Imam Abu Dawud : 4561
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَطَعَ سِدْرَةً صَوَّبَ اللَّهُ رَأْسَهُ فِي النَّارِسُئِلَ أَبُو دَاوُد عَنْ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هَذَا الْحَدِيثُ مُخْتَصَرٌ يَعْنِي مَنْ قَطَعَ سِدْرَةً فِي فَلَاةٍ يَسْتَظِلُّ بِهَا ابْنُ السَّبِيلِ وَالْبَهَائِمُ عَبَثًا وَظُلْمًا بِغَيْرِ حَقٍّ يَكُونُ لَهُ فِيهَا صَوَّبَ اللَّهُ رَأْسَهُ فِي النَّارِ حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ وَسَلَمَةُ يَعْنِي ابْنَ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ ثَقِيفٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ يَرْفَعُ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
A y’a fɔ an ye [Nashr bin Ali] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Usamah] ka bɔ [Ibn Juraij] ka bɔ [Usman bin Abu Suleman] ka bɔ [Sa’id bin Muhamadu bin Jubair bin Muth’im] ka bɔ [Abdullah bin Hubsyi] a ko: ‘Rasulullah jigira ko: bena a kuun su jahanama tasuma kɔnɔ’. Loon dɔ la, u ye Abu Dawud ɲininga o hadisi koo la, a y’a jaabi ko: ‘Ka surunya, nin hadisi kɔrɔ ye ko mɔgɔ o mɔgɔ ye bidara yiri tigɛ bidara foro kɔnɔ gwansan ani tilenbaliya la; hali n’a ye tagamakɛlaw ni bɛgɛnw lafiyayɔrɔ ye, Ala bena a kuun sutura jahanama kɔnɔ’. A fɔra an ye ko [Makladi bin Khalid] ni [Salama] - o kɔrɔ ye Salama bin Siyabib - o fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye [Abdurrazaq] ko, a y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [Usman bin Abu Suleiman] ka bɔ [Cɛɛ dɔ la min bɔra Tsaqif] ka bɔ [Urwah bin Az Zubair] la ani a y’o lakali cira sallallahu ‘alayihi wasallam i n’a fɔ o hadisi’.
Imam Abu Dawud : 4562
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ وَحُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ قَالَا حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَسَأَلْتُ هِشَامَ بْنَ عُرْوَةَ عَنْ قَطْعِ السِّدْرِ وَهُوَ مُسْتَنِدٌ إِلَى قَصْرِ عُرْوَةَ فَقَالَ أَتَرَى هَذِهِ الْأَبْوَابَ وَالْمَصَارِيعَ إِنَّمَا هِيَ مِنْ سِدْرِ عُرْوَةَ كَانَ عُرْوَةُ يَقْطَعُهُ مِنْ أَرْضِهِ وَقَالَ لَا بَأْسَ بِهِ زَادَ حُمَيْدٌ فَقَالَ هِيَ يَا عِرَاقِيُّ جِئْتَنِي بِبِدْعَةٍ قَالَ قُلْتُ إِنَّمَا الْبِدْعَةُ مِنْ قِبَلِكُمْ سَمِعْتُ مَنْ يَقُولُ بِمَكَّةَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَطَعَ السِّدْرَ ثُمَّ سَاقَ مَعْنَاهُ
A fɔra an ye ko [Ubayidula bin Umar bin Maisarah] ni [Humaid bin Masada] fila bɛɛ ko; y’a fɔ an ye [Hassan bin Ibrahim] ko, ‘Ne ye [Hisyam bin Urwah] ɲininga bidara yiri tigɛli la, o wagati la a tun b’a jigi la Urwah yiri kan, Hisyam y’a jaabi o kɔfɛ ko, ‘E ka miiriya ye mun ye nin daa ni mashadara’ - daa furaburuw, u dilanna ni bidara yiriw ye’. Urwah y’a tigɛ a ka nanko la’. [Urwah] ko, ‘O ka ɲi’. -Humaid y’a fara a kan- Hisham bin Urwah y’a fɔ o kɔfɛ -Hassan bin Ibrahim ye- ko, ‘E Iraki mɔgɔw, ko -bidara yiri tigɛli man kan- o ye bidara dɔrɔn ye, aw nana min na ne fɛ’. Hassan ko : « N y’a fɔ o tuma na ko bidara dɔrɔn lo be bɔ i fɛ -E Hisham-, Mɛki dugu la n ye mɔgɔ dɔ mɛn min b’a fɔra ko Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ye bidara yiri tigɛbaga danga... o tuma na, hadisi fɔra a kɔrɔ dafanin na’.
Imam Abu Dawud : 4563
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي بُرَيْدَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي الْإِنْسَانِ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَسِتُّونَ مَفْصِلًا فَعَلَيْهِ أَنْ يَتَصَدَّقَ عَنْ كُلِّ مَفْصِلٍ مِنْهُ بِصَدَقَةٍ قَالُوا وَمَنْ يُطِيقُ ذَلِكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ النُّخَاعَةُ فِي الْمَسْجِدِ تَدْفِنُهَا وَالشَّيْءُ تُنَحِّيهِ عَنْ الطَّرِيقِ فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فَرَكْعَتَا الضُّحَى تُجْزِئُكَ
A y’a fɔ an ye [Amadu bin Muhamadu Al Marwazi] ko; a y’a fɔ n ye [Ali bin Husain] ko; a y’a fɔ ne ye [n’ facɛ] ko; a y’a fɔ n ye [Abdullah bin Buridah] ko: ‘Ne ye [Abu Buraidah] mɛn a ko: ‘N ye Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam mɛn ko: ‘Adamaden ka yɔrɔ kɛmɛ saba ni biwɔɔrɔ lo be yen, o la, a ka kan ka sadaka di o yɔrɔ kelen kelen bɛɛ la’. Sahɛbaw ko : « E Ala ka cira, jɔn le bɛna se k’o kɛ ! A ko: ‘Ka tufa sutura misiri kɔnɔ walima fɛɛn dɔ i be min fili sira kan - o ye saraka ye -, n’i m’a sɔrɔ o tuma na dhuha yɛlɛmani fila be bɔ i la’.
Imam Abu Dawud : 4564
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبَّادٍ وَهَذَا لَفْظُهُ وَهُوَ أَتَمُّ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي ذَرٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُصْبِحُ عَلَى كُلِّ سُلَامَى مِنْ ابْنِ آدَمَ صَدَقَةٌ تَسْلِيمُهُ عَلَى مَنْ لَقِيَ صَدَقَةٌ وَأَمْرُهُ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ وَنَهْيُهُ عَنْ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ وَإِمَاطَتُهُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ وَبُضْعَتُهُ أَهْلَهُ صَدَقَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ يَأْتِي شَهْوَةً وَتَكُونُ لَهُ صَدَقَةٌ قَالَ أَرَأَيْتَ لَوْ وَضَعَهَا فِي غَيْرِ حَقِّهَا أَكَانَ يَأْثَمُ قَالَ وَيُجْزِئُ مِنْ ذَلِكَ كُلِّهِ رَكْعَتَانِ مِنْ الضُّحَى قَالَ أَبُو دَاوُد لَمْ يَذْكُرْ حَمَّادٌ الْأَمْرَ وَالنَّهْيَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيلِىِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَسْطِهِ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid]. -A kofɔra cogo wɛrɛ la- A fɔra an ye [Ahmadu bin Mani’] fɛ ka bɔ [Abbad bin Abbad] fɛ -nin ye a ka lafadz ye, ani nin dafanin lo ka tɛmɛ- ka bɔ [Washil] fɛ ka bɔ [Yahya bin Uqail] fɛ ka bɔ [Yahya bin Ya’mar] fɛ ka bɔ [Abu Sahulam] ka bɔ Nabi la, o tun ko: Adama denw ka jɛnɲɔgɔnya ka kan ka saraka di, foli min be kɛ mɔgɔw fɛ a be minw kunbɛn, o ye saraka ye, a be cikan o cikan di ɲumanya ma, o ye saraka ye, juguman balili bɛɛ ye saraka ye, fɛɛn minw be sira bali, k’u fili, o ye saraka ye, ani cɛnimusoko n’a muso ye saraka ye’. Sehabiw y’a ɲininga ko: «E Ala ka ciden, ka na i muso fɛ ni nege jugu ye, o fana jatelen don saraka ye!» A y’u jaabi ko: ‘Ele ka miiri la, n’a y’o kɛ mɔgɔ dɔ la min t’a ta ye, yala a be jurumun kɛra wa? A y’a fɔ tugun ko: ‘O bɛɛ be se ka yɛlɛma ni dhuha raka fila ye’. Abu Dawud ko: ‘Hamadu ma -amar ma’ruf- cikan ni balili fɔ’. A y’a fɔ an ye ko [Wahb bin Baqiyyah] ko, a y’a fɔ an ye ko [Khalid] bɔra [Washil] la ka bɔ [Yahya bin Uqail] la ka bɔ [Yahya bin Ya’mar] la ka bɔ [Abul Aswad Ad Dili] la ka bɔ [Abu Dzar] la ni hadisi kelen ye. Ani a ye cira (saw) kofɔ -hadith-’ cɛmancɛ la.
Imam Abu Dawud : 4565
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ نَزَعَ رَجُلٌ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ غُصْنَ شَوْكٍ عَنْ الطَّرِيقِ إِمَّا كَانَ فِي شَجَرَةٍ فَقَطَعَهُ وَأَلْقَاهُ وَإِمَّا كَانَ مَوْضُوعًا فَأَمَاطَهُ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ بِهَا فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ
A y’a fɔ an ye ko: ‘Mɔgɔ min be fɛn ɲuman dɔ tigɛ, n’a y’o kɛ, a y’o kɛ. wagati kelen na - ni yiribolo be yiri kan o kɔ, a b’a tigɛ. ani k’a fili, walama yiribolo min tun be ni ŋani ye sira kan, a y’a bɔ yen. O la, Ala y’a barikada k’a bila sankolo la’.
Imam Abu Dawud : 4566
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِرِوَايَةً وَقَالَ مَرَّةً يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَتْرُكُوا النَّارَ فِي بُيُوتِكُمْ حِينَ تَنَامُونَ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Muhammad bin Hanbal] ko, a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Salim] ka bɔ [a fa] la tariki la, siɲɛ kelen a ko nin hadisi sera kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ma, a ko: ‘Aw kana a to tasuma ka jeni aw ka soo kɔnɔ’.
Imam Abu Dawud : 4567
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّمَّارُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَتْ فَأْرَةٌ فَأَخَذَتْ تَجُرُّ الْفَتِيلَةَ فَجَاءَتْ بِهَا فَأَلْقَتْهَا بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُمْرَةِ الَّتِي كَانَ قَاعِدًا عَلَيْهَا فَأَحْرَقَتْ مِنْهَا مِثْلَ مَوْضِعِ الدِّرْهَمِ فَقَالَ إِذَا نِمْتُمْ فَأَطْفِئُوا سُرُجَكُمْ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدُلُّ مِثْلَ هَذِهِ عَلَى هَذَا فَتُحْرِقَكُمْ
A fɔra an ye [Sulaiman bin Abdurrahman At Tammar] ko, a fɔra an ye [Amru bin Thalhah] ko, a fɔra an ye [Asbath] ka bɔ [Simak] ka bɔ [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abbas] ka bɔ [Ibn Abbas] a ko, ‘Ɲinan dɔ nana a sama ka fitinɛ sama ka don th Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, o ye fani fitinin dɔ kan a tun siginin be min kan fɔɔ fani ka jeni i n’a fɔ wari. dirham. A ko o kɔ: ‘Ni aw dɔ b’a fɛ ka sinɔgɔ, o tuma na, a k’aw ka yeelen faga, bari Sutana bena nin -ɲinan- ladi a ka -i n’a fɔ- nin kɛ k’aw jeni’.
Imam Abu Dawud : 4568
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا سَالَمْنَاهُنَّ مُنْذُ حَارَبْنَاهُنَّ وَمَنْ تَرَكَ شَيْئًا مِنْهُنَّ خِيفَةً فَلَيْسَ مِنَّا
A fɔra an ye [Ishaq bin Isma’il] ko, a fɔra an ye [Sufyan] ka bɔ [Ibn Ajlan] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Abu Hurairah] a ko, ‘Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘An ma deli ka hɛɛrɛ kɛ n’u ye - fɛɛn dɔ ye fband u ye min bɔra u la -, a be siranna u ɲɛ, o tuma na, a tɛ ne ka jɛnkulu mɔgɔ dɔ ye’.
Imam Abu Dawud : 4569
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ السُّكَّرِيُّ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ يُوسُفَ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ كُلَّهُنَّ فَمَنْ خَافَ ثَأْرَهُنَّ فَلَيْسَ مِنِّي
A fɔra an ye [Abdul Hamid bin Bayan As Sukari] fɛ ka bɔ [Ishaq bin Yusufu] fɛ ka bɔ [Sharik] fɛ ka bɔ [Abu Ishaq] fɛ ka bɔ [Al Qasim bin Abdurrahman] fɛ ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [Ibn Mas’ud] fɛ ko: ‘Rasulullah b’a fɔ ko: aw k’u kɛ juguw ye, o tuma na, a tɛ ne ka jɛnkulu mɔgɔ dɔ ye’.
Imam Abu Dawud : 4570
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَيَرْفَعُ الْحَدِيثَ فِيمَا أَرَى إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَكَ الْحَيَّاتِ مَخَافَةَ طَلَبِهِنَّ فَلَيْسَ مِنَّا مَا سَالَمْنَاهُنَّ مُنْذُ حَارَبْنَاهُنَّ
A fɔra an ye [Usman bin Abu Syaibah] ko, a fɔra an ye [Abdullah bin Numair] ko, a fɔra an ye [Musa bin Muslim] a ko: ‘Ne y’a mɛn [Ikrimah] be nin hadisi lakali [Ibn Abbas] ye, a ko: ‘Rasulullah is afralahoallah was of: sa sabu jurusara kuntaalajan, o tuma na, a tɛ an ka jɛnkulu mɔgɔ dɔ ye. Tiɲɛn na, kabini an y’u kɛlɛ, an ma hɛɛrɛ sɔrɔ abada’.
Imam Abu Dawud : 4571
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ مُوسَى الطَّحَّانِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَابِطٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِأَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا نُرِيدُ أَنْ نَكْنُسَ زَمْزَمَ وَإِنَّ فِيهَا مِنْ هَذِهِ الْجِنَّانِ يَعْنِي الْحَيَّاتِ الصِّغَارَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِهِنَّ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Mani’] ko, a y’a fɔ an ye [Marwan bin Mu’awiyah] ka bɔ [Musa bin Ath Thahhan] la a ko; a y’a fɔ an ye [‘Abdurrahman bin Sabith] ka bɔ [Al Abbas bin Abdul Muthallib] la ko a y’a fɔ loon dɔ la Ala ka ciden ye ko: ‘Tiɲɛ na, an b’a fɛ ka Zamzam jii saniya, nka sa misɛnnin caaman be yen’. O kɔ, kira y’a fɔ ko u ka saaw faga’.
Imam Abu Dawud : 4572
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ وَذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالْأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَلْتَمِسَانِ الْبَصَرَ وَيُسْقِطَانِ الْحَبَلَ قَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقْتُلُ كُلَّ حَيَّةٍ وَجَدَهَا فَأَبْصَرَهُ أَبُو لُبَابَةَ أَوْ زَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ يُطَارِدُ حَيَّةً فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ نُهِيَ عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Salim] ka bɔ [a fa] fɛ ko Ala ka ciden (s.a.w) ko: ‘Aw ka saw bɛɛ faga; bagabagatɔw ni minw kukala surun lo. Sabu o fila bɛɛ be se ka ɲɛɛw fiyen ani ka kɔnɔtiɲɛ’. Ale - lakalibaga - ko, ‘Abdullah tun be sa minw sɔrɔ, a tun b’u faga tuma bɛɛ, fɔɔ Abu Lubaba, walima Zaid Ibnul Khaththab y’a ye loon dɔ la a be saw gwɛnna. O la, Abu Lubabah ko: ‘Tiɲɛ na, a haramunin lo ka sa faga bon kɔnɔ’.
Imam Abu Dawud : 4573
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ أَبِي لُبَابَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي تَكُونُ فِي الْبُيُوتِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالْأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَخْطِفَانِ الْبَصَرَ وَيَطْرَحَانِ مَا فِي بُطُونِ النِّسَاءِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ وَجَدَ بَعْدَ ذَلِكَ يَعْنِي بَعْد مَا حَدَّثَهُ أَبُو لُبَابَةَ حَيَّةً فِي دَارِهِ فَأَمَرَ بِهَا فَأُخْرِجَتْ يَعْنِي إِلَى الْبَقِيعِ حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَسُامَةُ عَنْ نَافِعٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ نَافِعٌ ثُمَّ رَأَيْتُهَا بَعْدُ فِي بَيْتِهِ
[Al Qa’nabi] y’a fɔ an ye ka bɔ [Malik] fɛ ka bɔ [Nafi’] fɛ ka bɔ [Abu Lubabah] fɛ ko Ala ka ciden (s.a.w) ye sa misɛnw fagali bali so kɔnɔ, fo sa bagamanw ni sa kukala surunw. Sabu u fila bɛɛ be se ka yeli ban ani ka min be muso kɔnɔ, k’o tiɲɛ. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ubaid] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Ayyub] ka bɔ [Nafi’] ko, ‘ [Ibn Umar] ye saa dɔ sɔrɔ a ka soo loon dɔ la a kɛnin kɔ ka hadisi dɔ mɛn ka bɔ Abu Lubaba fɛ. O kɔ, a ye yamaruya di ko u ka saa fili kɛnɛma, o la, saa filila Baqi'' kɔnɔ. A fɔra an ye ko [Ibnu As Sarh] ni [Ahmadu bin Sayidi Al Hamdani] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye [Ibn Wahb] ko; a ye ne [Usamah] lalɔnniya ka bɔ [Nafi’] fɛ nin hadisi koo la. Nafi’ ko: ‘O kɔ, n ye -saa- ye a ka soo kɔnɔ’.
Imam Abu Dawud : 4574
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنِي أَبِيأَنَّهُ انْطَلَقَ هُوَ وَصَاحِبٌ لَهُ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ يَعُودَانِهِ فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَلَقِيَنَا صَاحِبٌ لَنَا وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيْهِ فَأَقْبَلْنَا نَحْنُ فَجَلَسْنَا فِي الْمَسْجِدِ فَجَاءَ فَأَخْبَرَنَا أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْهَوَامَّ مِنْ الْجِنِّ فَمَنْ رَأَى فِي بَيْتِهِ شَيْئًا فَلْيُحَرِّجْ عَلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنْ عَادَ فَلْيَقْتُلْهُ فَإِنَّهُ شَيْطَانٌ
A y’a lakali an ye [Musaddad] ko, a y’a lakali an ye [Yahya] ka bɔ [Muhamadu bin Abu Yahya] la a ko; tun y’a fɔ n ye [n fa] ye ko ale n’a tericɛ dɔ tagara bɔ Abu Sa’id ye, o la, an bɔra Abu Sa’id gɛrɛfɛ. O kɔ, an ye [an tericɛ] kunbɛn min tun b’a fɛ ka Abu Sa’id kunbɛn. O kɔ, an tagara misiri la ka sigi yen. O kɔ, ale - an tericɛ - nana k’a fɔ ko a ye [Abu Sa’id Al Khudri] ka kuma mɛn ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Tiɲɛ na, saa finman bɔra jinɛw la, ni mɔgɔ o mɔgɔ y’a ye a ka soo kɔnɔ, o ka kan k’a ɲini a fɛ a ka bɔ siɲɛ saba, ani n’a tora devil kɔnɔ, o ka kan ka kɛ devil ye.
Imam Abu Dawud : 4575
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ صَيْفِيٍّ أَبِي سَعِيدٍ مَوْلَى الْأَنْصَارِ عَنْ أَبِي السَّائِبِ قَالَأَتَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدُهُ سَمِعْتُ تَحْتَ سَرِيرِهِ تَحْرِيكَ شَيْءٍ فَنَظَرْتُ فَإِذَا حَيَّةٌ فَقُمْتُ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ مَا لَكَ قُلْتُ حَيَّةٌ هَاهُنَا قَالَ فَتُرِيدُ مَاذَا قُلْتُ أَقْتُلُهَا فَأَشَارَ إِلَى بَيْتٍ فِي دَارِهِ تِلْقَاءَ بَيْتِهِ فَقَالَ إِنَّ ابْنَ عَمٍّ لِي كَانَ فِي هَذَا الْبَيْتِ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْأَحْزَابِ اسْتَأْذَنَ إِلَى أَهْلِهِ وَكَانَ حَدِيثَ عَهْدٍ بِعُرْسٍ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَهُ أَنْ يَذْهَبَ بِسِلَاحِهِ فَأَتَى دَارَهُ فَوَجَدَ امْرَأَتَهُ قَائِمَةً عَلَى بَابِ الْبَيْتِ فَأَشَارَ إِلَيْهَا بِالرُّمْحِ فَقَالَتْ لَا تَعْجَلْ حَتَّى تَنْظُرَ مَا أَخْرَجَنِي فَدَخَلَ الْبَيْتَ فَإِذَا حَيَّةٌ مُنْكَرَةٌ فَطَعَنَهَا بِالرُّمْحِ ثُمَّ خَرَجَ بِهَا فِي الرُّمْحِ تَرْتَكِضُ قَالَ فَلَا أَدْرِي أَيُّهُمَا كَانَ أَسْرَعَ مَوْتًا الرَّجُلُ أَوْ الْحَيَّةُ فَأَتَى قَوْمُهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَرُدَّ صَاحِبَنَا فَقَالَ اسْتَغْفِرُوا لِصَاحِبِكُمْ ثُمَّ قَالَ إِنَّ نَفَرًا مِنْ الْجِنِّ أَسْلَمُوا بِالْمَدِينَةِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ أَحَدًا مِنْهُمْ فَحَذِّرُوهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ إِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدُ أَنْ تَقْتُلُوهُ فَاقْتُلُوهُ بَعْدَ الثَّلَاثِحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُخْتَصَرًا قَالَ فَلْيُؤْذِنْهُ ثَلَاثًا فَإِنْ بَدَا لَهُ بَعْدُ فَلْيَقْتُلْهُ فَإِنَّهُ شَيْطَانٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ صَيْفِيٍّ مَوْلَى ابْنِ أَفْلَحَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو السَّائِبِ مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَأَتَمَّ مِنْهُ قَالَ فَآذِنُوهُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ
A y’a fɔ an ye ko: ‘Ne ye [Abu Sa’id Al Khudri] kunbɛn, tuma min na n’ tun siginin be a ka mo Iard gɛrɛfɛ. N y'a filɛ tuma min na, a y'a ye ko saa lo. O la, n’ wulila -n’ b’a fɛ ka mɔgɔ faga-. Abu Sa’id y’a ɲininga o kɔ ko: ‘Mun lo b’i la?’ Ne y’a jaabi ko: ‘Saaw be yan’. Abu Sa’id y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, i be mun lo fɛ?’ Ne k’a jaabi ko: ‘Ne b’a fɛ k’a faga. O kɔ, Abu Sa’id y’a bolo ɲɛsin bon dɔ ma a ka bon ɲɛfɛ k’a fɔ ko: ‘N’ belencɛ dencɛ tun siginin be o bon kɔnɔ fɔlɔ, tuma min na Ahzab kɛlɛ daminɛna a ye sira ɲini k’a muso kunbɛn, bari a tun ye furunin kura ye hali bi. O kɔ, Rasulullah ye sira di a ma k’a fɔ a ye ko a ka na ni marifa ye. O kɔ, a kɔsegira soo ka taga a muso lɔnin sɔrɔ luu kɔfɛ. A - n’ belencɛ dencɛ - o kɔ, a y’a ka tanki ɲɛsin a muso ma - a jɔrɔnin lo ko a be kantigiyabali kɛra -. A muso ko: ‘I kana teliya fɔɔ i k’a ye min y’a to n bɔra soo’. A donna bon kɔnɔ ka saa belebele dɔ sɔrɔ k’a faga ni taman ye, o kɔ, a bɔra ni taman ye, a tun be yɛlɛla. N m’a lɔn o mɔgɔ fla ra jɔn lo sara fɔlɔ, cɛɛ wala saa. O kɔ, a ka mɔgɔw nana Ala ka ciden fɛ k’a fɔ a ye ko: ‘Aw ka Ala deli a k’an teri lakunu.’ A y’a jaabi ko: ‘I ka yafa ɲini i teriw fɛ’. O kɔ, a ko tugun ko: ‘Tiɲɛ na, jinɛ kulu dɔ donna silamɛya la Madina dugu kɔnɔ, n’i y’u dɔ ye, i k’a lasɔmi siɲɛ saba, o kɔ, n’i b’a fɛ k’a faga, i k’a faga lasɔmini sabanan kɔ’. A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Yahya] ka bɔ [Ibn Ajlan] ye nin hadisi lakali ka surunya. A ko: ‘Aw ka tile saba di a ma, n’a y’a yɛrɛ yira o kɔ, aw k’a faga, bari jinɛ lo’. A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Sa’id Al Hamdani] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb] a ko; tun ye rapɔɔri di ne ma [Malik] ka bɔ [Shaifi] fɛ - jɔn kɔrɔ dɔ - min tun hɔɔrɔnyara - Ibn Aflah fɛ - a ko; y’a fɔ n ye [Abu As Sa’ib] - jɔn kɔrɔ dɔ - min tun hɔɔrɔnyara - Hisyam bin Zuhrah fɛ - ko a ye [Abu Sa’id Al Khudri] kunbɛn ... o kɔ, a ye hadisi kelen kofɔ ani a dafanin lo ka tɛmɛ o kan. A ko: ‘Aw ka tile saba di a ma, n’o kɔ, a bele be yera, aw k’a faga, bari jinɛ lo’.
Imam Abu Dawud : 4576
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ حَيَّاتِ الْبُيُوتِ فَقَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهُنَّ شَيْئًا فِي مَسَاكِنِكُمْ فَقُولُوا أَنْشُدُكُنَّ الْعَهْدَ الَّذِي أَخَذَ عَلَيْكُنَّ نُوحٌ أَنْشُدُكُنَّ الْعَهْدَ الَّذِي أَخَذَ عَلَيْكُنَّ سُلَيْمَانُ أَنْ لَا تُؤْذُونَا فَإِنْ عُدْنَ فَاقْتُلُوهُنَّ
A y’a fɔ an ye [Sayidi bin Suleman] ka bɔ [Ali bin Hasyim] la ko; a y’a fɔ an ye ko [Ibn Abu Laila] ka bɔ [Thabit Al Bunani] ka bɔ [Abdurrahman bin Abu Laila] ka bɔ [a facɛ] la ko: ‘Rasulullah ɲiningara loon dɔ la saa fagali koo la bon kɔnɔ, a ko; ‹Ni aw dɔ ka o ye aw ta sow kɔnɔ, aw y’a fɔ o ye ko Nuhun tun ka layiri min ta aw fɛ, ne bɛ kari o ra, Sulemani ka layiri min ta aw fɛ; o kɔrɔ, walisa aw kana an tɔɔrɔ, n’u bele be kɔsegira o tuma na, aw k’u faga’.
Imam Abu Dawud : 4577
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَاقْتُلُوا الْحَيَّاتِ كُلَّهَا إِلَّا الْجَانَّ الْأَبْيَضَ الَّذِي كَأَنَّهُ قَضِيبُ فِضَّةٍقَالَ أَبُو دَاوُد فَقَالَ لِي إِنْسَانٌ الْجَانُّ لَا يَنْعَرِجُ فِي مِشْيَتِهِ فَإِذَا كَانَ هَذَا صَحِيحًا كَانَتْ عَلَامَةً فِيهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
A fɔra an ye [Amru bin Aun] ko, a fɔra an ye [Abu Awanah] fɛ ka bɔ [Mughirah] fɛ ka bɔ [Ibrahim] fɛ ka bɔ [Ibn Mas’ud] fɛ a ko, ‘Aw ka sa bɛɛ faga, fɔɔ minw ka yɔrɔw gwɛmanw be i n’a fɔ warigwɛ muruw’. Abu Dawud ko, o kɔfɛ mɔgɔ dɔ ko n ma ko 'Sa tɛ se ka yɛlɛ n'a be yɛlɛla, n'o ye tiɲɛ ye o tuma na Ala sɔnna o ye tagamasiɲɛw dɔ ye'.
Imam Abu Dawud : 4578
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ الْوَزَغِ وَسَمَّاهُ فُوَيْسِقًا
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Muhamadu bin Hanbal] ko, a y’a fɔ an ye [Abdurrazaq] ko, a y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Amir bin Sa’d] ka bɔ [a facɛ] ko: ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ ko a ka little fasik faga’.
Imam Abu Dawud : 4579
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ وَزَغَةً فِي أَوَّلِ ضَرْبَةٍ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً وَمَنْ قَتَلَهَا فِي الضَّرْبَةِ الثَّانِيَةِ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً أَدْنَى مِنْ الْأُولَى وَمَنْ قَتَلَهَا فِي الضَّرْبَةِ الثَّالِثَةِ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً أَدْنَى مِنْ الثَّانِيَةِ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Ash Shabbah Al Bazzaz] ko, a fɔra an ye [Isma’il bin Zakariya] ka bɔ [Suhail] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko: ‘Ala ka ciden be reward sullahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ be lizard faga ni ɲumanya ye. Ni mɔgɔ o mɔgɔ k’a faga ni bugɔli fila ye, o tigi bɛna ɲumanya caman sɔrɔ, min ka dɔgɔ ni fɔlɔ ta ye. Ni mɔgɔ min y’a faga ni bugɔli saba ye, o tigi bena fɛn ɲuman caaman sɔrɔ, minw ka dɔgɔ ni filanan ye’.
Imam Abu Dawud : 4580
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا عَنْ سُهَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي أَوْ أُخْتِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي أَوَّلِ ضَرْبَةٍ سَبْعِينَ حَسَنَةً
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ash Saba Al Bazaz] ko, a y’a fɔ an ye [Isimayili bin Zakariya] ka bɔ [Suhail] la a ko; a ye n balimacɛ walima [n balimamuso] kofɔ n ye ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘-Ka nɛgɛ faga- ni bugɔli kelen ye sara ye kɛwale ɲuman biwolonfila ye’.