Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 4021
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَامِرٍ الْمُرِّيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْعَلَاءِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الْأَعْيَسِ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ سَلْمَانَ يَقُولُ سَيَأْتِي مَلِكٌ مِنْ مُلُوكِ الْعَجَمِ يَظْهَرُ عَلَى الْمَدَائِنِ كُلِّهَا إِلَّا دِمَشْقَ
A y’a fɔ an ye [Musa bin Amir Al Murri] ko, a y’a fɔ an ye [Al Walid] ko, a y’a fɔ an ye [Abdul Aziz Ibnul ‘Ala] ko a y’a mɛn [Abul A’yas ‘Abdurrahman bin Salman] y’a fɔ ko: ‘Waati dɔ bena se, fanga bena kɛ ɲɛmɔgɔ dɔ bolo min bɔra Damasi jamana kɔfɛ, a ka fanga bena bɔ Damasi jamanaw bɛɛ la.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4022
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا بُرْدٌ أَبُو الْعَلَاءِ عَنْ مَكْحُولٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَوْضِعُ فُسْطَاطِ الْمُسْلِمِينَ فِي الْمَلَاحِمِ أَرْضٌ يُقَالُ لَهَا الْغُوطَةُ
A fɔra an ye [Musa bin Isma’il] ko, a fɔra an ye [Hammad] ko, a fɔra an ye [Burd Abul ‘Ala] ka bɔ [Makhul] la ko Ala ka ciden (s.a.w) ko: ‘Silamɛw ka dugu min tun be yen kɛlɛba dɔ la yɔrɔ dɔ la min tɔgɔ ko Althah tun be yen’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4023
حَدَّثَنَا أَبُو ظَفَرٍ عَبْدُ السَّلَامِ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ عَنْ عَوْفٍ قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُإِنَّ مَثَلَ عُثْمَانَ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ يَقْرَؤُهَا وَيُفَسِّرُهَا{ إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرَافِعُكَ إِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنْ الَّذِينَ كَفَرُوا }يُشِيرُ إِلَيْنَا بِيَدِهِ وَإِلَى أَهْلِ الشَّامِ
A y’a lakali an ye [Abu Zafar Abdussalam] ko, a y’a lakali an ye [Ja’far] ka bɔ [Auf] la a ko; N ye [Al Hajjaj] ka waajuli mɛn, a ko: ‘Usman ka misaliya Ala ɲɛɛ kɔrɔ, o be komi Mariyamu dencɛ Yezu, o kɔ, a ye nin ayat kalan k’a kɔrɔ fɔ ko: ‘-I hakili to a la-, tuma min na Ala ko: ‘E Yezu, tiɲɛ na, ne bena i kisi fɔɔ ka taga se i ka saya laban ma ani k’i lakunu ne fɛ ani k’i saniya ka bɔ mɔgɔ minw be -Qs...’. Ali Imran: 55- o kɔ, a y’a bolo yira an fan fɛ ani Siri jamana mɔgɔw fan fɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4024
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الطَّالَقَانِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ خَالِدٍ الضَّبِّيِّ قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ يَخْطُبُ فَقَالَ فِي خُطْبَتِهِرَسُولُ أَحَدِكُمْ فِي حَاجَتِهِ أَكْرَمُ عَلَيْهِ أَمْ خَلِيفَتُهُ فِي أَهْلِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي لِلَّهِ عَلَيَّ أَلَّا أُصَلِّيَ خَلْفَكَ صَلَاةً أَبَدًا وَإِنْ وَجَدْتُ قَوْمًا يُجَاهِدُونَكَ لَأُجَاهِدَنَّكَ مَعَهُمْ زَادَ إِسْحَقُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ فَقَاتَلَ فِي الْجَمَاجِمِ حَتَّى قُتِلَ
A y’a fɔ an ye [Ishaq bin Isma’il Ath Talaqani] ko, a y’a fɔ an ye [Jarir]. -cogo wɛrɛ la a kofɔra- A y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb] ko, a y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [Al Mughirah] ka bɔ [Ar Rabi’ bin Khalid Adh Dlabbi] a ko; N y’a mɛn [Al Hajjaj] be waajuli kɛra, a ka waajuli la a ko: ‘Ni aw dɔ cira ka taga a mako wasa, o tigi ka bon n’a yɛrɛ ye wala a ka bon ni mɔgɔ min kalifara a ma k’a ka denbaya ladon wa?’ O la, n y’a fɔ n yɛrɛ ye ko: ‘Ala ka sira la, n tɛna delili kɛ i kɔfɛ abada. Ni ne ka siya dɔ sɔrɔ aw kɛrɛ ra, ne bɛna fara o kan.» Ishaq y’a fara a kan a ka hadisi kɔnɔ ko: ‘A ko, ‘O kɔ, Ar rabi’ ye Al Hajaj kɛlɛ Jamajim fɔɔ a fagara’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4025
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ عَاصِمٍ قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ اتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ لَيْسَ فِيهَا مَثْنَوِيَّةٌ وَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا لَيْسَ فِيهَا مَثْنَوِيَّةٌ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَبْدِ الْمَلِكِ وَاللَّهِ لَوْ أَمَرْتُ النَّاسَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنْ بَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ فَخَرَجُوا مِنْ بَابٍ آخَرَ لَحَلَّتْ لِي دِمَاؤُهُمْ وَأَمْوَالُهُمْ وَاللَّهِ لَوْ أَخَذْتُ رَبِيعَةَ بِمُضَرَ لَكَانَ ذَلِكَ لِي مِنْ اللَّهِ حَلَالًا وَيَا عَذِيرِي مِنْ عَبْدِ هُذَيْلٍ يَزْعُمُ أَنَّ قِرَاءَتَهُ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا هِيَ إِلَّا رَجَزٌ مِنْ رَجَزِ الْأَعْرَابِ مَا أَنْزَلَهَا اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ عَلَيْهِ السَّلَام وَعَذِيرِي مِنْ هَذِهِ الْحَمْرَاءِ يَزْعُمُ أَحَدُهُمْ أَنَّهُ يَرْمِي بِالْحَجَرِ فَيَقُولُ إِلَى أَنْ يَقَعَ الْحَجَرُ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ فَوَاللَّهِ لَأَدَعَنَّهُمْ كَالْأَمْسِ الدَّابِرِ قَالَ فَذَكَرْتُهُ لِلْأَعْمَشِ فَقَالَ أَنَا وَاللَّهِ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Ibnul ‘Ala] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Bakr] ka bɔ [Ashim] la a ko; N y’a mɛn [Al Hajjaj] be waajuli kɛra ka bɔ minbar kan, a ko: ‘Aw ka siran Ala ɲɛ i n’a fɔ aw be se k’a kɛ cogo min na, mɔgɔ si ma bɔ o la. I ka kan ka lamɛnni kɛ ani ka mɛnni kɛ Amirul Mukminin Abdul Malik fɛ, mɔgɔ si tɛ bɔ a la. Ala, ni ne ye yamaruya di mɔgɔw ma u ka bɔ misiri daa dɔ la, u bɔra da wɛrɛ fɛ, o tuma na, u joli n’u ka nafolo daganin lo ne fɛ. Ala, ni ne ye Rabi’ah kiti tigɛ Mudhar kɔnɔ, Ala bɛna sariya halal di ne ma tiɲɛ na. O mɔgɔ min ye yamaruya di n ma ka bɔ Abdu Hudzail fɛ - o kɔrɔ ye Abdullah bin Mas’ud Al Hadzali fɛ - a sɔnna a ma ko a ka kalan bɔra Ala fɛ. O la, Ala ka sira la, o kalanw tɛ foyi ye ni arabukan poyi dɔrɔn tɛ, Ala ma min jigi a ka cira Alaihissalam ma. E mɔgɔw minw ye sababuw di n ma ka bɔ Hamra mɔgɔw fɛ - o ye Ajam mɔgɔw ye walima minw tɛ arabuw ye -, u dɔ sɔnna a ma k’a ye kabakuru fili k’a fɔ ko ‘fo kabakuru ka ben, fɛɛn dɔ bena kɛ’. O la, Ala ka sira la, ne bena u to yen tiɲɛn na i n’a fɔ loon min tɛmɛna - o kɔrɔ, k’u to u ka cogoya tiɲɛnin na -’. A - lakalibaga - ko : « Nne y’o fɔ Al A’masy ye o kɔ, a ko: «Ala ka sira la, n y’o mɛn a fɛ».
Hadith
Imam Abu Dawud : 4026
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِهَذِهِ الْحَمْرَاءُ هَبْرٌ هَبْرٌ أَمَا وَاللَّهِ لَوْ قَدْ قَرَعْتُ عَصًا بِعَصًا لَأَذَرَنَّهُمْ كَالْأَمْسِ الذَّاهِبِ يَعْنِي الْمَوَالِيَ
A fɔra an ye [Uthman bin Abu Syaibah] ko, a fɔra an ye [Ibn Idris] ka bɔ [Al A’masy] la a ko, ‘N y’a mɛn [Al Hajjaj] b’a fɔra minbar kan ko ‘Hamra mɔgɔw -Beduinw- ka joo b’u bolow tigɛ. Ala ka sira la, ni ne tun b’a fɛ u ka halaki, ne tun b’u to yen i n’a fɔ u tun be cogo min na fɔlɔ la’. A b’a fɛ ka min fɔ, o ye lonanw ye minw tɛ Arabu jamana na.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4027
حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ قَالَ جَمَّعْتُ مَعَ الْحَجَّاجِ فَخَطَبَ فَذَكَرَ حَدِيثَ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ قَالَ فِيهَافَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا لِخَلِيفَةِ اللَّهِ وَصَفِيِّهِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ وَلَوْ أَخَذْتُ رَبِيعَةَ بِمُضَرَ وَلَمْ يَذْكُرْ قِصَّةَ الْحَمْرَاءِ
A y’a fɔ an ye [Katan bin Nusair] ko, a y’a fɔ an ye [Ja’far] -kɔrɔ ye Ja’far bin Sulaiman- ko, a y’a fɔ an ye [Dawud bin Sulaiman] ka bɔ [Syarik] ka bɔ [Sulaiman Al A’masy] a ko, ‘Ne ye jumalon seliw kɛ ni [Al Hajjadi ye] ka... bin Ayyasi. Al Hajjaj y’a fɔ a ka waajuli kɔnɔ ko: ‘Aw ka kalifa ani Ala kanubaga Abdul Malik bin Marwan lamɛn ani k’a mɛn. O kɔ, lakalibaga ye hadisi nata kofɔ, ‘Al Hajjaj ko, ‘n’ tun b’a fɛ ka Rabi’ah kiti tigɛ Mudhar...ani a ma Al Hamra ka maana fɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4028
حَدَّثَنَا سَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُمْهَانَ عَنْ سَفِينَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خِلَافَةُ النُّبُوَّةِ ثَلَاثُونَ سَنَةً ثُمَّ يُؤْتِي اللَّهُ الْمُلْكَ أَوْ مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُقَالَ سَعِيدٌ قَالَ لِي سَفِينَةُ أَمْسِكْ عَلَيْكَ أَبَا بَكْرٍ سَنَتَيْنِ وَعُمَرُ عَشْرًا وَعُثْمَانُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ وَعَلِيٌّ كَذَا قَالَ سَعِيدٌ قُلْتُ لِسَفِينَةَ إِنَّ هَؤُلَاءِ يَزْعُمُونَ أَنَّ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام لَمْ يَكُنْ بِخَلِيفَةٍ قَالَ كَذَبَتْ أَسْتَاهُ بَنِي الزَّرْقَاءِ يَعْنِي بَنِي مَرْوَانَ
A fɔra an ye [Sawwar bin Abdullah] ko, a fɔra an ye [Abdul Warits bin Sa’id] ka bɔ [Sa’id bin Jumhan] ka bɔ [Safinah] a ko, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Kiraya kalifa tun be san bisaba kɔnɔ, o tuma na, a bena sebagaya di Ala ma’. Sa’id ko: ‘Safinah y’a fɔ n ye ko i ka to Abu Bakri fɛ saan fila, Umar fɛ saan tan, Usman fɛ saan tan ni fila, o kelen lo kɛ Ali fɛ’. Sa’id ko: ‘N ye Safinah ɲininga ko: ‘O hakili la, Ali tun tɛ kalifa ye wa?’ A y’a jaabi ko: ‘Bani Az Zarqa bɔnsɔnw, o min ye Bani Marwan ye, olu ye ngalon tigɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4029
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ الْعَوَّامِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُمْهَانَ عَنْ سَفِينَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خِلَافَةُ النُّبُوَّةِ ثَلَاثُونَ سَنَةً ثُمَّ يُؤْتِي اللَّهُ الْمُلْكَ مَنْ يَشَاءُ أَوْ مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ
A y’a fɔ an ye [Amru bin Aun] ko, a y’a fɔ an ye [Husyaim] ka bɔ [Al ‘Awwam bin Hausyab] ka bɔ [Sa’id bin Jumhan] ka bɔ [Safinah] a ko, ‘Ala ka ciden ko: ‘Kiraya kalifa min be fanga di Ala ma, o be se ka kɛ saan bisaba kɔnɔ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4030
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ عَنْ ابْنِ إِدْرِيسَ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ظَالِمٍ وَسُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ظَالِمٍ الْمَازِنِيِّ ذَكَرَ سُفْيَانُ رَجُلًا فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ظَالِمٍ الْمَازِنِيِّ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ قَالَ لَمَّا قَدِمَ فُلَانٌ إِلَى الْكُوفَةِ أَقَامَ فُلَانٌ خَطِيبًا فَأَخَذَ بِيَدِي سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ فَقَالَ أَلَا تَرَى إِلَى هَذَا الظَّالِمِ فَأَشْهَدُ عَلَى التِّسْعَةِ إِنَّهُمْ فِي الْجَنَّةِ وَلَوْ شَهِدْتُ عَلَى الْعَاشِرِ لَمْ إِيثَمْ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ وَالْعَرَبُ تَقُولُ آثَمُ قُلْتُ وَمَنْ التِّسْعَةُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى حِرَاءٍ اثْبُتْ حِرَاءُ إِنَّهُ لَيْسَ عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ قُلْتُ وَمَنْ التِّسْعَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ قُلْتُ وَمَنْ الْعَاشِرُ فَتَلَكَّأَ هُنَيَّةً ثُمَّ قَالَ أَنَا قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ ابْنِ حَيَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ظَالِمٍ بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu Ibnul ‘Ala] ka bɔ [Ibn Idris] ko, a y’a fɔ an ye ko [Hushain] ka bɔ [Hilal bin Yasaf] ka bɔ [Abdullah bin Zhalim] ani [Sufyan] ka bɔ [Mansur] ka bɔ [Hilal bin Yasaf] ka bɔ [Abdullah bin Zhaliman Alsufan] cɛ. ani [Abdullah bin Zalim Al Mazini] - a ko, ‘Ne ye [Sa’id bin Zaid bin Amru bin Nufail] mɛn a ko, ‘Tuma min na nin ni nin sera Kufa dugu la, o kɔ, a ye waajuli kɛ. O la, Sa’id bin Zaid ye n’ bolo minɛ k’a fɔ ko: ‘I tɛ nin kojugukɛla yera wa? Ne be seereya kɛ ko mɔgɔ kɔnɔntɔn nunu ye sankolo mɔgɔw ye, ani ni ne be seereya kɛ mɔgɔ tannan nɔɔ na, o tuma na, ne tɛna jurumun kɛ’. -Ibn Idris -lakalibaga- ko, 'Arabuw ko 'aatsam -I ye jurumu kɛ, mɔgɔ dɔw fana be yen minw b'a kalan ni iitsam ye; Ne ye jurumunkɛla ye-. - N y'a ɲininga o kɔ, o la, mɔgɔ kɔnɔntɔn nunu ye jɔn ye? A y’a jaabi ko: ‘Ala ka ciden y’a fɔ k’a to Qua Hira la ko: ‘I ka kuma dabila, e Hira! Tiɲɛ na, min b’i gɛrɛfɛ, o ye kira ye, shiddiq, ani martyr’. O kɔ, n’ y’a ɲininga tugun ko: ‘O mɔgɔ kɔnɔntɔn nunu ye jɔn lo ye?’ a y’a jaabi ko: ‘Rasulullah, Abu Bakri, Umar, Usman, Ali, Talha, Az Zubair, Sa’d bin Abu Waqash, ani Abdurrahman bin Auf’. N’ y’a ɲininga tugun ko: ‘Jɔn lo ye tannan ye?’ o kɔ, a sigasigara, nka a laban na, a ko: ‘Ne lo tun’., Abu Daud ko; ‘[Al Asyja’ie] fana y’a lakali ka bɔ [Sufyan] fɛ ka bɔ [Mashur] fɛ ka bɔ [Hilal bin Yasaf] fɛ ka bɔ [Ibn Hayyan] fɛ ka bɔ [Abdulla bin Zalim] fɛ ni sanad ye i n’a fɔ hadisi’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4031
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحُرِّ بْنِ الصَّيَّاحِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَخْنَسِ أَنَّهُ كَانَ فِي الْمَسْجِدِ فَذَكَرَ رَجُلٌ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام فَقَامَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ فَقَالَ أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي سَمِعْتُهُ وَهُوَ يَقُولُ عَشْرَةٌ فِي الْجَنَّةِ النَّبِيُّ فِي الْجَنَّةِ وَأَبُو بَكْرٍ فِي الْجَنَّةِ وَعُمَرُ فِي الْجَنَّةِ وَعُثْمَانُ فِي الْجَنَّةِ وَعَلِيٌّ فِي الْجَنَّةِ وَطَلْحَةُ فِي الْجَنَّةِ وَالزُّبَيْرُ بْنُ الْعَوَّامِ فِي الْجَنَّةِ وَسَعْدُ بْنُ مَالِكٍ فِي الْجَنَّةِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ فِي الْجَنَّةِ وَلَوْ شِئْتُ لَسَمَّيْتُ الْعَاشِرَ قَالَ فَقَالُوا مَنْ هُوَ فَسَكَتَ قَالَ فَقَالُوا مَنْ هُوَ فَقَالَ هُوَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْمُثَنَّى النَّخَعِيُّ حَدَّثَنِي جَدِّي رِيَاحُ بْنُ الْحَارِثِ قَالَ كُنْتُ قَاعِدًا عِنْدَ فُلَانٍ فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ وَعِنْدَهُ أَهْلُ الْكُوفَةِ فَجَاءَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ فَرَحَّبَ بِهِ وَحَيَّاهُ وَأَقْعَدَهُ عِنْدَ رِجْلِهِ عَلَى السَّرِيرِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ يُقَالُ لَهُ قَيْسُ بْنُ عَلْقَمَةَ فَاسْتَقْبَلَهُ فَسَبَّ وَسَبَّ فَقَالَ سَعِيدٌ مَنْ يَسُبُّ هَذَا الرَّجُلُ قَالَ يَسُبُّ عَلِيًّا قَالَ أَلَا أَرَى أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَبُّونَ عِنْدَكَ ثُمَّ لَا تُنْكِرُ وَلَا تُغَيِّرُ أَنَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَإِنِّي لَغَنِيٌّ أَنْ أَقُولَ عَلَيْهِ مَا لَمْ يَقُلْ فَيَسْأَلَنِي عَنْهُ غَدًا إِذَا لَقِيتُهُ أَبُو بَكْرٍ فِي الْجَنَّةِ وَعُمَرُ فِي الْجَنَّةِ وَسَاقَ مَعْنَاهُ ثُمَّ قَالَ لَمَشْهَدُ رَجُلٍ مِنْهُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْبَرُّ فِيهِ وَجْهُهُ خَيْرٌ مِنْ عَمَلِ أَحَدِكُمْ عُمُرَهُ وَلَوْ عُمِّرَ عُمُرَ نُوحٍ
A y’a fɔ an ye ko [Hafsh bin Umar An Namari] ko, a y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Al Hurri bin Ash Shayyah] ka bɔ [‘Abdurrahman Ibnul Akhnas] fɛ tuma min na a tun be misiri kɔnɔ, o kɔ, cɛɛ dɔ ye Ali tɔgɔ fɔ, o kɔ, [Sa’id bin Zaid ka Ala ko: 'alaihi wasallam ko n y'a mɛn a ko: 'Mɔgɔ tan tun be yen -bena- don sankolo la -ni jatebɔ tɛ- 'Kira be sankolo la, Abu Bakri be sankolo la, Umar be sankolo la, Usman be sankolo la, Ali be sankolo la, Talha be sankolo la, Azul Zubair Sawab be ale ye,' sankolo la, ‘Abdurahman bin Auf be sankolo la’. -Said bin Zaid ko;- ani ni n’ b’a fɛ o tuma na n’ bena tannan kofɔ’. ‘Abdurrahman ko, ‘O kɔ, mɔgɔw y’a ɲininga ko: ‘O mɔgɔ ye jɔn ye?’ Sa’id y’a makumu. Abdurrahman ko: ‘Mɔgɔw y’a ɲininga tugun ko: ‘O mɔgɔ ye jɔn ye?’ Sayidi y’a jaabi ko: ‘O ye Sayidi bin Zaid ye’. A y’a fɔ an ye [Abu Kamil] ko, a y’a fɔ an ye [Abdul Wahid bin Ziyad] ko, a y’a fɔ an ye [Shadaqah Ibnul Mutsanna An Nakha’i] ko, a y’a fɔ n ye n’ bɛnba [Riyah Ibnul Harits] ko a ko, ‘Ne tun siginin be fulan ni fulan fan fɛ a ka Kufa mɔgɔw la. O kɔ, [Sa’id bin Zaid bin Amru bin Nufail] nana, cɛɛ y’a fɔ ko aw ni ce ani a y’a bisimila k’a to a siginin be tapi kan. O kɔ, cɛ dɔ bɔra Kufa mɔgɔw la min tɔgɔ ko Qais bin Alqamah o la a y’a bisimila. Qais y’a kɔrɔfɔ fɔɔ a fana y’a kɔrɔfɔ. Sayidi y’a ɲininga ko: ‘Nin cɛɛ be jɔn lo kɔrɔfɔra?’ A y’a jaabi ko: ‘O cɛɛ tun be Ali kɔrɔfɔra’. Sa’id ko : ‘Mun na ne be Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ka ɲɔgɔnye kɔrɔfɔli ye i ka fanfɛ nka mɔgɔ si t’o sɔsɔ k’o bali! Tiɲɛ na, n y’a mɛn loon dɔ la ko Rasulullah b’a fɔ -ani n t’a fɛ ka kuma dɔ fɔ min ma deli ka fɔ, bari a bena n ɲininga sini ni n’ y’a kunbɛn-: ‘Abu Bakri be sankolo la, Umar be sankolo la...o tuma na, a ye hadi kɔrɔ fɔ. O kɔ, Sa’id y’a fɔ tugun ko: ‘Tiɲɛ na, u dɔ ka jɛnɲɔgɔnya ni Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ye, ani hali n’a ɲɛda bugurilaman lo, o ka fisa n’i ka kɛwale tilenninw bɛɛ ye i ka ɲɛnamaya bɛɛ kɔnɔ, ani hali n’u ye si jan di a ma i n’a fɔ Nuhun’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4032
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حَدَّثَهُمْ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَعِدَ أُحُدًا فَتَبِعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَفَ بِهِمْ فَضَرَبَهُ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرِجْلِهِ وَقَالَ اثْبُتْ أُحُدُ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Yazid bin Zurai’]. -sɛrɛkili wɛrɛ la a fɔra- A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Yahya] kɔrɔ la, u fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye [Sa’id bin Abu Arubah] ka bɔ [Qatadah] la ko [Anas bin Malik] y’a fɔ u ye ko cira (saw) yɛlɛla Uhud kulu kan loon dɔ. O kɔ, Abu Bakri, Umar ani Usman tugura a kɔ fɔɔ kulu yɛrɛyɛrɛra. O kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a seenw gosi k’a fɔ ko: ‘I hakili sigi, e Uhud, tiɲɛ na, kira dɔ be yen i gɛrɛfɛ, shiddiq dɔ ani sarakari fila’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4033
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيِّ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ مَوْلَى آلِ جَعْدَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَرَانِي بَابَ الْجَنَّةِ الَّذِي تَدْخُلُ مِنْهُ أُمَّتِي فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ مَعَكَ حَتَّى أَنْظُرَ إِلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّكَ يَا أَبَا بَكْرٍ أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي
A y’a fɔ an ye ko [Hannad bin As Sari] ka bɔ [Abdurahman bin Muhamadu bin Al Muharibi] ka bɔ [Abudusalamu bin Harb] ka bɔ [Abu Khalid Ad Dalani] ka bɔ [Abu Khalid] - jɔn kɔrɔ dɔ - min tun hɔɔrɔnyara - Ja’da denbaya fɛ - ka bɔ [Abu Huraillaahu ko: ‘Jibril nana ne fɛ k’a to ne bolo minɛnin na, o kɔ, a ye sankolo da dɔ yira ne la, ne ka mɔgɔw bena don min kɔnɔ’. Abu Bakri ko: ‘E Ala ka ciden, n jigi b’a la tiɲɛ na, n’ bena to n’i ye fɔɔ n’ ka se ka o da ye’. O kɔ, Rasulullah y’a fɔ ko: ‘E Abu Bakri, ele lo ye mɔgɔ fɔlɔ ye ka don a kɔnɔ ka bɔ ne ka mɔgɔw bɛɛ la’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4034
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الرَّمْلِيُّ أَنَّ اللَّيْثَ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ أَحَدٌ مِمَّنْ بَايَعَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ
A fɔra an ye [Qutaiba bin Sa’id] ka bɔ [Yazid bin Khalid Ar Ramli] la ko [Al Laits] y’a fɔ u ye ka bɔ [Abu Az Zubair] ka bɔ [Jabir] ka bɔ Rasulullah sallallaahu ‘alayihi wasallam, ko: ‘Mɔgɔ si tɛna taga jahanama la min be kantigiya layidu ta’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4035
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُوسَى فَلَعَلَّ اللَّهَ وَقَالَ ابْنُ سِنَانٍ اطَّلَعَ اللَّهُ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ
A y’a fɔ an ye [Musa bin Isma’il] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Salamah]. -A kofɔra yɔrɔ wɛrɛ la- A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Sinan] ko, a y’a fɔ an ye [Yazid Abu Isa Harun] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Salamah] ka bɔ [Ashim] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] ka bɔ [Abu Hurairah] a ko: ‘Rasulullah ko -Alaha ko: Ibnu Sinan y’a fɔ-; ‘Ala ye Badiri kɛlɛ kɛlɛkɛlaw kunbɛn k’a fɔ u ye ko: ‘Aw b’a fɛ ka min kɛ, tiɲɛ na, ne ye yafa aw ma’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4036
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ ثَوْرٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَتَاهُ يَعْنِي عُرْوَةَ بْنَ مَسْعُودٍ فَجَعَلَ يُكَلِّمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُلَّمَا كَلَّمَهُ أَخَذَ بِلِحْيَتِهِ وَالْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ السَّيْفُ وَعَلَيْهِ الْمِغْفَرُ فَضَرَبَ يَدَهُ بِنَعْلِ السَّيْفِ وَقَالَ أَخِّرْ يَدَكَ عَنْ لِحْيَتِهِ فَرَفَعَ عُرْوَةُ رَأْسَهُ فَقَالَ مَنْ هَذَا قَالُوا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Ubaid] ko [Muhamadu bin Tsaur] y’a fɔ u ye ko, ka bɔ [Ma’mar] la ka bɔ [Az Zuhri] la ka bɔ [Urwah bin Az Zubair] ka bɔ [Al Miswar bin Makhramah] la, a ko: ‘Hudaibiyah bɛnkan wagati la, kira tun ye ’ hadisi-. Al Miswar ko; o kɔ, Urwah bin Syu’bah nana kira sallallaahu alayihi wasallam fɛ ka kuma n’a ye, tuma o tuma n’a be kumana kira fɛ, a be maga a bonbosi la tuma bɛɛ. O la, Al Mughirah bin Syu’bah lɔra cira (saw) gɛrɛfɛ ka muru ni nɛgɛkunbɛnnan dɔ ta k’a ɲɛda datugu. O kɔ, Al Mughirah ye Urwah bolo bugɔ k’a fɔ ko: ‘I bolo bɔ a bonbosi la!’ Urwah y’a kuun kɔrɔta k’a fɔ ko: ‘Nin mɔgɔ ye jɔn lo ye!’ mɔgɔw y’a jaabi ko: ‘Ali Mugira bin Suba’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4037
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ أَبُو عُمَرَ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ إِيَاسٍ الْجُرَيْرِيَّ أَخْبَرَهُمْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيِّ عَنْ الْأَقْرَعِ مُؤَذِّنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ بَعَثَنِي عُمَرُ إِلَى الْأُسْقُفِّ فَدَعَوْتُهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ وَهَلْ تَجِدُنِي فِي الْكِتَابِ قَالَ نَعَمْ قَالَ كَيْفَ تَجِدُنِي قَالَ أَجِدُكَ قَرْنًا فَرَفَعَ عَلَيْهِ الدِّرَّةَ فَقَالَ قَرْنٌ مَهْ فَقَالَ قَرْنٌ حَدِيدٌ أَمِينٌ شَدِيدٌ قَالَ كَيْفَ تَجِدُ الَّذِي يَجِيءُ مِنْ بَعْدِي فَقَالَ أَجِدُهُ خَلِيفَةً صَالِحًا غَيْرَ أَنَّهُ يُؤْثِرُ قَرَابَتَهُ قَالَ عُمَرُ يَرْحَمُ اللَّهُ عُثْمَانَ ثَلَاثًا فَقَالَ كَيْفَ تَجِدُ الَّذِي بَعْدَهُ قَالَ أَجِدُهُ صَدَأَ حَدِيدٍ فَوَضَعَ عُمَرُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ فَقَالَ يَا دَفْرَاهُ يَا دَفْرَاهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّهُ خَلِيفَةٌ صَالِحٌ وَلَكِنَّهُ يُسْتَخْلَفُ حِينَ يُسْتَخْلَفُ وَالسَّيْفُ مَسْلُولٌ وَالدَّمُ مُهْرَاقٌ قَالَ أَبُو دَاوُد الدَّفْرُ النَّتْنُ
A y’a fɔ an ye ko [Hafsh bin Umar Abu Umar min ye fiyentɔ ye] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Salamah] ko [Sa’id bin Iyas Al Ajurairi] ye rapɔɔri di u ma ka bɔ [Abdulla bin Syaqiq Al Uqaili] ka bɔ [Al Aqra’] ka welekan ci Umar ‘Ibnul Khath ma, Usquf - sarakalasebaga ani kerecɛn ɲɛmɔgɔ - o la, n y’a weele, Umar y’a fɔ a ye ko; ‘I ye ne sɔrɔ Bibulu kɔnɔ - Bibulu -?’, Usquf y’o jaabili di; ‘Ɔnhɔn’, Umar ko; ‘I ye ne sɔrɔ cogo di?’ A ka o jaabi ko; N y’i sɔrɔ i n’a fɔ fangabon, Umar y’a ka bugɔli kɔrɔta a ma, k’a fɔ; ‘Baara juman lo? A ka o jaabi ko; ‘Nɛgɛdaga barikamanba - Umar ka gofɛrɛnaman fanga, pent -, Umar y’a fɔ a ye ko; ‘I ye mɔgɔ sɔrɔ cogo di ne kɔ?’ A ka o jaabi ko; N y’a ye ko a ye kalifa tilennin ye, nka a tun b’a somɔgɔw bila a ɲɛfɛ, Umar ko; ‘Ala ka hinu Usman na’-siɲɛ saba-, Umar ko o kɔ; i ka mɔgɔ sɔrɔ cogo di o kɔ?» A ko; ‘N y’a sɔrɔ nɛgɛ nɔgɔnin lo - o kɔrɔ ko a ye kɛlɛ caman kɛ fɔɔ a ka muru nɔgɔnin lo -, o kɔ, Umar y’a bolo la a kuun na k’a fɔ; ‘Nɔgɔ cogo min na, nɔgɔ cogo min na’, Usquf ko; ‘E Lanabagaw ka Kuntigi, tiɲɛ na, a tun ye kalifa tilennin ye, nka tuma min na a kɛra kalifa ye, muru bɔra ka joli bɔn - tɔgɔjugu tun be fɔra wagati min na a kɛra kalifa ye -’. Abu Dawuda ko; ‘Ad dafru kɔrɔ ye min tolinin lo’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4038
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ قَالَ أَنْبَأَنَا ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ أُمَّتِي الْقَرْنُ الَّذِينَ بُعِثْتُ فِيهِمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَذَكَرَ الثَّالِثَ أَمْ لَا ثُمَّ يَظْهَرُ قَوْمٌ يَشْهَدُونَ وَلَا يُسْتَشْهَدُونَ وَيَنْذِرُونَ وَلَا يُوفُونَ وَيَخُونُونَ وَلَا يُؤْتَمَنُونَ وَيَفْشُو فِيهِمْ السِّمَنُ
A y’a fɔ an ye [Amru bin Aun] ko; a y’o fɔ an ye. -sɛbɛn wɛrɛ kɔnɔ a kofɔra- [Musaddad] a ko; a y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Qatadah] la ka bɔ [Zurarah bin Aufa] ka bɔ [Imran bin Hushain] la ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Bɔnsɔn min ka fisa, o ye bɔnsɔn min ye ne ci, o kɔ, bɔnsɔn min be u kɔ, o kɔ, bɔnsɔn min be u kɔ, o kɔ -Lakalibaga ko; ‘Ala kelen lo b’a lɔn n’a ye sabanan kofɔ wala n’a m’a fɔ’-. O kɔ, mɔgɔw bena bɔ minw be seereya kɛ hali n’u m’u ɲininga, u be layidu ta nka u t’u dafa, janfa ka di u ye, u tɛ la u la ani u be fasa jɛnsɛn u ni ɲɔgɔn cɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4039
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسُبُّوا أَصْحَابِي فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَنْفَقَ أَحَدُكُمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا مَا بَلَغَ مُدَّ أَحَدِهِمْ وَلَا نَصِيفَهُ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Sa’id] a ko: ‘Aw kana n teri kɔrɔfɔ. Ne niin be min bolo, n’aw dɔ ye saraka bɔ ni sanu ye min bonya be se Uhud kulu ma, o tuma na, o saraka tun tɛna kɛ kelen ye hali n’a tun ye nɔgɔ kelen dɔrɔn ye wala a tilancɛ ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 4040
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ الْمَاصِرُ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قُرَّةَ قَالَكَانَ حُذَيْفَةُ بِالْمَدَائِنِ فَكَانَ يَذْكُرُ أَشْيَاءَ قَالَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فِي الْغَضَبِ فَيَنْطَلِقُ نَاسٌ مِمَّنْ سَمِعَ ذَلِكَ مِنْ حُذَيْفَةَ فَيَأْتُونَ سَلْمَانَ فَيَذْكُرُونَ لَهُ قَوْلَ حُذَيْفَةَ فَيَقُولُ سَلْمَانُ حُذَيْفَةُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُ فَيَرْجِعُونَ إِلَى حُذَيْفَةَ فَيَقُولُونَ لَهُ قَدْ ذَكَرْنَا قَوْلَكَ لِسَلْمَانَ فَمَا صَدَّقَكَ وَلَا كَذَّبَكَ فَأَتَى حُذَيْفَةُ سَلْمَانَ وَهُوَ فِي مَبْقَلَةٍ فَقَالَ يَا سَلْمَانُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُصَدِّقَنِي بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَلْمَانُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْضَبُ فَيَقُولُ فِي الْغَضَبِ لِنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَيَرْضَى فَيَقُولُ فِي الرِّضَا لِنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ أَمَا تَنْتَهِي حَتَّى تُوَرِّثَ رِجَالًا حُبَّ رِجَالٍ وَرِجَالًا بُغْضَ رِجَالٍ وَحَتَّى تُوقِعَ اخْتِلَافًا وَفُرْقَةً وَلَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ فَقَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي سَبَبْتُهُ سَبَّةً أَوْ لَعَنْتُهُ لَعْنَةً فِي غَضَبِي فَإِنَّمَا أَنَا مِنْ وَلَدِ آدَمَ أَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُونَ وَإِنَّمَا بَعَثَنِي رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ فَاجْعَلْهَا عَلَيْهِمْ صَلَاةً يَوْمَ الْقِيَامَةِوَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ أَوْ لَأَكْتُبَنَّ إِلَى عُمَرَ
A y’a fɔ an ye [Ahmadu bin Yunus] ko, a y’a fɔ an ye ko [Zaida bin Qudamah Ats Tsaqafi] ko, a y’a fɔ an ye [Umar bin Qais Al Mashiri] ka bɔ [Amru bin Abu Qurrah] ko: ‘Tuma min na a tun be Madain, [Hudzaifah] ye fɛɛn dɔ kofɔ min ko Ala b a fɔra a tɔɲɔgɔnw ye ni dimi ye. Mɔgɔ minw y’o mɛn Hudzaifah fɛ, olu sinna ka taga ka na Salman fɛ. O kɔ, Hudzaifah ye min fɔ, u y’o fɔ Salman ye, nka Salaman ko: ‘Hudzaifah b’a lɔn ka tɛmɛ a ka kumaw kan’. Mɔgɔw labanna ka segi ka na Hudzaifah fɛ k’a fɔ ko: ‘An y’i ka kuma lase Salman ma, nka a m’i sɛmɛntiya, a m’i sɔsɔ fana!’ O kɔ, Hudzifah tagara Salman fɛ k’a to Mabqalah la, Hudzaifah ko: «E Salman, mun lo b’i bali ka n’ sɛmɛntiya n’ ye min mɛn Ala ka ciden fɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam’? Salman y’a jaabi ko: ‘Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam tun diminɛna ka kuma a tɔɲɔgɔnw fɛ ni dimi ye, nka a tun be se ka diya fana o la a kumana a tɔɲɔgɔnw fɛ ni wasa ye. Yala i man kan ka min mɛn, o fɔ janko dɔw ye dɔw kanu, ka dɔw kɔniya wa? janko farali kana kɛ yi. Aw ye Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ka waajuli mɛn ko: ‘Ne ye mɔgɔ o mɔgɔ kɔrɔfɔ walima k’a danga n’ diminitɔ, tiɲɛ na, n’ ye Adama bɔnsɔn dɔrɔn lo ye, o la, n’ be se ka dimi i n’a fɔ u diminin lo cogo min na. O ye dɔrɔn ko ne cira ka kɛ hina ye diɲɛ bɛɛ ye, -E Ala- i ka ne ka nɛni kɛ hina ye u ye kiti loon na’. Ala, i ka o ɲɔgɔnna koow dabila joona joona walima n’ bena lɛtɛrɛ sɛbɛ ka ci Umar ma’.
