Imam Abu Dawud : 101
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَبُو تَوْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَيَّةَ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَضَّأَ فَذَكَرَ وُضُوءَهُ كُلَّهُ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا أَحْبَبْتُ أَنْ أُرِيَكُمْ طُهُورَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އެއީ [މުޞައްދާދު] އާއި [އަބޫ ތައުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެއް ކަމަށް ދެބޭފުޅުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެއީ [އަބޫ އަލް އަޙްވާޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [ޢަމްރޫ ބިން ޢައުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަލް އަޙްވާޝް] [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ހައްޔަޙް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވާކަމަށެވެ. 'އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ [ޢަލީ ރަދުލިއަالله ޢާންހޫ] ވުޟޫ ކުރައްވާތަން،’ ދެން ތިން ފަހަރު ވުޟޫގެ ހުރިހާ ހަރަކާތްތަކެއް ފާހަގަކުރެއްވި، ދެން އަބޫ ޙައްޔާ؛ ދެން ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު، ފައިގެ ކަކުލާއި ހަމައަށް ދޮވެލުމަށްފަހު، ދެން ބުނީ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑު ހަމައެކަނި ދައްކަން ބޭނުންވަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވުޟޫކުރެއްވި ގޮތް.'
Imam Abu Dawud : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَدَخَلَ عَلَيَّ عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ وَقَدْ أَهْرَاقَ الْمَاءَ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَتَيْنَاهُ بِتَوْرٍ فِيهِ مَاءٌ حَتَّى وَضَعْنَاهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَلَا أُرِيكَ كَيْفَ كَانَ يَتَوَضَّأُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَأَصْغَى الْإِنَاءَ عَلَى يَدِهِ فَغَسَلَهَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فَأَفْرَغَ بِهَا عَلَى الْأُخْرَى ثُمَّ غَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْإِنَاءِ جَمِيعًا فَأَخَذَ بِهِمَا حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ أَلْقَمَ إِبْهَامَيْهِ مَا أَقْبَلَ مِنْ أُذُنَيْهِ ثُمَّ الثَّانِيَةَ ثُمَّ الثَّالِثَةَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ أَخَذَ بِكَفِّهِ الْيُمْنَى قَبْضَةً مِنْ مَاءٍ فَصَبَّهَا عَلَى نَاصِيَتِهِ فَتَرَكَهَا تَسْتَنُّ عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ وَظُهُورَ أُذُنَيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ جَمِيعًا فَأَخَذَ حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى رِجْلِهِ وَفِيهَا النَّعْلُ فَفَتَلَهَا بِهَا ثُمَّ الْأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ شَيْبَةَ يُشْبِهُ حَدِيثَ عَلِيٍّ لِأَنَّهُ قَالَ فِيهِ حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ فِيهِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثَلَاثًا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޔަޙްޔާ އަލް ހަރާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު، އެބަހީ އިބްނު ސަލާމާ] [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ތަލްޙާ ބިން ޔަޒީދު ބިން ރުކާނާ] ގެ އަރިހުން [އުބައިދުالله އަލް ޚައުލާނީ] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. [ޢަލީ ބިން އަބީ ޠާލިބު] އަޅުގަނޑާ އެއްފަހަރަކު ބައްދަލުކުރެއްވި، ދެން އޭނާ އެދުނީ ވުޟޫފެން ގެނައުމަށް، އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެން އޭނާއަށް ފެން ފުރިފައިވާ އުޅަނދެއް ގެނެސްދިނީ އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓަންދެން، ދެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ އޭ އިބްނު ޢައްބާސް، الله ގެ ރަސޫލާ، އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞަލަވާތް ލެއްވުން، ވުޟޫ ކުރެއްވި ގޮތް ދައްކާލަން ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ ޔަޤީނެއްނު. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ އެ އުޅަނދު އަތަށް އުނގުޅައި، ދެން ދޮވެ، ދެން ކަނާތް އަތް ވައްދައިގެން، ދެން އަނެއް އަތުން އެއިން ފެން އަޅައި، ދެން ދެއަތްތިލަ ދޮވެ، ދެން އަނގަ ދޮވެ އިސްތިންސިޔާކް އާއި އިސްތިންސާރ ކޮށްލުމަށްފަހު ދެއަތް ވައްދައިގެން ދެން ދެއަތްތިލަ ފުރިފައިވާ ފެން ނަގައި، ދެން މޫނަށް އަޅާފައި، ދެން ދެވަނަ ކަންފަތާއި ތިންވަނަ ކަންފަތުގައި އިނގިލި ޖައްސާލީ ހަމަ އެގޮތަށެވެ ކަނާތު އަތްތިލައިން އަތްތިލަ ފެން އަޅައި، ދެން ނިތްކުރިއަށް އުނގުޅައި މޫނުމައްޗަށް ފޭބުމަށް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، ތިން ފަހަރު އަތްތިލަ އުނަގަނޑާ ހަމައަށް ދޮވެ، ދެން ބޮލާއި ބޭރު ކަންފަތް ފޮހެލާފައި އިނގިލިތައް އަޅައި، ދެން ދެއަތްތިލަ ފުރިފައިވާ ފެން ނަގައި އެވަގުތު ސެންޑަލް އަޅައިގެން ހުރި ފައިމައްޗަށް އުނގުޅާފައި، ދެން ވިއްސައިގެން ގޮސް، އަނެއް ފައިން ވެސް ހަމަ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު - ޢަބްދުالله އަލްޚައުލާނީ - ވިދާޅުވިއެވެ: އަހަރެން ސުވާލުކުރީ - އިބްނު ޢައްބާސް -؛ އަދިވެސް އޭނާގެ ފައިގައި ސެންޑަލް އަޅައިގެން ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ - އިބްނު ޢައްބާސް - ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: އާދެ، އޭނާގެ ފައިގައި އަދިވެސް ސެންޑަލް އަޅައިގެން ހުރެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު -ޢަބްދުﷲ އަލްޚައުލާނީ- ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ސުވާލުކުރީ -އިބްނު ޢައްބާސް-؛ އަދިވެސް ދެފައިގައި ސެންޑަލް އަޅައިގެން ހުރީ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ -އިބްނު ޢައްބާސް- ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ އާދެ، އަދިވެސް ދެފައިގައި ސެންޑަލް އަޅައިގެން ހުއްޓެވެ. އެކަލޭގެފާނު -ޢަބްދުﷲ އަލްޚައުލާނީ- ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ސުވާލުކުރީ -އިބްނު ޢައްބާސް-؛ އަދިވެސް ދެފައިގައި ސެންޑަލް އަޅައިގެން ހުރީ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ -އިބްނު ޢައްބާސް- ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ އާދެ، އަދިވެސް ދެފައިގައި ސެންޑަލް އަޅައިގެން ހުއްޓެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޝައިބާގެ ކިބައިން އިބްނު ޖުރައިޖުގެ ޙަދީޘް ޢަލީގެ ޙަދީޘާ ވައްތަރުވަނީ، ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޖުރައިރު އޭނާއަށް ވިދާޅުވެފައި ވާތީއެވެ؛ އަދި އެއްފަހަރު ބޯ ފޮހެލިއެވެ. އިބްނު ވަޙްބު އޭނާއަށް އިބްނު ޖުރައިރުގެ އަރިހުން ވިދާޅުވި އިރު؛ އަދި ތިންފަހަރު ބޯ ފޮހެލިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 103
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثًا ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ
[ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ޔަޙްޔާ އަލްމަޒީނީ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އަމްރު ބިން ޔަޙްޔާ އަލްމަޒީނީގެ ކާފަ [ޢަބްދުالله ބިން ޒައިދު ބިން ޢާޝިމް] އަށް ވިދާޅުވީ: الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވުޟޫކުރެއްވި ގޮތް އަޅުގަނޑަށް ދައްކަވައިދެއްވާފާނަންތޯ؟ އަބްދުالله ބިން ޒައިދު ޖަވާބު ދެއްވީ އާނއެކޭ. ދެން ވުޟޫއަށް ފެން އެދި، އަތަށް އުނގުޅައި، ދޮވެ، އަނގަ ދޮވެ، ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެ، ދެފަހަރު އަތް ދޮވެ، އުނަގަނޑާ ހަމައަށް ދެފަހަރު ދޮވެ، ދެން އަތުން ބޯ ފޮހެލިއެވެ؛ ބޮލުގެ ކުރިމަތިން ފެށިގެން ކުރިއަށް ފަހަތަށް ފޮހެލުމަށްފަހު ކަރުގެ ނިޔަފަތިއާ ހަމައަށް ފޮހެލުމަށްފަހު، ފެށުނު ތަނަށް ވާސިލްވާންދެން އެތަކެތި އަނބުރާ ގެނެސް، ދެން ފައި ދޮވެލިއެވެ. [މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު] [އަމްރޫ ބިން ޔަޙްޔާ އަލްމަޒީނީ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޒައިދު ބިން ޢާޝިމް] ގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘާއެކު ކިޔައިދެއްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ދެން އަނގަ ދޮވެލައިގެން އެއް އަތްތިލައިން އިސްތިންސިޔާކް - އަދި އިސްތިންސާރު - ކިޔައި، ތިން ފަހަރު އެކަން ކޮށްފައި، ދެން މަތީގައިވާ ގޮތަށް ބަސްތައް ކިޔައިދިނެވެ.
Imam Abu Dawud : 104
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ حَبَّانَ بْنَ وَاسِعٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيَّ يَذْكُرُأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ وُضُوءَهُ وَقَالَ وَمَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى أَنْقَاهُمَا
އަޙްމަދު ބިން ޢަމްރު ބިން އައްސަރޖް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އިބްނު ވަޙްބު ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘްގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ހައްބާން ބިން ވަސީ ވިދާޅުވީ އޭނާގެ ބައްޕަ ގާތު ބުނި ގޮތުގައި ޢަބްދުﷲ ބިން ޒައިދު ބިން ޢާޝިމް އަލްމަޒީނީ ބުނި އަޑު އިވިފައި ވަނީ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ވުޟޫ ފެނުނު ވާހަކަ ކަމަށާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ވުޟޫގެ ވާހަކަ ދައްކަވައި އޭގައި ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަތުން ބާކީ ނުވާ ފެނުން ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު ފައި ސާފުވާންދެން ފައި ދޮވެލިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 105
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَيْسَرَةَ الْحَضْرَمِيُّ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيَّ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޙަންބަލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ އަލްމުޣީރާ] އެ [ޙަރީޘް] އެ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މައިސާރާ އަލްޙަދްރަމީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަލްމިޤްދާމް ބިން މަޢުދީ ކަރީބު އަލްކިންދީ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ ވުޟޫކޮށް، ތިން ފަހަރު އަތް ދޮވެ، ދެން އަނގަ ދޮވެ، ތިން ފަހަރު އިސްތިންޝާޤު ކޮށް، ދެން ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެ، ދެން ތިން ފަހަރު އަތް ދޮވެ، ދެން ބޮލާއި ކަންފަތާއި، ބޭރުފުށާއި އެތެރެ ފޮހެލިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 106
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْطَاكِيُّ لَفْظُهُ قَالَا حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَلَمَّا بَلَغَ مَسْحَ رَأْسِهِ وَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى مُقَدَّمِ رَأْسِهِ فَأَمَرَّهُمَا حَتَّى بَلَغَ الْقَفَا ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُقَالَ مَحْمُودٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حَرِيزٌ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَهِشَامُ بْنُ خَالِدٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ وَمَسَحَ بِأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا زَادَ هِشَامٌ وَأَدْخَلَ أَصَابِعَهُ فِي صِمَاخِ أُذُنَيْهِ
[މަޙްމޫދު ބިން ޚާލިދު] އާއި [ޔަޢުޤޫބު ބިން ކަޢުބު އަލް އަންތަކީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ތިރީގައި މިވާ ގޮތަށެވެ: އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. [އަލްވަލިދު ބިން މުސްލިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަރިޘް ބިން ޢުޘްމާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މައިސާރާ] ގެ އަރިހުން [އަލްމިޤްދާމް ބިން މަޢުދީ ކަރީބް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވުޟޫ ކުރައްވަމުން ގެންދެވިތަން ފެނުނުއިރު، ބޯ ފޮހެލުމުގެ ހަރަކާތަށް ވާސިލްވުމުން، ބޮލުގެ ކުރިމަތީގައި އަތްތިލަ ބަހައްޓައި، ދެން ދުއްވައިގަތީ ކަރުގެ ނިޔަފަތިއާ ހަމައަށް، ދެން އަނބުރާ ފަށައިގަތް ތަނަށް އަނބުރާ ގެންދެވިއެވެ. [މަޙްމޫދު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ހާރިތު] އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [މަޙްމޫދު ބިން ޚާލިދު] އާއި [ހިޝާމް ބިން ޚާލިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އެއް މާނައެއްގައެވެ. ދެމީހުންވެސް ބުނީ؛ [އަލްވަލިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ މި ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭން އިން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އޭނާގެ ދެ ކަންފަތް ފޮހެލިއެވެ. ބޭރުފުށާއި އެތެރެއެވެ. ހިޝާމް އިތުރަށް ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަދި ދެ ކަންފަތުގެ ލޯވަޅުތަކުގެ ތެރެއަށް އިނގިލިތައް ވައްދާލިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 107
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَزْهَرِ الْمُغِيرَةُ بْنُ فَرْوَةَ وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي مَالِكٍأَنَّ مُعَاوِيَةَ تَوَضَّأَ لِلنَّاسِ كَمَا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَلَمَّا بَلَغَ رَأْسَهُ غَرَفَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَتَلَقَّاهَا بِشِمَالِهِ حَتَّى وَضَعَهَا عَلَى وَسَطِ رَأْسِهِ حَتَّى قَطَرَ الْمَاءُ أَوْ كَادَ يَقْطُرُ ثُمَّ مَسَحَ مِنْ مُقَدَّمِهِ إِلَى مُؤَخَّرِهِ وَمِنْ مُؤَخَّرِهِ إِلَى مُقَدَّمِهِحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ فَتَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ بِغَيْرِ عَدَدٍ
[މުޢައްމަލް ބިން އަލްފާދުލް އަލް ހަރާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވާ [އަލްވަލިދު ބިން މުސްލިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވާ [ޢަބްދުالله ބިން އަލްޢަލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަލްއަޒްހަރު އަލްމުޣިރާ ބިން ފަރުވާޙް] އަދި [ޔަޒީދު ބިން އަބޫ މާލިކް] އަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ [މުޢާވިޔަތު] އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފެނުމުން މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ވުޟޫކުރެއްވިއެވެ ގެ) ވުޟޫކުރުން. ބޯ ފޮހެލުމުގެ ހަރަކާތަށް އާދެވުމުން ފެން ފޮތިގަނޑެއް ނަގައި، ދެން ކަނާތު އަތުން ބޮލުގެ މެދަށް އޮހޮރެންދެން، ފެން އޮހޮރެންދެން ނުވަތަ ގާތްގަނޑަކަށް އޮހޮރެންދެން ނަގައިގެން ދިޔައެވެ. ދެން ކުރިމަތިން ފަހަތަށް، އަދި ފަހަތުން ކުރިމައްޗަށް ބޯ ފޮހެލިއެވެ. [މަޙްމޫދު ބިން ޚާލިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [އަލްވަލިދު] މި އިސްނަދާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: ތިން ފަހަރު ވުޟޫ ކުރެއްވި، އަދި ގުނާ ނުލައި ފައި ދޮވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 108
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِينَا فَحَدَّثَتْنَا أَنَّهُ قَالَ اسْكُبِي لِي وَضُوءًا فَذَكَرَتْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فِيهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا وَوَضَّأَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مَرَّةً وَوَضَّأَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا وَوَضَّأَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا مَعْنَى حَدِيثِ مُسَدَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ يُغَيِّرُ بَعْضَ مَعَانِي بِشْرٍ قَالَ فِيهِ وَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޞައްދަދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ބިޝްރު ބިން އަލްމުފަދުއްލާލް] އަށް [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަޤީލް] [ޢަރުދުالله ބިންތު މުޢައްވިޘް ބިން ޢަފްރާ`] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، 'އަޅުގަނޑަށް ވުޟޫއަށް ފެން އަޅާށެވެ' ކަމަށެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު -އައްރުބައްޔިޢް- الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ވުޟޫ ހަނދާންކޮށް، އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ތިން ފަހަރު އަތް ދޮވެ، ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެ، އަނގަ ދޮވެ، އެއްފަހަރު އިސްޓިންސިޔާކް ކޮށް، ތިން ފަހަރު ތިން ފަހަރު އަތް ދޮވެ، ދެ ފަހަރު ބޯ ފޮހެލާ، ބޮލުގެ ފަހަތުން ދެން ކުރިމައްޗާއި، ދެ ކަންފަތް ފޮހެލިއެވެ؛ ބޭރުފުށާއި އެތެރެ، ދެން ތިން ފަހަރު ދެފައި ދޮވެލިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިއީ [މުޞައްދަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤު ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] [އިބްނު ޢަޤީލް] ގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘާއެކު ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘްގެ މާނަ، ބިޝާރުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައިވާ ބައެއް މާނަ ބަދަލުކޮށްދެއްވުން ފިޔަވައި، އެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ؛ އޭނާ ތިން ފަހަރު ގާގްލްކޮށް ގާގްލް ކޮށްލިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 109
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ عِنْدَهَا فَمَسَحَ الرَّأْسَ كُلَّهُ مِنْ قَرْنِ الشَّعْرِ كُلِّ نَاحِيَةٍ لِمُنْصَبِّ الشَّعْرِ لَا يُحَرِّكُ الشَّعْرَ عَنْ هَيْئَتِهِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އާއި [ޔަޒީދު ބިން ޚާލިދު އަލް ޙަމްދާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށް އެދެމީހުންވެސް ބުނެފައިވެއެވެ؛ [އަލްލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޢަޖްލާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަޤީލް] ގެ އަރިހުން [ޢަރުދުالله ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަޤީލް] ގެ އަރިހުން [ޢަރުދުالله ބިން މުޢައްވިޟް ބިން ޢަފްރާ`] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ކައިރީގައި ވުޟޫ ކުރެއްވިއެވެ ބޮލުގައި، އިސްތަށިގަނޑު އޭގެ އަސްލު ޙާލަތުން ހަރަކާތްތެރި ނުކޮށް.
Imam Abu Dawud : 110
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ أَنَّ رُبَيِّعَ بِنْتَ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةً
ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިބްނު އަޖްލާންގެ އަރިހުން ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަޤީލްގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ރުބައިއްޔި ބިން މުޢައްވިޟް ބިން އަފްރާ އޭނާއަށް ރިޕޯޓް ކުރެއްވިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 111
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مِنْ فَضْلِ مَاءٍ كَانَ فِي يَدِهِ
[މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ދާއޫދު] [ސުފްޔާން ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢަޤީލް] ގެ އަރިހުން [ޢަރުދުރުބަޔީ]] ގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ އަތުގައި ބާކީ ހުރި ފެނުން ބޯ ފޮހެލެއްވިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 112
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَأَدْخَلَ إِصْبَعَيْهِ فِي حُجْرَيْ أُذُنَيْهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އިބްރާހިމް ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ވާކީ] އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުﷲ ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަޤީލް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުﷲ ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢާޤިލް] ގެ އަރިހުން [އަލް ޙަސަން ބިން ޞާލިޙް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
Imam Abu Dawud : 113
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ رَأْسَهُ مَرَّةً وَاحِدَةً حَتَّى بَلَغَ الْقَذَالَ وَهُوَ أَوَّلُ الْقَفَا وَقَالَ مُسَدَّدٌ مَسَحَ رَأْسَهُ مِنْ مُقَدَّمِهِ إِلَى مُؤَخَّرِهِ حَتَّى أَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ أُذُنَيْهِ قَالَ مُسَدَّدٌ فَحَدَّثْتُ بِهِ يَحْيَى فَأَنْكَرَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد و سَمِعْت أَحْمَدَ يَقُولُ إِنَّ ابْنَ عُيَيْنَةَ زَعَمُوا أَنَّهُ كَانَ يُنْكِرُهُ وَيَقُولُ إِيشْ هَذَا طَلْحَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢީސާ] އާއި [މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށް އެދެމީހުންވެސް ބުނެފައިވެއެވެ؛ [ޢަބްދުލް ވާރިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] އިން [ތަލްޙާ ބިން މުޝައްރިފް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ކާފަ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަރުގެ ނިޔަފަތި އާއި ހަމައަށް ވާސިލްވާންދެން އެއްފަހަރު ބޯ ފޮހެލިތަން ފެނުނެވެ. އަދި މޫސައްދާދު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ ކުރިމަތިން ފަހަތަށް ބޯ ފޮހެލީ ކަންފަތުގެ ދަށުން އަތް ނެރެންދެންނެވެ. މޫސައްދާދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ ދެން އަހަރެން މި ޙަދީޘް ޔަޙްޔާއާ ގުޅުވައިލީމެވެ، އެހެންކަމުން އޭނާ އެކަމަށް އިންކާރު ކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި އަޙްމަދު ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނީ އިބްނު އުއްޔިނާއަށް ބައެއް މީހުން ދަޢުވާކޮށްގެން އެކަން ދޮގުކޮށް ވިދާޅުވީ؛ ކޮންކަމެއް، މިއީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން ކާފަގެ ފަރާތުން ތަލްހަހެވެ.
Imam Abu Dawud : 114
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ كُلَّهُ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ مَسْحَةً وَاحِدَةً
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޔަޒީދު ބިން ޙާރޫން] [ޢިކްރީމާ ބިން ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން [އިކްރިމާ ބިން ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [ޢައްބާދު ބިން މަންސޫރު] އަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވުޟޫ ކުރައްވާތަން ފެނުނުކަން އަންގަވާފައިވާކަމަށެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި؛ އަދި ބޮލާއި ދެ ކަންފަތް އެއްފަހަރު ފޮހެލިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 115
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَقُتَيْبَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَذَكَرَ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ الْمَأْقَيْنِ قَالَ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ يَقُولُهَا أَبُو أُمَامَةَ قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هُوَ مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ أَبِي أُمَامَةَ يَعْنِي قِصَّةَ الْأُذُنَيْنِ قَالَ قُتَيْبَةُ عَنْ سِنَانٍ أَبِي رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ ابْنُ رَبِيعَةَ كُنْيَتُهُ أَبُو رَبِيعَةَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ސުލައިމާން ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާދު] އަލްޙަދީޘް ކިޔައިދީފިއެވެ. އަދި [މުޞައްދާދު] އަދި [ޤުޠައިބާ] ގެ އަރިހުން [ޙަމާމްދު ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން [ސިނާން ބިން ރަބީޢަތް] ގެ އަރިހުން [ޝަޙްރު ބިން ޙައުޞަބް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުމާމާ] ގެ އަރިހުން އަންގަވައި، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ވުޟޫގެ ވާހަކަ ދައްކަވައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ލޮލުގެ ދަށުގައި ފޮހެލެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި ވިދާޅުވިއެވެ: 'ދެ ކަންފަތަކީ ބޮލުގެ ބައެކެވެ'. ސުލައިމާން ބިން ހަރުބު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ މި ބަސްފުޅުތަކަކީ އަބޫ އުމާމާ ވިދާޅުވި ވާހަކަތަކެއް ކަމަށެވެ. ޤުޓައިބާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހައްމާދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ މިއީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ބަސްފުޅެއް ކަމެއް ނުވަތަ އަބޫ ޢުމާމާގެ ބަސްފުޅެއް ކަމެއް، އެއީ ދެ ކަންފަތާ ބެހޭ ގޮތުން ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ޤުޠައިބާ ސިނާން އަބޫ ރަބީޢަތުން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެކަލޭގެފާނަކީ އިބްނު ރަބީޢަތުގެ ކުނިޔާއަކީ އަބޫ ރަބީޢަތެވެ.
Imam Abu Dawud : 116
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الطُّهُورُ فَدَعَا بِمَاءٍ فِي إِنَاءٍ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَدْخَلَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّاحَتَيْنِ فِي أُذُنَيْهِ وَمَسَحَ بِإِبْهَامَيْهِ عَلَى ظَاهِرِ أُذُنَيْهِ وَبِالسَّبَّاحَتَيْنِ بَاطِنَ أُذُنَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا الْوُضُوءُ فَمَنْ زَادَ عَلَى هَذَا أَوْ نَقَصَ فَقَدْ أَسَاءَ وَظَلَمَ أَوْ ظَلَمَ وَأَسَاءَ
[މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢަވާނާ] [މޫސާ ބިން އަބޫ ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ޝުޢައިބް] ގެ އަރިހުން އަދި [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] [އޭނާގެ ކާފަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، މީހަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވީ: 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، މީހަކު ޠާހިރުވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟' އެހެންކަމުން އުޅަނދެއްގައި ފެން ގެނައުމަށް އަމުރުކޮށް، ދެން ތިން ފަހަރު އަތްތިލަ ދޮވެ، ދެން ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެ، ދެން ތިން ފަހަރު އަތް ދޮވެ، ދެން ބޯ ފޮހެލާފައި ޝަހާދަތް އިނގިލިތައް ކަންފަތުގައި ޖައްސާ، ދެ ކަންފަތުގެ ބޭރު ފަރާތް ޝަހާދަތް އިނގިލިން ފޮހެލުމަށްފަހު ދެ ކަންފަތުގެ އެތެރެ ޝަހާދަތް އިނގިލިން ފޮހެލުމަށްފަހު ތިން ފަހަރު ފައި ދޮވެ، ދެން ބުނީ: 'މިއީ ވުޟޫ ކުރުމުގެ ގޮތެވެ، މި ބަސްފުޅަށް އިތުރުކޮށް ނުވަތަ އުނިކޮށްފި މީހާ، ދެން އޭނާ ވަނީ ނުބައިކަމަކާއި އަނިޔާވެރިކަމެއް ނުވަތަ އަނިޔާއަކާއި ނުބައިކަމެއް ކޮށްފައެވެ.'
Imam Abu Dawud : 117
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا زَيْدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَوْبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ الْهَاشِمِيُّ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާ`] އަށް ރިވާވެގެންވާ، އަޅުގަނޑުމެން [ޒައިދު ބިން އަލް ޙުބާބު] އަށް، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޞައްވުބާން] އަށް ރިވާވެގެންވާ، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުﷲ ބިން އަލްފަދުލް އަލް ޙާޝިމީ] އަށް، [އަލްއަޢުރާޖް] ގެ އަރިހުން، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ الله ތަޢާލާ) ދެފަހަރެއްގެ މަތިން ވުޟޫ ކުރެއްވިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 118
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ قَالَ لَنَا ابْنُ عَبَّاسٍأَتُحِبُّونَ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ فَاغْتَرَفَ غَرْفَةً بِيَدِهِ الْيُمْنَى فَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَجَمَعَ بِهَا يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُمْنَى ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُسْرَى ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً مِنْ الْمَاءِ ثُمَّ نَفَضَ يَدَهُ ثُمَّ مَسَحَ بِهَا رَأْسَهُ وَأُذُنَيْهِ ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً أُخْرَى مِنْ الْمَاءِ فَرَشَّ عَلَى رِجْلِهِ الْيُمْنَى وَفِيهَا النَّعْلُ ثُمَّ مَسَحَهَا بِيَدَيْهِ يَدٍ فَوْقَ الْقَدَمِ وَيَدٍ تَحْتَ النَّعْلِ ثُمَّ صَنَعَ بِالْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ
[ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝްރު] އެ [ޙިޝާމް ބިން ސަޢްދު] [ޢަތާޢު ބިން ޔަޞްރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [އިބްނު ޢައްބާސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ފެން ފުރިފައިވާ އުޅަނދެއް ހޯދުމަށް އެދުމުން، ދެން ކަނާތް އަތުން އޭގެ ފޮދެއް ބޯލުމަށްފަހު، އަނގަ ދޮވެ އިސްތިންޝާކް ކޮށްލުމަށްފަހު، އަނެއްކާވެސް ފޮދެއް ބޯލުމަށްފަހު، ދެއަތް ފޮއްޓެއްގައި ގުޅުވާލުމަށްފަހު، މޫނު ފޮހެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އަނެއްކާވެސް ފޮދެއް ބޯލުމަށްފަހު އެއިން ކަނާތް އަތް ދޮވެލުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް ފޮދެއް ބޯލުމަށްފަހު ކަނާތު އަތް ދޮވެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އަތްތިލަ ފެން ހިފައިގެން ދެން އަތް ހޫރާލުމަށްފަހު އެއިން ބޮލާއި ކަންފަތް ފޮހެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އިތުރު އަތްތިލައެއް ނަގައި، ދެން ސެންޑަލްއެއްގައި ހުރި ކަނާތު ފައިގައި އުނގުޅާލުމަށްފަހު، ދެއަތުން އެއްއަތުން ފައިގައި އަދި އަނެއް އަތުން ސެންޑަލްގެ ދަށުގައި ފޮހެލިއެވެ. ދެން އޭނާގެ ކަނާތު ފައިގައިވެސް ހަމަ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 119
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَلَا أُخْبِرُكُمْ بِوُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޞައްދަދަށް] [ޔަޙްޔާ] ގެ ކިބައިން [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ ކިބައިން [ޢަތަ` ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ވުޟޫ ކުރެއްވިއެވެ.
Imam Abu Dawud : 120
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ لَيْثًا يَذْكُرُ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَدَخَلْتُ يَعْنِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ وَالْمَاءُ يَسِيلُ مِنْ وَجْهِهِ وَلِحْيَتِهِ عَلَى صَدْرِهِ فَرَأَيْتُهُ يَفْصِلُ بَيْنَ الْمَضْمَضَةِ وَالِاسْتِنْشَاقِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [ހުމައިދު ބިން މަސްޢަދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [މުޢުތަމިރު] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ލައިތުސް] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [ތަލްހަޙް] ގެ އަރިހުން [ކާފަ] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް ވިދާޅުވާ އަޑު އަޅުގަނޑު އަޑުއެހިން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާއާ ބައްދަލުކޮށް، ވުޟޫ ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، މޫނާއި ތުނބުޅިން މޭމައްޗަށް ފެން ފައިބަމުން ދިޔައިރު، ކަރުދާހާއި ވުޟޫ ތަފާތު ކުރައްވާތަން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނެވެ.