Imam Abu Dawud : 4061
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ شَابُورَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِلَّهِ وَأَبْغَضَ لِلَّهِ وَأَعْطَى لِلَّهِ وَمَنَعَ لِلَّهِ فَقَدْ اسْتَكْمَلَ الْإِيمَانَ
Qalilna [Muammal Ibnul Fadhl] qal, qalilna [Muhammad bin Syu'aib bin Syabur] mingħand [Yahya Ibnul Harits] mingħand [Al Qasim] mingħand [Abu Umamah] mingħand Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, huwa qal: 'Min iħobb għal Alla, jobgħod għal Alla, jagħti għal Alla u jipprojbixxi -iżomm- għal Alla, allura l-fidi tiegħu hija perfetta'.
Imam Abu Dawud : 4062
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا
Intqalilna [Ahmad bin Hanbal] qal, intqalilna minn [Yahya bin Sa'id] mingħand [Muhammad bin Amru] mingħand [Abu Salamah] mingħand [Abu Hurairah] qal, 'Il-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Dawk li jemmnu li għandhom l-aqwa fidi huma dawk li għandhom l-aqwa morali'.
Imam Abu Dawud : 4063
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَوْرٍ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِجَالًا وَلَمْ يُعْطِ رَجُلًا مِنْهُمْ شَيْئًا فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطَيْتَ فُلَانًا وَفُلَانًا وَلَمْ تُعْطِ فُلَانًا شَيْئًا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمٌ حَتَّى أَعَادَهَا سَعْدٌ ثَلَاثًا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَوْ مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُعْطِي رِجَالًا وَأَدَعُ مَنْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُمْ لَا أُعْطِيهِ شَيْئًا مَخَافَةَ أَنْ يُكَبُّوا فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ
Qalilna [Muhammad bin Ubaid] qal, qalilna [Muhammad bin Tsaur] mingħand [Ma'mar] qal; irrapporta lili [Az Zuhri] mingħand [Amir bin Sa'd bin Abu Waqash] mingħand [missieru] qal, 'Il-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam darba ta xi ħaġa lil diversi rġiel, imma ma tahiex lil ħadd minnhom. Sa'd imbagħad qal, 'O Messaġġier ta' Allah, int tagħti lil dak u dak u dak u dak, imma ma tagħti xejn lill-ieħor hekk u hekk, anke jekk hu jemmen?' Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam imbagħad qal: 'Jew huwa biss Musulman?' Sa'd irrepeta din id-dikjarazzjoni tliet darbiet, u l-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam dejjem qal: 'Jew huwa biss Musulman?' Wara dan il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Tajt lil xi nies u ma tajtx lil oħrajn li kienu aktar maħbuba għalija minnhom, bil-biża' li wiċċhom jindifen fin-nar.'
Imam Abu Dawud : 4064
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْرٍ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ وَقَالَ الزُّهْرِيُّ { قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا } قَالَ نَرَى أَنَّ الْإِسْلَامَ الْكَلِمَةُ وَالْإِيمَانَ الْعَمَلُ
Qalilna li [Muhammad bin Ubaid] qal, qalilna li [Ibn Tsaur] mingħand [Ma'mar] qal; [Az zuhri] qal dwar il-kelma ta' Allah: '-għidilhom -lilhom-: 'Għadkom ma temmnux, iżda għidu, 'Aħna ssottomettejna ruħna'- ' -Mistoqsijiet Al Hujurat: 14- huwa qal, 'Aħna tal-fehma li l-Islam huwa diskors filwaqt li l-fidi hija prattika'.
Imam Abu Dawud : 4065
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ح و حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ قَسْمًا فَقُلْتُ أَعْطِ فُلَانًا فَإِنَّهُ مُؤْمِنٌ قَالَ أَوْ مُسْلِمٌ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ الْعَطَاءَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ مَخَافَةَ أَنْ يُكَبَّ عَلَى وَجْهِهِ
Qalilna [Ahmad bin Hanbal] qal, qalilna [Abdurrazaq]. -b'mod ieħor huwa ddikjarat- Qalilna [Ibrahim bin Basysyar] qal, qalilna [Sufyan] fit-tifsira, it-tnejn qal; qalilna [Ma'mar] minn [Az Zuhri] minn [Amir bin Sa'd] minn [missieru] qal, 'Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam qassam xi ħaġa lill-Musulmani'. Jiena -Sa'd- imbagħad għedt, 'Agħti lil dak u lil dak, għax hu jemmen'. Huwa qal: 'Jew huwa biss Musulman? Tabilħaqq, tajt rigal lil raġel, filwaqt li ieħor - dak li ma ngħatax - għoġobni aktar minnu; Dan kien għaliex kien inkwetat li wiċċu se jintefa' fl-'infern'.
Imam Abu Dawud : 4066
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ وَاقِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Intqalilna li [Abu Al Walid Ath Thayalisi] qal, qalilna li [Syu'bah] qal; [Waqid bin Abdullah] informa lili mingħand [missieru] li sema' lil [Ibn Umar] jirrakkonta mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, li qal: 'Terġgħux lura għan-nuqqas ta' twemmin wara t-tluq tiegħi, imbagħad oqtlu lil xulxin'.
Imam Abu Dawud : 4067
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا رَجُلٍ مُسْلِمٍ أَكْفَرَ رَجُلًا مُسْلِمًا فَإِنْ كَانَ كَافِرًا وَإِلَّا كَانَ هُوَ الْكَافِرُ
Intqalilna li [Uthman bin Abu Syaibah] qal, intqalilna li [Jarir] mingħand [Fudhail bin Ghazwan] mingħand [Nafi'] mingħand [Ibn Umar] qal, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Musulman li ma jemminx f'ħuh Musulman sieħbu, jekk dan ikun veru allura jkun infidil. Imma jekk dan ma jkunx veru, allura n-nuqqas ta' twemmin jerġa' lura għandu - għandu l-persuna li akkużat -'.
Imam Abu Dawud : 4068
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ فَهُوَ مُنَافِقٌ خَالِصٌ وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْهُنَّ كَانَ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْ نِفَاقٍ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ
Intqalilna [Abu Bakr bin Abu Syaibah] qal, intqalilna [Abdullah bin Numair] qal, intqalilna [Al A'masy] mingħand [Abdullah bin Murrah] mingħand [Masruq] mingħand [Abdullah bin Amru] qal, 'Il-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Kull min għandu erba' affarijiet fih, allura hu ipokrite ġenwin, imma jekk biss jekk ikun hemm xi wħud, allura jkun hemm xi ipokresija fih sakemm jabbandunaha; Jekk titkellem tigdeb, jekk tagħmel wegħda tiksirha, jekk tingħata fiduċja tittradiha u jekk ma taqbilx, tqarraq.'
Imam Abu Dawud : 4069
حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ الْأَنْطَاكِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَقَ الْفَزَارِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَسْرِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَالتَّوْبَةُ مَعْرُوضَةٌ بَعْدُ
Qalilna li [Abu Salih Al Anthaki] qal, qalilna li [Abu Ishaq Al Fazari] minn [Al A'masy] minn [Abu Salih] minn [Abu Hurairah] qal, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam qal: 'Persuna li tagħmel adulterju ma tissejjaħx temm meta tagħmel adulterju, ħalliel ma tissejjaħx temm meta tisraq, persuna li tixrob l-inbid ma tissejjaħx temm meta tixrob khamer, u l-bieb tal-indiema dejjem jinfetaħ wara'.
Imam Abu Dawud : 4070
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُوَيْدٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا زَنَى الرَّجُلُ خَرَجَ مِنْهُ الْإِيمَانُ كَانَ عَلَيْهِ كَالظُّلَّةِ فَإِذَا انْقَطَعَ رَجَعَ إِلَيْهِ الْإِيمَانُ
Qalilna [Ishaq bin Suwaid Ar Ramli] qal, qalilna [Ibn Abu Maryam] qal, qalilna [Nafi'] - jiġifieri Nafi' bin Zaid - qal; qalli [Ibnul Had] li [Sa'id bin Abu Sa'id Al Maqburi] qallu, Li darba sama' lil [Abu Hurairah] jgħid, 'Il-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Jekk raġel jikkommetti adulterju allura l-fidi li hemm fih tisparixxi bħal sħaba, meta tispiċċa allura l-fidi terġa' lura għandu'.
Imam Abu Dawud : 4071
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي بِمِنًى عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْقَدَرِيَّةُ مَجُوسُ هَذِهِ الْأُمَّةِ إِنْ مَرِضُوا فَلَا تَعُودُوهُمْ وَإِنْ مَاتُوا فَلَا تَشْهَدُوهُمْ
Qalli [Musa bin Isma'il] qal, qalilna [Abdul Aziz bin Abu Hazim] qal; qalli f'Mina, mingħand [missieru] mingħand [Ibn Umar] mill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, qal: 'Il-Qadariyah huma l-maġi ta' din l-ummah, jekk ikunu morda allura żżuruhomx, u jekk imutu allura takkumpanjawx ġisimhom'.
Imam Abu Dawud : 4072
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُمَرَ مَوْلَى غُفْرَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ أُمَّةٍ مَجُوسٌ وَمَجُوسُ هَذِهِ الْأُمَّةِ الَّذِينَ يَقُولُونَ لَا قَدَرَ مَنْ مَاتَ مِنْهُمْ فَلَا تَشْهَدُوا جَنَازَتَهُ وَمَنْ مَرِضَ مِنْهُمْ فَلَا تَعُودُوهُمْ وَهُمْ شِيعَةُ الدَّجَّالِ وَحَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُلْحِقَهُمْ بِالدَّجَّالِ
Qalilna li [Muhammad bin Abu Kathir] qal, qalilna li [Sufyan] mingħand [Umar bin Muhammad] mingħand [Umar] - eks skjav - li kien ġie meħlus minn - Ghufrah - mingħand [raġel] Ansar, mingħand [Hudzaifah] qal, 'Il-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Kull nazzjon għandu l-maġi tiegħu, u l-maġi ta' din l-Ummah huma nies li jgħidu 'm'hemm l-ebda destin'. Jekk xi ħadd imut, żurux ġismu, u jekk xi ħadd minnhom ikun marid, żuruhx. Huma l-grupp ta' Dajjal, għalhekk huwa d-dritt ta' Allah li jingħaqad magħhom ma' Dajjal'.
Imam Abu Dawud : 4073
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ زُرَيْعٍ وَيَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَاهُمْ قَالَا حَدَّثَنَا عَوْفٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَسَامَةُ بْنُ زُهَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ مِنْ قَبْضَةٍ قَبَضَهَا مِنْ جَمِيعِ الْأَرْضِ فَجَاءَ بَنُو آدَمَ عَلَى قَدْرِ الْأَرْضِ جَاءَ مِنْهُمْ الْأَحْمَرُ وَالْأَبْيَضُ وَالْأَسْوَدُ وَبَيْنَ ذَلِكَ وَالسَّهْلُ وَالْحَزْنُ وَالْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُ زَادَ فِي حَدِيثِ يَحْيَى وَبَيْنَ ذَلِكَوَالْإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ يَزِيدَ
Qalilna [Musaddad] li [Yazid bin Zurai'] u [Yahya bin Sa'id] qalulhom, it-tnejn li huma qalu; qalilna [Auf] qal; qalilna [Qasamah bin Zuhair] qal; qalilna [Abu Musa Al Asy'ari] qal, 'Il-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Allah ħalaq lil Adam minn ponn ħamrija minn kull tip ta' ħamrija. Imbagħad in-nisel ġie varjat skont l-elementi tal-ħamrija. Hemm dawk bl-aħmar, abjad, iswed, u dawk il-kuluri bejniethom. Xi wħud huma ġentili u xi wħud huma mhux maħduma, xi wħud huma ħżiena u xi wħud huma tajbin'. U hemm żieda fil-hadith ta' Yahya; 'u hemm ukoll xi wħud minn dawn l-attributi', fir-rigward tal-lafadz -editorjal- il-hadith ta' hawn fuq huwa storja ta' Yazid.
Imam Abu Dawud : 4074
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ قَالَ سَمِعْتُ مَنْصُورَ بْنَ الْمُعْتَمِرِ يُحَدِّثُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَبِيبٍ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ وَمَعَهُ مِخْصَرَةٌ فَجَعَلَ يَنْكُتُ بِالْمِخْصَرَةِ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ مَكَانَهَا مِنْ النَّارِ أَوْ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا قَدْ كُتِبَتْ شَقِيَّةً أَوْ سَعِيدَةً قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَفَلَا نَمْكُثُ عَلَى كِتَابِنَا وَنَدَعُ الْعَمَلَ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ لَيَكُونَنَّ إِلَى السَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشِّقْوَةِ لَيَكُونَنَّ إِلَى الشِّقْوَةِ قَالَ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا أَهْلُ السَّعَادَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشِّقْوَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِلشِّقْوَةِ ثُمَّ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ { فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }
Qalilna [Musaddad bin Musarhad] qal, qalilna [Al Mu'tamir] qal; Smajt lil [Mansur Ibnul Mu'tamir] jgħid mingħand [Sa'd bin Ubaidah] mingħand [Abdullah bin Habib, Abu 'Abdurrahman As Sulami] mingħand [Ali Alaihis Salam] qal, 'Darba konna fiċ-ċimiterju ta' Baqi Gharqad u dak iż-żmien kien hemm il-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Il-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam imbagħad resaq u qagħad bilqiegħda, b'bastun f'idejh. Imbagħad ġibed linja bil-bastun tiegħu u rafa' rasu, u qal: 'M'hemm ħadd minnkom ħlief Alla li ddetermina postu; fl-infern jew fis-sema. U ħadd minnkom ħlief Alla ma ddetermina jekk hux se jkun kuntent jew imdejjaq'. Raġel imbagħad staqsa, 'Ma jkunx aħjar kieku nibqgħu kwieti u nsegwu dak li ddeċieda d-destin tagħna u nabbandunaw il-karità?' Għax jekk hu wieħed min-nies li huma destinati li jiksbu l-hena allura jkun kuntent, u jekk hu fost in-nies li huma destinati li jiksbu l-miżerja allura jkun imdejjaq'. Huwa qal: 'Għandek tkomplu tagħmlu għemejjel tajbin, għax kulħadd jingħata l-faċilità -biex isegwi d-destin tiegħu-. Nies li huma destinati li jkunu kuntenti jsibuha aktar faċli li jiksbu dik il-hena, u nies li huma destinati li jkunu imdejjaq jagħmluha aktar faċli li jiksbu l-miżerja.' Imbagħad qara: '-Rigward il-persuna li tagħti -il-ġid tagħha fit-triq ta' Alla- u hija qaddisa, u tikkonferma li hemm l-aqwa premju -is-sema-, allura Aħna nħejju għalih triq faċli. U fir-rigward ta’ dawk in-nies li huma rgħajbin u jaħsbu li huma biżżejjed, u jiċħdu l-aqwa premju. allura Aħna nħejju għalih -triq diffiċli- -Qs. Al Lail: 5-10-.
Imam Abu Dawud : 4075
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ تَكَلَّمَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوَفَّقَ اللَّهُ لَنَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ دَاخِلًا فِي الْمَسْجِدِ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَفَقَّرُونَ الْعِلْمَ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَالْأَمْرَ أُنُفٌ فَقَالَ إِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَهُ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعْرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا نَعْرِفُهُ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِيَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَذَكَرْنَا لَهُ الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ زَادَ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ مُزَيْنَةَ أَوْ جُهَيْنَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ أَفِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى أَوْ فِي شَيْءٍ يُسْتَأْنَفُ الْآنَ قَالَ فِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا وَمَضَى فَقَالَ الرَّجُلُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنَّ أَهْلَ النَّارِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ ابْنِ يَعْمَرَ بِهَذَا الْحَدِيثِ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصَوْمُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَالِاغْتِسَالُ مِنْ الْجَنَابَةِ قَالَ أَبُو دَاوُد عَلْقَمَةُ مُرْجِئٌ
Intqalilna li [Ubaidullah bin Mu'adz] qal, intqalilna li [Missieri] qal, intqalilna li [Kahmas] mingħand [Ibn Buraidah] mingħand [Yahya bin Ya'mar] qal, 'L-ewwel persuna li tkellmet dwar il-kwistjoni tad-destin fil-belt ta' Basrah kienet Ma'bad Al Juhani. Humaid bin 'Abdurrahman Al Himyari u jien morna għall-Hajj jew Umrah. Imbagħad għedna, 'Jekk niltaqgħu ma' wieħed mill-kumpanji ta' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, se nistaqsuh dwar x'jgħidu n-nies dwar id-destin. Imbagħad Allah iddestinana li niltaqgħu ma' [Abdullah bin Umar] meta kien se jidħol fil-moskea, għalhekk jien u ħabibi avviċinajnah. Ħsibt li ħabibi kien se jirrappreżentali l-konverżazzjoni, allura għedt, 'O Abu 'Abdurrahman, fostna dehru nies li jaqraw il-Koran u huma diliġenti fit-tfittxija għall-għarfien, imma jemmnu li m'hemm l-ebda destin, u l-affarijiet jiġru mingħajr ebda indħil mid-destin!' Ibn Umar imbagħad qal, 'Jekk tiltaqa' magħhom imbagħad għid li jien isseparajt minnhom u huma wkoll isseparaw minni. U b'Dak li Abdullah bin Umar jaħlef f'ismu, jekk ikollhom deheb kbir daqs il-Muntanja Uhud, u mbagħad jonfquh, allura Allah mhux se jaċċettah sakemm ma jemmnux fid-destin'. Imbagħad qal, '[Umar Ibnul Khaththab] qalli, 'Waqt li konna mar-Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, f'daqqa waħda ġie raġel li kien liebes ħwejjeġ bojod ħafna u xagħru kien iswed ħafna. Ma kien hemm l-ebda sinjali li kien fuq vjaġġ twil, imma ħadd minna ma kien jafu. Imbagħad resaq lejn il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, niżżel irkopptejh fuq irkopptejn il-Profeta u poġġa l-pali ta’ idejh fuq iż-żewġ koxox tiegħu. Wara dan qallu, 'O Muhammad, għidli dwar l-Islam?' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam imbagħad wieġeb: 'L-Islam huwa li tixhed li m'hemm l-ebda alla denju ta’ qima ħlief Allah u Muhammad huwa l-messaġġier Tiegħu. Tagħmel talb, tħallas iz-zakat, issum matul Ramadan u tagħmel il-pellegrinaġġ lejn Baitullah jekk tista'. Ir-raġel qal, 'Għandek raġun'. Umar qal, 'Sorprendejna ruħna bih, staqsa u hu stess ikkonfermah'. Ir-raġel staqsa mill-ġdid, 'Għidli dwar il-fidi?' Huwa wieġeb: 'Il-fidi hija li temmen f'Alla, fl-anġli Tiegħu, fil-kotba Tiegħu, fil-Messaġġiera Tiegħu, fl-Aħħar Jum u temmen fid-destin; il-ħażin jew it-tajjeb'. Ir-raġel qal, 'Għandek raġun'. Ir-raġel kompla, 'Għidli x'inhu ihsan?' Huwa wieġeb: 'Intom tqimu lil Allah bħallikieku tarawh, jekk ma tistax tarah, tabilħaqq Huwa jista' jarak'. Ir-raġel staqsa mill-ġdid, 'Għidli dwar Jum il-Ġudizzju?' Huwa wieġeb: 'Mhux li l-persuna li qed tiġi mistoqsija taf aħjar mill-persuna li qed tistaqsi'. Ir-raġel staqsa, 'Mela għidli s-sinjali?' Huwa wieġeb: 'Jekk skjav ikun welled lil sidu, allura tara nies b'saqajn mikxufa - foqra - u rgħajja tan-nagħaġ jikkompetu biex jibnu bini għoli'. Umar qal, 'Ir-raġel imbagħad telaq, u jien bqajt sieket għal tlett ijiem. Imbagħad qal: 'O Umar, taf min kien ir-raġel li staqsa dik il-mistoqsija?' Jiena weġibt, 'Alla u l-Messaġġier Tiegħu jafu aħjar. Huwa qal: 'Dak hu Gabrijel, ġie għandek biex jgħallimkom dwar kwistjonijiet reliġjużi tagħkom'. Qalilna [Musaddad] qal, qalilna [Yahya] mingħand [Uthman bin Ghiyats] qal; qalli [Abdullah bin Buraidah] mingħand [Yahya bin Ya'mar] u [Humaid bin 'Abdurrahman] it-tnejn qalu, 'Iltqajna ma' [Abdullah bin Umar], imbagħad għednielhu dwar id-destin u x'jgħidu n-nies dwaru... imbagħad semma l-hadith. Imma żied jgħid, qal 'Imbagħad kien hemm raġel minn Muzainah jew Juhainah li staqsa lill-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, 'O Messaġġier ta' Allah, kif għandna nagħmlu l-karità? Il-prattika hija bbażata fuq destin li għadda jew hija bbażata fuq xi ħaġa ġdida?' huwa wieġeb: 'Ibbażata fuq xi ħaġa li ġiet determinata'. Ir-raġel, jew xi nies staqsew mill-ġdid, 'Allura għaliex nagħmlu l-karità?' Huwa wieġeb: 'Tabilħaqq, se jkun aktar faċli għan-nies tas-sema li jagħmlu għemejjel tajbin permezz tal-għemejjel tan-nies tas-sema, u n-nies tal-infern se jkunu aktar faċli biex jagħmlu għemejjel tajbin permezz tal-għemejjel tan-nies tal-infern'. Qalilna [Mahmud bin Khalid] qal, qalilna [Al Firyabi] mingħand [Sufyan] qal; qalilna [Alqamah bin Martsad] mingħand [Sulaiman bin Buraidah] mingħand [Ibn Ya'mar] bl-istess hadith, 'żieda u tnaqqis'. Huwa staqsa, 'Allura x'inhu l-Islam?' Huwa wieġeb: 'Agħmel talb, ħallas iz-zakat, agħmel il-Hajj, sawm matul ix-xahar tar-Ramadan, u inħasel f'Junub'. Abu Dawud qal, 'Alqamah hija murjiah'.
Imam Abu Dawud : 4076
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْلِسُ بَيْنَ ظَهْرَيْ أَصْحَابِهِ فَيَجِيءُ الْغَرِيبُ فَلَا يَدْرِي أَيُّهُمْ هُوَ حَتَّى يَسْأَلَ فَطَلَبْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَجْعَلَ لَهُ مَجْلِسًا يَعْرِفُهُ الْغَرِيبُ إِذَا أَتَاهُ قَالَ فَبَنَيْنَا لَهُ دُكَّانًا مِنْ طِينٍ فَجَلَسَ عَلَيْهِ وَكُنَّا نَجْلِسُ بِجَنْبَتَيْهِ وَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا الْخَبَرِ فَأَقْبَلَ رَجُلٌ فَذَكَرَ هَيْئَتَهُ حَتَّى سَلَّمَ مِنْ طَرَفِ السِّمَاطِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ قَالَ فَرَدَّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Intqalilna [Uthman bin Abu Syaibah] qal, intqalilna [Jarir] mingħand [Abu Farwah Al Hamdani] mingħand [Abu Zur'ah bin Amru bin Jarir] mingħand [Abu Dzar] u [Abu Hurairah] it-tnejn li huma qalu, 'Meta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kien bilqiegħda ma' sħabu, f'daqqa waħda ġie barrani u ħadd minna ma kien jafu, sakemm talab biex jarah. Imbagħad tlabnieh permess biex nagħmlulu post fejn joqgħod, sabiex il-barranin ikunu jistgħu jiltaqgħu miegħu. Imbagħad għamilnielu siġġu mit-tafal li kien pjuttost għoli, imbagħad qagħad fuqu waqt li aħna qgħadna ħdejh... Imbagħad qal il-hadith. Imbagħad ġie raġel... imbagħad semma l-kundizzjoni tar-raġel sakemm sellmellu mit-tarf tal-kongregazzjoni, u qal, 'Jalla l-paċi tkun miegħek, O Muhammad'. Hu - in-narratur - qal, 'Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam imbagħad wieġeb it-tislima tiegħu'.
Imam Abu Dawud : 4077
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ خَالِدٍ الْحِمْصِيِّ عَنْ ابْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ أَتَيْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقُلْتُ لَهُوَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ الْقَدَرِ فَحَدِّثْنِي بِشَيْءٍ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُذْهِبَهُ مِنْ قَلْبِي قَالَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ عَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ كَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ أَنْفَقْتَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قَبِلَهُ اللَّهُ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ وَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَأَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَلَوْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا لَدَخَلْتَ النَّارَقَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَحَدَّثَنِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ
Qalilna [Muhammad bin Kathir] qal, qalilna [Sufyan] mingħand [Abu Sinan] mingħand [Wahb bin Khalid Al Himshi] mingħand [Ibn Ad Dailami] qal, 'Mort għand [Ubay bin Ka'b], imbagħad għedtlu, 'Hemm xi ħaġa li qed tinkwetani dwar il-kwistjoni tad-destin, allura għidli dwar xi ħaġa, jalla Alla jneħħi dik l-ansjetà minn qalbi'. Huwa wieġeb, 'Jekk Alla jitturmenta l-ħlejjaq kollha fis-smewwiet u fuq l-art, allura mhijiex inġustizzja li Jagħmilhom, u jekk Jagħmlilhom ħniena, tabilħaqq il-ħniena Tiegħu hija aħjar mill-għemejjel li għamlu. Jekk tagħti karità b'deheb kbir daqs il-Muntanja Uhud fit-triq ta' Alla, allura Alla mhux se jaċċettaha sakemm temmen fid-destin. U taf li dak kollu li hu destinat li jkun is-sehem tiegħek mhux se jgħaddi minn ħdejk, u dak kollu li mhux destinat li jkun is-sehem tiegħek mhux se tiksbu. Jekk tmut mhux ibbażat fuq din it-twemmin, allura se tmur l-infern'. Abu Ad Dailami qal, ‘Imbagħad mort għand [Abdullah bin Mas’ud], u qalli l-istess ħaġa. Imbagħad mort għand [Hudzaifah Ibnul Yaman], imbagħad qalli l-istess ħaġa. Imbagħad mort għand [Zaid bin Thabit], imbagħad qalli hadith tal-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam bħal dik ukoll’.
Imam Abu Dawud : 4078
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ رَبَاحٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ عَنْ أَبِي حَفْصَةَ قَالَ قَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ لِابْنِهِ يَا بُنَيَّ إِنَّكَ لَنْ تَجِدَ طَعْمَ حَقِيقَةِ الْإِيمَانِ حَتَّى تَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَمَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا خَلَقَ اللَّهُ الْقَلَمَ فَقَالَ لَهُ اكْتُبْ قَالَ رَبِّ وَمَاذَا أَكْتُبُ قَالَ اكْتُبْ مَقَادِيرَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ يَا بُنَيَّ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ عَلَى غَيْرِ هَذَا فَلَيْسَ مِنِّي
Qalilna [Ja'far bin Musafir Al Hudzali] qal, qalilna [Yahya bin Hassan] qal, qalilna [Al Walid bin Rabah] mingħand [Ibrahim bin Abu Ablah] mingħand [Abu Hafshah] qal; [Ubadah bin Ash Shamit] qal lil ibnu, ‘O ibni, tassew ma tkunx tista’ togħma t-togħma delizzjuża tal-fidi sakemm ma tifhimx li dak li hu destinat li jkun il-porzjon tiegħek mhux se jgħaddi minn ħdejk, u dak li mhux destinat li jkun il-porzjon tiegħek mhux se tiksbu. Darba smajt lill-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jgħid: ‘L-ewwel ħaġa li ħalaq Alla kienet pinna, imbagħad Alla qallu: ‘Ikteb!’ il-pinna wieġbet, ‘O Rabb, x’għandi nikteb?’ Alla wieġeb: ‘Ikteb id-destini kollha li se jiġru sal-Jum tal-Ġudizzju’. O ibni, darba smajt lill-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jgħid: ‘Kull min imut mingħajr twemmin bħal dan mhuwiex mill-grupp tiegħi’.
Imam Abu Dawud : 4079
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ الْمَعْنَى قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُخْبِرُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلَامِهِ وَخَطَّ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً فَحَجَّ آدَمُ مُوسَىقَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ
Qalilna [Musaddad] qal, qalilna [Sufyan]. -b'mod ieħor huwa msemmi- Wara li qalilna [Ahmad bin Salih] fit-tifsira, huwa qal; qalilna [Sufyan bin Uyainah] mingħand [Amru bin Dinar] huwa sema' [Thawus] jgħid; Smajt lil [Abu Hurairah] jirrapporta mingħand il-Messaġġier ta' Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, huwa qal: 'Adam u Musa argumentaw ma' xulxin. Musa qal, 'O Adam, inti missierna, għamiltna l-ħsara u ħriġtna mill-ġenna! Adam wieġeb, 'O Mosè, Allah għażel u tak il-ktieb tat-Torah, għaliex twaħħal fija għal kwistjoni li Allah iddeċieda kontrija erbgħin sena qabel ma ġejt maħluq?' Għalhekk Adam kien kapaċi jegħleb lil Mosè. Ahmad bin Salih qal li minn Amru, minn Thawus, huwa sema' mingħand Abu Hurairah.
Imam Abu Dawud : 4080
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مُوسَى قَالَ يَا رَبِّ أَرِنَا آدَمَ الَّذِي أَخْرَجَنَا وَنَفْسَهُ مِنْ الْجَنَّةِ فَأَرَاهُ اللَّهُ آدَمَ فَقَالَ أَنْتَ أَبُونَا آدَمُ فَقَالَ لَهُ آدَمُ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ الَّذِي نَفَخَ اللَّهُ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَعَلَّمَكَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ أَخْرَجْتَنَا وَنَفْسَكَ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ وَمَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ أَنْتَ نَبِيُّ بَنِي إِسْرَائِيلَ الَّذِي كَلَّمَكَ اللَّهُ مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ لَمْ يَجْعَلْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ رَسُولًا مِنْ خَلْقِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَفَمَا وَجَدْتَ أَنَّ ذَلِكَ كَانَ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فِيمَ تَلُومُنِي فِي شَيْءٍ سَبَقَ مِنْ اللَّهِ تَعَالَى فِيهِ الْقَضَاءُ قَبْلِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى
Qalilna [Ahmad bin Salih] qal; qalilna [Ibn Wahb] qal; irrapporta lili [Hisyam bin Sa'd] mingħand [Zaid bin Aslam] mingħand [missieru] li [Umar Ibnul Khaththab] qal, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Mosè qal, 'O Rabb, urini lil Adam, dak li ħariġna u ħa lilu nnifsu mis-sema'. Imbagħad Allah wrieh lil Adam, Mosè qal, 'Int Adam missierna!' Adam wieġeb, 'Hekk hu.'. Mosè reġa’ qal, 'Int il-persuna li fiha Allah nefaħ spirtu, taha l-għarfien tal-ismijiet tal-affarijiet kollha, u Allah ordna lill-anġli biex jinżlu 'l isfel, imbagħad inżlu 'l isfel quddiemek?' Adam wieġeb, 'Hekk hu.'. Musa staqsa, 'Allura x'wasslek biex tkeċċi lilna u lilek innifsek mis-sema?' Adam staqsa lura, 'Allura min int?' Mosè wieġeb, 'Jiena Mosè.'. Adam staqsa, ‘Int il-Profeta minn fost ulied Iżrael li Alla stedinkom biex titkellmu minn wara velu mingħajr ebda intermedjarju?’ Musa wieġeb, ‘Iva.’ Adam staqsa, ‘Ma tifhmux li dan kollu kien determinat minn Alla fil-ktieb Tiegħu - Al Lauhul Mahfudh - qabel ma ġejt maħluq?’ Musa wieġeb, ‘Iva.’ Adam staqsa, ‘Allura għaliex twaħħalni għal xi ħaġa li Alla kien iddetermina qabel ma ġejt -maħluq-?’ Dak iż-żmien il-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam imbagħad qal: ‘Adam għeleb lil Musa, Adam għeleb lil Musa.’