Imam Abu Dawud : 121
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ مَاءً ثُمَّ لِيَنْثُرْ
[Abdullah bin Maslamah] [Malik] irraa [Abu Az-Zinad] irraa [Al A’raj] irraa [Abu Hurairah] irraa akka nuuf himameetti Ergamaan Rabbii (saw) akkana jedhan: ‘Isin keessaa namni tokko wuduu’aa yoo raawwatu hidhii isaa keessa bishaan haa galchu, achiis gadi haa baasu’.
Imam Abu Dawud : 122
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ قَارِظٍ عَنْ أَبِي غَطَفَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَنْثِرُوا مَرَّتَيْنِ بَالِغَتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Nutti himee jira [Ibrahim bin Musa] nutti himeera [Waki'] [Ibn Abi Dzi`b] [Qarizh] irraa [Abu Ghathafan] irraa [Ibn Abbaas] irraa nutti hime jedhe; Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: 'Beristinsyaqlah - Bishaan hidhii keessanitti afuura baafadhaa, achiis hafuura baafadhaa - guutummaatti si'a lama ykn sadii'.
Imam Abu Dawud : 123
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ قَالَكُنْتُ وَافِدَ بَنِي الْمُنْتَفِقِ أَوْ فِي وَفْدِ بَنِي الْمُنْتَفِقِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ نُصَادِفْهُ فِي مَنْزِلِهِ وَصَادَفْنَا عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ فَأَمَرَتْ لَنَا بِخَزِيرَةٍ فَصُنِعَتْ لَنَا قَالَ وَأُتِينَا بِقِنَاعٍ وَلَمْ يَقُلْ قُتَيْبَةُ الْقِنَاعَ وَالْقِنَاعُ الطَّبَقُ فِيهِ تَمْرٌ ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ أَصَبْتُمْ شَيْئًا أَوْ أُمِرَ لَكُمْ بِشَيْءٍ قَالَ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَبَيْنَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جُلُوسٌ إِذْ دَفَعَ الرَّاعِي غَنَمَهُ إِلَى الْمُرَاحِ وَمَعَهُ سَخْلَةٌ تَيْعَرُ فَقَالَ مَا وَلَّدْتَ يَا فُلَانُ قَالَ بَهْمَةً قَالَ فَاذْبَحْ لَنَا مَكَانَهَا شَاةً ثُمَّ قَالَ لَا تَحْسِبَنَّ وَلَمْ يَقُلْ لَا تَحْسَبَنَّ أَنَّا مِنْ أَجْلِكَ ذَبَحْنَاهَا لَنَا غَنَمٌ مِائَةٌ لَا نُرِيدُ أَنْ تَزِيدَ فَإِذَا وَلَّدَ الرَّاعِي بَهْمَةً ذَبَحْنَا مَكَانَهَا شَاةً قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي امْرَأَةً وَإِنَّ فِي لِسَانِهَا شَيْئًا يَعْنِي الْبَذَاءَ قَالَ فَطَلِّقْهَا إِذًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَهَا صُحْبَةً وَلِي مِنْهَا وَلَدٌ قَالَ فَمُرْهَا يَقُولُ عِظْهَا فَإِنْ يَكُ فِيهَا خَيْرٌ فَسَتَفْعَلْ وَلَا تَضْرِبْ ظَعِينَتَكَ كَضَرْبِكَ أُمَيَّتَكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ الْوُضُوءِ قَالَ أَسْبِغْ الْوُضُوءَ وَخَلِّلْ بَيْنَ الْأَصَابِعِ وَبَالِغْ فِي الِاسْتِنْشَاقِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ صَائِمًاحَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ وَافِدِ بَنِي الْمُنْتَفِقِ أَنَّهُ أَتَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ فَلَمْ يَنْشَبْ أَنْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَقَلَّعُ يَتَكَفَّأُ وَقَالَ عَصِيدَةٌ مَكَانَ خَزِيرَةٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَمَضْمِضْ
Nuti [Qutaibah bin Sa’id] jama’aa birootti himne, jedhan; [Yahya bin Sulaim] [Ismaa’il bin Kathir] irraa [‘Ashim bin Laqith bin Shabrah] irraa [Abbaa Isaa Laqith bin Shabrah] irraa akkas jedhe; Yeroo tokko ergamaa Bani Muntafiq ture ykn yeroo tokko Ergamaa Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam ergamaa Bani Muntafiq irratti hirmaadheera jedhe; "Yeroo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam daawwannu mana isaatti akka wal hin argine ta'e, garuu Aisyah Ummul Mukminin qofa waliin wal argine," Laqith itti fufe; Sana booda -'Aisyah- nyaata Khaziraa nuuf tolchite - gosa daabboo foon xixiqqootti murame waliin makame -. Nyaanni erga nuuf tolfame booda, meeshaa damee of keessaa qabu nuuf fidame, sana booda Ergamaan Rabbii (saw) dhufanii nyaata argatte moo nyaata tokko akka siif tolchitu ajajame?’ jedhaniin. Innis -Laqith- jennaan, Eeyyee yaa Ergamaa Rabbii jennee deebisne. Laqith itti fufee; Osoo Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam waliin teenyee akka tasaa tiksee re'ee dhufee hoolaa iyyituun re'ee isaa sallallaahu aleeyhi wasallam qalama isaa keessa tiksee. Kanaaf sallallaahu aleihi wasallam akkana jedhe: ‘Maal barbaaddu yaa akkas?’. Tikseenis akkas jedhee deebiseef; Re'een ilmoo deesse. Innis: 'Inumaa re'ee qalaa' jedhe. Achiis ammas akkana jedhe: ‘Ati waan jirtuuf re’ee kana qalanne gonkumaa hin yaadin. Re'ee dhibba qabna, kana caalaa hin barbaannu. Tiksee re'ee tokkoo ol yoo qabaate - namni tokko dursee waan deesseef - re'ee tokko bakka bu'aa re'ee reefuu dhalatee sanaatti qalanna'. Laqith itti fufee; jedheen; Yaa Ergamaa Rabbii dhugumatti haadha manaa dubbachuu irratti badaa taate qaba. Innis: 'Ergasii ishee hiikaa' jedhe. Laaqiis akkana jedhe; jedheen; Yaa Ergamaa Rabbii dhugumatti inni hiriyyaa jireenyaa ta’ee ijoollee irraa argadheera. Innis gorsa itti kenni! Yoo gaarii ta'e gorsa kee akka bitamu beekamaadha, akkuma ati garbittii kee rukutte haadha manaa kee hin reebiin'. Kanaaf anis yaa Ergamaa Rabbii waa’ee wuduu’a itti godhan natti himi jedheen. Innis deebisee, 'wuduu'a kee guutuu, quba kee gidduu kaa'i, yoo soomatte malee kabaja kee irratti baay'ee cimaa ta'i' jedhee deebiseef. [’Uqbah bin Mukrim] nutti himeera [Yahya bin Sa’id] nutti himeera [Ibnu Juraij] [Ashim bin Laqith bin Shabrah] irraa [Abbaa isaa, ergamaa Bani Muntafiq] irraa [Ismaa’il bin Katsir] irraa akka inni yeroo tokko Aisyah waliin wal argan, sana booda hadiisa wal fakkaatu kaase. Innis eereera; Sana booda yeroo dheeraa utuu hin turin Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam sagalee guddaa dhageessisaa deemu dhufe. Akkasumas Khaziraa dhiisee 'Ashiidaa' kaase. Nutti himee jira [Muhammad bin Yahya bin Faris] nutti himeera [Abu 'Ashim] hadiisa kanaan [Ibn Juraij] nutti himee jira, itti kaase; Yeroo wuduu’a gootan afaan keessan dhiqadhaa.
Imam Abu Dawud : 124
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ يَعْنِي الرَّبِيعَ بْنَ نَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ زَوْرَانَ عَنْ أَنَسٍ يَعْنِي ابْنَ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا تَوَضَّأَ أَخَذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَأَدْخَلَهُ تَحْتَ حَنَكِهِ فَخَلَّلَ بِهِ لِحْيَتَهُ وَقَالَ هَكَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّقَالَ أَبُو دَاوُد وَالْوَلِيدُ بْنُ زَوْرَانَ رَوَى عَنْهُ حَجَّاجُ بْنُ حَجَّاحٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ الرَّقِّيُّ
Nutti himamee jira [Abu Taubah, Ar-Rabi’ bin Nafi’] [Abu Al-Malih] [Al-Walid bin Zauran] irraa [Anas bin Malik] irraa akka nutti himetti Ergamaan Rabbii sallallaahu ‘alaihi wasallam yeroo wuduu’a raawwatu harka isaatiin bishaan akka fudhatu, ergasii qoma jala kaa’ee ergasii qeensa isaa gidduu kaa’ee akkana jedhe Rabb koo 'azza wajalla ajajeen'. Abuu Dawud akkana jedhe: Hajjaaj bin Hajjaaj Al-Waliid bin Zauran fi Abu Al-Malih Ar-Raqii irraa odeesse.
Imam Abu Dawud : 125
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً فَأَصَابَهُمْ الْبَرْدُ فَلَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ أَنْ يَمْسَحُوا عَلَى الْعَصَائِبِ وَالتَّسَاخِينِ
Nutti himeera [Ahmad bin Muhammad bin Hanbal] [Yahya bin Sa’id] [Tsaur] irraa [Rashid bin Sa’d] irraa [Tsauban] irraa nutti himeera jedhe; Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo tokko waraana erge - isa malee loluuf -, sana booda qilleensa qorraatiin haguugaman. Kanaafu erga gara Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam dhufanii booda turban fi khufuu isaanii akka haxaa’an ajaje.
Imam Abu Dawud : 126
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي مَعْقِلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ قِطْرِيَّةٌ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْعِمَامَةِ فَمَسَحَ مُقَدَّمَ رَأْسِهِ وَلَمْ يَنْقُضْ الْعِمَامَةَ
Nutti himeera [Ahmad bin Saalih] nutti himeera [Ibnu Wahb] [Mu’awiyah bin Shalih] irraa [Abdul Aziz bin Muslim] irraa [Abu Ma’qil] irraa [Anas bin Malik] irraa nutti himee jira jedhe; Yeroo tokko Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam utuu turban qithriyaa uffachuun wuduu’a godhan argeen ture, harka isaa turban jalaa baasee ergasii turban osoo hin baafatin fuula duraa mataa isaa haxaa’ee.
Imam Abu Dawud : 127
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ يَدْلُكُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِ
Nutti himeera [Qutaibah bin Sa’id] [Ibn Lahi’ah] irraa [Yazid bin ‘Amru] irraa [Abu Abdirrahman Al Hubuliy] irraa [Al-Mustaurid bin Syaddad] irraa nutti himeera jedhe; Yeroo tokko Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam yemmuu wuduu’a godhan quba isaa xiqqootiin quba miila lamaan xuuxuu arge.
Imam Abu Dawud : 128
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ الْمُغِيرَةَ يَقُولُعَدَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَأَنَاخَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَى يَدِهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ حَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ رَكِبَ فَأَقْبَلْنَا نَسِيرُ حَتَّى نَجِدَ النَّاسَ فِي الصَّلَاةِ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى بِهِمْ حِينَ كَانَ وَقْتُ الصَّلَاةِ وَوَجَدْنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَفَّ مَعَ الْمُسْلِمِينَ فَصَلَّى وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الرَّكْعَةَ الثَّانِيَةَ ثُمَّ سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاتِهِ فَفَزِعَ الْمُسْلِمُونَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ لِأَنَّهُمْ سَبَقُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فَلَمَّا سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُمْ قَدْ أَصَبْتُمْ أَوْ قَدْ أَحْسَنْتُمْ
Nutti himeera [Ahmad bin Saalih] nutti himeera [Abdullah bin Wahb] nutti himeera [Yunus bin Yazid] irraa [Ibn Shihab] natti himee jira ['Abbad bin Ziyad] akka ['Urwah bin Al-Mughirah bin Syu'bah] itti hime, akka inni yeroo tokko [abbaa isaa, Al-Mughirah] jechuu dhaga'e; akkana jedhe, yeroo lola Tabuk osoo hin bariin, Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo tokko karaa sahaabaa isaa irraa jooraa ture, kanaaf anis isa waliin karaa irraa maqe. Sana booda Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam konkolaataa isaa eegale, sana booda fincaan baase. Yeroo xumuru bishaan meeshaa sana keessaa harka isaatti naqe. Harka isaa dhiqee booda fuula isaa dhiqate. Sana booda harka uffata isaa lamaan banaa ta’ee fi dhiphachuun itti dhaga’ame walitti marsee, kanaaf deebisee keessa galche sana booda uffata jalaa baasee, achiis harka isaa hanga jilbaatti dhiqatee, mataa isaa haxaa’ee, achiis gubbaa khuf isaa haxaa’e. Sana booda konkolaataa keessa seene, nutis imala keenya itti fufne, hanga namoota - hiriyoota - salaataa jiran argannutti, Abdurrahmaan bin Auf imaama godhanii muudan, jalqaba yeroo sanaa irratti isaan waliin salaatee Abdurrahmaan bin Auf Raka'aa tokko Salaata Fajrii isaan waliin akka godhe arganne. Kanaaf Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam dhufee Muslimoota waliin shaaf seenee raka'aa lammaffaa Abdurrahmaan bin Auf duuba salaate. Abdurrahmaan erga nagaa isa gaafateen booda Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam salaata xumuruuf ka’an. Kanaaf akka tasaa Muslimoonni ni rifatan, sana booda baay’een isaanii ‘Subhaanallah’ dubbisan, sababni isaas Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam salaataan dursanii waan turaniif. Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam erga nagaa isa gaafateen booda ‘waan isin hojjattan sirrii dha’ ykn ‘waan isin hojjattan gaarii dha’ jedheen.
Imam Abu Dawud : 129
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ التَّيْمِيِّ حَدَّثَنَا بَكْرٌ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ نَاصِيَتَهُ وَذَكَرَ فَوْقَ الْعِمَامَةِقَالَ عَنْ الْمُعْتَمِرِ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَعَلَى نَاصِيَتِهِ وَعَلَى عِمَامَتِهِ قَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ
Nutti himeera [Musaddad] nutti himeera [Yahya bin Sa’id] Al Hadith. Akkasumas nutti himeera [Musaddad] nutti himeera [Al-Mu’tamir] irraa [At-Taimi] irraa [Bakr] [Al Hasan] irraa [Ibn Al-Mughirah bin Syu’bah] irraa [Al-Mughirah bin Syu’bah] irraa akka nutti himeetti Ergamaan Rabbii sallallaahu aleihi wasallam wuduu’a godhanii gubbaa mataa isaa akka haxaa’an. Mughirah immoo turban isaa irratti akka haxaa'e kaase. Innis [Al-Mu’tamir] irraa [Abbaan koo] [Bakr bin Abdullah] irraa [Al Hasan] irraa [Al-Mughirah] irraa [Al-Mughirah] irraa hadiisa tokko [Bakr bin Abdullah] irraa akka odeesse dhaga’eera, Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam gubbaa khufaa lamaan fi gubbaa gonfoo, akkasumas gubbaa gonfoo isaa haxaa’aa ture turban. Bakr akkana jedhe; Dhugumatti Ibnu Al-Mughiraa irraa dhagaheera
Imam Abu Dawud : 130
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يَذْكُرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَكْبِهِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ فَخَرَجَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ فَتَلَقَّيْتُهُ بِالْإِدَاوَةِ فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ ذِرَاعَيْهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ مِنْ جِبَابِ الرُّومِ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَضَاقَتْ فَادَّرَعَهُمَا ادِّرَاعًا ثُمَّ أَهْوَيْتُ إِلَى الْخُفَّيْنِ لِأَنْزَعَهُمَا فَقَالَ لِي دَعْ الْخُفَّيْنِ فَإِنِّي أَدْخَلْتُ الْقَدَمَيْنِ الْخُفَّيْنِ وَهُمَا طَاهِرَتَانِ فَمَسَحَ عَلَيْهِمَاقَالَ أَبِي قَالَ الشَّعْبِيُّ شَهِدَ لِي عُرْوَةُ عَلَى أَبِيهِ وَشَهِدَ أَبُوهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ وَعَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ قَالَ تَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ هَذِهِ الْقِصَّةَ قَالَ فَأَتَيْنَا النَّاسَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يُصَلِّ بِهِمْ الصُّبْحَ فَلَمَّا رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ أَنْ يَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ أَنْ يَمْضِيَ قَالَ فَصَلَّيْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُ رَكْعَةً فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى الرَّكْعَةَ الَّتِي سُبِقَ بِهَا وَلَمْ يَزِدْ عَلَيْهَا قَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ وَابْنُ الزُّبَيْرِ وَابْنُ عُمَرَ يَقُولُونَ مَنْ أَدْرَكَ الْفَرْدَ مِنْ الصَّلَاةِ عَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ
Nutti himee jira [Musaddad] nutti himeera [Isa bin Yunus] [Abbaa koo] [Ash-Sha’bi] irraa natti hime jedhe; Yeroo tokko [Urwah bin Al-Mughirah bin Syu’bah] [abbaa isaa] irraa akka kaasu dhaga’eera, akkana jedhe; Yeroo tokko Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam wajjiin garee tokko taanee turre, ani immoo kan meeshaa bishaanii baatu ture. Sana booda of boqochiisuuf deeme. Yeroo inni dhufu meeshaa bishaanii fidee osoon jiruu wal arge. Bishaan sana itti naqee, achiis harka isaa fi fuula isaa dhiqe. Achiis yeroo sanatti uffata suufii Roomaa kan harka dhiphoo qabu uffatee osoo jiruu harka isaa lamaan baasuuf jedhee harka isaa lamaan gadi dhiise. Sana booda khufoota isaa lamaan ofirraa baasuuf gadi ilaale. Kanaaf ni naan jedhe, ‘Khuufa lamaan dhiisi, sababiin isaas ani miila koo khufuu lamaan sana keessa osoo isaan lamaan qulqulluu ta’anii galche, inni gubbaa khufuu lamaan qofa xuuxe. Abbaan koo akkana jedhe; Ash-Sha'biin akkana jedhe; Urwaan waa’ee abbaa isaa ragaa naaf ba’e, abbaan isaas waa’ee Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam ragaa ba’e, nutti himeera [Hubdah bin Khalid] [Hammam] [Qatadah] irraa [Al Hasan] irraa [Zurarah bin Aufa] irraa akka [Al-Mughirah bin Shu’bah] akka jedhe nutti himeera; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yeroo tokko harkifate..., sana booda seenaa kana kaase, jedhe; Sana booda ummata bira deemnee Abdurrahmaan bin Auf isaan waliin Fajrii salaataa akka ture ni mul’ate. Abdurrahmaan Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam yommuu argu duubatti deebi’uuf ture, garuu akka salaata isaa itti fufuuf harkaan itti agarsiise. Akkas jedha; Kanaaf Anaa fi Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam Abdurrahmaan duuba raka'aa tokko salaanne, yemmuu salaamtu Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam salaata duubatti hafe raawwachuuf ka'e, itti hin daballe. Abuu Daawud akkana jedhan; Abuu Sa’id Al-Khudri, Ibnu Az-Zubair fi Ibnu Umar namni kophaa isaa salaate - erga imaama waliin ta’ee booda - sahwiif sujuuda gochuu qaba jedhan.
Imam Abu Dawud : 131
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ بْنِ سَعْدٍ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّأَنَّهُ شَهِدَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يَسْأَلُ بِلَالًا عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يَخْرُجُ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَآتِيهِ بِالْمَاءِ فَيَتَوَضَّأُ وَيَمْسَحُ عَلَى عِمَامَتِهِ وَمُوقَيْهِقَالَ أَبُو دَاوُد هُوَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى بَنِي تَيْمِ بْنِ مُرَّةَ
Nutti himee jira [Ubaidullah bin Mu’adz] nutti himeera [Abbaan koo] [Syu’bah] [Abu Bakr bin Hafsh bin Umar bin Sa’d] irraa [Abu Abdillah] [Abu Abdirrahman As-Sulami] irraa akka dhaga’e nutti himee jira, yeroo tokko Abdurrahman bin Auf [Bilal] waa’ee wuduu’aa Rasulullah gaafachuu isaa argeera shallallahu 'alaihi wasallam, egaa Bilaal akkana jedhe; Yeroo tokko fincaan baasuuf bahee, achiis bishaan itti fide, achiis wuduu'a raawwatee turban isaa fi kophee lama haxaa'e. Abuu Daawud akkana jedhan; Inni Abu Abdillah, sahayaa duraanii Bani Taim bin Murrah.
Imam Abu Dawud : 132
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الدِّرْهَمِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ دَاوُدَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ أَنَّ جَرِيرًابَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ فَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَقَالَ مَا يَمْنَعُنِي أَنْ أَمْسَحَ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ قَالُوا إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ قَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
Nutti himeera [Ali bin Huseen Ad-Dirhami] [Ibnu Dawud] irraa [Bukair bin ’Amir] irraa [Abu Zur’ah bin ‘Amru bin Jarir] irraa akka [Jarir] takka fincaa’e, achiis wuduu’a raawwate, ergasii gubbaa khufuu isaa haxaa’ee, Ergamaa Rabbii argellee, maaltu akkan haxaa’u na dhowwu jedhee nutti himeera (saw) haxaa'uu? Sahaaboonni akkana jedhan, Khufaa lamaan haxaa'uun osoo aayaan suuraa Al-Ma'idaa keessatti hin bu'iin dura waan ta'eef, "Ani Islaama hin fudhanne erga suuraan Al-Ma'idaa bu'ee booda malee" jedhee deebiseef.
Imam Abu Dawud : 133
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا دَلْهَمُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ حُجَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّجَاشِيَّ أَهْدَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُفَّيْنِ أَسْوَدَيْنِ سَاذَجَيْنِ فَلَبِسَهُمَا ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَيْهِمَاقَالَ مُسَدَّدٌ عَنْ دَلْهَمِ بْنِ صَالِحٍ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا مِمَّا تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْبَصْرَةِ
Nutti himeera [Musaddad] fi [Ahmad bin Syu’aib Al Harrani] lamaan isaanii akka jedhan; Nutti himamee jira [Waki’] [Dalham bin Saalih] [Hujair bin Abdullah] irraa [Ibnu Buraidah] irraa [abbaa isaa] irraa akka nuuf himetti mootiin Najasyii yeroo tokko Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam kophee gurraacha sillaasee kenne, kanaaf uffatee, ergasii wuduu’a godhee gubbaa isaa haxaa’e lamaan isaanii iyyuu. Musaddad akka jedhanitti; Daalham bin Saalih irraa. Abuu Daawud akkana jedhan; Kunis hadiisota jiraattota magaalaa Basraa qofaan odeffaman dabalata.
Imam Abu Dawud : 134
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ حَيٍّ هُوَ الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَامِرٍ الْبَجَلِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَسِيتَ قَالَ بَلْ أَنْتَ نَسِيتَ بِهَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ
Nutti himamee jira [Ahmad bin Yunus] [Ibn Hayy, jechuunis Al Hasan bin Salih] irraa [Bukair bin 'Amir Al-Bajali] irraa [Abdurrahman bin Abu Nu'm] irraa [Al-Mughirah bin Syu'bah] irraa akka nutti himetti Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo tokko gubbaa khuf -yeroo raawwatan haxaa'e wuduu’a-, kanaaf jedheen; Yaa Ergamaa Rabbii dagattee? Innis akkana jedhee deebiseef: 'Isin warri irraanfattan illee, kana Rabb Azza wa Jallaan na ajaje'.
Imam Abu Dawud : 135
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَسْحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ بِإِسْنَادِهِ قَالَ فِيهِ وَلَوْ اسْتَزَدْنَاهُ لَزَادَنَا
Nutti himee jira [Hafsh bin Umar] [Syu’bah] [Al Hakkam] irraa fi [Hammad] [Ibrahim] irraa [Abu Abdillah Al-Jadali] irraa [Khuzaiman bin Thabit] irraa Nabi sallallaahu aleihi wasallam irraa nutti himee jira, akkana jedhe: ‘Imaltuu tokkoof khuf lama haxaa’uun guyyaa sadii, nama tureef immoo guyyaa tokko halkan tokko immoo'. Abuu Daawud akkana jedhan; [Mansur bin Al-Mu’tamir] [Ibrahim At-Taimi] irraa sanaada isaa waliin odeesse, itti eereera; Dabalata yoo isa gaafannes yeroo dabalataa nuuf kennuun isaa hin oolu’ jedheera.
Imam Abu Dawud : 136
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الرَّبِيعِ بْنِ طَارِقٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ قَطَنٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ عِمَارَةَقَالَ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَكَانَ قَدْ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْقِبْلَتَيْنِ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَوْمًا قَالَ يَوْمًا قَالَ وَيَوْمَيْنِ قَالَ وَيَوْمَيْنِ قَالَ وَثَلَاثَةً قَالَ نَعَمْ وَمَا شِئْتَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ الْمِصْرِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسِيٍّ عَنْ أُبَيِّ بْنِ عِمَارَةَ قَالَ فِيهِ حَتَّى بَلَغَ سَبْعًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ وَمَا بَدَا لَكَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَقَدْ اخْتُلِفَ فِي إِسْنَادِهِ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَقَ السَّيْلَحِينِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيَّوبَ وَقَدْ اخْتُلِفَ فِي إِسْنَادِهِ
Nutti himeera [Yahya bin Ma'in] nutti himeera ['Amru bin Ar-Rabi' bin Tariq] nutti himeera [Yahya bin Ayub] [Abdurrahman bin Razin] irraa [Muhammad bin Yazid] irraa [Ayyub bin Qathan] irraa [Ubay bin 'Imarah] irraa akkana jedhe Yahya bin Ayub, inni nama yeroo tokko Rasulullah sallallaahu waliin salaate ture 'alaihi wasallam qibla lamaan fuulduratti, jedhe; Yaa Ergamaa Rabbii khuf lamaan haxaa'uu danda'aa? Innis: 'Eeyyee' jedhee deebiseef. Ammas gaafate; Gaaf tokko? Innis akkana jedhee deebiseef: 'Eeyyee, guyyaa tokko'. Ammas gaafate; Guyyaa lama? Innis akkana jedhee deebiseef: 'Eeyyee, guyyaa lama'. Ammas gaafate; Guyyaa sadii? Innis akkana jedhee deebiseef: ‘Eeyyee, akka barbaaddetti!’ jedhee deebiseef. Abuu dawud akkana jedhe: Hadiisa kana [Ibnu Abi Maryam Al-Mishri] [Yahya bin Ayyuub] irraa [Abdurrahman bin Razin] irraa [Muhammad bin Yazid bin Abi Ziyad] irraa [Ubadah bin Nusiy] irraa [Ubay bin Immarah] irraa odeesse keessatti akkana jedhe; Hanga lakkoofsi torba kaafamutti, Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhanii deebisaniif: ‘Eeyyee, akka feetan’. Abuu Daawud akkana jedhan; Isnaadni hadiisa kanaa falmameera, hadiisni tun jabaa miti, akkasumas [Ibn Abi Maryam] fi [Yahya bin Ishak As-Sailahini] [Yahya bin Ayyuub] irraa odeessee jira, isnaadnis falmisiisaa jira.
Imam Abu Dawud : 137
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ وَكِيعٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي قَيْسٍ الْأَوْدِيِّ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَرْوَانَ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ لَا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ لِأَنَّ الْمَعْرُوفَ عَنْ الْمُغِيرَةِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ هَذَا أَيْضًا عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَلَيْسَ بِالْمُتَّصِلِ وَلَا بِالْقَوِيِّ قَالَ أَبُو دَاوُد وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ مَسْعُودٍ وَالْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ وَأَبُو أُمَامَةَ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَعَمْرُو بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِيَ ذَلِكَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَابْنِ عَبَّاسٍ
[Usmaan bin Abu Syaibah] [Waki’] irraa [Sufyan Ats-Tsauri] irraa [Abu Qais Al Audi] irraa, jechuunis Abdurrahman bin Tsarwan] [Huzail bin Syurahbil] irraa [Al-Mughirah bin Syu’bah] irraa akka Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam wudu’aa godhee gubbaa isaa lamaan haxaa’e nutti himameera soksii fi saandaloota. Abuu Daawud akkana jedhan; Abdurrahmaan bin Mahdi hadiisa kana hin odeessine, sababni isaas wanti Mughiraa irraa beekamu Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam khufuu lamaan gubbaa akka xuuxan ture’. Abuu Daawud akkana jedhan; Kunis Abuu Muusaa Al Asy’arii irraas Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam irraa odeeffame, akka inni gubbaa soksii lamaan haxaa’e. Haa ta’u malee hadiisni kun itti fufiinsa hin qabu, jabaa miti. Abuu Daawud akkana jedhan; Sahaaboonni gubbaa soksii isaanii irratti haxaa’an Alii ibnu Abii Xaalib, Ibnu Mas’ud, Al-Bara` ibnu Azib, Anas ibn Maalik, Abuu Umamaa, Sahl ibn Sa’d, fi Amr ibn Hureeyt turan. Kunis Umar ibn Al-Khattab fi Ibnu Abbaas irraas odeeffame.
Imam Abu Dawud : 138
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَعَبَّادُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عَبَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَوْسُ بْنُ أَبِي أَوْسٍ الثَّقَفِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى نَعْلَيْهِ وَقَدَمَيْهِ وَقَالَ عَبَّادٌ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى كِظَامَةَ قَوْمٍ يَعْنِي الْمِيضَأَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ مُسَدَّدٌ الْمِيضَأَةَ وَالْكِظَامَةَ ثُمَّ اتَّفَقَا فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى نَعْلَيْهِ وَقَدَمَيْهِ
[Musaddad] fi ['Abbad bin Musa] nutti himaniiru, lamaan isaanii iyyuu akkas jedhan; [Husyaim] [Ya’la bin 'Atha`] irraa [abbaa isaa] irraa nutti himeera - akkana jedhe 'Abbad - Ergamaan Rabbii shallallahu 'alaihi wasallam wuduu'aa akka godhanii fi kophee isaa fi miila isaa irratti akka haxaa'an naaf [Aus bin Abu Aus Ats-Tsaqafi] beeksiseera. Abbaan akkas jedhe; Yeroo tokko Ergamaan Rabbii shallallahu ‘alaihi wasallam bakka wuduu’a ummata tokkoo dhufuu isaanii arge, garuu Musaddad bakka wuduu’aa hin kaasne, sana booda lamaan isaanii iyyuu gaalee kana irratti walii galan; ergasii wuduu’aa raawwatee gubbaa kophee isaa fi miila isaa irratti haxaa’e.
Imam Abu Dawud : 139
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ ذَكَرَهُ أَبِي عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِو قَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَلَى ظَهْرِ الْخُفَّيْنِ
Nutti himeera [Muhammad bin Ash-Shabbah Al-Bazzaz] nutti himeera [Abdurrahman bin Abu Az-Zinad] akkana jedhe; [Abbaan koo] ['Urwah bin Az-Zubair] irraa [Al-Mughirah bin Syu'bah] irraa akka ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam khufuu lamaan haxaa'aa turan eereera. Gidduu kana Muhaammad kaasuun alatti; Gubbaa khuf lamaan xuuxe.
Imam Abu Dawud : 140
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَلَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْيِ لَكَانَ أَسْفَلُ الْخُفِّ أَوْلَى بِالْمَسْحِ مِنْ أَعْلَاهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَاهِرِ خُفَّيْهِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَا كُنْتُ أَرَى بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ إِلَّا أَحَقَّ بِالْغَسْلِ حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَهْرِ خُفَّيْهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ لَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْيِ لَكَانَ بَاطِنُ الْقَدَمَيْنِ أَحَقَّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا وَقَدْ مَسَحَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ظَهْرِ خُفَّيْهِ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ قَالَ كُنْتُ أَرَى أَنَّ بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ أَحَقُّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَاهِرِهِمَا قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي الْخُفَّيْنِ وَرَوَاهُ عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ كَمَا رَوَاهُ وَكِيعٌ وَرَوَاهُ أَبُو السَّوْدَاءِ عَنْ ابْنِ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا تَوَضَّأَ فَغَسَلَ ظَاهِرَ قَدَمَيْهِ وَقَالَ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ
Nutti himee jira [Muhammad bin Al-'Ala] [Hafsh bin Ghiyats] irraa [Al A'masy] irraa [Abu Ishaq] irraa ['Abdu Khair] irraa [Ali radliallahu 'anhu] irraa nutti himee jira jedhe; Osoo amantiin - Islaamummaan - sammuu irratti hundaa’ee, kophee jalaa haxaa’amuun isaa gubbaa caalaa mijata, dhugumattis Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam khufuu lamaan gubbaa yeroo haxaa’u argeera. Nutti himee jira [Muhammad bin Rafi'] nutti himeera [Yahya bin Adam] jedhe; [Yazid bin Abdul Aziz] [Al A’masy] irraa isnaada isaa waliin, hadiisa kanaan erga nutti himee booda, -Ali- akkana jedhe; Hanga Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam gubbaa khufuu isaa lamaan haxaa’u argetti, qofti miila dhiqachuuf caalaatti mijata jedhee yaadee hin beeku. Nutti himeera [Muhammad bin Al-'Ala`] [Hafsh bin Ghiyats] [Al A'masy] irraa hadiisa kanaan nutti himee jira, inni -Ali- jedhe; Osoo amantiin - Islaamummaan - bu’aa sammuu irratti kan hundaa’e ta’ee, mirkanaa’aa dha, miila gubbaa caalaa xuuxamuun isaa ni mijata ture. Dhugumattis Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam khufnyaa lamaan gubbaa haxaa’e. Akkasumas [Waki'] [Al A'masy] irraa haadha manaa isaa waliin odeesse, inni -Ali- akkana jedhe; Yeroo tokko akkan yaadetti, hangan Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam alaa - gubbaa - lamaan isaanii xuuxuu argetti, gubbaa caalaa jala miilaa xuuxamuutu mijata. Waki' jedhe; Lamaan khuf jechuudha. Akkasumas [Isa bin Yunus] [Al A’masy] irraa akka Waki’n odeesseetti akkasumas [Abu As-Sauda`] [Ibnu Abdi Khair] irraa [abbaa isaa] irraa odeesse akkana jedhe; Yeroo tokko Aliin wuduu’aa yeroo raawwatu argeen, alaa - gubbaa - qola miila isaa dhiqee akkana jedhe, Osoo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam hojjatu argeen ta’uu baatee, ... sana booda Hadiisa sana kaase.