල්] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [අනාස් බින් මලික්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කිත්‍රියා හිස්වැස්මක් පැළඳ සිටියදී පිරිසිදු කිරීම සිදු කරන ආකාරය දුටුවෙමි, ඔහු තම හිස්වැස්ම යටින් දෑත් එළියට දමා හිසෙහි ඉදිරිපස පිස දැමුවේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 127
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ يَدْلُكُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِ
[කුටයිබා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත්තේ [ඉබ්නු ලහියා] [යාසිද් බින් අම්රු] [අබු අබ්දිර් රහ්මාන් අල් හුබුලි] [අල්-මුස්තාරිද් බින් සියාදාද්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී තම කුඩා ඇඟිල්ලෙන් පාද දෙකෙහිම ඇඟිලි අතුල්ලනු දුටුවෙමි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 128
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ الْمُغِيرَةَ يَقُولُعَدَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَأَنَاخَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَى يَدِهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ حَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ رَكِبَ فَأَقْبَلْنَا نَسِيرُ حَتَّى نَجِدَ النَّاسَ فِي الصَّلَاةِ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى بِهِمْ حِينَ كَانَ وَقْتُ الصَّلَاةِ وَوَجَدْنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَفَّ مَعَ الْمُسْلِمِينَ فَصَلَّى وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الرَّكْعَةَ الثَّانِيَةَ ثُمَّ سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاتِهِ فَفَزِعَ الْمُسْلِمُونَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ لِأَنَّهُمْ سَبَقُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فَلَمَّا سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُمْ قَدْ أَصَبْتُمْ أَوْ قَدْ أَحْسَنْتُمْ
[අහ්මද් බින් සාලිහ්] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] අපට පවසා ඇති බව [යුනුස් බින් යාසිද්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] මට [අබ්බාද් බින් සියාද්] මට පවසා ඇති බව [උර්වා බින් අල්-මුගිරා බින් සයූබා] ඔහුට පැවසූ බව [ඔහුගේ පියා වන අල්-මුගිරා] වරක් ඔහුට ඇසුණු බව ඔහු පැවසීය; ඔහු මෙසේ පැවසීය: “තාබුක් සටනේදී අලුයම උදාවීමට පෙර අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වරක් තම සහචරයින්ගේ මාර්ගයෙන් ඉවතට ගිය අතර, එබැවින් මම ඔහු සමඟ මාර්ගයෙන් ඉවතට ගියෙමි. එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තම වාහනය ආරම්භ කළ අතර පසුව ඔහු මළපහ කළේය. අවසන් වූ පසු, මම භාජනයෙන් ඔහුගේ අත්වලට වතුර වත් කළෙමි. ඔහු තම අත් සෝදා පසුව මුහුණ සෝදා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු තම සළුවේ අත් දෙක රෝල් කර තද වී ඇති බව දැනුණු අතර, ඒවා නැවත ඇතුළට දමා සිවුර යටින් එළියට ගත්තේය, පසුව වැලමිට දක්වා අත් සෝදා හිස පිසදමා, පසුව ඔහුගේ කුෆ් එකේ ඉහළ කොටස පිස දැමීය. ඉන්පසු ඔහු වාහනයට නැග්ගා, අපි අපගේ ගමන දිගටම කරගෙන ගියෙමු, අපි යාඥා කරමින් සිටි මිතුරන් සොයා ගන්නා තෙක්, ඔවුන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අවුෆ් ඉමාම් ලෙස පත් කළහ, ඔහු කාලය ආරම්භයේදී ඔවුන් සමඟ යාච්ඤා කළ අතර, අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අවුෆ් ඔවුන් සමඟ ෆජ්ර් සලාතයේ එක් රකඅතක් ඉටු කළ බව අපට පෙනී ගියේය. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැමිණ මුස්ලිම්වරුන් සමඟ ෂෆ් එකට ඇතුළු වී අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අවුෆ් පිටුපස දෙවන රකඅත් සඳහා යාච්ඤා කළේය. අබ්දුර් රහ්මාන් ඔහුට ආචාර කළ පසු, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සලාතය සම්පූර්ණ කිරීමට නැගී සිටියේය. ඉතින් හදිසියේම මුස්ලිම්වරු කම්පනයට පත් වූහ, පසුව ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් 'සුබ්හානල්ලාහ්' කියෙව්වා, මන්ද ඔවුන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාට පෙර යාච්ඤා කළ බැවිනි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට ආචාර කළ පසු, ඔහු ඔවුන්ට මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ කරන දේ හරි' හෝ 'ඔබ කරන දේ හොඳයි'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 129
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ التَّيْمِيِّ حَدَّثَنَا بَكْرٌ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ نَاصِيَتَهُ وَذَكَرَ فَوْقَ الْعِمَامَةِقَالَ عَنْ الْمُعْتَمِرِ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَعَلَى نَاصِيَتِهِ وَعَلَى عِمَامَتِهِ قَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ
[මුසද්දාද්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] අල් හදීස් පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. තවද [මුසද්දාද්] අපට [අල්-මුතමීර්] [අල්-තායිමි] වෙතින් අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. [බක්ර්] [අල් හසන්] වෙතින් [ඉබ්නු අල්-මුගිරා බින් සියුබා] [අල්-මුගිරා බින් සියුබා] [අල්-මුගිරා බින් සියුබා] වෙතින් අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතු සිදු කර ඔහුගේ හිස මුදුන පිස දැමූ බව අපට පැවසීය. තවද මුගිරා එය ඔහුගේ හිස්වැස්ම මත පිස දැමූ බව සඳහන් කළේය. ඔහු [අල්-මුතමීර්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය. [මගේ පියා] [බක්ර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් [අල් හසන්] ගෙන් [ඉබ්නු අල්-මුගිරා බින් සියුබා] ගෙන් [අල්-මුගිරාහස්] පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ කුෆ් දෙකේ මුදුන සහ ඔටුන්නෙහි මුදුන මෙන්ම ඔහුගේ හිස්වැස්මේ මුදුනද පිස දැමූහ. බක්ර් මෙසේ පැවසීය; ඇත්ත වශයෙන්ම, මම එය ඉබ්නු අල්-මුගිරා ගෙන් අසා ඇත්තෙමි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 130
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يَذْكُرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَكْبِهِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ فَخَرَجَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ فَتَلَقَّيْتُهُ بِالْإِدَاوَةِ فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ ذِرَاعَيْهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ مِنْ جِبَابِ الرُّومِ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَضَاقَتْ فَادَّرَعَهُمَا ادِّرَاعًا ثُمَّ أَهْوَيْتُ إِلَى الْخُفَّيْنِ لِأَنْزَعَهُمَا فَقَالَ لِي دَعْ الْخُفَّيْنِ فَإِنِّي أَدْخَلْتُ الْقَدَمَيْنِ الْخُفَّيْنِ وَهُمَا طَاهِرَتَانِ فَمَسَحَ عَلَيْهِمَاقَالَ أَبِي قَالَ الشَّعْبِيُّ شَهِدَ لِي عُرْوَةُ عَلَى أَبِيهِ وَشَهِدَ أَبُوهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ وَعَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ قَالَ تَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ هَذِهِ الْقِصَّةَ قَالَ فَأَتَيْنَا النَّاسَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يُصَلِّ بِهِمْ الصُّبْحَ فَلَمَّا رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ أَنْ يَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ أَنْ يَمْضِيَ قَالَ فَصَلَّيْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُ رَكْعَةً فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى الرَّكْعَةَ الَّتِي سُبِقَ بِهَا وَلَمْ يَزِدْ عَلَيْهَا قَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ وَابْنُ الزُّبَيْرِ وَابْنُ عُمَرَ يَقُولُونَ مَنْ أَدْرَكَ الْفَرْدَ مِنْ الصَّلَاةِ عَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ
[මුසද්දාද්] අපට [ඊසා බින් යූනුස්] [මගේ පියාට] [අෂ්-ෂාබි] ගෙන් මට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [උර්වා බින් අල්-මුගිරා බින් සියුබා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් එය සඳහන් කරන බව මට වරක් ඇසුණි, ඔහු මෙසේ පැවසීය; අපි වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ කණ්ඩායමක් ලෙස සිටියෙමු, ජල භාජනය රැගෙන ගියේ මමය. පසුව ඔහු විවේක ගැනීමට ගියේය. ඔහු පැමිණි විට, ජල භාජනය ගෙන එන අතරතුර මම ඔහුව මුණගැසුණෙමි. මම ඔහුට වතුර වත් කළෙමි, පසුව ඔහු තම අත් සහ මුහුණ සෝදා ගත්තේය. පසුව ඔහු තම අත් දෙක පිටතට ගැනීමට සූදානම් වූ අතර ඒ අවස්ථාවේ ඔහු පටු අත් සහිත රෝම ලොම් සළුවක් ඇඳ සිටියේය, එබැවින් ඔහු අත් දෙකම අතහැරියේය. ඊට පසු මම ඔහුගේ කුෆ් දෙක ගලවා ගැනීමට බැලුවෙමි. එබැවින් ඔහු මට මෙසේ පැවසීය, 'කුෆ් දෙක අතහරින්න, මන්ද මම කුෆ් දෙක තුළට මගේ පාද තැබුවෙමි, ඔහු කුෆ් දෙකේ ඉහළ කොටස පමණක් අතුල්ලමින් සිටියේය. මගේ පියා මෙසේ පැවසීය; අෂ්-ෂාබි මෙසේ පැවසීය; 'උර්වා තම පියා ගැන මට සාක්ෂි දුන්නේය, ඔහුගේ පියා රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ගැන සාක්ෂි දුන්නේය, [හුබ්දා බින් කාලිඩ්] අපට [කටාදා] සිට [අල් හසන්] සිට [සුරාරා බින් අවුෆා] දක්වා [හම්මාම්] අපට පවසා ඇත [අල්-මුගිරා බින් ෂු'බා] පැවසූ බව; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් ප්‍රමාද විය..., පසුව ඔහු මෙම කතාව සඳහන් කළේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය; පසුව අපි ජනතාව වෙත ගියෙමු, අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අවුෆ් ඔවුන් සමඟ ෆජ්ර් සලාම් කරමින් සිටි බව පෙනී ගියේය. අබ්දුර් රහ්මාන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) දුටු විට ඔහු පසුපසට යාමට සූදානම්ව සිටියේය, නමුත් ඔහු තම සලාතය දිගටම කරගෙන යන ලෙස ඔහුට සංඥා කළේය. ඔහු මෙසේ පවසයි; ඉතින් මම සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අබ්දුර් රහ්මාන් පිටුපසින් එක් රකඅතක් සලාතය ඉටු කළෙමු, ඔහු ඔහුට ආචාර කළ විට, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ඉතිරිව තිබූ සලාතය ඉටු කිරීමට නැගී සිටි අතර, ඔහු එයට එකතු කළේ නැත. අබු දාවුද් පැවසීය; අබු සායිද් අල්-කුද්රි, ඉබ්නු අස්-සුබයිර් සහ ඉබ්නු උමර් පැවසුවේ ඉමාම් සමඟ සිටීමෙන් පසු තනිවම සලාතය ඉටු කරන ඕනෑම අයෙකු සහ්වි වෙනුවෙන් සුජූද් කළ යුතු බවයි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 131
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ بْنِ سَعْدٍ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّأَنَّهُ شَهِدَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يَسْأَلُ بِلَالًا عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يَخْرُجُ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَآتِيهِ بِالْمَاءِ فَيَتَوَضَّأُ وَيَمْسَحُ عَلَى عِمَامَتِهِ وَمُوقَيْهِقَالَ أَبُو دَاوُد هُوَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى بَنِي تَيْمِ بْنِ مُرَّةَ
[උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස්] අපට පවසා ඇත්තේ [මගේ පියා] [සියුබා] [අබු බකර් බින් හෆ්ෂ් බින් උමර් බින් සාද්] ගෙන් අපට පවසා ඇති බවයි. ඔහු [අබු අබ්දිරාහ්මාන් අස්-සුලමි] ගෙන් [අබු අබ්දිරාහ්මාන්] ගෙන් අසා ඇති බව ඔහු වරක් අබ්දුරාහ්මාන් බින් අවුෆ් [බිලාල්] ගෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ පිරිසිදු කිරීම ගැන විමසන ආකාරය දුටු බව ඔහු අසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය. එවිට බිලාල් මෙසේ පැවසීය; ඔහු වරක් මළපහ කිරීමට ගියේය, පසුව මම ඔහුට වතුර ගෙනාවෙමි, පසුව ඔහු පිරිසිදු කිරීම සිදු කර ඔහුගේ හිස්වැස්ම සහ සපත්තු දෙක පිස දැමීය. අබු දාවුද් පැවසීය; ඔහු බනී තයිම් බින් මුරාගේ හිටපු සහායාවරයෙකු වූ අබු අබ්දිරාහ් ය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 132
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الدِّرْهَمِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ دَاوُدَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ أَنَّ جَرِيرًابَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ فَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَقَالَ مَا يَمْنَعُنِي أَنْ أَمْسَحَ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ قَالُوا إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ قَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
[අලි බින් හුසේන් අද්-දිර්හාමි] අපට [බුකයිර් බින් අමීර්] ගෙන් [අබු සුරා බින් අම්රු බින් ජරීර්] ගෙන් [ඉබ්නු දාවුද්] අපට [ජරීර්] වරක් මුත්‍රා කර, පසුව පිරිසිදු කර, පසුව ඔහුගේ කුෆ් එකේ ඉහළ කොටස පිස දමා, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් එය පිස දමනු දුටුවද, එය පිස දැමීමට මට බාධාවක් ඇත්තේ කුමක්ද? යැයි පැවසූ බව අපට [අලි බින් හුසේන් අද්-දිර්හාමි] අපට [ඉබ්නු දාවුද්] අපට පවසා ඇත. සූරත් අල්-මයිදාහි වාක්‍යය පහළ වීමට පෙර කුෆ් දෙක පිස දැමීම සිදු වූ බැවින්, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, "මම සූරත් අල්-මයිදා පහළ වීමෙන් පසුව මිස ඉස්ලාම් ආගමට හැරුනේ නැත" යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 133
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا دَلْهَمُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ حُجَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّجَاشِيَّ أَهْدَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُفَّيْنِ أَسْوَدَيْنِ سَاذَجَيْنِ فَلَبِسَهُمَا ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَيْهِمَاقَالَ مُسَدَّدٌ عَنْ دَلْهَمِ بْنِ صَالِحٍ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا مِمَّا تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْبَصْرَةِ
[මුසද්දාද්] සහ [අහ්මද් බින් සයූඅයිබ් අල් හරානි] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ; [හුජයිර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] [ඉබ්නු බුරයිදා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [ඩල්හම් බින් සාලිහ්] [වාකි] අපට මෙසේ පවසා ඇත: නජාසි රජු වරක් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත සිනිඳු කළු සපත්තු යුගලයක් තෑග්ගක් ලෙස ලබා දුන් බව, එබැවින් ඔහු ඒවා පැළඳ, පසුව ඔහු පිරිසිදු කිරීම සිදු කර ඒ දෙකෙහිම ඉහළ කොටස පිස දැමීය. මුසද්දාද් පැවසීය; ඩල්හම් බින් සාලිහ්ගෙන්. අබු දාවුද් පැවසීය; මෙයට බස්රාහි පදිංචිකරුවන් විසින් පමණක් විස්තර කරන ලද හදීස් ඇතුළත් වේ.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 134
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ حَيٍّ هُوَ الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَامِرٍ الْبَجَلِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَسِيتَ قَالَ بَلْ أَنْتَ نَسِيتَ بِهَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ අමතක කළාද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'අහ්මද් බින් යූනුස්' අපට [ඉබ්නු හායි, එනම් අල් හසන් බින් සාලිහ්] [බුකයිර් බින් 'අමීර් අල්-බජාලි] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු නුම්] [අල්-මුගිරා බින් සියුබා] ගෙන් අපට [අල්-මුගිරා බින් සියුබා] ගෙන් අපට [ඉබ්නු හායි, එනම් අල් හසන් බින් සාලිහ්] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) වරක් පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී කුෆ් මුදුන පිස දැමූ බව අපට දන්වා ඇත, එබැවින් මම මෙසේ ඇසුවෙමි: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබට අමතක වුනාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අමතක වූ ඔබ පවා, මගේ රබ් අස්සා ව ජල්ලා මට අණ කළේ මෙයයි'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 135
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَسْحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ بِإِسْنَادِهِ قَالَ فِيهِ وَلَوْ اسْتَزَدْنَاهُ لَزَادَنَا
"සංචාරකයෙකුට කුෆ් යුගලයක් පිස දැමීම දින තුනක් සඳහා වන අතර, නැවතී සිටින කෙනෙකුට දිවා රෑ එකක් වේ" යනුවෙන් ඔහු පැවසීය. අබු දාවුද් පැවසීය; [මන්සූර් බින් අල්-මුතමීර්] [ඉබ්‍රාහිම් අට්-තායිමි] විසින් ඔහුගේ සනද් සමඟ විස්තර කරන ලද අතර, ඔහු ඔහුට මෙසේ පැවසීය; අපි ඔහුගෙන් තවත් ඉල්ලුවහොත්, ඔහු නිසැකවම අපට අමතර කාලයක් ලබා දෙනු ඇත.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 136
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الرَّبِيعِ بْنِ طَارِقٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ قَطَنٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ عِمَارَةَقَالَ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَكَانَ قَدْ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْقِبْلَتَيْنِ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَوْمًا قَالَ يَوْمًا قَالَ وَيَوْمَيْنِ قَالَ وَيَوْمَيْنِ قَالَ وَثَلَاثَةً قَالَ نَعَمْ وَمَا شِئْتَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ الْمِصْرِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسِيٍّ عَنْ أُبَيِّ بْنِ عِمَارَةَ قَالَ فِيهِ حَتَّى بَلَغَ سَبْعًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ وَمَا بَدَا لَكَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَقَدْ اخْتُلِفَ فِي إِسْنَادِهِ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَقَ السَّيْلَحِينِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيَّوبَ وَقَدْ اخْتُلِفَ فِي إِسْنَادِهِ
[යාහ්යා බින් මයියින්] අපට ['අම්රු බින් අර්-රබී' බින් තාරික්] අපට [යාහ්යා බින් අයුබ්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් රාසින්] [මුහම්මද් බින් යාසිද්] [අයියුබ් බින් කටාන්] [උබයි බින් 'ඉමාරා] වෙතින් [යාහ්යා බින් අයුබ්] අපට [යාහ්යා බින් අයුබ්] අපට පැවසීය, ඔහු කිබ්ලා දෙකටම මුහුණලා රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ යාච්ඤා කළ පුද්ගලයා බව ඔහු පැවසීය; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මට කුෆ් දෙකම පිස දැමිය හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. ඔහු නැවත ඇසුවේය; එක් දිනක්? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, එක් දිනක්'. ඔහු නැවත ඇසුවේය; දින දෙකක්? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔව්, දින දෙකක්'. ඔහු නැවත ඇසුවේය; දින තුනක්? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔව්, ඔබ කැමති පරිදි!' අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය: මෙම හදීසය [ඉබ්නු අබි මර්යම් අල්-මිෂ්රි] විසින් [යාහ්යා බින් අයුබ්] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් රාසින්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් යසිද් බින් අබි සියාද්] වෙතින් [උබාදා බින් නුසියි] වෙතින් [උබේ බින් ඉම්මාරා] වෙතින් ඔහු එහි මෙසේ පැවසීය; අංකය හත සඳහන් වන තුරු, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පිළිතුරු දුන්හ: 'ඔව්, ඔබේ කැමැත්ත පරිදි'. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය: මෙම හදීසයේ ඉස්නාද් මතභේදයට තුඩු දී ඇති අතර, මෙම හදීසය ශක්තිමත් නොවන අතර, [ඉබ්නු අබි මර්යම්] සහ [යාහ්යා බින් ඉෂාක් අස්-සයිලාහිනි] විසින් [යාහ්යා බින් අයුබ්] වෙතින් ද විස්තර කර ඇති අතර, ඉස්නාද් ද මතභේදයට තුඩු දී ඇත.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 137
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ وَكِيعٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي قَيْسٍ الْأَوْدِيِّ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَرْوَانَ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ لَا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ لِأَنَّ الْمَعْرُوفَ عَنْ الْمُغِيرَةِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ هَذَا أَيْضًا عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَلَيْسَ بِالْمُتَّصِلِ وَلَا بِالْقَوِيِّ قَالَ أَبُو دَاوُد وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ مَسْعُودٍ وَالْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ وَأَبُو أُمَامَةَ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَعَمْرُو بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِيَ ذَلِكَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَابْنِ عَبَّاسٍ
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] [වාකි] [සුෆ්යාන් අට්ස්-ට්සෞරි] [අබු කයිස් අල් ඕඩි, එනම් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සාරවාන්] [හුසයිල් බින් සුරාබිල්] [අල්-මුගිරා බින් සු'බා] [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] විසින් අපට පවසා ඇත්තේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතු සිදු කර ඔහුගේ මේස් දෙකේ සහ සෙරෙප්පු දෙකේ ඉහළ කොටස පිස දැමූ බවයි. අබු දාවුද් පැවසීය; අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි මෙම හදීසය සම්බන්ධ කළේ නැත, මන්ද මුගිරාහ්ගෙන් දැනගත් දෙය නම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කුෆ් දෙකේ ඉහළ කොටස අතුල්ලන බවයි. අබු දාවුද් පැවසීය; තවද මෙය අබු මූසා අල් අස්යාරිගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් ද වාර්තා විය, ඔහු මේස් දෙකේම ඉහළ කොටස පිස දැමූ බව. කෙසේ වෙතත්, මෙම හදීසය අඛණ්ඩ නොවන අතර ශක්තිමත් නොවේ. අබු දාවුද් පැවසීය; මේස් වල මුදුන් පිස දැමූ සහචරයින් වූයේ අලි ඉබ්න් අබි තාලිබ්, ඉබ්න් මස්'උද්, අල්-බරා` ඉබ්න් අසිබ්, අනස් ඉබ්න් මලික්, අබු උමාමා, සහ්ල් ඉබ්න් සාද් සහ අම්ර් ඉබ්න් හුරෙයිත් ය. මෙය උමර් ඉබ්න් අල්-ඛතාබ් සහ ඉබ්න් අබ්බාස් ගෙන් ද විස්තර කර ඇත.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 138
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَعَبَّادُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عَبَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَوْسُ بْنُ أَبِي أَوْسٍ الثَّقَفِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى نَعْلَيْهِ وَقَدَمَيْهِ وَقَالَ عَبَّادٌ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى كِظَامَةَ قَوْمٍ يَعْنِي الْمِيضَأَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ مُسَدَّدٌ الْمِيضَأَةَ وَالْكِظَامَةَ ثُمَّ اتَّفَقَا فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى نَعْلَيْهِ وَقَدَمَيْهِ
[මුසද්දාද්] සහ [අබ්බාද් බින් මූසා] අපට පැවසූ බව ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ; [හුසයිම්] [යාලා බින් අතාගෙන්] [ඔහුගේ පියාගෙන්] අපට පවසා ඇත - 'අබ්බාද් පැවසීය - අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සලල්ලාම් සලල්ලාම් කර ඔහුගේ සෙරෙප්පු සහ ඔහුගේ පාද පිස දැමූ බව [අවුස් බින් අබු අවුස් අට්ස්-සකාෆි] මට දැනුම් දී ඇත. අබ්බාද් පැවසීය; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ජනතාවකගේ සලද්දා ස්ථානයට පැමිණෙනු මම වරක් දුටුවෙමි, නමුත් මුසද්දාද් සලද්දා සලද්දා කරන ස්ථානය සඳහන් නොකළ අතර, පසුව ඔවුන් දෙදෙනාම එම වාක්‍ය ඛණ්ඩයට එකඟ වූහ; පසුව ඔහු සලද්දා සලද්දා ඔහුගේ සෙරෙප්පු මුදුන් සහ ඔහුගේ පාද පිස දැමීය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 139
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ ذَكَرَهُ أَبِي عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِو قَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَلَى ظَهْرِ الْخُفَّيْنِ
[මුහම්මද් බින් අෂ්-ෂබ්බා අල්-බසාස්] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු අස්-සිනාද්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [මගේ පියා] [අල්-මුගිරා බින් සියුබා] වෙතින් ['උර්වා බින් අස්-සුබයිර්] වෙතින් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) කුෆ් දෙකම පිස දැමූ බව සඳහන් කළේය. මේ අතර, මුහම්මද් සඳහන් කළ පරිදි; ඔහු කුෆ් දෙකෙහිම මුදුන අතුල්ලමින් සිටියේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 140
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَلَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْيِ لَكَانَ أَسْفَلُ الْخُفِّ أَوْلَى بِالْمَسْحِ مِنْ أَعْلَاهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَاهِرِ خُفَّيْهِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَا كُنْتُ أَرَى بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ إِلَّا أَحَقَّ بِالْغَسْلِ حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَهْرِ خُفَّيْهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ لَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْيِ لَكَانَ بَاطِنُ الْقَدَمَيْنِ أَحَقَّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا وَقَدْ مَسَحَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ظَهْرِ خُفَّيْهِ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ قَالَ كُنْتُ أَرَى أَنَّ بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ أَحَقُّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَاهِرِهِمَا قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي الْخُفَّيْنِ وَرَوَاهُ عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ كَمَا رَوَاهُ وَكِيعٌ وَرَوَاهُ أَبُو السَّوْدَاءِ عَنْ ابْنِ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا تَوَضَّأَ فَغَسَلَ ظَاهِرَ قَدَمَيْهِ وَقَالَ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ
[මුහම්මද් බින් අල්-අලා] අපට [හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස්] [අල් අ'මාසි] [අබු ඉෂාක්] [අබ්දු කයිර්] [අලි රද්ලියල්ලාහු අන්හු] වෙතින් අපට [හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස්] අපට පවසා ඇත; ආගම - ඉස්ලාම් - මනස මත පදනම් වූවක් නම්, සපත්තුවේ පතුල ඉහළ කොටසට වඩා පිස දැමීම වඩාත් සුදුසු වනු ඇති බව මම දැක ඇත්තෙමි, ඇත්ත වශයෙන්ම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කුෆ් දෙකෙහිම ඉහළ කොටස පිස දැමීම මම දැක ඇත්තෙමි. [මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට [යහ්යා බින් ආදම්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [අල් අ'මාසි] හි [යාසිඩ් බින් අබ්දුල් අසීස්] ඔහුගේ ඉස්නාද් සමඟ අපට මෙම හදීසය සමඟ අපට පැවසීමෙන් පසු, ඔහු - අලි- පැවසීය; නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ඔහුගේ කුෆ් දෙකෙහි ඉහළ කොටස පිස දමනු දකින තුරු, පාද සේදීමට වඩාත් සුදුසු යැයි මම කිසි විටෙකත් සිතුවේ නැත. [මුහම්මද් බින් අල්-අලා`] අපට [හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස්] [අල් අ'මාසි] තුමා මෙම හදීසය සමඟ අපට පවසා ඇති බව ඔහු - අලි- පැවසීය; ආගම - ඉස්ලාම් - මනසේ ප්‍රතිඵල මත පදනම් වූවක් නම්, නිසැකවම පාදවල ඇතුළත ඉහළට වඩා අතුල්ලන්නට සුදුසු වනු ඇත. ඇත්ත වශයෙන්ම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කුෆ්නියා දෙකෙහිම ඉහළ කොටස පිස දැමූහ. [අල් අ'මාසි] තුමාණන් [වාකි'] තුමාණන් තම බිරිඳ සමඟ විස්තර කළ පරිදි, ඔහු - අලි- මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දෙකෙහිම පිටත - ඉහළ කොටස - අතුල්ලනු දකින තුරු, පාදවල පතුල ඉහළට වඩා අතුල්ලන්නට සුදුසු යැයි මම වරක් සිතුවෙමි. වාකි' පැවසීය; එහි තේරුම කුෆ් යුගලයකි. [අල් අ'මාසි] හි [ඊසා බින් යූනුස්] විසින් [වකී] විසින් විස්තර කරන ලද අතර [අබු අස්-සෞදා`] විසින් [ඉබ්නු අබ්දි කයිර්] [ඔහුගේ පියා] වෙතින් විස්තර කරන ලද ඔහු මෙසේ පැවසීය: මම වරක් අලි වන්ධ්‍යාකරණය කරනවා දුටුවෙමි, ඔහු ඔහුගේ පාදවල පිටත - ඉහළ කොටස - සෝදා, “රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එය කරන බව මම දුටුවේ නැත්නම්, ... පසුව ඔහු එම හදීසය සඳහන් කළේය.
