Imam Abu Dawud : 101
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَبُو تَوْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَيَّةَ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَضَّأَ فَذَكَرَ وُضُوءَهُ كُلَّهُ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا أَحْبَبْتُ أَنْ أُرِيَكُمْ طُهُورَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nutti himamee jira [Musaddad] fi [Abu Taubah] lamaan isaanii akka jedhan; Nutti himeera [Abu Al Ahwash]. Akka sarara biraattis; nutti himeera [Amru bin 'Aun] [Abu Al Ahwash] irraa [Abu Ishaaq] irraa [Abu Hayyah] irraa nutti himeera jedhe; 'Yeroo tokko [Ali radliallahu 'anhu] wudu'uu argeera,' sana booda sochii wuduu'a isaa hunda yeroo sadii yeroo sadii kaase, achiis Abu Hayyah; Sana booda mataa isaa haxaa'ee, achiis miila isaa hanga jilbaatti dhiqate, achiis akkas jedhe; 'Dhugaa dubbachuuf, akkaataa Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam itti qulqulleessan qofa isinitti agarsiisuu barbaada'.
Imam Abu Dawud : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَدَخَلَ عَلَيَّ عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ وَقَدْ أَهْرَاقَ الْمَاءَ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَتَيْنَاهُ بِتَوْرٍ فِيهِ مَاءٌ حَتَّى وَضَعْنَاهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَلَا أُرِيكَ كَيْفَ كَانَ يَتَوَضَّأُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَأَصْغَى الْإِنَاءَ عَلَى يَدِهِ فَغَسَلَهَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فَأَفْرَغَ بِهَا عَلَى الْأُخْرَى ثُمَّ غَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْإِنَاءِ جَمِيعًا فَأَخَذَ بِهِمَا حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ أَلْقَمَ إِبْهَامَيْهِ مَا أَقْبَلَ مِنْ أُذُنَيْهِ ثُمَّ الثَّانِيَةَ ثُمَّ الثَّالِثَةَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ أَخَذَ بِكَفِّهِ الْيُمْنَى قَبْضَةً مِنْ مَاءٍ فَصَبَّهَا عَلَى نَاصِيَتِهِ فَتَرَكَهَا تَسْتَنُّ عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ وَظُهُورَ أُذُنَيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ جَمِيعًا فَأَخَذَ حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى رِجْلِهِ وَفِيهَا النَّعْلُ فَفَتَلَهَا بِهَا ثُمَّ الْأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ شَيْبَةَ يُشْبِهُ حَدِيثَ عَلِيٍّ لِأَنَّهُ قَالَ فِيهِ حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ فِيهِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثَلَاثًا
Nutti himeera [Abdul Aziz bin Yahya Al Harrani] [Muhammad, i.e. Ibn Salamah] irraa [Muhammad bin Ishaq] irraa [Muhammad bin Talhah bin Yazid bin Rukanah] irraa [Ubaidullah Al-Khaulani] irraa [Ibn Abbaas] irraa nutti himee jira jedhe; [Alii bin Abii Xaalib] yeroo tokko natti dhufe, sana booda wuduu’aaf bishaan fiduuf gaafate, kanaaf hanga fuuldura isaa kaa’utti meeshaa bishaan guutame fidneefii dhufne, sana booda akkana jedhe; Yaa Ibnu Abbaas Akkaataa Ergamaan Rabbii shallallahu 'alaihi wasallam wuduu'a itti godhan akkan sitti agarsiisuu barbaaddaa? jedheen deebiseef; Shakkii malee. Jedhan; Meeshaa sana harka isaatti naqee, achiis dhiqate, achiis harka isaa mirgaa galche, achiis bishaan ittiin harka biraatti naqee, achiis harka isaa lamaan dhiqee, achiis afaan isaa dhiqatee -beristinsyaq fi- beristintsar, achiis harka lamaan keessa galche, achiis bishaan hamma harka lamaan guutuu fudhate, achiis fuula isaa irratti facaase, achiis qubbee isaa lamaan gurra alaa lamaan irratti -haqee- kaa'e, achiis isa did lammaffaa fi sadaffaan akkasuma, sana booda harka mirgaatiin bishaan harka tokko fudhatee, achiis gubbaa mataa isaa irratti naqee fuula isaa gadi akka yaa'u godhe, achiis harka isaa lamaan hanga jilbaatti yeroo sadii yeroo sadii dhiqate, achiis mataa isaa fi alaa gurra isaa lamaan xuuxee sana booda quba isaa lamaan keessa kaa'ee, achiis bishaan hamma harka mirgaa lamaan guutee fudhatee miila isaa kan yeroo sanatti saandaloota uffatan irratti naqe, achiis isaan qaxxaamuree, akkasumas miila isa kaanii irrattis. Inni - Abdullaah Al-Khaulani - akkana jedhe; jedheen -Ibnu Abbaas- gaafadhe; Miilli lamaan ammallee saandaloota uffachaa jiruu? Innis -Ibnu Abbaas- deebisee; Eeyyee, miilli lamaan ammallee saandaloota uffatee jira. Inni - Abdullaah Al-Khaulani - akkana jedhe; jedheen -Ibnu Abbaas- gaafadhe; Miilli lamaan ammallee saandaloota uffachaa jiruu? Innis -Ibnu Abbaas- deebisee; Eeyyee, miilli lamaan ammallee saandaloota uffatee jira. Inni - Abdullaah Al-Khaulani - akkana jedhe; jedheen -Ibnu Abbaas- gaafadhe; Miilli lamaan ammallee saandaloota uffachaa jiruu? Innis -Ibnu Abbaas- deebisee; Eeyyee, miilli lamaan ammallee saandaloota uffatee jira. Abuu Daawud akkana jedhan; Hadiisni Ibnu Jureej Syaibah irraa hadiisa Alii fakkaata, sababni isaas Hajjaaj bin Muhammad bin Jureer itti himeera; Innis al tokko mataa isaa xuuxe. Gidduu kana Ibnu Wahb Ibnu Jurair irraa akkana jedhe; Mataa isaas yeroo sadii xuuxe.
Imam Abu Dawud : 103
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثًا ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ
[Abdullah bin Maslamah] [Malik] irraa [Amr bin Yahya Al-Mazini] irraa [Abbaa isaa] irraa akka inni [Abdullah bin Zaid bin 'Ashim] akaakayyuu Amr bin Yahya Al-Maziniitti akkana jedhe: Ergamaan Rabbii s.a.w akkamitti wuduu’a akka raawwate natti agarsiisuu dandeessaa? Abdallaa bin Zaayid akkana jedhee deebiseef: Eeyyee. Sana booda wuduu’uuf bishaan gaafate, harka isaa irratti naqee, dhiqatee, afaan isaa dhiqatee, fuula isaa si’a sadii dhiqatee, harka isaa si’a lama dhiqatee hanga jilba isaatti, achiis harka isaatiin mataa isaa haxaa’e; fuula duraa mataa isaa irraa eegalee gara fuulduraa fi gara duubaatti haxaa’ee, achiis hanga qoma morma isaatti gadi haxaa’ee, achiis hamma bakka jalqabe ga’utti deebisee, achiis miila isaa dhiqate. [Musaddad] [Khalid] irraa [Amru bin Yahya Al-Mazini] irraa [Abbaa Isaa] irraa [Abdullah bin Zaid bin 'Ashim] irraa hadiisa kanaan nutti himee jira, jedhe; Ergasii afaan isaa dhiqatee istinsyaq - fi istinsar qara'e - harka tokko irraa, si'a sadii hojjete, sana booda jechoota akka armaan olitti dubbate.
Imam Abu Dawud : 104
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ حَبَّانَ بْنَ وَاسِعٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيَّ يَذْكُرُأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ وُضُوءَهُ وَقَالَ وَمَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى أَنْقَاهُمَا
Nutti himee jira [Ahmad bin Amru bin As-Sarj] [Ibnu Wahb] [Amru bin Al Harith] irraa akka [Habban bin Wasi'] [Abbaan isaa] [Abdullah bin Zaid bin 'Ashim Al-Mazini] wudu'a Rasulullah sallallaahu 'alaihi' arge jedhee kaasu dhaga'uu isaa itti hime nutti himee jira wasallam, sana booda wuduu’a isaa kaasuun keessa akkana jedhe; Bishaan harka isaa irraa hin hafneen mataa isaa haxaa'ee hamma qulqullaa'utti miila isaa dhiqate.
Imam Abu Dawud : 105
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَيْسَرَةَ الْحَضْرَمِيُّ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيَّ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا
Nutti himeera [Ahmad bin Muhammad bin Hanbal] nutti himeera [Abu Al-Mughirah] nutti himeera [Hariz] natti himeera [Abdurrahman bin Maisarah Al Hadhrami] [Al-Miqdam bin Ma'diy Karib AL-Kindi] akka jedhan dhaga'eera; Bishaan wuduu’aa Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam bira fidame, sana booda wuduu’a raawwate, harka isaa yeroo sadii dhiqate, achiis afaan dhiqatee yeroo sadii Istinsyaq godhe, achiis fuula isaa yeroo sadii dhiqate, achiis harka isaa yeroo sadii dhiqate, achiis mataa isaa fi gurra isaa lamaan haxaa’e; alaa fi keessaa.
Imam Abu Dawud : 106
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْطَاكِيُّ لَفْظُهُ قَالَا حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَلَمَّا بَلَغَ مَسْحَ رَأْسِهِ وَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى مُقَدَّمِ رَأْسِهِ فَأَمَرَّهُمَا حَتَّى بَلَغَ الْقَفَا ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُقَالَ مَحْمُودٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حَرِيزٌ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَهِشَامُ بْنُ خَالِدٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ وَمَسَحَ بِأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا زَادَ هِشَامٌ وَأَدْخَلَ أَصَابِعَهُ فِي صِمَاخِ أُذُنَيْهِ
[Mahmud bin Khalid] fi [Ya’qub bin Ka’ab Al Anthaki] lafazh nuuf himee jira: jedhe; [Al-Walid bin Muslim] [Hariz bin Usman] irraa [Abdurrahman bin Maisarah] irraa [Al-Miqdam bin Ma'diy Karib] irraa erga nutti himee booda akkana jedhe; Yeroo tokko Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam wuduu’a yeroo godhan arge, sochii mataa isaa haxaa’uu yommuu dhufu, harka isaa fuula duraa mataa isaa irra kaa’ee, ergasii lamaan isaanii hanga qoma morma isaatti fiige, achiis bakka yeroo jalqabu itti fayyadame sanatti deebisee. [Mahmud] akkana jedhe; naaf beeksiseera [Hariz]. [Mahmud bin Khalid] fi [Hisyam bin Khalid] hiika wal fakkaatuun nutti himee jira. Lamaanuu akkas jedhan; [Al-Walid] sanada kanaan nutti himeera, jedhe; Gurra isaa lamaan xuuxe; alaa fi keessaa. Hishaam itti dabaluudhaan; Quba isaas boolla gurra lamaan keessa kaa'e.
Imam Abu Dawud : 107
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَزْهَرِ الْمُغِيرَةُ بْنُ فَرْوَةَ وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي مَالِكٍأَنَّ مُعَاوِيَةَ تَوَضَّأَ لِلنَّاسِ كَمَا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَلَمَّا بَلَغَ رَأْسَهُ غَرَفَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَتَلَقَّاهَا بِشِمَالِهِ حَتَّى وَضَعَهَا عَلَى وَسَطِ رَأْسِهِ حَتَّى قَطَرَ الْمَاءُ أَوْ كَادَ يَقْطُرُ ثُمَّ مَسَحَ مِنْ مُقَدَّمِهِ إِلَى مُؤَخَّرِهِ وَمِنْ مُؤَخَّرِهِ إِلَى مُقَدَّمِهِحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ فَتَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ بِغَيْرِ عَدَدٍ
[Mu`ammal bin Al-Fadl Al Harrani] nutti himeera [Al-Walid bin Muslim] nutti himeera [Abdullah bin Al-’Ala] [Abu Al-Azhar Al-Mughirah bin Farwah] fi [Yazid bin Abu Malik] yeroo tokko [Mu’awiyah] akkuma Ergamaa Rabbii (s.a.w) argeen namoota duratti wuduu’a akka raawwate nutti himeera kan Rabbii irratti haa jiraatu) wuduu’a raawwachuu. Sochii mataa isaa haxaa’uu irra yommuu ga’u, bishaan qamadii tokko fudhatee, achiis hamma walakkaa mataa isaa irratti dhangala’utti, hamma bishaan sun yaa’u ykn yaa’uutti dhihaatutti harka bitaa isaatiin fudhate. Sana booda mataa isaa fuulduraa hanga duubatti, duuba irraa gara fuulduraattis haxaa'e. [Mahmud bin Khalid] nutti himee jira [Al-Walid] isnaada kanaan nutti himee jira, akkana jedhe: Si’a sadi wuduu’a raawwate, osoo hin lakkaa’in miila dhiqate.
Imam Abu Dawud : 108
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِينَا فَحَدَّثَتْنَا أَنَّهُ قَالَ اسْكُبِي لِي وَضُوءًا فَذَكَرَتْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فِيهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا وَوَضَّأَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مَرَّةً وَوَضَّأَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا وَوَضَّأَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا مَعْنَى حَدِيثِ مُسَدَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ يُغَيِّرُ بَعْضَ مَعَانِي بِشْرٍ قَالَ فِيهِ وَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا
Nutti himeera [Musaddad] nutti himeera [Bisyr bin Al-Mufadldlal] nutti himeera [Abdullah bin Muhammad bin 'Aqil] irraa [Ar-Rubayyi' bint Mu'awwidz bin 'Afra`] jedhe; Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo tokko nutti dhufe, sana booda akkana jedhe: 'Bishaan wuduu'aa naaf naqxi' jedhee nutti hime. Ergasii inni -Ar-Rubayyi'- wuduu'a Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam yaadate, ittiin jedhe; Harka isaa yeroo sadii dhiqee, fuula isaa yeroo sadii dhiqate, afaan isaa dhiqate, al tokko kadhate, harka isaa lamaan si’a sadii dhiqate, mataa isaa si’a lama xuuxe, dhuma mataa isaa irratti, achiis fuuldura isaa irratti, fi gurra isaa lamaan; alaa fi keessaa, achiis miila isaa lamaan si’a sadii si’a sadii dhiqa. Abuu Daawud akkana jedhan; Kunis hiikkaa hadiisa [Musaddad] nutti hime [Ishaq bin Ismaa’il] [Sufyan] irraa [Ibn Aqiil] irraa hadiisa kanaan nutti himee jira, inni qofa hiikka hadiisa Bisyr keessaa muraasa jijjiire, isaaf kaase; Afaan isaa dhiqatee hafuura jalqabaa yeroo sadii raawwate.
Imam Abu Dawud : 109
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ عِنْدَهَا فَمَسَحَ الرَّأْسَ كُلَّهُ مِنْ قَرْنِ الشَّعْرِ كُلِّ نَاحِيَةٍ لِمُنْصَبِّ الشَّعْرِ لَا يُحَرِّكُ الشَّعْرَ عَنْ هَيْئَتِهِ
[Qutaibah bin Sa’id] fi [Yazid bin Khalid Al Hamdani] nutti himaniiru, lamaan isaanii iyyuu akkas jedhan; [Al-Laith] [Ibn ’Ajlan] irraa [Abdullah bin Muhammad bin ‘Aqil] irraa [Ar-Rubayyi’ bint Mu’awwidz bin ‘Afra`] irraa akka nutti himetti Ergamaan Rabbii (s.a.w) isa cinaatti wuduu’a akka raawwate, mataa isaa guutuu, fiixee rifeensa isaa irraa, gama tokkoon tokkoon isaa hanga jala isaatti haxaa’e mataa, rifeensi isaa haala jalqabaa irraa akka socho’u osoo hin godhin.
Imam Abu Dawud : 110
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ أَنَّ رُبَيِّعَ بِنْتَ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةً
Qutaibah bin Sa’id Ibn Ajlan irraa Abdullah bin Muhammad bin ’Aqil irraa akka Rubayyi bin Mu’awwidz bin Afra itti gabaase nuuf odeesse, akkana jechuun: Ergamaan Rabbii s.a.w yeroo wuduu’a raawwatu arge, isheen immoo akkana jette: Mataa isaa haxaa’ee, fuula duraa, duuba, mana qulqullummaa lamaan, gurra lamaan al tokko haxaa’e.
Imam Abu Dawud : 111
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مِنْ فَضْلِ مَاءٍ كَانَ فِي يَدِهِ
[Musaddad] [Abdullah bin Dawud] [Sufyan bin Sa’id] irraa [Ibn ‘Aqil] irraa [Ar-Rubayyi’] irraa akka nutti himetti Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam bishaan harka isaa irratti hafe irraa mataa isaa haxaa’e.
Imam Abu Dawud : 112
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَأَدْخَلَ إِصْبَعَيْهِ فِي حُجْرَيْ أُذُنَيْهِ
Nutti himee jira [Ibrahim bin Sa’id] nutti himeera [Waki’] nutti himee jira [Al Hasan bin Saalih] [Abdullah bin Muhammad bin 'Aqil] irraa [Ar-Rubayyi' bint Mu'awwidz bin 'Afra`] irraa akka Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam wuduu'a godhan quba lama boolla gurra isaa lamaan keessa akka kaa'e.
Imam Abu Dawud : 113
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ رَأْسَهُ مَرَّةً وَاحِدَةً حَتَّى بَلَغَ الْقَذَالَ وَهُوَ أَوَّلُ الْقَفَا وَقَالَ مُسَدَّدٌ مَسَحَ رَأْسَهُ مِنْ مُقَدَّمِهِ إِلَى مُؤَخَّرِهِ حَتَّى أَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ أُذُنَيْهِ قَالَ مُسَدَّدٌ فَحَدَّثْتُ بِهِ يَحْيَى فَأَنْكَرَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد و سَمِعْت أَحْمَدَ يَقُولُ إِنَّ ابْنَ عُيَيْنَةَ زَعَمُوا أَنَّهُ كَانَ يُنْكِرُهُ وَيَقُولُ إِيشْ هَذَا طَلْحَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ
[Muhammad bin Iisaa] fi [Musaddad] nutti himaniiru, lamaan isaanii iyyuu jedhan; [Abdul Warith] [Laith] irraa [Thalhah bin Musharrif] irraa [abbaa isaa] irraa [akaakayyuu isaa] irraa nutti himeera jedhe; Yeroo tokko Ergamaan Rabbii (saw) hanga qoma morma isaa gahutti yeroo tokko mataa isaa yeroo haxaa'u arge. Musaddad immoo eereera; Hanga harka isaa gurra jalaa baasutti mataa isaa fuulduraa hanga duubatti haxaa'e. Musaddad akka jedhanitti; Ergasii hadiisa kana Yahyaaf hime, kanaaf ni gane. Abuu Daawud akkana jedhan; Akkasumas Ahmad Ibnu Uyainah namoota tokko tokkoon akka haalutti himatee akkana jechuu isaa dhaga’e; Maal, kun Talhah abbaa isaa irraa akaakayyuu irraa.
Imam Abu Dawud : 114
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ كُلَّهُ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ مَسْحَةً وَاحِدَةً
Nutti himamee jira [Al Hasan bin Ali] nutti himeera [Yazid bin Harun] nuuf himee jira ['Abbad bin Mansur] [Ikrimah bin Khalid] irraa [Sa'id bin Jubair] irraa [Ibn Abbaas] irraa akka inni yeroo tokko Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam wuduu'a raawwatu arge, hadiisa guutuu yeroo sadii yeroo sadii kaase. Innis eereera; Mataa fi gurra isaa lamaan immoo al tokko xuuxe.
Imam Abu Dawud : 115
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَقُتَيْبَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَذَكَرَ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ الْمَأْقَيْنِ قَالَ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ يَقُولُهَا أَبُو أُمَامَةَ قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هُوَ مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ أَبِي أُمَامَةَ يَعْنِي قِصَّةَ الْأُذُنَيْنِ قَالَ قُتَيْبَةُ عَنْ سِنَانٍ أَبِي رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ ابْنُ رَبِيعَةَ كُنْيَتُهُ أَبُو رَبِيعَةَ
Nutti himeera [Suleemaan bin Harb] nutti himee jira [Hammad] Al Hadith. Akkasumas [Musaddad] fi [Qutaibah] irraa [Hamamd bin Zaid] irraa [Sinan bin Rabi’ah] irraa [Shahr bin Hausyab] irraa [Abu Umamah] irraa nutti himee jira, wuduu’a Nabi sallallaahu aleeyhi wasallam kaase akkana jedhe; Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam ija jala haxaa’e, ni jedhan; akkasumas akkana jedhe: 'Gurri lamaan qaama mataa ti'. Suleemaan bin Harb akka jedhetti dubbiin kun Abuu Umaamaan dubbate. Qutaayibaan akkana jedhe; Hammad akkana jedhe; Kun jecha Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam moo jecha Abuu Umamaa, jechuunis waa’ee gurra lamaan ta’uu hin beeku. Qutaayibaan akkana jedhe Sinaan Abuu Rabi'aa irraa. Abuu Daawud akkana jedhan; Innis Ibnu Rabi'aa kan kuniyaan isaa Abuu Rabi'aa dha.
Imam Abu Dawud : 116
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الطُّهُورُ فَدَعَا بِمَاءٍ فِي إِنَاءٍ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَدْخَلَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّاحَتَيْنِ فِي أُذُنَيْهِ وَمَسَحَ بِإِبْهَامَيْهِ عَلَى ظَاهِرِ أُذُنَيْهِ وَبِالسَّبَّاحَتَيْنِ بَاطِنَ أُذُنَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا الْوُضُوءُ فَمَنْ زَادَ عَلَى هَذَا أَوْ نَقَصَ فَقَدْ أَسَاءَ وَظَلَمَ أَوْ ظَلَمَ وَأَسَاءَ
Nutti himee jira [Musaddad] [Abu 'Awanah] irraa [Musa bin Abu Aisyah] irraa ['Amru bin Syu'aib] irraa fi [abbaa isaa] [akaakayyuu isaa] irraa akka nutti hime jira namni tokko gara Ergamaa Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam dhufee akkana jedhe; 'Yaa Ergamaa Rabbii akkamitti of qulqulleessita? Kanaaf bishaan gara qaruuraa sanaatti akka fidamu ajaje, achiis harka isaa yeroo sadii dhiqee, achiis si’a sadii fuula isaa dhiqee, achiis harka isaa si’a sadii dhiqee, achiis mataa isaa haxaa’ee quba isaa lamaan gurra isaa lamaan keessa kaa’ee, gurra isaa alaa quba isaa lamaan fi keessoo gurra isaa quba isaa lamaan xuuxe, achiis miila isaa si’a sadii fi sadii dhiqe yeroo, ergasii akkana jedhe: 'Akkasitti wuduu'a raawwachuudha, namni odeeffannoo kana irraa dabale ykn hir'ise, ergasii hamaa fi jal'ina ykn jal'ina fi badii hojjeteera'.
Imam Abu Dawud : 117
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا زَيْدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَوْبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ الْهَاشِمِيُّ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ
Nutti himee jira [Muhammad bin Al-Ala`] nutti himeera [Zaid bin Al Hubab] nutti himeera [Abdurrahman bin Tsauban] [Abdullah bin Al-Fadll Al-Hasyimi] [Al A’raj] irraa [Abu Hurairah] irraa akka nutti himeetti Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi yeroo tokko si’a lama wuduu’aa akka raawwate.
Imam Abu Dawud : 118
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ قَالَ لَنَا ابْنُ عَبَّاسٍأَتُحِبُّونَ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ فَاغْتَرَفَ غَرْفَةً بِيَدِهِ الْيُمْنَى فَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَجَمَعَ بِهَا يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُمْنَى ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُسْرَى ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً مِنْ الْمَاءِ ثُمَّ نَفَضَ يَدَهُ ثُمَّ مَسَحَ بِهَا رَأْسَهُ وَأُذُنَيْهِ ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً أُخْرَى مِنْ الْمَاءِ فَرَشَّ عَلَى رِجْلِهِ الْيُمْنَى وَفِيهَا النَّعْلُ ثُمَّ مَسَحَهَا بِيَدَيْهِ يَدٍ فَوْقَ الْقَدَمِ وَيَدٍ تَحْتَ النَّعْلِ ثُمَّ صَنَعَ بِالْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ
Nutti himee jira [Usmaan bin Abuu Syaibah] nutti himeera [Muhammad bin Bisyr] nutti himeera [Hisyam bin Sa’d] [Atha` bin Yasar] irraa [Zaid] nutti himeera jedhe; [Ibn Abbaas] yeroo tokko nuun jedhe; Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkamitti wuduu’a akka raawwatan isinitti agarsiisaa? Meeshaa bishaaniin guutame akka fidamu gaafate, achiis harka mirgaatiin al tokko ol qabee, achiis afaan isaa dhiqatee kadhate, achiis ammas fudhatee, achiis harka lamaan qodaa tokkotti walitti qabee, achiis fuula isaa haxaa’e. Sana booda iskooppii biraa fudhatee, achiis harka isaa mirgaa ittiin dhiqate, achiis ammas fudhate, achiis harka bitaa isaa dhiqe. Sana booda bishaan harka tokko fudhatee, achiis harka isaa raasee, achiis mataa fi gurra isaa irratti xuuxe. Sana booda harka biraa fudhatee, achiis miila isaa mirgaa isa saandaloota keessa ture irratti facaase, achiis harka lamaan, harka tokko miila isaa irratti, harka kaan immoo saandaloota isaa jalatti xuuxe. Sana booda miila bitaa isaatiinis akkasuma godhe.
Imam Abu Dawud : 119
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَلَا أُخْبِرُكُمْ بِوُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً
Nutti himee jira [Musaddad] nutti himeera [Yahya] [Sufyan] irraa natti hime [Zaid bin Aslam] ['Atha` bin Yasar] irraa [Ibn Abbaas] irraa akkana jedhe; Waa’ee wuduu’a Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam isinitti hima? Sana booda yeroo tokko wuduu’a raawwate.
Imam Abu Dawud : 120
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ لَيْثًا يَذْكُرُ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَدَخَلْتُ يَعْنِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ وَالْمَاءُ يَسِيلُ مِنْ وَجْهِهِ وَلِحْيَتِهِ عَلَى صَدْرِهِ فَرَأَيْتُهُ يَفْصِلُ بَيْنَ الْمَضْمَضَةِ وَالِاسْتِنْشَاقِ
[Humaid bin Mas’adah] nutti himeera [Mu’tamir] nutti himeera; Yeroo tokko [Laith] hadiisa [Thalhah] irraa [abbaa isaa] irraa [akaakayyuu isaa] irraa akka kaasu dhaga’eera jedhe; Yeroo tokko Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam utuu wuduu’aa jiruu fi bishaan fuulaa fi qeensa isaa irraa gara garaa isaatti yaa’aa jiruun wal argee, afaan dhiqachuu fi istinshaaq raawwachuu gidduutti gargar ba’uu isaa arge.