Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 81
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَرْقَمِأَنَّهُ خَرَجَ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا وَمَعَهُ النَّاسُ وَهُوَ يَؤُمُّهُمْ فَلَمَّا كَانَ ذَاتَ يَوْمٍ أَقَامَ الصَّلَاةَ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ قَالَ لِيَتَقَدَّمْ أَحَدُكُمْ وَذَهَبَ إِلَى الْخَلَاءِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يَذْهَبَ الْخَلَاءَ وَقَامَتْ الصَّلَاةُ فَلْيَبْدَأْ بِالْخَلَاءِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ وَشُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ وَأَبُو ضَمْرَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَرْقَمَ وَالْأَكْثَرُ الَّذِينَ رَوَوْهُ عَنْ هِشَامٍ قَالُوا كَمَا قَالَ زُهَيْرٌ
އަޙްމަދު ބިން ޔޫނުސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ޒުހައިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ހިޝާމް ބިން އުރުވާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން، ޢަބްދުالله ބިން ޢަރުޤާމްގެ އަރިހުން، ބަޔަކު ބަޔަކާއެކު ޙައްޖު ނުވަތަ ޢުމްރާއަށް ނުކުމެ، ނަމާދުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވިއެވެ. އެއްދުވަހަކު ފަޖުރު ނަމާދު ޤާއިމުކުރެއްވުމުން ވިދާޅުވީ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ފުރަތަމަ ދާންވީ'، ދެން ފާޚާނާއަށް ދިޔައީ، -އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ-؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ވުހައިބު ބިން ޚާލިދު] އާއި [ޝުޢޫޢިބު ބިން އިސްޙާޤު] އަދި [އަބޫދުލަމްރާ] މި ޙަދީޘް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ހިޝާމް ބިން އުރުވާގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނަށް ރިވާކުރެއްވި [ފިރިހެނަކު] އަތުން، އަދި ޢަބްދުالله ބިން ޢަރުޤާމްގެ އަރިހުން، އަދި ހިޝާމްގެ ކިބައިން މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވި ގިނަ ރިވާވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ؛ ޒުހައިރު ވިދާޅުވި ފަދައިންނެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 82
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ وَمُسَدَّدٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى الْمَعْنَى قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي حَزْرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ ابْنُ عِيسَى فِي حَدِيثِهِ ابْنُ أَبِي بَكْرٍ ثُمَّ اتَّفَقُوا أَخُو الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَكُنَّا عِنْدَ عَائِشَةَ فَجِيءَ بِطَعَامِهَا فَقَامَ الْقَاسِمُ يُصَلِّي فَقَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُصَلَّى بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلَا وَهُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ
[އަޙްމަދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޙަންބަލް] އާއި [މުޞައްދާދު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢީސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ ހަމަ އެއް މާނައެއްގައި ކަމަށް އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫޙަޖުރާއިން] ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އިބްނު އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިބްނު އަބީ ބަކުރު ހުންނެވިއިރު، އެބޭފުޅުން -ތިން ބޭފުޅުންވެސް- އެއްބަސްވެވަޑައިގަތީ އޭނާ -ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު- އަކީ އަލްޤާސިމް ބިން މުޙައްމަދުގެ ބޭބެ ކަމަށް ވިދާޅުވެއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ އަހަރެމެން ތިބީ [އައިޝާ] އާއި އެކު، ދެން އޭނާގެ ކާއެއްޗެހި ގެނައީ، ދެން އަލް ޤާސިމް ނަމާދު ކުރަން ތެދުވެ، ދެން އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 83
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يَفْعَلَهُنَّ لَا يَؤُمُّ رَجُلٌ قَوْمًا فَيَخُصُّ نَفْسَهُ بِالدُّعَاءِ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يَنْظُرُ فِي قَعْرِ بَيْتٍ قَبْلَ أَنْ يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يُصَلِّي وَهُوَ حَقِنٌ حَتَّى يَتَخَفَّفَحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا ثَوْرٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يُصَلِّيَ وَهُوَ حَقِنٌ حَتَّى يَتَخَفَّفَ ثُمَّ سَاقَ نَحْوَهُ عَلَى هَذَا اللَّفْظِ قَالَ وَلَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَؤُمَّ قَوْمًا إِلَّا بِإِذْنِهِمْ وَلَا يَخْتَصُّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا مِنْ سُنَنِ أَهْلِ الشَّامِ لَمْ يُشْرِكْهُمْ فِيهَا أَحَدٌ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢީސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު ޢައްޔަޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަބީބު ބިން ޞާލިޙް] [ޔަޒީދު ބިން ޝޫރައިޙް އަލް ހަދުލްރާމީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙައިއް އަލް މުޢާޟިން] ގެ އަރިހުން [ޞައުބާން] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ހުއްދަ ހޯދުމުގެ ކުރިން މީހެއްގެ ގެއަށް ނުބަލާ، އެގޮތަށް ކަންތައް ކޮށްފިނަމަ އެ ގެއަށް ވަންނާނެ. ކުޑަކަމުދާތަކެތި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެ ނަމާދުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. [މަޙްމޫދު ބިން ޚާލިދު އައްސުލާމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [އަޙްމަދު ބިން ޢަލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ތައުރު] ކިޔައިދީފައިވަނީ [ޔާޒީދު ބިން ޝުރައިޙް އަލް ހަދުލްރާމީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙައިއް އަލް މުޢާޟިން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ފުރަތަމަ ލުޔެއް ލިބެންދެން ކުޑަކަމުދާތަކެތި ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ.” ދެން ފާހަގަކުރެއްވީ މިފަދަ ބަސްތަކެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ފާހަގަކުރެއްވި -ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ބަސްފުޅުތައް -: “الله އާއި އާޚިރަތް ދުވަހު އީމާންވާ މީހަކަށް އެމީހުންގެ އިޛުނަފުޅާއެކު މެނުވީ ނަމާދުގައި ލީޑްކުރުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. އަބޫދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: މި ޙަދީޘް ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ޝާމްގެ އަހުލުވެރިންގެ ސިލްސިލާއިން ވާކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 84
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ أَبَانُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ صَفِيَّةَ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ކާތިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްމާމް] [ޤަތަދާ] އިން [ޢަޢީޝާ] ގެ އަރިހުން [ޝަފިއްޔާ ބިން ޝައިބާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފެނުން އެއް ޞައްޙައިން ފެންވަރައި، އެއް ފުންޏަކުން ވުޟޫ ކުރައްވާނެއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ [ޤަތަދާ] އިން [އަބާން] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެންނަށް އަޑުއިވުނީ [ޝަފިއްޔާ] އެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 85
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ
[އަޙްމަދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޙަންބަލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙުޝައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔާޒީދު ބިން އަބީ ޒިޔާދު] [ޞާލިމް ބިން އަބީ އަލްޖަޢުދު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبَّادَ بْنَ تَمِيمٍ عَنْ جَدَّتِهِ وَهِيَ أُمُّ عُمَارَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَأُتِيَ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ قَدْرُ ثُلُثَيْ الْمُدِّ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝަރު] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] ކިޔައިދެއްވީ [ޙަބީބު އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް [އައްބާދު ބިން ތަމީމް] [އޭނާގެ ކާފަ އުއްމު އައްމާރާ] ގެ އަރިހުން އަޑުއެހިން، ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވުޟޫ ކުރައްވައި، ގާތްގަނޑަކަށް ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ފެން ފުންޏެއް ހިމެނޭ އުޅަނދެއް ދެއްވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 87
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ بِإِنَاءٍ يَسَعُ رَطْلَيْنِ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ شَرِيكٍ قَالَ عَنْ ابْنِ جَبْرِ بْنِ عَتِيكٍ قَالَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى حَدَّثَنِي جَبْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ سَمِعْتُ أَنَسًا إِلَّا أَنَّهُ قَالَ يَتَوَضَّأُ بِمَكُّوكٍ وَلَمْ يَذْكُرْ رَطْلَيْنِ قَالَ أَبُو دَاوُد و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ الصَّاعُ خَمْسَةُ أَرْطَالٍ وَهُوَ صَاعُ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ وَهُوَ صَاعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަޝްޝަބް އަލްބައްޒާޒް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޝަރީކު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޢީސާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޖާބްރު] ގެ އަރިހުން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެ ރިޓްލް ފެން ހިމެނޭ އުޅަނދަކުން ވުޟޫކޮށް އެއް ސާއިން ފެންވަރާލިއެވެ''. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ [ޝަރީކު] ގެ ކިބައިން [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. [އިބްނު ޖަބްރު ބިން އާތިކް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ [ޢަބްދުالله ބިން ޢީސާ] ގެ އަރިހުން [ސުފްޔާން] ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަބްރު ބިން ޢަބްދުالله] އަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށް އަބޫދާއޫދު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އަދި އެކަލޭގެފާނު ރިވާވެގެންވަނީ [ޝުޢޫބާ] އެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޖަބްރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އަނަސް]، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ ފިޔަވައި؛ 'އެކަލޭގެފާނު صلى الله عليه وسلم އެއް މުޑުން ވުޟޫ ކުރެއްވި' އަދި ދެ ރިޓްލްގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް ބުނި އަޑު އިވުނެވެ؛ އެއް ޝާޢަކީ ފަސް ރިތުލް ކަމުގައިވާއިރު، އެއީ އިބްނު އަބީ ޟިޢުބަށް ނިސްބަތްވާ ޝާޢި މިންގަނޑެވެ، އެއީ ރަސޫލާގެ ޝާޢަކީ، މާތްالله އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 88
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَعَامَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍسَمِعَ ابْنَهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْقَصْرَ الْأَبْيَضَ عَنْ يَمِينِ الْجَنَّةِ إِذَا دَخَلْتُهَا فَقَالَ أَيْ بُنَيَّ سَلْ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَتَعَوَّذْ بِهِ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ قَوْمٌ يَعْتَدُونَ فِي الطَّهُورِ وَالدُّعَاءِ
[މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަޢީދު އަލް ޖުރައިރީ] [އަބޫ ނަޢާމާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން މުޣައްފަލް] އޭނާގެ ދަރިކަލުން ދުޢާކުރާ އަޑު އިވިވަޑައިގަތީ: 'އޭ الله، އަހަރެން ސުވަރުގެ ވަތްފަރާތުގައި ހުދު ގަނޑުވަރެއް ދެއްވުމަށް އެދެމެވެ'. އެހެންކަމުން ޢަބްދުالله ބިން މުޣައްފަލް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ އަހަރެންގެ ދަރިކަލުން، ސުވަރުގެ ދެއްވުމަށް އެދި، ނަރަކައިން އެކަލާނގެއަށް ޙިމާޔަތް ހޯއްދަވާށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 89
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى قَوْمًا وَأَعْقَابُهُمْ تَلُوحُ فَقَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ
މުޞައްދާދު ކިޔައިދިނީ، ޔަޙްޔާ ކިޔައިދިނީ، ސޫފިޔާން ކިޔައިދިނީ، މަންޝޫރު ކިޔައިދީފައި، ހިލާލް ބިން ޔަސަފް ކިޔައިދީފައި، އަބޫ ޔަޙްޔާ ކިޔައިދީފައި، ޢަބްދުﷲ ބިން އަމްރޫ ކިޔައިދީފައި ވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފެނިވަޑައިގަތީ ބައެއް މީހުންގެ ފައިތިލަ އަދިވެސް ހިކިފައި ވާތީއެވެ ވުޟޫ ފުރިހަމައަށް.
Hadith
Imam Abu Dawud : 90
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنِي صَاحِبٌ لِي عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَوْرٍ مِنْ شَبَهٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَنَّ إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑަށް [އަހަރެންގެ ރަޙްމަތްތެރިއަކު] [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ ކިބައިން ވިދާޅުވީ، [އައިޝާ] ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] [ޙައްމަދު ބިން ޞަލަމާ] ގެ އަރިހުން [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [ފިރިހެނަކު] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ]] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، މިފަދަ ބަސްތަކަކާއެކު އެބައިމީހުންނަށް ކިޔައިދިނެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 91
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ وَسَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَجَاءَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْرَجْنَا لَهُ مَاءً فِي تَوْرٍ مِنْ صُفْرٍ فَتَوَضَّأَ
އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް، އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ އަލް ވަލީދު] އަދި [ޞަޙީލު ބިން ހައްމާދަށް] ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް، އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ސަލާމާ] އަށް [ޢަމްރު ބިން ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ] ކިބައިން [ޢަބްދުالله ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތުމުން، އަޅުގަނޑުމެން އެކަލޭގެފާނަށް ފެން ނެރެދިނީ ޕްލާސްޓިކުން ހަދާފައިވާ ތަށިގަނޑެއްގައި، ދެން އޭނާ ވުޟޫ ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 92
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَا وُضُوءَ لَهُ وَلَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ تَعَالَى عَلَيْهِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން މޫސާ] [ޔަޢުޤޫބު ބިން ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 93
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ الدَّرَاوَرْدِيِّ قَالَ وَذَكَرَ رَبِيعَةُأَنَّ تَفْسِيرَ حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ أَنَّهُ الَّذِي يَتَوَضَّأُ وَيَغْتَسِلُ وَلَا يَنْوِي وُضُوءًا لِلصَّلَاةِ وَلَا غُسْلًا لِلْجَنَابَةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން އަމްރޫ ބިން އަސް ސާރޖް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] [އަދު ދަރަވަރުދީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ރަބީޢަތް] ފާހަގަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޙަދީޘްފުޅުގެ ތަފްސީރު: 'އޭގައި الله ގެ އިސްމުފުޅު ނުދައްކާ މީހެއްގެ ވުޟޫއަކީ ޞައްޙަކަމެއް ނޫނެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 94
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي رَزِينٍ وَأَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا رَزِينٍ
[މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] [އަލްއަޢުމާސީ] އިން [އަބޫ ރަޒީން] ގެ އަރިހުން އަދި [އަބޫ ޞާލިޙް] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. [މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] [އަލް އަޢުމާސީ] އިން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 95
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ أَوْ أَيْنَ كَانَتْ تَطُوفُ يَدُهُ
އަޙްމަދު ބިން އަމްރު ބިން އަސް ސާރޖް އާއި މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ އަލް މުރާދީ ދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އިބްނު ވަޙްބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މުޢާވިޔަތު ބިން ޞާލިޙުގެ އަރިހުން އަބޫ މަރިޔަމްގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވި އަޑު އިވުނެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އިވުނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 96
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَبَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَرَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ تَوَضَّأَ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ ثَلَاثًا فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْمِرْفَقِ ثَلَاثًا ثُمَّ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ قَدَمَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا ثُمَّ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ وَرْدَانَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي حُمْرَانُ قَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ تَوَضَّأَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ وَقَالَ فِيهِ وَمَسَحَ رَأْسَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ هَكَذَا وَقَالَ مَنْ تَوَضَّأَ دُونَ هَذَا كَفَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ أَمْرَ الصَّلَاةِ
[އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ އަލް ހުލްވާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާޢުމަރު] [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ޢަތަ` ބިން ޔަޒީދު އަލް ލައިތުސީ] ގެ އަރިހުން [ޙުމްރާން ބިން އަބާން] ގެ އަރިހުން ޢުޘްމާން ބިން އައްފާނުގެ ކުރީގެ އަޅުން ކިޔައިދިން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު [ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން] ވުޟޫ ކުރައްވަމުން ގެންދެވިތަން ފެނިވަޑައިގަތީ، ތިން ފަހަރު އަތަށް ފެން އަޅައި ދޮވެ، ދެން އަނގަ ދޮވެ އިސްތިންޝަޤު ކުރައްވައި، ދެން ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެ، ކަނާތު އަތް އުނަގަނޑާ ހަމައަށް ތިން ފަހަރު ދޮވެ، ދެން ކަނާތު އަތް ވެސް، ދެން ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު، ކަނާތު ފައި ތިން ފަހަރު ދޮވެ، ދެން ކަނާތު އަތް ވެސް ދޮވެ، ދެން ވިދާޅުވީ؛ އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މި ވުޟޫ ފަދައިން ވުޟޫ ކުރައްވާތަން ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަދު ދައްހަކް ބިން މިޚްލާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ވަރުދާން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފި [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފި [ހުމްރާން] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު [ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން] ވުޟޫ ކުރައްވާތަން ފެނުނުއިރު، ދެން އޭނާ މިފަދަ ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވި ނަމަވެސް، ކަރުދާސްކުރުމާއި ބެރިސްޓިންސިޔާޤުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވާ، އަދި ޙަދީޘްފުޅުގައި ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ 'އަދި ތިން ފަހަރު ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު ތިން ފަހަރު ފައި ދޮވެލަމުން ބުންޏެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، މިގޮތަށް ވުޟޫ ކުރައްވައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 97
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الْإِسْكَنْدَرَانِيُّ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ زِيَادٍ الْمُؤَذِّنُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ قَالَ سُئِلَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْوُضُوءِ فَقَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ سُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأُتِيَ بِمِيضَأَةٍ فَأَصْغَاهَا عَلَى يَدِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ أَدْخَلَهَا فِي الْمَاءِ فَتَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَأَخَذَ مَاءً فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ فَغَسَلَ بُطُونَهُمَا وَظُهُورَهُمَا مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُونَ عَنْ الْوُضُوءِ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَ أَبُو دَاوُد أَحَادِيثُ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الصِّحَاحُ كُلُّهَا تَدُلُّ عَلَى مَسْحِ الرَّأْسِ أَنَّهُ مَرَّةً فَإِنَّهُمْ ذَكَرُوا الْوُضُوءَ ثَلَاثًا وَقَالُوا فِيهَا وَمَسَحَ رَأْسَهُ وَلَمْ يَذْكُرُوا عَدَدًا كَمَا ذَكَرُوا فِي غَيْرِهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عِيسَى أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ أَنَّ عُثْمَانَ دَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ فَأَفْرَغَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى ثُمَّ غَسَلَهُمَا إِلَى الْكُوعَيْنِ قَالَ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَذَكَرَ الْوُضُوءَ ثَلَاثًا قَالَ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ وَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مِثْلَ مَا رَأَيْتُمُونِي تَوَضَّأْتُ ثُمَّ سَاقَ نَحْوَ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ وَأَتَمَّ
[މުޙައްމަދު ބިން ދާއޫދު އަލް އިސްކަންދަރާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޒިޔާދު ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަޢީދު ބިން ޒިޔާދު އަލް މުޢާޟިން] [ޢުޘްމާން ބިން ޢަބްދީރަޙްމާން ޠައިމީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު އަބީ މުލައިކާ] އާއި އެއްފަހަރަކު ވުޟޫއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު ފެނުނީ [ޢުޘްމާން ބިން ޢަބްދީރަޙްމާން ޠައިމީގައި] ވުޟޫއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން، ދެން ފެން ގެންނަން އެދުމުން، އޭނާއަށް ތަށި ގެނެސް، ދެން ކަނާތް އަތުގެ މައްޗަށް އުނގުޅާފައި، ދެން ފެނަށް ލާފައި، ދެން ތިން ފަހަރު އަނގަ ދޮވެ، ތިން ފަހަރު އިސްތިންސިޔާޤު ކޮށް، ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެ، ތިން ފަހަރު ކަނާތު އަތް ދޮވެ، ކަނާތު އަތް ތިން ފަހަރު ދޮވެލިއެވެ ފަހަރު، ދެން ފެނުގައި އަތް އަޅައި ބޮލާއި ކަންފަތް ފޮހެލާފައި، އޭގެ އެތެރެއާއި ބޭރު އެއްފަހަރު ދޮވެ، ދެން ފައި ދޮވެ، ދެން ބުންޏެވެ؛ 'ވުޟޫއާ ބެހޭ ގޮތުން އަހާ މީހުން ކޮބާ؟ މިއީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވުޟޫ ކުރައްވާތަން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނު ގޮތެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢުޘްމާން ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރިވާކުރައްވާފައިވާ ހުރިހާ ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކުންވެސް ދޭހަވަނީ ބޯ ފޮހެލުމަކީ އެއްފަހަރު ކަމެވެ. ވުޟޫއަކީ ތިން ފަހަރު ކަމަށް ބުނެފައި، ދެން ބޯ ފޮހެލުމާ ބެހޭ ގޮތުން އޭނާގެ ވާހަކަ ދެއްކި ނަމަވެސް، އެހެން ކަންކަމުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތަށް އެ އަދަދު ފާހަގަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހީމް ބިން މޫސާއަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢިސާގެފާނު] [ޢަބްދުالله ބިން އުބައިދު ބިން އުމައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުﷲ ބިން އުބައިދު ބިން އުމައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުބައިދު ބިން އުމައިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله، އެއީ އިބްނު އަބީ ޒިޔާދު] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، [ޢުޘްމާން] އެއްފަހަރަކު ފެނަށް އެދުމުން، ދެން ވުޟޫކޮށް، ކަނާތް އަތުން ކަނާތް އަތުން ފެން އުކާލުމަށްފަހު، އަތްތިލައާ ހަމައަށް ދޮވެލިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ ދެން އަނގަ ދޮވެ ތިން ފަހަރު އިސްތިންޝާޤު ކުރިއެވެ. ތިން ފަހަރު ވުޟޫގެ ވާހަކަ ދެއްކެވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ އޭނާ ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު ފައި ދޮވެލަމުން ބުންޏެވެ؛ 'ތިޔަބައިމީހުން އަހަރެން ވުޟޫކުރާތަން ފެނުނު ފަދައިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވުޟޫ ކުރައްވާތަން އަހަންނަށް ފެނުނެވެ'. ދެން އަޒްޒުހުރީގެ ޙަދީޘް ފަދައިން އަދި އެއަށްވުރެ ފުރިހަމައަށް ޛިކުރުކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 98
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقِ بْنِ جَمْرَةَ عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ قَالَرَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَمَسَحَ رَأْسَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ هَذَاقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ قَالَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا فَقَطْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިސްރާޢީލް] [އަމިރު ބިން ޝަޤީޤު ބިން ޖަމްރާ] ގެ އަރިހުން [ޝަޤީޤު ބިން ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ [ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން] ތިން ފަހަރު ދެއަތް ދޮވެ، ތިން ފަހަރު ބޯ ފޮހެލިތަން، ދެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم މިކަން ކުރައްވާތަނެވެ'. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ [އިސްރާއީލުގެ] ކިބައިން [ވާޤީޢު] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާހަކަފުޅެކެވެ؛ އޭނާ ވުޟޫކުރީ އެންމެ ތިން ފަހަރެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 99
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ قَالَأَتَانَا عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَدْ صَلَّى فَدَعَا بِطَهُورٍ فَقُلْنَا مَا يَصْنَعُ بِالطَّهُورِ وَقَدْ صَلَّى مَا يُرِيدُ إِلَّا لِيُعَلِّمَنَا فَأُتِيَ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ وَطَسْتٍ فَأَفْرَغَ مِنْ الْإِنَاءِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا فَمَضْمَضَ وَنَثَرَ مِنْ الْكَفِّ الَّذِي يَأْخُذُ فِيهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الشِّمَالَ ثَلَاثًا ثُمَّ جَعَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا وَرِجْلَهُ الشِّمَالَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَعْلَمَ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهُوَ هَذَاحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَلْقَمَةَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ قَالَ صَلَّى عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْغَدَاةَ ثُمَّ دَخَلَ الرَّحْبَةَ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَتَاهُ الْغُلَامُ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ وَطَسْتٍ قَالَ فَأَخَذَ الْإِنَاءَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى فَأَفْرَغَ عَلَى يَدِهِ الْيُسْرَى وَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فِي الْإِنَاءِ فَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا ثُمَّ سَاقَ قَرِيبًا مِنْ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ قَالَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ مُقَدَّمَهُ وَمُؤَخِّرَهُ مَرَّةً ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ عُرْفُطَةَ سَمِعْتُ عَبْدَ خَيْرٍ رَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أُتِيَ بِكُرْسِيٍّ فَقَعَدَ عَلَيْهِ ثُمَّ أُتِيَ بِكُوزٍ مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ مَعَ الِاسْتِنْشَاقِ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا رَبِيعَةُ الْكِنَانِيُّ عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَسُئِلَ عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ وَمَسَحَ عَلَى رَأْسِهِ حَتَّى لَمَّا يَقْطُرْ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫޢަވާނާ] [ޚާލިދު ބިން އަލްޤާމާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދީ ޚައިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢަލީ ރަދުޔަالله އަންހޫ] އެއްފަހަރަކު ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު އަޅުގަނޑުމެންގެ އަރިހަށް އައިސް، ދެން ޠާހިރުވުމަށްޓަކައި ފެނަށް އެދުނީ، އެހެންވެ އަޅުގަނޑުމެން ބުނީމެވެ؛ 'ނަމާދުކޮށްފައި އޮއްވާ ސާފު ފެނުން އޭނާ ކުރާނީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެންނަށް އުނގަންނައިދިނުން ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާ ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ'. ދެން ފެން ފުރިފައިވާ އުޅަނދެއް ގެނެސް، ދެން އެ އުޅަނދުން ފެން ކަނާތް އަތަށް އަޅައި، ދެއަތް ތިން ފަހަރު ދޮވެ، ދެން އަނގަ ދޮވެ، ތިން ފަހަރު އިސްތިންޝާކް ކޮށް، އަނގަ ދޮވެ، ފެން ނަގަން ބޭނުންކުރި އަތުގެ އަތްތިލައިން އިސްތިންޝާކް ކުރި - އެއީ ކަނާތު އަތުން-، ދެން ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެ، ދެން ތިން ފަހަރު ކަނާތު އަތުން ދޮވެ ތިން ފަހަރު ކަނާތު އަތް ދޮވެލުމަށްފަހު ބުނީ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ވުޟޫ އެނގެން ބޭނުންވާ މީހާ، ދެން އޭނާ މިހެން ވެއެވެ'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް ޙަސަން ބިން ޢަލީ އަލް ހުލްވާނީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްޙުސައިން ބިން ޢަލީ އަލް ޖުޢުފީ] [ޒަޢިދާ] އިން އެ [ޚާލިދު ބިން އަލްޤަމަތު އަލް ޙަމްދާނީ] [ޢަބްދީ ޚައިރު] ގެ އަރިހުން ކަމަށް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފަތިހު ވިދާޅުވެފައި، ދެން ރަޙްބާއަށް ވަދެވަޑައިގަތީ، ދެން ފެން އެދުނީ، ދެން ޒުވާނަކު އައިސް ފުރިފައިވާ އުޅަނދެއް ހިފައިގެންނެވެ ފެން. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ދެން ކަނާތް އަތުން ތަށި ނަގައި، ދެން ކަނާތު އަތަށް އަޅައިގެން ތިން ފަހަރު އަތް ދޮވެ، ދެން ކަނާތު އަތް ތަށީގެ ތެރެއަށް ލުމަށްފަހު ތިން ފަހަރު އަނގަ ދޮވެ، ދެން ތިން ފަހަރު އިސްތިންޝަޤު ކުރިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު - ޒަޢޢިދާ ބިން ޤުދާމާ - ދެންމެ މިދެންނެވި އަބޫއަވާނާގެ ޙަދީޘްފުޅު ބަޔާންކުރައްވައި ކުރިއަށް ގެންދެވީ މިހެން ވިދާޅުވެއެވެ: ދެން އޭނާގެ ބޮލާއި ކުރިމަތިންނާއި ފަހަތުން އެއްފަހަރު ފޮހެލެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އެ [ޝުޢޫބާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި [މާލިކް ބިން އުރުފުތަޙް]، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި [ޢަބްދީ ޚައިރު]، އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ [ޢަލީ ރަދުޔާالله އަންހޫ] އަށް ގޮނޑިއެއް ގެނެސްގެން އިށީނދެގެން އިށީނދެ، ދެން ފެނުން ފުރިފައިވާ ލަޑިއެއް އޭނާގެ އަރިހަށް ގެނެސް، ދެން އޭނާގެ އަތް ތިން ދޮވެލިއެވެ ފަހަރު، ދެން ހަމަ އެ ފެނުން އަނގަ ދޮވެލިއެވެ. ދެން ޝުޢޫބާ މި ޙަދީޘް ބަޔާން ކުރެއްވިއެވެ. [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަބޫ ނޫޢިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ރަބީޢަތު އަލް ކިނާނީ] [އަލް މިންހާލް ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [ޒިރު ބިން ޙުބައިޝް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، [ޢަލީ ރަދުޔަالله އަންހޫ] އިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ވުޟޫއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވުނު އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކަ، ދެން އޭނާ މި ޙަދީޘް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ -ޒިރްރް- ބުންޏެވެ؛ އަދި އެއިން ފެން ނުފެންނަންދެން ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު ތިން ފަހަރު ފައި ދޮވެލުމަށްފަހު ބުންޏެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ވުޟޫއަކީ މިފަދައިންނެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 100
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الطُّوسِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَرَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَاحِدَةً ثُمَّ قَالَ هَكَذَا تَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒިޔާދު ބިން އައްޔޫބު އާތު ތޫސީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އުބައިދުالله ބިން މޫސާ] [އަބޫ ފަރުވާހު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބީ ލައިލާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ފިތުރު] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު [ޢަލީ ރަދުލިއައްالله އަންހޫ] ވުޟޫ ކުރައްވާތަން ފެނިފައި، ތިންފަހަރު މޫނު ދޮވެ، ތިން ފަހަރު އަތްތިލަ ދޮވެ، އެއްފަހަރު ބޯ ފޮހެލި، ދެން ވިދާޅުވީ؛ މިއީ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވުޟޫ ކުރެއްވި ގޮތެވެ.
