الدخول في الإسلام، اضغط هنا
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 4061

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ شَابُورَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِلَّهِ وَأَبْغَضَ لِلَّهِ وَأَعْطَى لِلَّهِ وَمَنَعَ لِلَّهِ فَقَدْ اسْتَكْمَلَ الْإِيمَانَ

Yettwaḥka-aɣ-d [Muammal Ibn al-Fadl] belli [Muḥemmed ibn Shuɛib ibn Shabur] iḥka-yaɣ-d seg [Yahya Ibn al-Harith] seg [Al-Qasim] seg [Abu Umamah] seg Umazan n Öebbi (s.a.w) ilmend n Öebbi, ippak ilmend n Öebbi, igdel ilmend n Öebbi, sinna, ikemmel liman is”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4062

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا

Iqqar-aɣ-d [Ahmad bin Hanbal] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] si [Muḥemmed bin Amru] si [Abu Salamah] si [Abu Hurairah] yenna-d: “Amazan n Öebbi sallallahu Ḥalaihi wasallam yenna-d: “Imumnen ay yesɛan liman igerrzen akk”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4063

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَوْرٍ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِجَالًا وَلَمْ يُعْطِ رَجُلًا مِنْهُمْ شَيْئًا فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطَيْتَ فُلَانًا وَفُلَانًا وَلَمْ تُعْطِ فُلَانًا شَيْئًا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمٌ حَتَّى أَعَادَهَا سَعْدٌ ثَلَاثًا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَوْ مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُعْطِي رِجَالًا وَأَدَعُ مَنْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُمْ لَا أُعْطِيهِ شَيْئًا مَخَافَةَ أَنْ يُكَبُّوا فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ

Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ubaid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Tsaur] si [Maɛmar] yenna-d; yenna-yi-d [Az Zuhri] si [Amir bin Saɛd bin Abu Waqash] si [baba-s] yenna-d: ‘Amazan n Ṛebbi s.al.al.a.l., yefka-d yiwet n tikkelt kra i waṭas n yergazen, maca ur t-yefki i yiwen seg-sen. Yenna-d Saɛed imiren: “A Amazan n Öebbi, tefkiḍ i falan d fallan, maca ur tefkiḍ acemma i wayeḍ fallan, ɣas akken d lmumen?” Yenna-d Nnbi s.al.allahu âihi wasallam : « Neɣ d Ineslem kan ? Saɛd iɛawed-d awal-a kraḍ n tikkal, yerna Nnbi sallallahu alaihi wasallam yenna-d dima : « Neɣ d Ineslem kan ? deffir waya, yenna-d Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Fkiɣ i kra n yemdanen yerna ur fkiɣ ara i wiyaḍ ay iyi-iɛeǧben ugar-nsen, si tugdi n udmawen-nsen ad ttwaɣeḍmen deg tmes’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4064

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْرٍ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ وَقَالَ الزُّهْرِيُّ { قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا } قَالَ نَرَى أَنَّ الْإِسْلَامَ الْكَلِمَةُ وَالْإِيمَانَ الْعَمَلُ

Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ubaid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibn Tsaur] si [Maɛmar] yenna-d; [Az zuhri] inna $ef wawal n Öebbi: '-init -asen-: 'Ur ttamnen ara, maca init: 'Nesâaqeb'- ' -Qs. Al Hujurat: 14- yenna-d: ‘Nekni s tmuɣli belli Lislam d awal ma d liman d lxedma’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4065

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ح و حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ قَسْمًا فَقُلْتُ أَعْطِ فُلَانًا فَإِنَّهُ مُؤْمِنٌ قَالَ أَوْ مُسْلِمٌ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ الْعَطَاءَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ مَخَافَةَ أَنْ يُكَبَّ عَلَى وَجْهِهِ

Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Hanbal] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdurrazaq]. -s ubrid nniḍen yettwabder- Yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Basysyar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan] deg unamek, nnan-d sin ; yenna-aɣ-d [Maɛmar] si [Az Zuhri] si [Amir bin Saɛd] si [baba-s] yenna-d: ‘Nnbi s.al.al.allahu ‘alaihi wasallam yefreq kra ɣef Yinselmen’. I -Sa’d- nniɣ-as imiren : Efk-d akka d waya, imi d lmumen. Inna: “ne$ d ineslem kan? D tidet, fkiɣ-as tarzeft i yiwen wergaz, ma d wayeḍ - winna ur as-nefki ara - ḥemmleɣ-t ugar-is ; Aya imi yella yettkukru ad yeɣli udem-is deg -lǧennet-'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4066

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ وَاقِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

Yenna-aɣ-d [Abu Al Walid Ath Thayalisi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Syu’bah] yenna-d; [Waqid bin Abdullah] ixebber-iyi-d si [baba-s] dakken yesla i [Ibn Umar] yenna-d si Nnbi sallallahu alaihi wasallam, yenna-d: “Ur ttuɣalem ɣer tkuffra deffir ma ǧǧiɣ-ken, sakkin, nɣet gar-awen”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4067

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا رَجُلٍ مُسْلِمٍ أَكْفَرَ رَجُلًا مُسْلِمًا فَإِنْ كَانَ كَافِرًا وَإِلَّا كَانَ هُوَ الْكَافِرُ

Iqqar-aɣ-d [Uthman bin Abu Syaibah] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Jarir] si [Fudhail bin Ghazwan] si [Nafi’] si [Ibn Umar] yenna-d: ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ineslem i yumen gma-s d amdakkel-is d amdakkel-is. Maca ma yella ur yelli ara d tidet, ihi, ad d-yuɣal lkuffra ɣur-s - amdan-nni i t-icetkin -’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4068

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ فَهُوَ مُنَافِقٌ خَالِصٌ وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْهُنَّ كَانَ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْ نِفَاقٍ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ

Iqqar-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna, iqqar-aɣ-d [Abdullah bin Numair] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Al A’masy] si [Abdullah bin Murrah] si [Masruq] si [Abdullah bin Amru] yenna-yas: “Mazan n Ṛebbi yenna-yas: reba n tɣawsiwin, ihi d amnafeq n tidet, maca ma yella kan kra, ihi yella deg-s kra n lmunafeq alamma yeǧǧa-t; Ma tessawleḍ ad tessekkreḍ, ma tgiḍ lɛahd ad t-terẓeḍ, ma fkan-ak-d laman ad t-txedmeḍ yerna ma ur tqebleḍ ara, ad tkellxeḍ.’

Hadith

Imam Abu Dawud : 4069

حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ الْأَنْطَاكِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَقَ الْفَزَارِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَسْرِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَالتَّوْبَةُ مَعْرُوضَةٌ بَعْدُ

Yenna-aɣ-d [Abu Salih Al Anthaki] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Ishaq Al Fazari] si [Al A’masy] si [Abu Salih] si [Abu Hurairah] yenna-d: ‘Rasulullah sshallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Amdan ixeddmen zzna ur t-qqaren ara d amumen mi ur yelli ara d amumen. yettaker, amdan yeswan ccrab ur as-qqaren ara d lmumen mi ara swen khamer, yerna tawwurt n ttuba ad teldi dima deffir-s’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4070

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُوَيْدٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا زَنَى الرَّجُلُ خَرَجَ مِنْهُ الْإِيمَانُ كَانَ عَلَيْهِ كَالظُّلَّةِ فَإِذَا انْقَطَعَ رَجَعَ إِلَيْهِ الْإِيمَانُ

Yenna-aɣ-d [Ishaq bin Suwaid Ar Ramli] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibn Abu Maryam] yenna-d, yenna-aɣ-d [Nafi’] -anamek-is Nafi’ bin Zaid- yenna-d; yenna-yi-d [Ibnul Had] belli [Saɛid bin Abu Saɛid Al Maqburi] yenna-yas, belli yesla yiwet n tikkelt [Abu Hurairah] yenna-d: “Mazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ma yella argaz ixeddem zzna, ihi liman yellan deg-s ad yeffeɣ mi ara t-id-yesfeḍ.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4071

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي بِمِنًى عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْقَدَرِيَّةُ مَجُوسُ هَذِهِ الْأُمَّةِ إِنْ مَرِضُوا فَلَا تَعُودُوهُمْ وَإِنْ مَاتُوا فَلَا تَشْهَدُوهُمْ

Yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdul Ɛaziz bin Abu Hazim] yenna-d; yenna-yi-d deg Mina, si [baba-s] si [Ibn Umar] si Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Iqadariyen d imajiyen n umma-a, ma yella yuḍnen ur ten-ttṛuḥeḍ ara, yerna ma mmuten ur ten-id-ttawin ara’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4072

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُمَرَ مَوْلَى غُفْرَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ أُمَّةٍ مَجُوسٌ وَمَجُوسُ هَذِهِ الْأُمَّةِ الَّذِينَ يَقُولُونَ لَا قَدَرَ مَنْ مَاتَ مِنْهُمْ فَلَا تَشْهَدُوا جَنَازَتَهُ وَمَنْ مَرِضَ مِنْهُمْ فَلَا تَعُودُوهُمْ وَهُمْ شِيعَةُ الدَّجَّالِ وَحَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُلْحِقَهُمْ بِالدَّجَّالِ

Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abu Kathir] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan] si [Umar bin Muḥemmed] si [Umar] - akli aqbur - ay d-yessuffeɣ-d- Ghufrah - si [yiwen n wergaz] Ansar, si [Hudzaifah] yenna-d: 'Mazan n Ṛebbi yenna-d: ' magi n Ummah-agi d imdanen i d-yeqqaren ‘ur yelli lqidar’. Ma yemmut yiwen, ur rzu ara ɣer tfekka-s, ma yella yiwen deg-sen yuḍen, ur rzu ara fell-as. D tarbaɛt n Dajjal, ihi d azref n Öebbi ad ten-id-yesdukkel d Dajjal.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4073

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ زُرَيْعٍ وَيَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَاهُمْ قَالَا حَدَّثَنَا عَوْفٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَسَامَةُ بْنُ زُهَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ مِنْ قَبْضَةٍ قَبَضَهَا مِنْ جَمِيعِ الْأَرْضِ فَجَاءَ بَنُو آدَمَ عَلَى قَدْرِ الْأَرْضِ جَاءَ مِنْهُمْ الْأَحْمَرُ وَالْأَبْيَضُ وَالْأَسْوَدُ وَبَيْنَ ذَلِكَ وَالسَّهْلُ وَالْحَزْنُ وَالْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُ زَادَ فِي حَدِيثِ يَحْيَى وَبَيْنَ ذَلِكَوَالْإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ يَزِيدَ

Yenna-aɣ-d [Musaddad] belli [Yazid bin Zurai’] d [Yahya bin Saɛid] nnan-asen-d, nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Auf] yenna-d; yenna-aɣ-d [Qasamah bin Zuhair] yenna-d; yenna-yaɣ-d [Abu Musa Al Asy’ari] yenna-d: “Inna Umazan n Ṛebbi s.al.allah: ‘Öebbi ixleq-d Adam si yiwen n ufus n wakal si yal ṣṣenf n wakal. Syin usan-d warraw yemxallafen akken llan yiferdisen n wakal. Llan wid yesɛan aberkan, amellal, aberkan, d wid yellan gar-asen. Kra d iḥninen kra d iɛewwiqen, kra d yir wiyaḍ d igerrzen’. Yerna yella usnerni deg lḥadit n Yahya; ‘u llan daɣen kra si -tɣawsiwin-a’, ma d lafadz -tazrawt- ḥadit-agi n tfelwit d amezruy n Yazid.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4074

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ قَالَ سَمِعْتُ مَنْصُورَ بْنَ الْمُعْتَمِرِ يُحَدِّثُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَبِيبٍ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ وَمَعَهُ مِخْصَرَةٌ فَجَعَلَ يَنْكُتُ بِالْمِخْصَرَةِ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ مَكَانَهَا مِنْ النَّارِ أَوْ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا قَدْ كُتِبَتْ شَقِيَّةً أَوْ سَعِيدَةً قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَفَلَا نَمْكُثُ عَلَى كِتَابِنَا وَنَدَعُ الْعَمَلَ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ لَيَكُونَنَّ إِلَى السَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشِّقْوَةِ لَيَكُونَنَّ إِلَى الشِّقْوَةِ قَالَ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا أَهْلُ السَّعَادَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشِّقْوَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِلشِّقْوَةِ ثُمَّ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ { فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }

Yenna-aɣ-d [Musaddad bin Musarhad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Muɛṭamir] yenna-d; Sliɣ [Mansur Ibnul Mu’tamir] yettmeslay-d si [Saɛd bin Ubaidah] si [Abdullah bin Habib, Abu ‘Abdurrahman As Sulami] si [Ali Alaihis Salam] yenna-d: ‘Nella yiwet n tikkelt deg tmeqbert n Baqi Gharqad yerna di tallit-nni yella Rasulullah. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam syin iqerreb-d, yeqqim, yewwi-d yiwen n lḥebs. Ijbed sinna s uâekkaz is, irfed aqerruy is, inna: “ur illi yiwen degwen, siwa Öebbi, i d Isbedden amkan is; deg laxert neɣ deg igenni. Ulac yiwen degwen, siwa Öebbi, ur ipêezzib, ma ad yili d aseôêan ne$ d aêezzib.' Yiwen wergaz yesteqsa-t imiren : « Ur yif ara ma nessusem kan, neḍfer ayen i d-yesbedd lḥeqq-nneɣ, neǧǧa lxir. Imi ma yella d yiwen si yemdanen ay ɣef yettwaqbel ad d-yawi lferḥ, dɣa ad yili d aḥnin, yerna ma yella gar yemdanen ay ɣef yettwaqbel ad d-yawi lḥif, ad yili d aɛewwiq’. Yenna-d: ‘Ilaq ad tkemlem s lxir, acku yal yiwen ad as-yettunefk lfeɛl -akken ad yeḍfer lḥeqq-is-. Imdanen i gzemren ad sɛun lfeṛḥ ad sfehmen lfeṛḥ- agi, yerna imdanen i gzemren ad ilin d iɛewwiqen ad sfehmen lḥif.’ Sinna, i$ra: '-Ma d amdan i d ifkan -ayla is deg ubrid n Öebbi- u d aêezzi, u ipbeddiô arraz igerzen -igenni-, sinna, ad as Nheggi abrid isehlen. Ma d imdanen nni, ipêezziben, u nɣil d nitni kfan, u nekôen arraz igerzen. sinna, ad as Nheggi -abrid iweɛren- -Qs. Al Lail: 5-10-.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4075

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ تَكَلَّمَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوَفَّقَ اللَّهُ لَنَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ دَاخِلًا فِي الْمَسْجِدِ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَفَقَّرُونَ الْعِلْمَ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَالْأَمْرَ أُنُفٌ فَقَالَ إِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَهُ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعْرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا نَعْرِفُهُ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِيَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَذَكَرْنَا لَهُ الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ زَادَ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ مُزَيْنَةَ أَوْ جُهَيْنَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ أَفِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى أَوْ فِي شَيْءٍ يُسْتَأْنَفُ الْآنَ قَالَ فِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا وَمَضَى فَقَالَ الرَّجُلُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنَّ أَهْلَ النَّارِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ ابْنِ يَعْمَرَ بِهَذَا الْحَدِيثِ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصَوْمُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَالِاغْتِسَالُ مِنْ الْجَنَابَةِ قَالَ أَبُو دَاوُد عَلْقَمَةُ مُرْجِئٌ

Yettwaḥseb-aɣ-d [Ubaidullah bin Muɛadz] yenna-d, yettwaḥseb-aɣ-d [Baba-inu] yenna-d, yettwaḥseb-aɣ-d [Kahmas] si [Ibn Buraidah] si [Yahya bin Yaɛmar] yenna-d: ‘Amdan ay d-yemmeslayen tikkelt tamezwarut ɣef temsalt n tmeddurt deg temdint n Basrah d Mahani’. Nekk d Humaid bin Abdurrahman Al Himyari nruḥ ɣer Hajj neɣ ɣer Umra. Nekni syenna nmuqel-d : « Ma nemlal d yiwen si yimeddukal n Rresulullah, ad t-nesteqsi ɣef wayen ay d-qqaren medden ɣef lqis. Syin, Öebbi yeqsed-aɣ ad nemlil [Abdullah bin Umar] asmi ara yekcem ɣer tmesgida, dɣa nekk ed umeddakel-inu neqreb-d ɣur-s. Xemmemeɣ d akken ameddakel-inu ad iyi-d-yeggenses ameslay-nni, dɣa nniɣ-as : « A Abu Abdurrahman, gar-aneɣ ffɣen-d yemdanen ay yeqqaren Leqran yerna ttḥaraben ɣef tmussni, maca ttwalin dakken ulac lḥeqq, yerna tiɣawsiwin ttḍerrunt kan war ma yella-d kra n usqerdec si lḥeqq ! Ibn Umar yenna-d imiren: Ma temlal-iten ihi ini-d belli nekk bḍiɣ yid-sen, ula d nutni bḍan yid-i. U s Win i s-d-yeggul Abdellah bin Umar s yisem-is, ma yella sɛan ureɣ meqqren am wedrar n Uhud, syenna sxedmen-t, ur t-iqebbel ara Öebbi alamma umnen s lqima’. Syin yenna-d: “[Umar Ibnul Khaththab] yenna-yi-d, yenna-d: “Mi nella akked Rresulullah, s kra n tɣawsa, yusa-d yiwen wergaz, yelsa lqecc d amellal aṭas, yerna iceḍḍiḍen-is d iberkanen aṭas”. Ur llint ara tmitar i d-yeskanayen belli yella deg tikli ɣezzifen, maca ula d yiwen deg-neɣ ur t-yessin. Syin iqerreb ɣer Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yessers iḍarren-is ɣef yiḍarren n Nnbi, yerna yessers tifednin n ifassen-is ɣef snat n tfekkiwin-is. Deffir waya yenna-d: “A Muḥemmed, ini-yi-d ɣef Lislam?” Rresulullah sallallahu 'alaihi wasallam yerra-yas-d syenna : « Lislam d akken ad tcehhed belli ulac irebbi yuklalen aɛbad siwa Öebbi yerna Muḥemmed d amazan-is. Ttẓallaḍ, txelṣeḍ zakat, tẓummeḍ deg Remḍan yerna tgiḍ lḥejj ɣer Baitullah ma yella tzemreḍ’. Yenna-as wergaz-nni: ‘Tesɛiḍ lḥeqq’. Yenna-d Umar : « Nestehza deg-s, yesteqsa-t yerna netta s timmad-is yessefhem-it-id ». Argaz-nni yuɣal yesteqsa-t : Ini-yi-d ɣef liman ? Irra yas: “liman, ad tamnem s Öebbi, s lmalayek iS, s idlisen iS, s imazanen iS, ass aneggaru, ad tamnem s lqedd; yir neɣ lxir’. Yenna-as wergaz-nni: ‘Tesɛiḍ lḥeqq’. Ikemmel urgaz yenna-as Ini-yi-d d acu i d ihsan ? Irra-yas: "Aâabdem Öebbi amzun tettwalim T, ma ur tezmirem ara a T twalim, Neppa, s tidep, Izmer a kwen Iwali". Argaz-nni yuɣal yesteqsa-t : Ini-yi-d ɣef wass n lḥisab ? Yerra-as: ‘Mačči d akken win yettwasteqsan yessen ugar n win yettwasteqsan’. Argaz-nni yesteqsa-t : Ihi ini-yi-d lbeṛhanat ? Yerra-yas-d: ‘Ma yella akli yerra-d bab-is, ihi twaliḍ imdanen s yiḍarren-nsen - d imeɣnasen - d yimeksawen n lmal ttnaɣen akken ad bnun lebni ɣlayen’. Yenna-yas Umar : « Argaz-nni imiren yeffeɣ-d, nekk qqimeɣ ssusmeɣ kraḍ wussan. Dɣa yenna-d : « A Ɛumer, teẓriḍ anwa i d argaz-nni i d-yesteqsan asteqsi-nni ? Rriɣ-as: "Öebbi akked Umazan iS, Ssnen akteô". Inna: ‘D Jibril, yusa-d ɣur-wen akken ad k-isselmed ɣef temsal n ddin-nwen’. Yenna-aɣ-d [Musaddad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya] si [Uthman bin Ghiyats] yenna-d; yenna-yi-d [Abdellah bin Buraidah] si [Yahya bin Yaɛmar] d [Humaid bin Abdurrahman] nnan-d sin-nni : « Nemlal d [Abdullah ]. bin Umar], syin nnan-as ɣef lqidar d wayen qqaren medden fell-as.... syin yebder-d ḥadit. Maca yerna-d, yenna-d ‘Syin yella yiwen wergaz si Muzainah neɣ si Juhaynah i d-yesteqsan Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam : ‘A Amazan n Öebbi, amek ara nexdem lxir? Ma yella lxedma- nni tebna ɣef lqis iɛeddan neɣ tebna ɣef kra n wayen amaynut?’ yerra-as-d: ‘S lsas n kra i d-yettwasbedden’. Argaz-nni, neɣ kra n yemdanen steqsan-t-id daɣen : « Ihi ayɣer ay nexdem lxir ? Yerra-yas-d: “S tidet, ad sfehmen i yemdanen n igenwan ad xedmen lxir s lecɣal n at igenwan, ad sfehmen i yemdanen n lǧennet lxir s lecɣal n yemdanen n lǧennet”. Yenna-aɣ-d [Mahmud bin Khalid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Firyabi] si [Sufyan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Alqamah bin Martsad] si [Suliman bin Buraidah] si [Ibn Yaɛmar] s yiwen n ḥadit, ‘rnu yerna sneqs’. Yesteqsa: Ihi d acu i d Lislam? Yerra-yas-d: “Xedmet taẓallit, xelṣet zakat, ḥejjet, ẓẓum deg wayyur n Remḍan, ssiriden Junub”. Yenna Abu Dawud: "Alqamah d murjiya".

Hadith

Imam Abu Dawud : 4076

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْلِسُ بَيْنَ ظَهْرَيْ أَصْحَابِهِ فَيَجِيءُ الْغَرِيبُ فَلَا يَدْرِي أَيُّهُمْ هُوَ حَتَّى يَسْأَلَ فَطَلَبْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَجْعَلَ لَهُ مَجْلِسًا يَعْرِفُهُ الْغَرِيبُ إِذَا أَتَاهُ قَالَ فَبَنَيْنَا لَهُ دُكَّانًا مِنْ طِينٍ فَجَلَسَ عَلَيْهِ وَكُنَّا نَجْلِسُ بِجَنْبَتَيْهِ وَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا الْخَبَرِ فَأَقْبَلَ رَجُلٌ فَذَكَرَ هَيْئَتَهُ حَتَّى سَلَّمَ مِنْ طَرَفِ السِّمَاطِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ قَالَ فَرَدَّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Iqqar-aɣ-d [Uthman bin Abu Syaibah] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Jarir] si [Abu Farwah Al Hamdani] si [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] si [Abu Dzar] d [Abu Hurairah] sin-nsen nnan-d: ‘Mi yella Rasulullah s ṣṣ̣allahu. yusa-d uberrani ula d yiwen deg-neɣ ur t-yessin, alamma yessuter ad t-iwali -t-. Syin nessuter-as ttesriḥ akken ad nexdem amkan n tɣimit, akken ad t-id-mmagren yiberraniyen. Syin nexdem-as akersi s lqaɛa iɛlayen aṭas, syin yeqqim fell-as ma d nekkni neqqim ɣer tama-s... Syin yenna-d ḥadit. Syin yusa-d yiwen wergaz...syin yebder-d liḥala n wergaz-nni armi d-yenna azul si taggara n lǧamaɛ, yenna-d slam fell-ak a Muḥemmed. Netta - amḥaddi - yenna-d : 'Nnbi ssalllallahu 'alaihi wasallam imiren yerra-d s sslam-is'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4077

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ خَالِدٍ الْحِمْصِيِّ عَنْ ابْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ أَتَيْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقُلْتُ لَهُوَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ الْقَدَرِ فَحَدِّثْنِي بِشَيْءٍ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُذْهِبَهُ مِنْ قَلْبِي قَالَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ عَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ كَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ أَنْفَقْتَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قَبِلَهُ اللَّهُ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ وَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَأَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَلَوْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا لَدَخَلْتَ النَّارَقَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَحَدَّثَنِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ

Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Kathir] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan] si [Abu Sinan] si [Wahb bin Khalid Al Himshi] si [Ibn Ad Dailami] yenna-d: ‘Ruḥeɣ ɣer [Ubay bin Kaɛb], sakkin nniɣ-as: ‘Yella kra ay iyi-iḥuzan ɣef waya, kkset lḥir-nni si wul-iw’. Irra yas: "ma Iâaqeb Öebbi akw lxelq, di tmurt akked igenwan, ihi, ur illi d lbaṭel ara ten Ixdem, ma Ifka yasen aêunu, s tidep, aêunu iS yif igiten i xedmen". Ma tefkamm ed, s wureɣ, meqwôen am udrar n Uhud, deg ubrid n Öebbi, ihi, Öebbi ur t Iqebbel, alamma tumnem s lqedma. Yerna teẓriḍ belli ayen akk yettwaqedcen ad yili d aḥric-ik ur k-iɛedda ara, yerna ayen ur yettwaqedcen ara ad yili d aḥric-ik ur t-tettafeḍ ara. Ma yella temmuteḍ ur tbeddeḍ ara ɣef l’iman-agi, ihi ad truḥeḍ ɣer lǧennet’. Yenna-d Abu Ad Dailami: “Syin, ṛuḥeɣ ɣer [Ɛebdellah bin Mas’ud], yerna yenna-d akk-n. Syin ṛuḥeɣ ɣer [Hudzaifah Ibnul Yaman], sakkin yenna-d akk aya. Sakkin, ṛuḥeɣ ɣer [Zaid bin Thabit], sakkin, yenna-yi-d yiwen n ḥadit n Nnbi (Nnbi) s.a.w.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4078

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ رَبَاحٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ عَنْ أَبِي حَفْصَةَ قَالَ قَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ لِابْنِهِ يَا بُنَيَّ إِنَّكَ لَنْ تَجِدَ طَعْمَ حَقِيقَةِ الْإِيمَانِ حَتَّى تَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَمَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا خَلَقَ اللَّهُ الْقَلَمَ فَقَالَ لَهُ اكْتُبْ قَالَ رَبِّ وَمَاذَا أَكْتُبُ قَالَ اكْتُبْ مَقَادِيرَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ يَا بُنَيَّ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ عَلَى غَيْرِ هَذَا فَلَيْسَ مِنِّي

Yenna-aɣ-d [Jaɛfar bin Musafir Al Hudzali] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Hassan] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Walid bin Rabah] si [Ibrahim bin Abu Ablah] si [Abu Hafshah] yenna-d; [Ubadah bin Ash Shamit] yenna-as i mmi-s: “A mmi, s tidet ur tezmireḍ ara ad teččeḍ lḥir n liman alamma tzemreḍ ad tfehmeḍ d akken ayen ay d-yettwaqeddmen ad yili d aḥric-nnek ur k-yettɛedday ara, yerna ayen ur yettwaqeddcen ara ad yili d aḥric-nnek ur t-tettafeḍ ara. Sliɣ yiwet n tikkelt i Nnbi sallallahu ɛlayhi wasallam yenna: “Ayen ixleq Ṛebbi amezwaru d aqlam, sinna yenna-yas Ṛebbi: aru!” yerra-yas-d lqaleb : « A Rabb, d acu ara aruɣ ? Irra-yas-d Öebbi: “Arut akk tid ara d-yeḍrun alamma d ass n lḥisab”. A mmi, sliɣ yiwet n tikkelt i Nnbi sallallahu alaihi wasallam yenna-d: ‘Win yemmuten war l’iman am wagi, ur yelli ara si terbaɛt-iw’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4079

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ الْمَعْنَى قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُخْبِرُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلَامِهِ وَخَطَّ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً فَحَجَّ آدَمُ مُوسَىقَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ

Yenna-aɣ-d [Musaddad] yenna-d, yenna-yaɣ-d [Sufyan]. -s ubrid nniḍen yettwabder- Mi aɣ-d-yenna [Ahmad bin Salih] deg unamek, yenna-d; yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] si [Amru bin Dinar] yesla i [Thawus] yenna-d; Sliɣ [Abu Hurairah] i ṛṛay n Umazan n Öebbi, yenna-d: “Adem d Musa mcawaṛen gar-asen”. Inna Musa: “a Adem, kečč d baba-tneɣ, tḍurreḍ-aɣ yerna tessufɣeḍ-aɣ-d si lǧennet! Irra Adem: "A Musa, Öebbi Ismenyaf, Ifka ak d adlis n Tuôa, acimi i yi tpeqqmev $ef temsalt i d Iêezzeb Öebbi felli, rebâin iseggasen uqbel ad ttwaxelqe$"? Ihi, Adam yezmer ad iɣleb Musa’. Ḥmed bin Ṣaliḥ yenna-d si Ɛemru, si Ṭawus, yesla ɣur Abu Ḥurayṛa.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4080

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مُوسَى قَالَ يَا رَبِّ أَرِنَا آدَمَ الَّذِي أَخْرَجَنَا وَنَفْسَهُ مِنْ الْجَنَّةِ فَأَرَاهُ اللَّهُ آدَمَ فَقَالَ أَنْتَ أَبُونَا آدَمُ فَقَالَ لَهُ آدَمُ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ الَّذِي نَفَخَ اللَّهُ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَعَلَّمَكَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ أَخْرَجْتَنَا وَنَفْسَكَ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ وَمَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ أَنْتَ نَبِيُّ بَنِي إِسْرَائِيلَ الَّذِي كَلَّمَكَ اللَّهُ مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ لَمْ يَجْعَلْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ رَسُولًا مِنْ خَلْقِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَفَمَا وَجَدْتَ أَنَّ ذَلِكَ كَانَ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فِيمَ تَلُومُنِي فِي شَيْءٍ سَبَقَ مِنْ اللَّهِ تَعَالَى فِيهِ الْقَضَاءُ قَبْلِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى

Yenna-aɣ-d [Aḥmad bin Salih] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ibn Wahb] yenna-d; yenna-yi-d [Hsyyam bin Saɛd] si [Zaid bin Aslam] si [baba-s] belli [Umar Ibnul Khaththab] yenna-d: ‘Resulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘A Rabb, sseknet-iyi-d Adam, win ay aɣ-d-yessufɣen ed yiman-nnes si yigenni’. Sinna, Isken as Öebbi Adem, inna Musa: "kečč d Adem bab nne$"! Adam yerra-yas : « D ayen yelhan ». Inna da$en Musa: "day d kečč i d amdan iwumi Issufe$ Öebbi rruê, Ifka-as tamusni n yismawen n yal ta$awsa, u Öebbi Iweô lmalayek ad sbubbdent, sinna, sbubbdent ik"? Adam yerra-yas : « D ayen yelhan ». Musa yesteqsa-t : « Ihi d acu i k-yeǧǧan ad aɣ-tessufɣeḍ si igenni d yiman-ik ? Adam yesteqsa-t-id: ‘Ihi anwa i telliḍ?’. Yarra-dd Musa: Necc d Musa. Isteqsa Adem: “day d kečč i d Nnbi, si At Isôail, i k Id Inebêa Öebbi, a d tessiwlev deffir n leêjab, war amellal"? Yarra-yas-d Musa : Ih. Isteqsa Adam: Ur tefhimem ara belli ayagi akk Iqbel-it Öebbi deg wedlis iS - Al Lauhul Mahfudh - uqbel ad ttwaxelqe$? Yarra-yas-d Musa : Ih. Isteqsa Adem: "ihi, acimi i yi tpeqqmem $ef kra n wayen Iqbel Öebbi, uqbel a -d-Ixleq-iyi"? Di tallit-nni, yenna-d Nnbi sallallahu ’alaihi wasallam imiren : ‘Adem yeɣleb Musa, Adam yeɣleb Musa’.