Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 حديث
حديث
Imam Abu Dawud : 81
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِأَنَّهُ خَرَجَ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا وَمَعَهُ النَّاسُ وَهُوَ يَؤُمُّهُمْ فَلَمَّا كَانَ ذَاتَ يَوْمٍ أَقَامَ الصَّلَاةَ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ قَالَ لِيَتَقَدَّمْ أَحَدُكُمْ وَذَهَبَ إِلَى الْخَلَاءِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يَذْهَبَ الْخَلَاءَ وَقَامَتْ الصَّلَاةُ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ وَشُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ وَأَبُو ضَمْرَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَرْقَمَ وَالْأَكْثَرُ الَّذِينَ رَوَوْهُ عَنْ هِشَامٍ قَالُوا كَمَا قَالَ زُهَيْرٌ
اسان کي [احمد بن يونس] ٻڌايو آهي اسان کي [زهير] اسان کي [هشام بن عروه] ٻڌايو آهي [پنهنجي پيءُ] کان [عبدالله بن ارقم] کان، ته هو ماڻهن جي هڪ ٽولي سان گڏ حج يا عمري ڪرڻ لاءِ نڪتو ۽ انهن جي نماز پڙهائي. جڏهن هڪ ڏينهن هن فجر جي نماز پڙهي، ته هن چيو: 'توهان مان هڪ اڳتي وڌو،' پوءِ هو بيت الخلا ڏانهن ويو، - هن چيو - حقيقت ۾، مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي: 'جيڪڏهن توهان مان ڪو نماز قائم ٿيڻ دوران بيت الخلا وڃڻ چاهي ٿو، ته ان کي پهريان بيت الخلا وڃڻ گهرجي'. ابو دائود چيو؛ [وهيب بن خالد] ۽ [سيوب بن اسحاق] ۽ [ابودلمرة] هي حديث [هشام بن عروه] کان [پنهنجي پيءُ] کان [هڪ شخص] کان جنهن ان کي اها ڳالهه ٻڌائي هئي، [عبدالله بن ارقم] کان روايت ڪئي آهي، ۽ هشام کان هن حديث کي بيان ڪندڙ اڪثر راوين چيو آهي؛ جيئن زهير چيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 82
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ وَمُسَدَّدٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى الْمَعْنَى قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي حَزْرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ ابْنُ عِيسَى فِي حَدِيثِهِ ابْنُ أَبِي بَكْرٍ ثُمَّ اتَّفَقُوا أَخُو الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَكُنَّا عِنْدَ عَائِشَةَ فَجِيءَ بِطَعَامِهَا فَقَامَ الْقَاسِمُ يُصَلِّي فَقَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُصَلَّى بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلَا وَهُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ
اسان کي [احمد بن محمد بن حنبل]، [مصدد] ۽ [محمد بن عيسيٰ] ساڳئي معنيٰ سان ٻڌايو، ۽ چيو ته؛ اسان کي [يحييٰ بن سعيد] [ابو حجره] کان ٻڌايو، اسان کي [عبدالله بن محمد] کان ٻڌايو، ابن عيسيٰ چيو؛ حديث ۾ ابن ابي بڪر آهي، اهي ٽئي متفق آهن ۽ چون ٿا ته هو - عبدالله بن محمد - القاسم بن محمد جو ڀاءُ آهي. هو چوي ٿو؛ اسان [عيسيٰ] سان گڏ هئاسين، پوءِ کاڌو آندو ويو، پوءِ القاسم نماز لاءِ اٿيو، پوءِ عائشه چيو؛ مون هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو: 'جڏهن کاڌو پيش ڪيو وڃي ته ڪو به نماز نه پڙهي ۽ نه ئي پنهنجي پيٽ ۽ پيشاب کي روڪي'.
حديث
Imam Abu Dawud : 83
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يَفْعَلَهُنَّ لَا يَؤُمُّ رَجُلٌ قَوْمًا فَيَخُصُّ نَفْسَهُ بِالدُّعَاءِ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يَنْظُرُ فِي قَعْرِ بَيْتٍ قَبْلَ أَنْ يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يُصَلِّي وَهُوَ حَقِنٌ حَتَّى يَتَخَفَّفَحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا ثَوْرٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يُصَلِّيَ وَهُوَ حَقِنٌ حَتَّى يَتَخَفَّفَ ثُمَّ سَاقَ نَحْوَهُ عَلَى هَذَا اللَّفْظِ قَالَ وَلَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَؤُمَّ قَوْمًا إِلَّا بِإِذْنِهِمْ وَلَا يَخْتَصُّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا مِنْ سُنَنِ أَهْلِ الشَّامِ لَمْ يُشْرِكْهُمْ فِيهَا أَحَدٌ
اسان کي [محمد بن عيسيٰ] ٻڌايو آهي [ابن عياسي] [حبيب بن شاليه] کان [يزيد بن سيريه الحضرمي] کان [ابو حئي المعززين] کان [ثوبان] تائين ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'ٽي شيون آهن جيڪي ڪنهن کي به نه ڪرڻ گهرجن؛ ڪنهن ماڻهوءَ لاءِ جائز ناهي ته هو ڪنهن قوم جي امامت ڪري، پوءِ انهن کي شامل ڪرڻ کان سواءِ نماز ۾ مهارت رکي، جيڪڏهن هو ائين ڪري ٿو ته ان جو مطلب آهي ته هن انهن سان خيانت ڪئي آهي. اجازت وٺڻ کان اڳ ڪنهن جي گهر ۾ نه ڏسڻ گهرجي، جيڪڏهن هو ائين ڪري ٿو ته ان جو مطلب آهي ته هو ان ۾ داخل ٿي چڪو آهي. "اهو پنهنجي پيٽ ۾ رکي نماز نه پڙهي جيستائين هو پاڻ کي رفع حاجت نه ڪري - پهرين پاخاني ڪندي." اسان کي ٻڌايو آهي [محمود بن خالد السلمي] اسان کي ٻڌايو آهي [احمد بن علي] اسان کي ٻڌايو آهي [ثور] [يزيد بن سيوريه الحضرمي] کان [ابو حئي المعززين] کان [ابو هريره] رسول الله صلي الله عليه وسلم کان، هن چيو: 'جيڪو ماڻهو الله ۽ آخرت جي ڏينهن تي ايمان رکي ٿو ان لاءِ جائز ناهي ته هو پيشاب کي روڪي نماز پڙهي جيستائين هو رفع حاجت نه ڪري - پهرين پاخاني سان'، پوءِ هن تلفظ جو ذڪر ڪيو جيئن ته. هن رسول الله صلي الله عليه وسلم جي لفظن جو ذڪر ڪيو: '۽ اهو جائز ناهي ته جيڪو ماڻهو الله ۽ آخرت جي ڏينهن تي ايمان رکي ٿو ان لاءِ ته ڪنهن قوم جي امامت ڪري بغير انهن جي اجازت جي، ۽ نه ئي ان کي اجازت آهي ته انهن کي شامل ڪرڻ کان سواءِ نماز ۾ تخصيص ڪري. جيڪڏهن هو ائين ڪري ٿو ته ان جو مطلب آهي ته هن انهن سان خيانت ڪئي آهي'. ابو دائود چيو؛ اهي سڀ حديثون شام جي ماهرن جون آهن، انهن کان سواءِ ڪنهن ٻئي انهن کي بيان نه ڪيو آهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 84
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ أَبَانُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ صَفِيَّةَ
اسان کي [محمد بن ڪثير] ٻڌايو آهي ته اسان کي [همام] [قتاده] کان [شافعيه بنت شعيبه] کان [عائشه] ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ هڪ شعا پاڻي سان غسل ڪيو ۽ هڪ مٽي سان وضو ڪيو. ابو دائود چيو آهي ته؛ [ابان] [قتاده] کان روايت ڪئي آهي ته هن چيو ته؛ مون [شافعيه] بابت ٻڌو آهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 85
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ
اسان کي [احمد بن محمد بن حنبل] ٻڌايو آهي اسان کي [حُصِيم] ٻڌايو آهي اسان کي [يزيد بن ابي زياد] ٻڌايو آهي [سالم بن ابي الجعد] ۽ [جابر] کان، هن چيو ته: رسول الله ﷺ هڪ شَعَ پاڻي سان غسل ڪيو ۽ هڪ مٽيءَ سان وضو ڪيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبَّادَ بْنَ تَمِيمٍ عَنْ جَدَّتِهِ وَهِيَ أُمُّ عُمَارَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَأُتِيَ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ قَدْرُ ثُلُثَيْ الْمُدِّ
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي [محمد بن جعفر] اسان کي [صيوبة] ٻڌايو آهي [حبيب الانصاري] کان، هن چيو ته: مون هڪ ڀيري [عباد بن تميم] کي [سندس ڏاڏي، يعني ام عماره] کان ٻڌو هو ته جڏهن رسول الله ﷺ وضو ڪندا هئا، ته انهن کي هڪ برتن ڏنو ويندو هو جنهن ۾ لڳ ڀڳ ٻه ٽيون حصو مٽي هوندي هئي.
حديث
Imam Abu Dawud : 87
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ بِإِنَاءٍ يَسَعُ رَطْلَيْنِ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ شَرِيكٍ قَالَ عَنْ ابْنِ جَبْرِ بْنِ عَتِيكٍ قَالَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى حَدَّثَنِي جَبْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ سَمِعْتُ أَنَسًا إِلَّا أَنَّهُ قَالَ يَتَوَضَّأُ بِمَكُّوكٍ وَلَمْ يَذْكُرْ رَطْلَيْنِ قَالَ أَبُو دَاوُد و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ الصَّاعُ خَمْسَةُ أَرْطَالٍ وَهُوَ صَاعُ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ وَهُوَ صَاعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [محمد بن اش شبہ البزاز] بيان ڪيو آهي ته اسان کي [شرڪ] [عبدالله بن عيسيٰ] کان [عبدالله بن جبر] کان [انس] بيان ڪيو آهي ته هن چيو ته: "رسول الله ﷺ ٻن بوتلن واري پاڻيءَ سان وضو ڪيو ۽ هڪ صاع سان غسل ڪيو." ابو دائود چيو آهي؛ [يحيى بن آدم] [شارڪ] کان بيان ڪيو آهي ته هن چيو آهي؛ [ابن جبر بن عتيق] کان بيان ڪيو آهي ته [سفيان] [عبدالله بن عيسيٰ] کان بيان ڪيو آهي ته اسان کي [جبر بن عبدالله] کان، ابو دائود چيو آهي؛ ۽ [صيوبة] کان بيان ڪيو آهي ته هن چيو آهي ته؛ اسان کي [عبدالله بن عبدالله بن جبر] کان ٻڌايو آهي ته مون [انس] کي ٻڌو آهي، صرف هن چيو ته: 'انهن رسول الله ﷺ هڪ مٽي سان وضو ڪيو' ۽ ٻن رسمن جو ذڪر نه ڪيو. ابو دائود چيو آهي ته؛ مون هڪ ڀيرو احمد بن حنبل کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ هڪ شَعَ پنج رِطَل آهي، يعني ابن ابي دزعِب جي شَعَ جي برابر، يعني رسول الله صلي الله عليه وسلم جي شَعَ جي برابر.
حديث
Imam Abu Dawud : 88
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَعَامَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍسَمِعَ ابْنَهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْقَصْرَ الْأَبْيَضَ عَنْ يَمِينِ الْجَنَّةِ إِذَا دَخَلْتُهَا فَقَالَ أَيْ بُنَيَّ سَلْ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَتَعَوَّذْ بِهِ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ قَوْمٌ يَعْتَدُونَ فِي الطَّهُورِ وَالدُّعَاءِ
اسان کي موسيٰ بن اسماعيل ٻڌايو آهي ته اسان کي حماد ٻڌايو آهي ته اسان کي سيد الجريري ٻڌايو آهي ته ابو نعمة کان ته عبدالله بن مغفل هڪ ڀيري پنهنجي پٽ کي دعا ڪندي ٻڌو ته: اي الله، جڏهن مان ان ۾ داخل ٿيندس ته مان توکان جنت جي ساڄي پاسي هڪ اڇو محل گهران ٿو. تڏهن عبدالله بن مغفل چيو ته: اي منهنجا پٽ، الله کان جنت گهر ۽ دوزخ کان پناهه وٺ، بيشڪ مون رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو آهي ته: يقيناً هن قوم مان هڪ اهڙو گروهه هوندو جيڪو پاڪائي ۽ نماز ۾ زيادتي ڪندو.
حديث
Imam Abu Dawud : 89
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى قَوْمًا وَأَعْقَابُهُمْ تَلُوحُ فَقَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ
اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [يحييٰ] ٻڌايو آهي ته [سفيان] اسان کي [منصور] ٻڌايو ته [هلال بن يساف] ۽ [ابو يحييٰ] ۽ [عبدالله بن عمرو] ٻڌايو ته رسول الله ﷺ هڪ قوم کي ڏٺو جن جا ٽنگون اڃا تائين سڪل نظر اچي رهيون هيون، تنهن ڪري پاڻ فرمايائون: دوزخ جي عذاب کان ٽنگن لاءِ تباهي آهي، وضو پورو ڪريو.
حديث
Imam Abu Dawud : 90
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنِي صَاحِبٌ لِي عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَوْرٍ مِنْ شَبَهٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَنَّ إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
اسان کي [موسيٰ بن اسماعيل] ٻڌايو آهي ته اسان کي [حماد] مون کي [منهنجي هڪ دوست] [هشام بن عروه] کان ٻڌايو آهي ته [عيسيه] چيو: 'مون هڪ ڀيرو رسول الله صلي الله عليه وسلم سان گڏ پيتل جي ٿانو ۾ غسل ڪيو'. اسان کي [محمد بن العلاء] ٻڌايو آهي ته [اسحاق بن منصور] انهن کي [حماد بن سلمه] کان [هشام بن عروه] جي [هڪ شخص] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عيسيه رضي الله عنها] رسول الله صلي الله عليه وسلم کان، ساڳئي لفظن سان ٻڌايو آهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 91
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ وَسَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَجَاءَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْرَجْنَا لَهُ مَاءً فِي تَوْرٍ مِنْ صُفْرٍ فَتَوَضَّأَ
اسان کي [الحسن بن علي] بيان ڪيو آهي، اسان کي [ابو الوليد] ۽ [سھل بن حماد] بيان ڪيو آهي، انهن ٻنهي چيو آهي ته اسان کي [عبدالعزيز بن عبدالله بن ابو سلمه] [عمرو بن يحييٰ] کان، [پنهنجي پيءُ] کان، [عبدالله بن زيد] کان، هن چيو ته رسول الله ﷺ اسان وٽ آيا، ته اسان انهن لاءِ پيتل جي ٿانءَ ۾ پاڻي آندو، پوءِ انهن وضو ڪيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 92
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَا وُضُوءَ لَهُ وَلَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ تَعَالَى عَلَيْهِ
اسان کي [قتيبه بن سعيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [محمد بن موسيٰ] ٻڌايو آهي ته [يعقوب بن سلمه] پنهنجي پيءُ کان ۽ [ابو هريره] کان، هن چيو ته رسول الله ﷺ فرمايو: جيڪو وضو نٿو ڪري ان جي نماز باطل آهي ۽ جيڪو وضو تي الله جو نالو نه ٿو وٺي ان جو وضو باطل آهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 93
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ الدَّرَاوَرْدِيِّ قَالَ وَذَكَرَ رَبِيعَةُأَنَّ تَفْسِيرَ حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ أَنَّهُ الَّذِي يَتَوَضَّأُ وَيَغْتَسِلُ وَلَا يَنْوِي وُضُوءًا لِلصَّلَاةِ وَلَا غُسْلًا لِلْجَنَابَةِ
اسان کي [احمد بن عمرو بن السرج] ٻڌايو آهي [ابن وهب] اسان کي [عاد دراوردي] کان ٻڌايو آهي ته؛ [ربيعة] چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم جي حديث جي تشريح: 'جيڪو شخص الله جو نالو نه ٿو وٺي ان جو وضو باطل آهي'، اهو شخص آهي جيڪو وضو ڪري ٿو يا جنابت جو غسل ڪري ٿو پر وضو ڪرڻ ۽ نماز لاءِ جنابت جو غسل ڪرڻ جو ارادو نٿو رکي.
حديث
Imam Abu Dawud : 94
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي رَزِينٍ وَأَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا رَزِينٍ
اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو معاويه] [العماسي] کان [ابو رزين] ۽ [ابو صالح] [ابو هريره] کان ٻڌايو آهي ته، رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: 'جيڪڏهن توهان مان ڪو رات جو جاڳي ته پوءِ پنهنجو هٿ ڪنهن ٿانو ۾ نه ٻوڙيو جيستائين ان کي ٽي ڀيرا نه ڌوئي، ڇاڪاڻ ته حقيقت ۾ هو نه ٿو ڄاڻي ته سندس هٿ گذريل رات ڪٿي هو'. اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عيسيٰ بن يونس] [العماسي] کان [ابو صالح] کان [ابو هريره] رسول الله ﷺ کان، يعني هن حديث سان، هن اهو ٻه يا ٽي ڀيرا چيو ۽ ابو رزين جو ذڪر نه ڪيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 95
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ أَوْ أَيْنَ كَانَتْ تَطُوفُ يَدُهُ
اسان کي [احمد بن عمرو بن السرج] ۽ [محمد بن سلمه المرادي] ٻڌايو آهي، انهن ٻنهي چيو؛ اسان کي [ابن وهب] [معاويه بن صالح] کان [ابو مريم] تائين ٻڌايو آهي، هن چيو ته مون هڪ ڀيري [ابو هريره] کي چوندي ٻڌو هو ته؛ مون هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کي فرمائيندي ٻڌو هو: 'جڏهن توهان مان ڪو ننڊ مان جاڳي ته پنهنجو هٿ ڪنهن ٿانو ۾ نه وجهي جيستائين ان کي ٽي ڀيرا نه ڌوئي، ڇاڪاڻ ته توهان مان ڪو به نٿو ڄاڻي ته سندس هٿ گذريل رات ڪٿي هو، يا سندس هٿ ڪٿي ويو'.
حديث
Imam Abu Dawud : 96
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَبَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَرَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ تَوَضَّأَ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ ثَلَاثًا فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْمِرْفَقِ ثَلَاثًا ثُمَّ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ قَدَمَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا ثُمَّ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ وَرْدَانَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي حُمْرَانُ قَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ تَوَضَّأَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ وَقَالَ فِيهِ وَمَسَحَ رَأْسَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ هَكَذَا وَقَالَ مَنْ تَوَضَّأَ دُونَ هَذَا كَفَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ أَمْرَ الصَّلَاةِ
اسان کي [الحسن بن علي الحلواني] ٻڌايو آهي اسان کي [عبدالرزاق] اسان کي [معمار] ٻڌايو آهي [عز زهريءَ] کان [عطا بن يزيد الليثي] کان [حمران بن ابان] جيڪو عثمان بن عفان جو اڳوڻو ساٿي هو، هن چيو ته: مون هڪ ڀيري [عثمان بن عفان] کي وضو ڪندي ڏٺو، هن پنهنجي ٻنهي هٿن تي ٽي ڀيرا پاڻي ڀريو پوءِ انهن کي ڌوتو، پوءِ پنهنجو وات ڪلي ڪيو ۽ استنصاق ڪيو، پوءِ ٽي ڀيرا پنهنجو چهرو ڌوتو، پنهنجو ساڄو هٿ ڪُنيءَ تائين ٽي ڀيرا ڌوتو، پوءِ کاٻو به ڌوتو، پوءِ پنهنجي مٿي جو مسح ڪيو، پوءِ پنهنجو ساڄو پير ٽي ڀيرا ڌوتو، پوءِ کاٻو به ڌوتو، پوءِ چيو ته: مون هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کي ڏٺو ته هن وضو وانگر وضو ڪندا هئا، پوءِ چئو ته: جيڪو هن وضو وانگر وضو ڪري ۽ پوءِ ٻه رڪعتون نماز پڙهي ۽ انهن مان پاڻ سان بحث نه ڪري، ته الله ان جا گذريل گناهه معاف ڪري ڇڏيندو. اسان کي [محمد بن المثنيٰ] ٻڌايو آهي [اضحاڪ بن مخلد] ٻڌايو آهي [عبدالرحمن بن وردان] مون کي ٻڌايو آهي [ابو سلمه بن عبدالرحمان] مون کي ٻڌايو آهي [حمران] چيو آهي ته مون هڪ ڀيرو [عثمان بن عفان] کي وضو ڪندي ڏٺو، پوءِ هن اهڙي حديث بيان ڪئي، پر هن ڪلي ڪرڻ ۽ پنهنجي پوري ڪوشش ڪرڻ جو ذڪر نه ڪيو، ۽ ان حديث ۾ هن چيو؛ ۽ هن ٽي ڀيرا پنهنجو مٿو مسح ڪيو ۽ ٽي ڀيرا پنهنجا پير ڌوتا پوءِ چيو ته مون هڪ ڀيرو رسول الله ﷺ کي هن طرح وضو ڪندي ڏٺو ۽ فرمايو: جيڪو هن کان گهٽ وضو ڪندو ان لاءِ ڪافي هوندو، ۽ هن - ابو سلمه - نماز جو ذڪر نه ڪيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 97
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الْإِسْكَنْدَرَانِيُّ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ زِيَادٍ الْمُؤَذِّنُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ قَالَ سُئِلَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْوُضُوءِ فَقَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ سُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأُتِيَ بِمِيضَأَةٍ فَأَصْغَاهَا عَلَى يَدِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ أَدْخَلَهَا فِي الْمَاءِ فَتَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَأَخَذَ مَاءً فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ فَغَسَلَ بُطُونَهُمَا وَظُهُورَهُمَا مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُونَ عَنْ الْوُضُوءِ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَ أَبُو دَاوُد أَحَادِيثُ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الصِّحَاحُ كُلُّهَا تَدُلُّ عَلَى مَسْحِ الرَّأْسِ أَنَّهُ مَرَّةً فَإِنَّهُمْ ذَكَرُوا الْوُضُوءَ ثَلَاثًا وَقَالُوا فِيهَا وَمَسَحَ رَأْسَهُ وَلَمْ يَذْكُرُوا عَدَدًا كَمَا ذَكَرُوا فِي غَيْرِهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عِيسَى أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ أَنَّ عُثْمَانَ دَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ فَأَفْرَغَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى ثُمَّ غَسَلَهُمَا إِلَى الْكُوعَيْنِ قَالَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَذَكَرَ الْوُضُوءَ ثَلَاثًا قَالَ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ وَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مِثْلَ مَا رَأَيْتُمُونِي تَوَضَّأْتُ ثُمَّ سَاقَ نَحْوَ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ وَأَتَمَّ
اسان کي [محمد بن داؤد ال اسڪندراني] ٻڌايو آهي [زياد بن يونس] اسان کي [سعيد بن زياد المعززين] ٻڌايو آهي [عثمان بن عبدالرحمان عتمي] کان، هن چيو ته؛ [ابن ابي الملائڪه] کان هڪ ڀيرو وضو بابت پڇيو ويو، ته هن جواب ڏنو؛ مون هڪ ڀيرو ڏٺو ته [عثمان بن عبدالرحمان عتمي] وضو بابت پڇيو، پوءِ هن پاڻي گهريو، ته هڪ برتن ان وٽ آندو ويو، پوءِ هن ان کي پنهنجي ساڄي هٿ تي ڀريو، پوءِ ان ۾ وجهي ڇڏيو، پوءِ ٽي ڀيرا وات صاف ڪيو، ٽي ڀيرا استنصيق ڪيو، ٽي ڀيرا پنهنجو چهرو ڌوتو، پوءِ پنهنجو ساڄو هٿ ٽي ڀيرا ڌوتو، ۽ ٽي ڀيرا کاٻو هٿ ڌوتو، پوءِ پنهنجو هٿ پاڻي ۾ وجهي ڇڏيو، پوءِ پنهنجو مٿو ۽ ڪن مسح ڪيو، پنهنجي جسم جي اندر ۽ ٻاهر ڌوتو. هڪ ڀيرو ٻاهر، پوءِ ٻئي پير ڌوتا، پوءِ چيو: 'وضو بابت پڇڻ وارا ماڻهو ڪٿي آهن؟' مون رسول الله ﷺ کي وضو ڪندي ڏٺو. ابو دائود چيو ته: عثمان رضي الله عنه کان روايت ڪيل سڀ صحيح حديثون ظاهر ڪن ٿيون ته مٿي تي مسح ڪرڻ هڪ ڀيرو آهي. انهن ٽي ڀيرا وضو جو ذڪر ڪيو، پوءِ انهن کيس مٿي تي مسح ڪرڻ جو ذڪر ڪيو، پر انهن ٻين وانگر تعداد جو ذڪر نه ڪيو. اسان کي ٻڌايو ويو آهي [ابراهيم بن موسيٰ] اسان کي ٻڌايو آهي ته [عيسيٰ] اسان کي [عبيدالله، يعني ابن ابي زياد] [عبدالله بن عبيد بن عمير] کان [ابو علقمه] تائين ٻڌايو آهي ته [عثمان] هڪ ڀيرو پاڻي گهريو، پوءِ وضو ڪيو، پنهنجي ساڄي هٿ سان کاٻي هٿ تي پاڻي ڀريو، پوءِ ٻنهي کي ڪلهن تائين ڌوتو. فرمائي ٿو: پوءِ پنهنجي وات کي ٽي ڀيرا ڪلي ڪريو ۽ اتنشاق ڪريو. ٽي ڀيرا وضو جو ذڪر ڪيو. چوي ٿو؛ هن پنهنجي مٿي تي مسح ڪيو ۽ پنهنجا پير ڌوتا ۽ چيو؛ "مون هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کي وضو ڪندي ڏٺو جيئن توهان مون کي وضو ڪندي ڏسو ٿا." پوءِ هن الزهري جهڙي ساڳي حديث جو ذڪر ڪيو ۽ ان کان به وڌيڪ مڪمل طور تي.
حديث
Imam Abu Dawud : 98
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقِ بْنِ جَمْرَةَ عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ قَالَرَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَمَسَحَ رَأْسَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ هَذَاقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ قَالَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا فَقَطْ
اسان کي [هارون بن عبدالله] ٻڌايو آهي، اسان کي [يحيى بن آدم] اسان کي [اسرائيل] ٻڌايو آهي، [عامر بن شقيق بن جمره] کان [سياق بن سلمه] چيو آهي ته مون هڪ ڀيري [عثمان بن عفان] کي ڏٺو ته پنهنجا ٻئي هٿ ٽي ڀيرا ڌوئي ۽ پنهنجي مٿي تي ٽي ڀيرا مسح ڪيو، پوءِ هن چيو ته مون رسول الله ﷺ کي ائين ڪندي ڏٺو آهي. ابو دائود چيو ته [واقعي] [اسرائيل] کان روايت ڪئي آهي ته هن چيو ته؛ هن صرف ٽي ڀيرا وضو ڪيو.
حديث
Imam Abu Dawud : 99
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ قَالَأَتَانَا عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَدْ صَلَّى فَدَعَا بِطَهُورٍ فَقُلْنَا مَا يَصْنَعُ بِالطَّهُورِ وَقَدْ صَلَّى مَا يُرِيدُ إِلَّا لِيُعَلِّمَنَا فَأُتِيَ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ وَطَسْتٍ فَأَفْرَغَ مِنْ الْإِنَاءِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا فَمَضْمَضَ وَنَثَرَ مِنْ الْكَفِّ الَّذِي يَأْخُذُ فِيهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الشِّمَالَ ثَلَاثًا ثُمَّ جَعَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا وَرِجْلَهُ الشِّمَالَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَعْلَمَ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهُوَ هَذَاحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَلْقَمَةَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ قَالَ صَلَّى عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْغَدَاةَ ثُمَّ دَخَلَ الرَّحْبَةَ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَتَاهُ الْغُلَامُ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ وَطَسْتٍ قَالَ فَأَخَذَ الْإِنَاءَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى فَأَفْرَغَ عَلَى يَدِهِ الْيُسْرَى وَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فِي الْإِنَاءِ فَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا ثُمَّ سَاقَ قَرِيبًا مِنْ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ قَالَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ مُقَدَّمَهُ وَمُؤَخِّرَهُ مَرَّةً ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ عُرْفُطَةَ سَمِعْتُ عَبْدَ خَيْرٍ رَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أُتِيَ بِكُرْسِيٍّ فَقَعَدَ عَلَيْهِ ثُمَّ أُتِيَ بِكُوزٍ مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ مَعَ الِاسْتِنْشَاقِ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا رَبِيعَةُ الْكِنَانِيُّ عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَسُئِلَ عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ وَمَسَحَ عَلَى رَأْسِهِ حَتَّى لَمَّا يَقْطُرْ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو عوانه] ٻڌايو آهي ته [خالد بن علقمه] [عبدي خير] کان، هن چيو ته: [علي رضي الله عنه] هڪ ڀيري اسان سان نماز دوران مليو، پوءِ هن پاڪ پاڻي گهريو، ته اسان چيو ته: 'هو پاڪ پاڻي سان ڇا ڪندو جڏهن ته هو اڳ ۾ ئي نماز پڙهي رهيو آهي؟ هن کي اسان کي سيکارڻ کان سواءِ ٻيو ڪو به ارادو ناهي'. پوءِ پاڻيءَ سان ڀريل هڪ برتن آندو ويو، پوءِ هن برتن مان پاڻي پنهنجي ساڄي هٿ تي وجهيو، هن پنهنجا هٿ ٽي ڀيرا ڌوتا، پوءِ پنهنجو وات ڪلي ڪيو ۽ ٽي ڀيرا نماز پڙهي، هن پنهنجي وات کي ڪلي ڪيو ۽ هٿ جي کجيءَ سان نماز پڙهي جيڪا هو پاڻي پيئندو هو - يعني پنهنجي ساڄي هٿ سان - پوءِ هن پنهنجو چهرو ٽي ڀيرا ڌوتا، پوءِ پنهنجو ساڄو هٿ ٽي ڀيرا ڌوتا ۽ کاٻو هٿ ٽي ڀيرا ڌوتا، پوءِ چيو ته: 'جيڪو به رسول الله صلي الله عليه وسلم جي وضو کي ڄاڻڻ چاهي ٿو، ته اهو هن طرح آهي'. اسان کي [الحسن بن علي الحلواني] ٻڌايو آهي ته اسان کي [الحسين بن علي الجوفي] زيده کان ٻڌايو آهي ته اسان کي [خالد بن علقمه الحمداني] [عبدي خير] کان ٻڌايو آهي ته، 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فجر جي وقت فرمايو، پوءِ رحبہ ۾ داخل ٿيا، پوءِ پاڻي گهريو، پوءِ هڪ نوجوان هڪ برتن کڻي آيو جنهن ۾ پاڻي هو.' چوي ٿو؛ 'پوءِ هن برتن کي پنهنجي ساڄي هٿ سان کنيو، پوءِ ان کي پنهنجي کاٻي هٿ ۾ وجهيو ۽ پنهنجا هٿ ٽي ڀيرا ڌوتا، پوءِ پنهنجو ساڄو هٿ برتن ۾ وجهيو، پوءِ ٽي ڀيرا وات ڪلي ڪيو، پوءِ ٽي ڀيرا دعا گهري'. پوءِ هن - زيده بن قدامه - ابو عوانه جي حديث جو ذڪر ڪيو جيڪو هاڻي ذڪر ڪيو ويو هو ۽ جاري رکيو ته؛ پوءِ هن پنهنجي مٿي، اڳيان ۽ پوئتي هڪ ڀيرو مسح ڪيو، پوءِ هن اهڙي حديث جو ذڪر ڪيو. اسان کي [محمد بن المثنيٰ] ٻڌايو آهي [محمد بن جعفر] ٻڌايو آهي [سيوبه] چيو آهي ته؛ مون ٻڌو آهي [مالڪ بن عرفثه]، مون ٻڌو آهي [عبدي خير]، مون ڏٺو آهي [علي رضي الله عنه] هڪ ڪرسي کڻي آيو ۽ پوءِ ان تي ويٺو، پوءِ پاڻيءَ سان ڀريل هڪ ٿانو هن ڏانهن آندو ويو، پوءِ هن پنهنجا هٿ ٽي ڀيرا ڌوتا، پوءِ ساڳئي وقت استنصيق سان گڏ ساڳئي پاڻي سان پنهنجو وات صاف ڪيو. پوءِ سيوبه هن حديث جو ذڪر ڪيو. اسان کي [عثمان بن ابي شعيبه] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابون نعيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ربيع الڪنياني] [المنهال بن عمرو] کان [زير بن حبيسي] ٻڌايو آهي ته هن هڪ ڀيري [علي رضي الله عنه] کي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي وضو بابت پڇندي ٻڌو، پوءِ هن حديث جو ذڪر پڻ ڪيو. هن چيو ته؛ ۽ پنهنجي مٿي جو مسح ڪيو جيستائين پاڻي ٽمٽڻ نه لڳو، پوءِ پنهنجا پير ٽي ڀيرا ٽي ڀيرا ڌوتا، پوءِ چيو ته اهو رسول الله ﷺ جو وضو آهي.
حديث
Imam Abu Dawud : 100
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الطُّوسِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَرَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَاحِدَةً ثُمَّ قَالَ هَكَذَا تَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [زياد بن ايوب ثوسي] ٻڌايو آهي، اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ] ٻڌايو آهي، اسان کي [فطر] ابو فروه کان، [عبدالرحمن بن ابي ليليٰ] کان، هن چيو ته: مون هڪ ڀيري [علي رضي الله عنه] کي وضو ڪندي ڏٺو، هن پنهنجو چهرو ٽي ڀيرا ڌوتو، پنهنجا هٿ ٽي ڀيرا ڌوتو، ۽ پنهنجي مٿي جو مسح هڪ ڀيرو ڪيو، پوءِ چيو ته: رسول الله ﷺ اهڙي طرح وضو ڪندا هئا.
