Imam Abu Dawud : 101
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَبُو تَوْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَيَّةَ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَضَّأَ فَذَكَرَ وُضُوءَهُ كُلَّهُ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا أَحْبَبْتُ أَنْ أُرِيَكُمْ طُهُورَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
به ما [مصدداد] و [ابو توبه] گفته شده است که آنها هر دو گفتند؛ به ما [ابو الاحواش] گفته است. و نظر به یک سطر دیگر؛ به ما گفته است [امرو بن عون] به ما گفته است [ابو الاحوش] از [ابو اسحاق] از [ابو حیه] او گفت؛ 'من یکبار دیدم که [علی رضلی الله عنه] وضو میگیرد، بعد او تمام حرکات وضو خود را سه بار سه بار ذکر کرد، بعد ابوحیه؛ بعد سرش را پاک کرد، بعد پاهایش را تا مچ پا شست، بعد گفت؛ 'در حقیقت، من فقط میخواهم به شما نشان دهم که چگونه رسول الله شعله الله علی وسلم را تزکیه کنید'.
Imam Abu Dawud : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَدَخَلَ عَلَيَّ عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ وَقَدْ أَهْرَاقَ الْمَاءَ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَتَيْنَاهُ بِتَوْرٍ فِيهِ مَاءٌ حَتَّى وَضَعْنَاهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَلَا أُرِيكَ كَيْفَ كَانَ يَتَوَضَّأُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَأَصْغَى الْإِنَاءَ عَلَى يَدِهِ فَغَسَلَهَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فَأَفْرَغَ بِهَا عَلَى الْأُخْرَى ثُمَّ غَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْإِنَاءِ جَمِيعًا فَأَخَذَ بِهِمَا حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ أَلْقَمَ إِبْهَامَيْهِ مَا أَقْبَلَ مِنْ أُذُنَيْهِ ثُمَّ الثَّانِيَةَ ثُمَّ الثَّالِثَةَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ أَخَذَ بِكَفِّهِ الْيُمْنَى قَبْضَةً مِنْ مَاءٍ فَصَبَّهَا عَلَى نَاصِيَتِهِ فَتَرَكَهَا تَسْتَنُّ عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ وَظُهُورَ أُذُنَيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ جَمِيعًا فَأَخَذَ حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى رِجْلِهِ وَفِيهَا النَّعْلُ فَفَتَلَهَا بِهَا ثُمَّ الْأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ شَيْبَةَ يُشْبِهُ حَدِيثَ عَلِيٍّ لِأَنَّهُ قَالَ فِيهِ حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ فِيهِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثَلَاثًا
به ما گفته است [عبدالعزیز بن یحیی الحرانی] به ما گفته است [محمد، یعنی ابن سلمه] از [محمد بن اسحاق] از [محمد بن ثلحه بن یزید بن رکانه] از [عبیدالله الخولانی] از [ابن عباس] گفته است؛ [علی بن ابی طالب] باری با من ملاقات کرد، سپس از آب وضو خواست، لذا ظرفی پر از آب را برایش آوردیم تا اینکه آن را در مقابلش قرار دادیم، سپس گفت؛ ای ابن عباس آیا من به تو نشان دهم که رسول الله صلی الله علیه وسلم چگونه وضو میگیرد؟ من پاسخ دادم؛ کاملا. او میگوید؛ او ظرف را در دست خود ریخت، بعد آنرا شست، بعد دست راست خود را داخل کرد، بعد او با آن آب به دست دیگر ریخت، بعد دو کف دست خود را شست، بعد دهان خود را شستشو داد و -بریستنسیاق و- بریستینتسار، بعد هر دو دست را داخل کرد، بعد آب را به اندازه هر دو کف دست گرفت، بعد آنرا روی صورت خود پاشید، بعد دو انگشت شست خود را روی دو گوش خود مالید، بعد سوم را انجام داد همچنان، بعد یک مشت آب را با کف دست راست اش گرفت، بعد آنرا روی سر اش ریخت و گذاشت تا از صورت اش جاری شود، بعد دو بازوی اش را تا آرنج ها سه بار سه بار شست، بعد سر و قسمت بیرونی دو گوش اش را مالید بعد دو انگشت اش را در آنها گذاشت، بعد آب را به اندازه هر دو کف دست اش ریخت و روی پاهایش ریخت، که بعداً در آن زمان پیچ خوردیم آنها، و همچنان در پای دیگر. او - عبدالله الخولانی - گفت؛ من از ابن عباس پرسیدم؛ آیا هر دو پا هنوز هم صندل پوشیده اند؟ او -ابن عباس- پاسخ داد؛ بلی هنوز هم هر دو پا صندل پوشیده او - عبدالله الخولانی - گفت؛ من از ابن عباس پرسیدم؛ آیا هر دو پا هنوز هم صندل پوشیده اند؟ او -ابن عباس- پاسخ داد؛ بلی هنوز هم هر دو پا صندل پوشیده او - عبدالله الخولانی - گفت؛ من از ابن عباس پرسیدم؛ آیا هر دو پا هنوز هم صندل پوشیده اند؟ او -ابن عباس- پاسخ داد؛ بلی هنوز هم هر دو پا صندل پوشیده ابوداود گفت؛ حدیث ابن جرائج از شیبه به حدیث علی شباهت دارد، زیرا حجاج بن محمد بن جرائر به او گفته است؛ و یک بار سرش را مالید. در این میان ابن وهب از ابن جرائر به او گفت؛ و سه بار سرش را مالید.
Imam Abu Dawud : 103
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلَاثًا ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ
به ما [عبدالله بن مسلمه] از [مالک] از [امرو بن یحیی المزینی] از [پدرش] گفته است که او به [عبدالله بن زید بن اشیم] گفته است که او پدر بزرگ امرو بن یحیی المزینی است؛ میشه رسول الله صلی الله علیه وسلم را نشان دهید که چگونه وضو گرفت؟ پس عبدالله بن زید پاسخ داد؛ بله. سپس خواست که آب وضو بیاورند، سپس آن را روی دو دستش ریخت، دستانش را شست، سپس دهنش را شستشو داد و – برسیتینسیاق و – بریستینتسار سه بار، سپس صورتش را سه بار شست، سپس دستهایش را دو بار دو بار تا آرنجها شست، سپس سرش را با هر دو دست مالید؛ او هر دوی آنها را به عقب و جلو مالید، او با قسمت جلوی سر خود شروع کرد و بعد هر دوی آنها را تا به گردن خود مالید، بعد هر دوی آنها را برگرداند تا اینکه به جایی که شروع کرده بود رسید، بعد هر دو پای خود را شست. به ما گفته است [مصدداد] به ما گفته است [خالد] از [عمرو بن یحیی المزینی] از [پدرش] از [عبدالله بن زید بن آشیم] با این حدیث، او ذکر کرده است؛ بعد او دهان خود را از یک کف دست شستشو کرد و بریستینسیاق – و بریستینتسار – را کرد، او این کار را سه بار انجام داد، بعد او لافاز را مانند بالا گفت.
Imam Abu Dawud : 104
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ حَبَّانَ بْنَ وَاسِعٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيَّ يَذْكُرُأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ وُضُوءَهُ وَقَالَ وَمَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى أَنْقَاهُمَا
به ما گفته است [احمد بن امرو بن الحارث] به ما [ابنو وهب] گفته است که [حبان بن وصیع] به او گفته است که [پدرش] به او گفته است که او [عبدالله بن زید بن اشیم المزینی] را شنیده است که او وضو صلیب الله علی الله را دیده است، بعد او وضو خود را ذکر کرد و در آن گفت؛ و سر خود را با آبی که از دستانش باقی نمانده بود پاک کرد و پاهایش را شست تا اینکه پاک شدند.
Imam Abu Dawud : 105
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَيْسَرَةَ الْحَضْرَمِيُّ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيَّ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا
به ما گفته است [احمد بن محمد بن حنبل] به ما گفته است [ابو المغیره] به ما گفته است [حریز] به من گفته است [عبدالرحمن بن میصره الحضرمی] من شنیده ام [المقدم بن معدی کریب الکیندی] میگوید؛ آب وضو برای رسول الله صلی الله علیه وسلم آورده شد، سپس وضو گرفت، کف دستانش را سه بار شست، سپس دهانش را آبستید و سه بار استنشاق کرد، سپس سه بار صورتش را شست، سپس سه بار بازوانش را شست، سپس سر و هر دو گوشش را پاک کرد؛ بیرون و داخل.
Imam Abu Dawud : 106
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْطَاكِيُّ لَفْظُهُ قَالَا حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَلَمَّا بَلَغَ مَسْحَ رَأْسِهِ وَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى مُقَدَّمِ رَأْسِهِ فَأَمَرَّهُمَا حَتَّى بَلَغَ الْقَفَا ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُقَالَ مَحْمُودٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حَرِيزٌ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَهِشَامُ بْنُ خَالِدٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ وَمَسَحَ بِأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا زَادَ هِشَامٌ وَأَدْخَلَ أَصَابِعَهُ فِي صِمَاخِ أُذُنَيْهِ
به ما [محمود بن خالد] و [یعقوب بن کعب الانتکی] لافاز را گفته است: او گفت؛ با گفتن به ما [الولید بن مسلم] از [حریز بن عثمان] از [عبد الرحمن بن میصره] از [المقدم بن مدیه کریب] او گفت؛ باری رسول الله صلی الله علیه وسلم را دیدم که وضو گرفت، وقتی نوبت به حرکت پاک کردن سرش رسید، کف دستانش را روی پیش روی سر گذاشت، سپس هر دو را تا پشت گردنش دوید، سپس به جایی که هنگام شروع از آن استفاده میکرد، برگرداند. [محمود] گفت؛ به من [هاریز] اطلاع داده است. به ما [محمود بن خالد] و [حسیام بن خالد] با همین معنا گفته است. هر دو گفتند؛ [الولید] با این سند به ما ارتباط داده است، او گفت؛ او دو گوش خود را مالید؛ بیرون و داخل. هشام اضافه کرد؛ و انگشتانش را در سوراخ هر دو گوش گذاشت.
Imam Abu Dawud : 107
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَزْهَرِ الْمُغِيرَةُ بْنُ فَرْوَةَ وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي مَالِكٍأَنَّ مُعَاوِيَةَ تَوَضَّأَ لِلنَّاسِ كَمَا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَلَمَّا بَلَغَ رَأْسَهُ غَرَفَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَتَلَقَّاهَا بِشِمَالِهِ حَتَّى وَضَعَهَا عَلَى وَسَطِ رَأْسِهِ حَتَّى قَطَرَ الْمَاءُ أَوْ كَادَ يَقْطُرُ ثُمَّ مَسَحَ مِنْ مُقَدَّمِهِ إِلَى مُؤَخَّرِهِ وَمِنْ مُؤَخَّرِهِ إِلَى مُقَدَّمِهِحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ فَتَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ بِغَيْرِ عَدَدٍ
به ما گفته است [معمل بن الفضل الحرانی] به ما گفته است [الولید بن مسلم] به ما گفته است [عبدالله بن العلاء] به ما گفته است [ابو الازهر المغیره بن فروه] و [یزید بن ابوملک] که [معاویه] یک بار در مقابل مردم وضو میگرفت طوریکه صلاح الله صلاح الله علیه وضو. زمانیکه او به سرحد پاک کردن سرش رسید، او یک قاشق آب گرفت، بعد آنرا با دست چپ اش گرفت و آنرا روی مرکز سر اش پاشید، تا اینکه آب بیرون ریخت یا تقریباً بیرون ریخت. بعد او سر خود را از جلو به عقب، و از عقب به جلو مالید. با گفتن ما [محمود بن خالد] به ما [الولید] با این سند گفته است، او گفت؛ او سه بار وضو گرفت – سه بار، و پاهای خود را بدون شمارش شست.
Imam Abu Dawud : 108
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِينَا فَحَدَّثَتْنَا أَنَّهُ قَالَ اسْكُبِي لِي وَضُوءًا فَذَكَرَتْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فِيهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا وَوَضَّأَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مَرَّةً وَوَضَّأَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا وَوَضَّأَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا مَعْنَى حَدِيثِ مُسَدَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ يُغَيِّرُ بَعْضَ مَعَانِي بِشْرٍ قَالَ فِيهِ وَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا
به ما گفته است [مصدداد] به ما گفته است [بسیر بن المفضلال] به ما گفته است [عبدالله بن محمد بن عقیل] از [ارربای بن معاوید بن عفراء] او گفت؛ رسول الله صلی الله علیه وسلم باری نزد ما آمد، سپس به ما گفت که گفت: برای من آب وضو بریزید. بعداً او -ار-ربییه- وضو رسول الله شلع الله علی وسلم را به یاد آورد، او به او گفت؛ او کف دستان خود را سه بار شست، صورت خود را سه بار شست، دهان خود را شست، یک بار نماز خواند، دو دست خود را سه بار شست، دو بار سر خود را مالید، در انتهای سر، سپس جلو، و دو گوشش؛ بیرون و داخل، بعد دو پای او را سه بار سه بار بشویید. ابوداود گفت؛ این است معنای حدیث [مسدداد] به ما گفته است [اسحاق بن اسماعیل] به ما [سفیان] از [ابن عاقل] با این حدیث گفته است، فقط او مقداری از معنای حدیث بصیر را تغییر داد، آن را به او ذکر کرد؛ او دهان خود را شست و نفس اول خود را سه بار انجام داد.
Imam Abu Dawud : 109
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ عِنْدَهَا فَمَسَحَ الرَّأْسَ كُلَّهُ مِنْ قَرْنِ الشَّعْرِ كُلِّ نَاحِيَةٍ لِمُنْصَبِّ الشَّعْرِ لَا يُحَرِّكُ الشَّعْرَ عَنْ هَيْئَتِهِ
به ما [قتیبه بن سعید] و [یزید بن خالد آل همدانی] گفته است که آنها هر دو گفتند؛ برای ما [اللیتس] از [ابن عجلان] از [عبدالله بن محمد بن عقیل] از [الربایی بن معاوید بن عفراء] گفته شده است که رسول الله صلی الله علیه وسلم یک بار در پهلوی خود وضو گرفت، او تمام نوک سر خود را از هر یک از نوک موهایش به پهلو مالید پایین موهای او، بدون اینکه موهای او را از حالت اصلی اش حرکت دهد.
Imam Abu Dawud : 110
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ أَنَّ رُبَيِّعَ بِنْتَ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةً
به ما گفته است [قتیبه بن سعید] به ما [بکر ابن مُدلار] از [ابن عجلان] از [عبدالله بن محمد بن عقیل] گفته است که [ربای بن معاوید بن عفراء] به او اطلاع داده است، او گفت؛ یک بار رسول الله صلی الله علیه وسلم را در حال وضو گرفتن دیدم، گفت؛ او سرش را مالید، جلو، عقب، هر دو شقیقه و هر دو گوش را یک بار مالید.
Imam Abu Dawud : 111
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مِنْ فَضْلِ مَاءٍ كَانَ فِي يَدِهِ
به ما گفته است [مسدداد] به ما [عبدالله بن داوود] از [سفیان بن سعید] از [ابن عاقل] از [الروبیعی] گفته است که پیامبر صلی الله علیه وسلم سر خود را از آبی که در دستانش باقی مانده بود پاک کرد.
Imam Abu Dawud : 112
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ ابْنِ عَفْرَاءَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَأَدْخَلَ إِصْبَعَيْهِ فِي حُجْرَيْ أُذُنَيْهِ
به ما گفته است [ابراهیم بن سعید] به ما گفته است [واکی] به ما گفته است [الحسن بن صالح] از [عبدالله بن محمد بن عاقل] از [ارربای بن معاوید بن عفراء] که زمانیکه پیامبر صلی الله علیه وسلم وضو گرفت، او دو انگشت سوراخ گوش خود را گذاشت.
Imam Abu Dawud : 113
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ رَأْسَهُ مَرَّةً وَاحِدَةً حَتَّى بَلَغَ الْقَذَالَ وَهُوَ أَوَّلُ الْقَفَا وَقَالَ مُسَدَّدٌ مَسَحَ رَأْسَهُ مِنْ مُقَدَّمِهِ إِلَى مُؤَخَّرِهِ حَتَّى أَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ أُذُنَيْهِ قَالَ مُسَدَّدٌ فَحَدَّثْتُ بِهِ يَحْيَى فَأَنْكَرَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد و سَمِعْت أَحْمَدَ يَقُولُ إِنَّ ابْنَ عُيَيْنَةَ زَعَمُوا أَنَّهُ كَانَ يُنْكِرُهُ وَيَقُولُ إِيشْ هَذَا طَلْحَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ
به ما [محمد بن عیسی] و [مصدداد] گفته است که آنها هر دو گفتند؛ با گفتن به ما [عبدالورث] از [لایتس] از [طلحه بن مشرف] از [پدرش] از [پدر بزرگش] او گفت؛ باری دیدم که رسول الله صلی الله علیه وسلم یک بار سرش را می مالید تا به پشت گردنش رسید. و مسدداد گفت؛ او سرش را از جلو به عقب مالید تا اینکه دست هایش را از زیر گوش هایش بیرون کشید. مسدداد گفت؛ سپس من این حدیث را به یحیی گفتم، پس انکار کرد. ابوداود گفت؛ و از احمد شنیدم که گفت ابن عینه توسط بعضی از مردم ادعا کرد که انکار کرده و گفته است؛ چی، این طلحه از پدرش از پدر کلانش است.
Imam Abu Dawud : 114
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ كُلَّهُ ثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ مَسْحَةً وَاحِدَةً
به ما گفته است [حسن بن علی] به ما گفته است [یزید بن هارون] به ما گفته است [عباد بن منصور] از [اکرمه بن خالد] از [سید بن جبیر] از [ابن عباس] که او یکبار رسول الله صلی الله علیه وسلم را در حال وضو دیده است، او سه بار تمام هدیث را ذکر کرده است. او ذکر کرد؛ و یک بار سر و هر دو گوش خود را مالید.
Imam Abu Dawud : 115
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَقُتَيْبَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَذَكَرَ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ الْمَأْقَيْنِ قَالَ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ يَقُولُهَا أَبُو أُمَامَةَ قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هُوَ مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ أَبِي أُمَامَةَ يَعْنِي قِصَّةَ الْأُذُنَيْنِ قَالَ قُتَيْبَةُ عَنْ سِنَانٍ أَبِي رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ ابْنُ رَبِيعَةَ كُنْيَتُهُ أَبُو رَبِيعَةَ
به ما گفته است [سلیمان بن حرب] به ما گفته است [حماد] الحدیث. و با گفتن ما [مسدداد] و [قتیبه] از [حمامد بن زید] از [سینان بن ربیع] از [سیهر بن حوسیاب] از [ابومه]، وضو پیامبر صلی الله علیه وسلم را ذکر کرد در حالیکه میگفت؛ رسول الله صلی الله علیه وسلم ته چشمانش را مالید، گفت؛ و او گفت: 'دو گوش بخشی از سر است'. سلیمان بن حرب گفته است که این سخنان را ابو امامه گفته است. قتیبه گفت؛ حماد گفت؛ من نمیدانم که آیا این سخنان حضرت صلی الله علیه وسلم است یا سخنان ابو امامه یعنی در مورد دو گوش. قتیبه از سینان ابوربیعه گفت. ابوداود گفت؛ او ابن ربیع است که کنیه او ابوربیع است.
Imam Abu Dawud : 116
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الطُّهُورُ فَدَعَا بِمَاءٍ فِي إِنَاءٍ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَدْخَلَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّاحَتَيْنِ فِي أُذُنَيْهِ وَمَسَحَ بِإِبْهَامَيْهِ عَلَى ظَاهِرِ أُذُنَيْهِ وَبِالسَّبَّاحَتَيْنِ بَاطِنَ أُذُنَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا الْوُضُوءُ فَمَنْ زَادَ عَلَى هَذَا أَوْ نَقَصَ فَقَدْ أَسَاءَ وَظَلَمَ أَوْ ظَلَمَ وَأَسَاءَ
به ما گفته است [مصدداد] به ما [ابوعوانه] از [موسی بن ابوعیسیه] از [عمرو بن سیوب] و [پدرش] از [جدش] گفته است که مردی بود که نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمد و گفت؛ ای رسول الله چگونه خود را پاک میکنی؟ پس دستور داد که آب را داخل ظرف بیاورند، سپس سه بار کف دستانش را شست، سپس سه بار صورتش را شست، سپس سه بار بازوانش را شست، سپس سرش را پاک کرد و دو انگشت اشارهاش را در دو گوشش گذاشت و با دو انگشت شستش قسمت بیرونی گوشهایش را مالید و با دو پاهایش داخل گوشهایش را مالید، سپس سه بار پاهایش را شستشو داد و سه بار گفت: این است که وضو بگیرند، هر کس از این معلومات اضافه یا کم کند، پس او شر و ظلم یا ظلم و شر انجام داده است'.
Imam Abu Dawud : 117
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا زَيْدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَوْبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ الْهَاشِمِيُّ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ
به ما گفته است [محمد بن العلا] به ما گفته است [زید بن الحباب] به ما گفته است [عبدالرحمن بن تسوبان] به ما گفته است [عبدالله بن الفضل الحسیمی] از [العراج] از [ابوهریره] که پیامبر صلی الله علیه وسلم دو بار عبادت کرد.
Imam Abu Dawud : 118
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ قَالَ لَنَا ابْنُ عَبَّاسٍأَتُحِبُّونَ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ فَاغْتَرَفَ غَرْفَةً بِيَدِهِ الْيُمْنَى فَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَجَمَعَ بِهَا يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُمْنَى ثُمَّ أَخَذَ أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُسْرَى ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً مِنْ الْمَاءِ ثُمَّ نَفَضَ يَدَهُ ثُمَّ مَسَحَ بِهَا رَأْسَهُ وَأُذُنَيْهِ ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً أُخْرَى مِنْ الْمَاءِ فَرَشَّ عَلَى رِجْلِهِ الْيُمْنَى وَفِيهَا النَّعْلُ ثُمَّ مَسَحَهَا بِيَدَيْهِ يَدٍ فَوْقَ الْقَدَمِ وَيَدٍ تَحْتَ النَّعْلِ ثُمَّ صَنَعَ بِالْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ
به ما گفته است [عثمان بن ابوسیبه] به ما گفته است [محمد بن بصر] به ما گفته است [حسیام بن سعد] به ما گفته است [زید] از [عثا بن یسار] گفته است؛ [ابن عباس] باری به ما گفت؛ آیا من به شما نشان دهم که رسول الله صلی الله علیه وسلم چگونه وضو گرفت؟ او خواست تا یک ظرف پر از آب بیاورد، بعد او آنرا یک بار با دست راست اش بالا کرد، بعد دهان خود را شست و دعا کرد، بعد آنرا دوباره گرفت، بعد هر دو دست را در یک پیاله با هم گذاشت، بعد صورت خود را پاک کرد. بعد از آن او یک پیمانه دیگر گرفت، بعد دست راست خود را با آن شست، بعد آنرا دوباره گرفت، بعد دست چپ خود را شست. بعد از آن او یک مشت آب گرفت، بعد دست هایش را تکان داد، بعد آنرا روی سر و گوش هایش مالید. بعد از آن، او یک مشت دیگر گرفت، بعد آنرا روی پای راست اش که در صندل بود پاشید، بعد آنرا با هر دو دست مالید، یک دست روی پای اش و دست دیگر اش زیر صندل اش. بعد او همان کار را با پای چپ اش انجام داد.
Imam Abu Dawud : 119
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَلَا أُخْبِرُكُمْ بِوُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً
به ما گفته است [مصدداد] به ما گفته است [یحیی] از [سفیان] گفته است به من [زید بن اسلم] از [عثا بن یسار] از [ابن عباس] گفته است؛ آیا در مورد وضو رسول الله صلی الله علیه وسلم بگویم؟ سپس یک بار وضو گرفت.
Imam Abu Dawud : 120
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ لَيْثًا يَذْكُرُ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَدَخَلْتُ يَعْنِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ وَالْمَاءُ يَسِيلُ مِنْ وَجْهِهِ وَلِحْيَتِهِ عَلَى صَدْرِهِ فَرَأَيْتُهُ يَفْصِلُ بَيْنَ الْمَضْمَضَةِ وَالِاسْتِنْشَاقِ
به ما گفته است [حمید بن مسعده] به ما گفته است [معتمیر] او گفت؛ من یکبار شنیدم که [لایتس] یک حدیث را از [ثلحه] از [پدرش] از [پدربزرگش] ذکر کرده است او گفت؛ باری با پیامبر صلی الله علیه وسلم در حالی ملاقات کردم که او در حال وضو بود و آب از صورت و ریشش به سینه اش جاری بود، و دیدم که ایشان بین غرغره کردن و استنشاق فرق می کردند.