Imam Abu Dawud : 41
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ وَهَذَا لَفْظُهُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي الْمُخَرَّمِيَّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَى الْخَلَاءَ أَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فِي تَوْرٍ أَوْ رَكْوَةٍ فَاسْتَنْجَى قَالَ أَبُو دَاوُد فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ عَلَى الْأَرْضِ ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِإِنَاءٍ آخَرَ فَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ الْأَسْوَدِ بْنِ عَامِرٍ أَتَمُّ
Daf nu wax [Ibrahim bin Khalid] daf nu wax [Aswad bin Amir] daf nu wax [Sharik] te lii mooy Lafazhnya. Ak ci beneen yoon; wax nu [Muhamed bin Abdullah, maanaam Al Mukharrami] wax nu [Waki'] ci [Sharik] ci [Ibrahim bin Jarir] ci [Abu Zur'ah] ci [Abu Hurairah] mu ne; Bi Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam bëggee dem WC, dama ko indil ndox ci ndab, ginaaw ga mu julli ci. Abu Dawud wax ci xadiis Waki’; 'Mu daal di fëgg loxoom ci suuf, ma indil ko beneen ndab, mu jël ko sangu'. Abuu Daawuda nee na; Hadiis Al Aswad ben Amiir moo gën mat sëkk.
Imam Abu Dawud : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَيَرْفَعُهُ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ لَأَمَرْتُهُمْ بِتَأْخِيرِ الْعِشَاءِ وَبِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ
Qutaibah bin Sa'id moo nu ko wax ci Sufyan, ci Abu Az Zannad ci Al A'raj ci Abu Hurairah, mu nettali ko Yonent bi, mu ne ko: 'Su ma tegwul gëm-gëm yi, dama leen di sant ñu ñaan bu baax, ñu jeexal ñaan.
Imam Abu Dawud : 43
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَرَأَيْتُ زَيْدًا يَجْلِسُ فِي الْمَسْجِدِ وَإِنَّ السِّوَاكَ مِنْ أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ فَكُلَّمَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ اسْتَاكَ
Mu wax nu [Ibrahim bin Musa] wax nu [Isa bin Yunus] wax nu [Muhamed bin Ishaq] ci [Muhamed bin Ibrahim At Taimi] ci [Abu Salamah bin Abdurrahman] ci [Zaid bin Khalid Al Juhani] mu ne; Ma dégg Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam wax ni: 'Suma doonul sama askan, dama leen digal ñu def siwak ci bépp ñaan'. Abu Salamah neena: Dama gis Zaid toog ci Jumaa ji, siwak bi nekk ci noppam ni ñuy def bik ci noppu bindkat, saa yu jog ngir ñaan, dafay def siwak bi.
Imam Abu Dawud : 44
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ أَرَأَيْتَ تَوَضُّؤَ ابْنِ عُمَرَ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا وَغَيْرَ طَاهِرٍ عَمَّ ذَاكَ فَقَالَ حَدَّثَتْنِيهِ أَسْمَاءُ بِنْتُ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي عَامِرٍ حَدَّثَهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرَ بِالْوُضُوءِ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا وَغَيْرَ طَاهِرٍ فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ أُمِرَ بِالسِّوَاكِ لِكُلِّ صَلَاةٍفَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَرَى أَنَّ بِهِ قُوَّةً فَكَانَ لَا يَدَعُ الْوُضُوءَ لِكُلِّ صَلَاةٍ قَالَ أَبُو دَاوُد إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ رَوَاهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
Muhamed bin Ath Thai waxna nu [Muhamed bin Khalid] waxna nu [Muhamed bin Ishaq] ci [Muhamed bin Yahya bin Hibban] ci [Abdullah bin Abdullah bin Omar], Muhamed bin Yahya neena; Ma laaj Abdalla bin Abdalla bin Omar; 'Noo ngi gisee Ibn Omar di wuutu ci bepp ñaan, muy ci anam wu sell wala deet, lu waral loolu?' Mu tontu ko; Daf ma wax ni Abdullah bin Hanzalah bin Abi Amir wax nako; ni Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam digal nañu ko mu wuutu ci bépp ñaan, moo xam mu sell am déet. Bimu demee ba jafe ci moom, ñu digal ko mu def siwak saa yu ñaanee. Waaye, Ibnu Omar jàpp na ni am na kàttan ju mat sëkk, moo tax du bàyyi ab sangu ci julli gu nekk. Abuu Daawuda nee na; [Ibrahim bin Sa'ad] moo nettali hadith bii ci [Muhamed bin Ishaq] mu wax; [Ubaydullah bin Abdalla] -du Abdalla bin Abdalla-.
Imam Abu Dawud : 45
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مُسَدَّدٌ قَالَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَسْتَحْمِلُهُ فَرَأَيْتُهُ يَسْتَاكُ عَلَى لِسَانِهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَقَالَ سُلَيْمَانُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَسْتَاكُ وَقَدْ وَضَعَ السِّوَاكَ عَلَى طَرَفِ لِسَانِهِ وَهُوَ يَقُولُ إِهْ إِهْ يَعْنِي يَتَهَوَّعُقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مُسَدَّدٌ فَكَانَ حَدِيثًا طَوِيلًا وَلَكِنِّي اخْتَصَرْتُهُ
Musaddad ak Suleyman bin Dawud Al'Ataki neena ñu ñoom ñaar ñépp dañu wax; Nettali nañu ko [Hammad bin Zaid] ci [Ghailan bin Jarir] ci [Abu Burdah] ci [pàppaam, Abu Musa]. buñu sukkandikoo ci Musaddad, Abu Musa dafa wax; Benn bis lanu dem ci Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam ngir sàkku ci moom mu yóbbu nu, ci noonu ma gis ko siwak ci ay bëtëm. Abuu Daawuda nee na; Sulayman dafa wax ni Abu Musa dafa wax ni; Mas naa daje ak Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam bi muy siwaak, mu def siwaak bi ci cantu gémmiñam niko ihi ih. Maanaam def bruit bu melni kuy waccu. Abuu Daawuda nee na; Musaddad neena; Hadiis bi dafa guddoon ca njëkk, waaye gàttal naa ko.
Imam Abu Dawud : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَنُّ وَعِنْدَهُ رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ فِي فَضْلِ السِّوَاكِ أَنْ كَبِّرْ أَعْطِ السِّوَاكَ أَكْبَرَهُمَاقَالَ أَحْمَدُ هُوَ ابْنُ حَزْمٍ قَالَ لَنَا أَبُو سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ الْأَعْرَابِيِّ هَذَا مِمَّا تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْمَدِينَةِ
Mu wax nu [Muhamed bin Isa] wax nu [Anbasah bin Abdul Wahid] ci [Hsyyam bin 'Urwah] ci [baayam] ci [Aisyah] mu ne; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dafa doon sol siwak ci wetam amoon na ñaari nit, kenn ki gëna mag ci beneen bi, moo tax Yàlla wàcce ko njariñu siwak, mu jox siwak ki gëna mag ci ñaar ñi. Ahmad, maanaam Ibn Hazm moo ko leeralal; Abu Said mooy Al A'rabi daf nu wax; Loolu bokk na ci xadiis yi boroom xam-xam yu Madiina rek ñoo ko nettali.
Imam Abu Dawud : 47
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ يَبْدَأُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ قَالَتْ بِالسِّوَاكِ
Neena ñu [Ibrahim bin Musa Ar Razi] ne [Isa bin Yunus] ci [Mis'ar] ci [Al Miqdam bin Syuraih] ci [Pàppaam], mu ne; Ma laaj [Ayesha]; '' Lan la Yonente bi Sallallaahu aleyhi wasallam tàmbalee bimu duggee ci kër gi?' Mu tontu ko: 'Ak siwak'.
Imam Abu Dawud : 48
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ سَعِيدٍ الْكُوفِيُّ الْحَاسِبُ حَدَّثَنِي كَثِيرٌ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَاكُ فَيُعْطِينِي السِّوَاكَ لِأَغْسِلَهُ فَأَبْدَأُ بِهِ فَأَسْتَاكُ ثُمَّ أَغْسِلُهُ وَأَدْفَعُهُ إِلَيْهِ
Neena ñu [Muhamed bin Basyyar] ne nu [Muhamed bin Abdullah Al Ansari] ne nu [Anbasah bin Sa'id Al Kufi Al Hasib] ne ma [Katsir], ci [Aisyah], mu ne; 'Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam amoon na siwak, mu jox ma ko ngir ma raxas, ma njëkka jëfandikoo ko ci siwak bi, ginaaw ga ma raxas ko, ma delloo ko ko'.
Imam Abu Dawud : 49
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرٌ مِنْ الْفِطْرَةِ قَصُّ الشَّارِبِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَالسِّوَاكُ وَالِاسْتِنْشَاقُ بِالْمَاءِ وَقَصُّ الْأَظْفَارِ وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ وَنَتْفُ الْإِبِطِ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَانْتِقَاصُ الْمَاءِ يَعْنِي الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِقَالَ زَكَرِيَّا قَالَ مُصْعَبٌ وَنَسِيتُ الْعَاشِرَةَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ الْمَضْمَضَةَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ مُوسَى عَنْ أَبِيهِ و قَالَ دَاوُدُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الْفِطْرَةِ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَزَادَ وَالْخِتَانَ قَالَ وَالِانْتِضَاحَ وَلَمْ يَذْكُرْ انْتِقَاصَ الْمَاءِ يَعْنِي الِاسْتِنْجَاءَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ نَحْوُهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَالَ خَمْسٌ كُلُّهَا فِي الرَّأْسِ وَذَكَرَ فِيهَا الْفَرْقَ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ نَحْوُ حَدِيثِ حَمَّادٍ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ وَمُجَاهِدٍ وَعَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ قَوْلُهُمْ وَلَمْ يَذْكُرُوا إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَفِي حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَعَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ نَحْوُهُ وَذَكَرَ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَالْخِتَانَ
Daf nu wax ni [Yahya bin Ma'in] daf nu wax Waqi' ci Zakariya bin Abu Zaidah ci [Mush'ab bin Syaibah] ci [Thalq bin Habib] ci [Ibn Az Zubair] ci [Aisyah] mu ne; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam neena: 'Fukki mbir yu bokk ci fitrah: Dagg sikim, màgg sikkim - bàyyi ko mu màgg -, bersiwak, def istinsyaq ak ndox, dagg we, raxas ci diggante baraami loxo yi, dagg kawar gi ci lëf li, ras kawar gi ci lëf gi, ak def istinshaq. Zakariya ne ko; Mush'ab dafa leeral; 'Fatte naa fukkeelu bi waaye daa melni gargar la woon'. Neena ñu [Musaa bin Isma'il] ak [Dawud bin Syabib] ñoom ñaar ñu ne; Musa wax ko ci pàppaam, mu wax nu Hammad ci Ali bin Zaid. Daawuda ne ko; ci [Ammar bin Yasir], ne Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni: 'Dëgg la, ci mbir yi fitrah bokk na ci gargar ak am ngëm,' ci la wax ci hadith bu mel nii, waaye waxul ci yor sikkim waaye yokk ci; ak xaraf. Waxna lu jëm ci diw ndox ci cër yi ngir wàcce tiitaange, waxul lu jëm ci def ceremonie bi ak ndox. Abuu Daawuda nee na; Ci misaal, amna hadith buñu nettali ci Ibn Abbas, mu wax; Juroom mbir yu fitrah, ñoom ñépp ñu ngi ci bopp, ginaaw ga mu wax ci tàqale kawar - genn-wàll ci ndeyjoor genn-wàll ci cammoy - te waxul ci yor sikkim. Abuu Daawuda nee na; Te ñu ngi ko nettali ci hadith bu Hammad, ci Thalq bin Habib ak Mujahid ak ci Bakr bin Abdullah Al Muzani seeni wax, te waxu ñu ci yor sikkim. Ci hadiisu [Muhamed bin Abdullah bin Abu Maryam] bu bawoo ci [Abu Salamah] bu bawoo ci [Abu Hurairah] bu bawoo ci Yonent bi, dafa wax ci yor sikkim. Ak ci Ibrahim An Nakha'i ci misaal, mu wax ci yor sikkim ak xaraf.
Imam Abu Dawud : 50
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَحُصَيْنٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ
Neena ñu [Muhamed bin Katsir] newoon nañu [Sufyan] ci [Mansur] ak [Hushain] ci [Abu Wa'il] ci [Hudzaifah] ni Yonent bi (saw) dafa wax ni su yewwoo ci guddi ci siwaak bi, dafay frotte ay bëñam.
Imam Abu Dawud : 51
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوضَعُ لَهُ وَضُوءُهُ وَسِوَاكُهُ فَإِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ تَخَلَّى ثُمَّ اسْتَاكَ
Neena ñu [Musa bin Isma'il] newoon nañu [Hammad] newoon nañu [Bahz bin Hakim] ci [Zurarah bin Aufa] ci [Sa'd bin Hisham] ci [Aisyah] ni Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam dafa def ndoxu sangu ak siwak ci wetu kanamam. Kon su yewwoo ci guddi gi, dafay génn, ba noppi bersiwak.
Imam Abu Dawud : 52
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَرْقُدُ مِنْ لَيْلٍ وَلَا نَهَارٍ فَيَسْتَيْقِظُ إِلَّا تَسَوَّكَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ
Dañu nu wax ni [Muhamed bin Kathir] neena ñu [Hammam] ci [Ali bin Zaid] ci [Ummu Muhammad] ci [Aisyah] ni Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam yewwuwul ci nelawam guddi wala bëccëg, fileek def siwak balaa muy def abwution.
Imam Abu Dawud : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ لَيْلَةً عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مِنْ مَنَامِهِ أَتَى طَهُورَهُ فَأَخَذَ سِوَاكَهُ فَاسْتَاكَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَاتِ{ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ }حَتَّى قَارَبَ أَنْ يَخْتِمَ السُّورَةَ أَوْ خَتَمَهَا ثُمَّ تَوَضَّأَ فَأَتَى مُصَلَّاهُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْل ذَلِكَ كُلُّ ذَلِكَ يَسْتَاكُ وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ حُصَيْنٍ قَالَ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ وَهُوَ يَقُولُ{ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ }حَتَّى خَتَمَ السُّورَةَ
Mu wax nu [Muhamed bin Isa] wax nu [Husyaim] wax nu [Hushain] ci [Habib bin Abi Tabit] ci [Muhamed bin Ali bin Abdullah bin Abbas] ci [pàppaam] ci [maam, Abdullah bin Abbas] mu ne; 'Ben guddi ma fanaan ci wetu Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam, bimu yewwoo ci nelaw, mu jël ndox ngir setal boppam, ba noppi mu jël siwak ak siwak, ba noppi mu jàng aaya bii, -muy tekki-: 'Dëgg la, ci mbindéefi asamaan ak guddi ak màndarga, nit ñu am xel,' -Ali Imran: 190-, mu jàng ko ba daanaka daa bëgga gëna xëcc bataaxal bi, wala mu gëna xëcc bataaxal bi, ba noppi mu wuutu, ba noppi mu dem ci barabu ñaanam, ñaan ñaari rakaat. Ginaaw loolu mu dellu ci lalam nelaw ba lu soobee Yàlla. Soo noppee nga jog defaat ko, ba noppi nga tëddaat nga nelaw. Soo noppee nga jog defaat ko noonu. Ba noppi mu dellu ci lal bi, nelawaat. Ba noppi mu jóg defaat ko noonu, saa su jóg mu def siwaak di julli ñaari ràkkaa, ginaaw ga mu def julli witr’. Abuu Daawuda nee na; Ibn Fudlail moo ko nettali ci Hushain, Ibn Abbas dafa wax ni; 'Mu jël siwak bi, sangu, ba noppi mu jàng aaya bi -muy tekki-: 'Dëgg la ci mbindéefi asamaan ak suuf', ba mu dagg araf bi'.
Imam Abu Dawud : 54
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَدَقَةً مِنْ غُلُولٍ وَلَا صَلَاةً بِغَيْرِ طُهُورٍ
Mu wax nu [Muslim bin Ibrahim] wax nu [Syu'bah] ci [Qatadah] ci [Abu Al Malih] ci [pàppaam] ci Yonent bi, mu ne: 'Yalla Azza wa Jalla nanguwul sadaka ci alal gu Ghulul - sàcc du ko nangu alal xare - te itam.
Imam Abu Dawud : 55
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ
Neena ñu [Ahmad bin Hanbal] ne nu [Abdurrazzaq] ne nu [Ma'mar] ci [Hammam bin Munabbih] ci [Abu Hurairah] mu ne; Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ne: “Yàlla du nangu ñaanu kenn ci yéen bu def ay hadat ba keroog mu njëkka jël sangu”.
Imam Abu Dawud : 56
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ
Neena ñu [Uthman bin Abi Syaibah] ne nu [Waki] ci [Sufyan] ci [Ibn Aqil] ci [Muhamed bin Al Hanafiya] ci [Ali Radliallahu Anhu] mu ne; Rasulullah Sallallaahu ‘alaihi wasallam dafa wax ni: ‘Caabi ñaan mooy sellal, li ko tere – bépp kàddu ak yëngu bu dul ñaan – mooy takbir, te li ko dagal waat mooy nuyoo’.
Imam Abu Dawud : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَأَنَا لِحَدِيثِ ابْنِ يَحْيَى أَتْقَنُ عَنْ غُطَيْفٍ وَقَالَ مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي غُطَيْفٍ الْهُذَلِيِّ قَالَكُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا نُودِيَ بِالظُّهْرِ تَوَضَّأَ فَصَلَّى فَلَمَّا نُودِيَ بِالْعَصْرِ تَوَضَّأَ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا حَدِيثُ مُسَدَّدٍ وَهُوَ أَتَمُّ
Neena ñu [Muhamed bin Yahya bin Faris] newoon nañu [Abdullah bin Yazid Al Muqri`]. Ak ci beneen yoon; wax nu [Musaddad] te wax nu [Isa bin Yunus] ñoom ñaar ñu ne; Abu Dawud ne ko: Maa ngi gëna jàng hadith Ibn Yahya ci sama bopp, moo gën [Ghuthaif], Muhamed dafa wax; Abu Gutaif Al Hudzali; Benn bis ma nekkoon ak [Abdullah bin Omar], bi ñu wootee ñaani midi, mu jël wuutu ba noppi ñaan. Biñu waxee Asr, mu jëlaat, ma laaj ko -ci loolu-, mu tontu ma ni, Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax: 'Ku jël wuutu ci anam wu sell -ba leegi di wuutu-, Yàlla binndal ko fukki kabai'. Abuu Daawuda nee na; Loolu mooy hadiisu Musaddad, te moo gën a mat sëkk.
Imam Abu Dawud : 58
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ وَغَيْرُهُمْ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمَاءِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ الدَّوَابِّ وَالسِّبَاعِ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا لَفْظُ ابْنُ الْعَلَاءِ و قَالَ عُثْمَانُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ الصَّوَابُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ أَبُو كَامِلٍ ابْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Nettali nañu nu [Muhamed bin Al'Ala] ak [Osmaan bin Abi Syaibah] ak [Hasan bin Aali] ak ñeneen, ñu ne; Mu wax nu [Abu Usamah] ci [Al Walid bin Katsir] ci [Muhamed bin Ja'far bin Az Zubair] ci [Abdullah bin Abdullah bin Omar] ci [Pàppaam], mu ne; Rasulullah Shallallahu 'alaihi wasallam laaj nañu ko lu jëm ci ndox mi ak -bërëb yi- ndox mi reptil yi ak baayima yi di faral di dem, ci la Rasulullah wax: 'Sudee ndox mi ñaari qullah la, kon setul'. Abuu Daawuda nee na; Lii mooy lafazh bu Ibn Al 'Ala - maanaam ci sanad-am amna nettalikat bu tuddu Muhamed bin Ja'far bin Az Zubair -. Ci jamano jooju, [Osmaan] ak [Al Hasan bin Ali] dañu wax [Muhamed bin Abbad bin Ja'far] -ci barabu Muhamed bin Ja'far bin Az Zubair-. Abuu Daawuda nee na; Loolu mooy dëgg. Neena ñu [Musa bin Isma'il] newoon nañu [Hammad], te ci beneen yoon; Abu Kamil neena ñu Yazid, maanaam Ibn Zurai' ci [Muhamed bin Ishaq] ci [Muhamed bin Ja'far]. Abuu Kamil Ibn Az Zubair dafa wax ni; ci [Ubaidillah bin Abdullah bin Umar] ci [pappaam] ni ñu laaj Rasulullah ci ndox ci tool yi, ci la wax benn hadith bu niroo ak bu njëkk bi.
Imam Abu Dawud : 59
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِيأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ فَإِنَّهُ لَا يَنْجُسُقَالَ أَبُو دَاوُد حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَقَفَهُ عَنْ عَاصِمٍ
Neena ñu [Musa bin Isma'il] ne [Hammad] ne nu ['Ashim bin Al Mundzir] ci [Ubaidillah bin Abdullah bin Omar], mu ne; Neena ñu ma [sama pàppa], ni Yonent bi dafa wax ni: 'Sudee ndox mi yegg na ci ñaari qullah, kon du setul'. Abuu Daawuda nee na; Hammad bin Zaid moo ko wax ci Ashim.
Imam Abu Dawud : 60
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّهُ قِيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُطْرَحُ فِيهَا الْحِيَضُ وَلَحْمُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَاءُ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو دَاوُد وَقَالَ بَعْضُهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ رَافِعٍ
Neena ñu nu Muhamed bin Al'Ala ak Hasan bin Ali ak Muhamed bin Suleyman Al Anbari ñu ne; Dañu wax nu [Abu Usamah] ci [Al Walid bin Katsir] ci [Muhamed bin Ka'b] ci [Ubaidillah bin Abdullah bin Rafi' bin Khadij] ci [Abu Sa'id Al Khudri] ni Yonent bi (saw) laaj nañu nu benn yoon; Ndax mën nanu sangu ci buntu Bidla'ah bi? Teen la bu ñuy sànnee ci njur gi, xaj yu néew yi ak leneen luy xeeñ bu baax. Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam tontu ko: Ndox lu sell la, dara mënu ko tilim. Abuu Daawuda nee na; Ñenn ci ñoom wax nañu ci Abdurrahmaan bin Rafi' - mu wuutu Abdullaah bin Rafi' -.