الدخول في الإسلام، اضغط هنا
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 3981

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ نَحْوَهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَزْهَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَرَازِيُّ عَنْ أَبِي عَامِرٍ الْهَوْزَنِيِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَأَنَّهُ قَامَ فِينَا فَقَالَ أَلَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِينَا فَقَالَ أَلَا إِنَّ مَنْ قَبْلَكُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ افْتَرَقُوا عَلَى ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ مِلَّةً وَإِنَّ هَذِهِ الْمِلَّةَ سَتَفْتَرِقُ عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ ثِنْتَانِ وَسَبْعُونَ فِي النَّارِ وَوَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ وَهِيَ الْجَمَاعَةُ زَادَ ابْنُ يَحْيَى وَعَمْرٌو فِي حَدِيثَيْهِمَا وَإِنَّهُ سَيَخْرُجُ مِنْ أُمَّتِي أَقْوَامٌ تَجَارَى بِهِمْ تِلْكَ الْأَهْوَاءُ كَمَا يَتَجَارَى الْكَلْبُ لِصَاحِبِهِ وَقَالَ عَمْرٌو الْكَلْبُ بِصَاحِبِهِ لَا يَبْقَى مِنْهُ عِرْقٌ وَلَا مَفْصِلٌ إِلَّا دَخَلَهُ

Nnan-aɣ-d [Ahmed ben Hanbal] ed [Muḥemmed ben Yahya] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Abu Al Mughirah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Shafwan]. -deg yiwen n lḥirfa nniḍen yettwabder- [Amru bin Uthman] yenna-d, yenna-aɣ-d [Baqiyyah] yenna-d; yenna-yi-d [Shafwan] akka. Yenna-d: “Inna-yi-d [Azhar bin Abdellah Al Harazi] si [Abu Amir Al Hauzani] si [Muɛawiyah bin Abu Sufyan] belli asmi yella yid-neɣ yenna-d: ‘Ssnen, asmi yella yid-neɣ, yenna-d Umazan n Öebbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam: ‘Ssnen! Ih, wid ik id izwaren, si At Tezmamt, bḍan ar snat n tmerwin n trebbuyaɛ, u Umma iw ad tebḍu ar krav n trebbuyaɛ; sebɛin d snat n trebbaɛ ad ddunt ɣer lǧennet, yiwet n terbaɛt ad ddunt ɣer lǧennet, d tin n Al Jama’ah’. Ibn Yahya d Amru rnan-d deg ḥadit-nsen wis sin : « S tidet, ad d-ffɣen kra n yemdanen si Umma-inu ara yeḍfer lebɣi-nsen am yiqjan ara yeḍfer bab-nsen ». Amru yenna-d: ‘Amdan yettwaqqen aṭas ɣer mass-is, ma yella yid-s yiwen n yiɣes, s tidet ad t-id-yeḍfer’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3982

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّسْتُرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ إِلَى أُولُو الْأَلْبَابِ }قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّى اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ

Yenna-aɣ-d [Al Qaɛnabi] yenna-yaɣ, yenna-aɣ-d [Yazid bin Ibrahim At Tastutri] si [Abdullah bin Abu Bulaikah] si [Al Qasim bin Muhammad bin Muhammad] si [Aisyah radliallahu reahil] yenna-yaɣ-d: Rasulullah sllallahu 'alaihid is the: Adlis -Leqran- i kunwi. Gar wayen yellan deg-s llan yifyar i d-yemmalen..- ɣer yifyar '-imdanen ifehmen-'. Ḥaisha tenna-yas: “Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: “Ma twalaḍ imdanen yettḍafaren ayat n Leqran n mutashabihat, ihi d imdanen ay d-yeqsed Öebbi, ihi ḥadret fell-asen”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3983

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ الْحُبُّ فِي اللَّهِ وَالْبُغْضُ فِي اللَّهِ

Yenna-aɣ-d [Musaddad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Khalid bin Abdullah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yazid bin Abu Ziyad] si [Mujahid] si [argaz] si [Abu Dharr] yenna-d: ‘Rasulullah sllallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ayen igerrzen akk d tayri n Ṛebbi ɣef lḥeqq’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3984

حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَذَكَرَ ابْنُ السَّرْحِ قِصَّةَ تَخَلُّفِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَوَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةَ حَتَّى إِذَا طَالَ عَلَيَّ تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ ثُمَّ سَاقَ خَبَرَ تَنْزِيلِ تَوْبَتِهِ

Yenna-yaɣ-d [Ibn As Sarh] yenna-yaɣ-d, yenna-yaɣ-d [Ibnu Wahb] yenna-d; yella ixebber-iyi-d [Yunus] si [Ibn Shihab] yenna-d; yenna-yi-d [Abdurrahman bin Abdullah bin Kaɛb bin Malik] belli [Abdurrahman bin Kaɛb bin Malik] - gar warraw n Kaɛb Abdullah d netta ay yellan d amḍebber n Kaɛb asmi ay yella d aderɣal - yenna-d: 'Sliɣ [Kaɛb bin Malik] - Ibnu bin Malik ur yettekkay ara deg yirgazen-nnes n Sa- sallallahu alaihi wasallam deg umennuɣ n Tabuk - netta - Kaɛb - yenna: Rasulullah allahi wasallam iḥeṛṛem inselmen ad ssiwlen aked nekkni s tlata. Mi d-banent temsal am wakken llant aṭas n lweqt, kecmeɣ ɣer tebḥirt yellan d ayla n mmi-s n xali, Abu Qatadah. S Öebbi, nniɣ-as azul, maca ur iyi-d-yerri ara.’ Syin, Kaɛab iḥekku-d lḥeqq n ayat i d-yesmektayen s uqbal n tbuciḍant-is.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3985

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَقَدِمْتُ عَلَى أَهْلِي وَقَدْ تَشَقَّقَتْ يَدَايَ فَخَلَّقُونِي بِزَعْفَرَانٍ فَغَدَوْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ وَقَالَ اذْهَبْ فَاغْسِلْ هَذَا عَنْكَ

Yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ḥammad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Atha Al Akhurasani] si [Yahya bin Yaɛmar] si [Ammar bin Yasir] yenna-d: ‘Usiɣ-d ɣer tmeṭṭut-iw mi ttwaxḍan ifassen-iw, sakkin tettḥezzib afus-iw. Taṣebḥit usiɣ-d ad ẓreɣ Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, mi as-nniɣ azul ur yebɣi ara ad d-yerr. Inna: ‘Ruḥ, ssizdeg -za’faran--agi seg-k’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3986

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ سُمَيَّةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّهُ اعْتَلَّ بَعِيرٌ لِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ وَعِنْدَ زَيْنَبَ فَضْلُ ظَهْرٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِزَيْنَبَ أَعْطِيهَا بَعِيرًا فَقَالَتْ أَنَا أُعْطِي تِلْكَ الْيَهُودِيَّةَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَجَرَهَا ذَا الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمَ وَبَعْضَ صَفَرٍ

Yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ḥammad] si [Thabit Al Bunani] si [Sumayyah] si [Aisyah radliallahu anha] yenna-d: ‘Mi yuḍen lmal n Shafiyah bint Huyay, Zainab mazal-itt tesɛa takerrust ay izemren ad tettwasseqdec. Syin, yenna-yas Resulullah (s.al.al.) i Zainab: “Efk-as i Shafiyah lmal”. Terra-as-d Zainab : ilaq ad fkeɣ Uday ! Rasulullah s lferḥ, syin yessusem-it deg wayyur n Dzul Hijjah, Muharram d yiwen n weḥric si wayyur n Safar’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3987

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمِرَاءُ فِي الْقُرْآنِ كُفْرٌ

Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Hanbal] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yazid] - anamek-nnes Yazid bin Harun - yenna-d, yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Amru] si [Abu Salamah] si [Abu Hurairah] si Nnbi sallallahu alaihi wasallam, yenna-aɣ-d: ‘Acuddu d ayen ay d-yellan deg Leqṛan.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3988

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرِو بْنُ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَوْفٍ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَلَا إِنِّي أُوتِيتُ الْكِتَابَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ أَلَا يُوشِكُ رَجُلٌ شَبْعَانُ عَلَى أَرِيكَتِهِ يَقُولُ عَلَيْكُمْ بِهَذَا الْقُرْآنِ فَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَلَالٍ فَأَحِلُّوهُ وَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَرَامٍ فَحَرِّمُوهُ أَلَا لَا يَحِلُّ لَكُمْ لَحْمُ الْحِمَارِ الْأَهْلِيِّ وَلَا كُلُّ ذِي نَابٍ مِنْ السَّبُعِ وَلَا لُقَطَةُ مُعَاهِدٍ إِلَّا أَنْ يَسْتَغْنِيَ عَنْهَا صَاحِبُهَا وَمَنْ نَزَلَ بِقَوْمٍ فَعَلَيْهِمْ أَنْ يَقْرُوهُ فَإِنْ لَمْ يَقْرُوهُ فَلَهُ أَنْ يُعْقِبَهُمْ بِمِثْلِ قِرَاهُ

Ḥedd-aɣ-d [Abdul Wahhab bin Najdah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Amru bin Katsir bin Dinar] si [Hariz bin Uthman] si [‘Abdurrahman bin Abu Auf] si [Al Miqdam bin Ma’di Karib] si [Al Miqdam bin Ma’di Karib] si Rasulullah sallalamlahallah yenna-d: Alquran d wayen icuban yid-s -As Sunna-. Syin yella yiwen urgaz yeččur yeqqim ɣef ukersi-ines yeqqar-d ilaq ad teṭṭfeḍ deg Leqran! Ayen ara d-tafeḍ deg Leqran si tɣawsiwin n ḥalal, d ḥalal. Yerna ayen i d-tettafem di Leqwôan si tɣawsiwin iḥermen, syin rret-t d iḥermen. Ẓriɣ! Ur yettwaqbal ara fell-awen aksum n himar yettwaḥerzen, aksum n yiɣersiwen n tẓegwa yesɛan iɣes ed tɣawsiwin ay d-yettwafernen d ayla n yikafriyen mu’ahid – ikafriwen ddaw lɛahd n ḥuddu n yemḍebbren inselmen, yerna tiɣawsiwin ay d-yettwafernen d ayla n Yinselmen sɛan azal ugar – ala ma yella bab-nsent ur tent-iḥwaj ara. Yerna win ara iḥebsen ɣer yiwen n wegdud, ad t-id-fken amkan, ma ur d-fkin ara amkan, ad t-id-sbedden ɣef leḥsab n lḥal-nsen n tmeɣra’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3989

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ مُتَّكِئًا عَلَى أَرِيكَتِهِ يَأْتِيهِ الْأَمْرُ مِنْ أَمْرِي مِمَّا أَمَرْتُ بِهِ أَوْ نَهَيْتُ عَنْهُ فَيَقُولُ لَا نَدْرِي مَا وَجَدْنَا فِي كِتَابِ اللَّهِ اتَّبَعْنَاهُ

Nnan-aɣ-d [Ahmed ben Muḥemmed ben Hanbal] ed [Abdellah ben Muḥemmed An Nufaili] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Sufyan] si [Abu An Nadhr] si [Ubaidullah bin Abu Rafi’] si [baba-s] si Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘S tidet, ad yili yiwen deg-wen yeqqim ɣef ukrus-is s lfeɛl, syin ad as-d-yas kra i s-d-nniɣ yerna s lḥeqq-is. Nekwni, dima, neîîef ayen nufa di Tezmamt n Öebbi.'

Hadith

Imam Abu Dawud : 3990

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ فِيهِ فَهُوَ رَدٌّقَالَ ابْنُ عِيسَى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَنَعَ أَمْرًا عَلَى غَيْرِ أَمْرِنَا فَهُوَ رَدٌّ

Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ash Shabbah Al Bazzaz] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Saɛd]. -s ubrid nniḍen yettwabder- Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ɛisa] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdullah bin Jaɛfar Al Makhrami] d [Ibrahim bin Saɛd] si [Saɛd bin Ibrahim] si [Al Qasim bin Muhammad] si [‘Aisyah radlialahallah ‘sha’allah ‘sha’allah ‘sha’allah ‘sha’allah’ was ‘Aisyah radlialahullah’allah’ a yenna-d: ‘Win ara d-yesnulfun taɣawsa ur nelli ara deg ddin-nneɣ, ad tt-neɛqel’. Ibn Ɛisa yenna-d: ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Win ara d-ixelqen ayen amaynut nniḍen war ayen i d-nefka lameṛ, ad yettwaqbel’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3991

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ وَحُجْرُ بْنُ حُجْرٍ قَالَاأَتَيْنَا الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ وَهُوَ مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ{ وَلَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ }فَسَلَّمْنَا وَقُلْنَا أَتَيْنَاكَ زَائِرِينَ وَعَائِدِينَ وَمُقْتَبِسِينَ فَقَالَ الْعِرْبَاضُ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّ هَذِهِ مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الْمَهْدِيِّينَ الرَّاشِدِينَ تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ

Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Hanbal] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Walid bin Muslim] yenna-d, yenna-aɣ-d [Tsaur bin Yazid] yenna-d; yenna-yi-d [Khalid bin Maɛdan] yenna-d; yenna-yi-d [‘Abdurrahman bin Amru As Sulami] d [Hujr bin Hujr] nnan-d sin-nni: ‘Nusa-d ɣer [Irbadh bin Sariyah], yerna yella si wid i s-d-yesfehmen ayat-a: ‘-u ulac ddnub- ɣef wid, mi ara d-asen ɣur-k, akken ad asen-d-tefkeḍ a I vecle, l n win i k-id-yewwin-' -Qs. At Taubah: 92- nessellem fell-as, nenna-yas : Nusa-d ɣur-k s lḥejj, akken ad neqqim ad nesli seg-k kra yesɛan azal. Irbadh yenna-d : « Yiwet n tikkelt mi yella Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yettẓalla yid-neɣ, sakkin, yezzi-d ɣer-neɣ, yefka-aɣ-d yiwen n lewṣayat ay iḥuzan aṭas, yerna yeǧǧa-aɣ ad ttrunt wallen-nneɣ yerna ad ɣ-yesḥissif ulawen-nneɣ. Sinna, yiwen inna: "a Amazan n Öebbi, amzun d lewṣayat n lefraq ayagi! Syin d acu i aɣ-d-tenniḍ ? Yenna-yas: “Nekk ttweṣṣiɣ-k ad tgaḍeḍ Öebbi, ad tḍuɛeḍ dima, ad tesleḍ ɣas akken win iḥekmen d akli n Habsyi aberkan”. Ih, wid iddren deffir i, ad walin aîas n ccwal. Ihi, ilaq ad teṭṭfeḍ deg ssunna-inu, ssunna n yixelfayen i d-yesriden yerna ttwaḍefren, ad teṭṭfeḍ deg-s yerna ad tt-tqeḍɛeḍ s yiɣes-ik. Ḥadret iman-nwen ɣef tɣawsiwin timaynutin - deg temsal n ddin -, imi yal taɣawsa tamaynut d lbid’a yerna yal lbid’a d lbid’a’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3992

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ عَتِيقٍ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا هَلَكَ الْمُتَنَطِّعُونَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ

Iqqen-aɣ-d [Musaddad] yenna-d, iqqen-aɣ-d [Yahya] si [Ibn Juraij] yenna-d; yenna-yi-d [Suliman] - anamek-is Suleyman bin Atiq - si [Thalq bin Habib] si [Al Ahnaf bin Qais] si [Abdullah bin Mas’ud] si Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Ssnen, s tidet, aɛeṭṭel n wid yettɛeggiḍen lḥedd yerna ttṛuḥun ad ilin’. Yenna-d aya tlata n tikkal.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3993

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى كَانَ لَهُ مِنْ الْأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا وَمَنْ دَعَا إِلَى ضَلَالَةٍ كَانَ عَلَيْهِ مِنْ الْإِثْمِ مِثْلُ آثَامِ مَنْ تَبِعَهُ لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ آثَامِهِمْ شَيْئًا

Yenna-yaɣ-d [Yahya bin Ayyub] yenna-d, yenna-yaɣ-d [Ismaɛil] -anamek-is Ismaɛil bin Jaɛfar- yenna-d; yenna-yi-d [Al 'Ala] - anamek-is Al 'Ala` bin 'Abdurrahman si [baba-s] si [Abu Hurairah] belli Amazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam yenna: "Win ara d-yesnebgin lḥeqq, ad as-d-yawi lxir am lxir n wid i t-id-itebɛen war ma sneqsen lxir-nsen ula d cwiṭ. Yerna win ten id inebden ad ff$en, ad iâaqeb ddnubat am ddnubat n wid i ten id iîîfen, war ma sneqsen acemma si ddnubat nnsen'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3994

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَعْظَمَ الْمُسْلِمِينَ فِي الْمُسْلِمِينَ جُرْمًا مَنْ سَأَلَ عَنْ أَمْرٍ لَمْ يُحَرَّمْ فَحُرِّمَ عَلَى النَّاسِ مِنْ أَجْلِ مَسْأَلَتِهِ

Iqqar-aɣ-d [Uthman bin Abu Syaibah] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Sufyan] si [Az zuhri] si [Amir bin Saɛd] si [baba-s] yenna-d: ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘S tidet, amsellem i ixeddmen kra n lxir ameqqran ɣef win ur nesɛi ara kra n lxir ɣef win ur nesɛi ara d leḥram i yemdanen merra ɣef ljal n ssebba n usteqsi-ines. wihin'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3995

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيَّ عَائِذَ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ عُمَيْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَخْبَرَهُ قَالَكَانَ لَا يَجْلِسُ مَجْلِسًا لِلذِّكْرِ حِينَ يَجْلِسُ إِلَّا قَالَ اللَّهُ حَكَمٌ قِسْطٌ هَلَكَ الْمُرْتَابُونَ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ يَوْمًا إِنَّ مِنْ وَرَائِكُمْ فِتَنًا يَكْثُرُ فِيهَا الْمَالُ وَيُفْتَحُ فِيهَا الْقُرْآنُ حَتَّى يَأْخُذَهُ الْمُؤْمِنُ وَالْمُنَافِقُ وَالرَّجُلُ وَالْمَرْأَةُ وَالصَّغِيرُ وَالْكَبِيرُ وَالْعَبْدُ وَالْحُرُّ فَيُوشِكُ قَائِلٌ أَنْ يَقُولَ مَا لِلنَّاسِ لَا يَتَّبِعُونِي وَقَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ مَا هُمْ بِمُتَّبِعِيَّ حَتَّى أَبْتَدِعَ لَهُمْ غَيْرَهُ فَإِيَّاكُمْ وَمَا ابْتُدِعَ فَإِنَّ مَا ابْتُدِعَ ضَلَالَةٌ وَأُحَذِّرُكُمْ زَيْغَةَ الْحَكِيمِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الضَّلَالَةِ عَلَى لِسَانِ الْحَكِيمِ وَقَدْ يَقُولُ الْمُنَافِقُ كَلِمَةَ الْحَقِّ قَالَ قُلْتُ لِمُعَاذٍ مَا يُدْرِينِي رَحِمَكَ اللَّهُ أَنَّ الْحَكِيمَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الضَّلَالَةِ وَأَنَّ الْمُنَافِقَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الْحَقِّ قَالَ بَلَى اجْتَنِبْ مِنْ كَلَامِ الْحَكِيمِ الْمُشْتَهِرَاتِ الَّتِي يُقَالُ لَهَا مَا هَذِهِ وَلَا يُثْنِيَنَّكَ ذَلِكَ عَنْهُ فَإِنَّهُ لَعَلَّهُ أَنْ يُرَاجِعَ وَتَلَقَّ الْحَقَّ إِذَا سَمِعْتَهُ فَإِنَّ عَلَى الْحَقِّ نُورًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَلَا يُنْئِيَنَّكَ ذَلِكَ عَنْهُ مَكَانَ يُثْنِيَنَّكَ و قَالَ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْمُشَبِّهَاتِ مَكَانَ الْمُشْتَهِرَاتِ وَقَالَ لَا يُثْنِيَنَّكَ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ و قَالَ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ بَلَى مَا تَشَابَهَ عَلَيْكَ مِنْ قَوْلِ الْحَكِيمِ حَتَّى تَقُولَ مَا أَرَادَ بِهَذِهِ الْكَلِمَةِ

Yenna-aɣ-d [Yazid bin Khalid bin Yazid bin Abdullah bin Mauhab Al Hamdani] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Laits] si [Uqail] si [Ibn Shihab] belli [Abu Idris Al Khaulani ‘Aidzaallah] ixebber-it-id belli [Yazid bin Khalid bin Mu’a’s yenna-yas - yenna-d: ‘[Muɛadz bin Jabal] ur yeqqim ara deg useqqamu, ala ma yella yenna-d dima: ‘Allah d netta ay d aḥeqqi, Öebbi d netta ay d aḥeqqi, ihi, aɛaqeb n wid ay icukken’. Yiwen wass yenna-d Muɛadz : « Ad yili rreḥba deffir-k, ad yernu wayla s waṭas, Al-Quran ad yili d ayen isehlen i yal yiwen ad t-yeɣreḍ; lmumen, amnafeq, argaz, tameṭṭut, aɣrud, amɣar, akli neɣ amdan ilelli. Ihi, yenna-d yiwen: ‘Acuɣer ur iyi-d-ttabaɛen ara medden, ɣas akken ɣriɣ Leqran! Ih, ur îîfaren, siwa ma xedme$ lbidêa. ’ Ihi ḥadret iman-nwen si lbiɛa, s tidet lbiɛa ad d-tawi tuccḍa. Yerna ḥadret iman-nwen si lqaḍiyen i d-yeffɣen, axaṭer Cciṭan ad d-yessuffeɣ lbiḍa - lekdeb - s wawalen n lqaḍi. Yerna s tidet, amnafeq ad d-yini tikwal awalen iwulmen’. Yazid yenna-d : « Steqsaɣ Muɛadz : « Ad k-iḥunn Rebbi, ma yella ssneɣ kra n lqaḍi ara d-yinin tikwal kra n tbiḍant d lmunafiq ara d-yinin kra n tidet » yerra-yas-d : « Ih. ḥadret iman-nwen si wawalen n lqaḍi yettwasfeḍen - ur neẓri ara ɣef ljal n lekdeb - ay ttnaɣen medden yerna qqaren-ten; D acu-t waya ?. Maca, ur t-teɛzil ara. Imi yezmer lḥal ad yuɣal ɣer tidet alamma tzemreḍ ad tesleḍ i tidet sɣur-s. acku nnig n tidet ilaq ad tili tafat’. Yenna-d Abu Dawud: ‘[Maɛmar] yebder-d si [Az Zuhri] deg ḥadit-agi, s lafdh yemgaraden d winna; 'walaa yuts`iyannaka dzalikan 'ahu' - yiwet n tikkelt ur k-ttaǧǧa ara ad t-teḍfeṛeḍ - mačči 'yutsniyannaka''. [Salih bin Kisan] yebder-d si [Az Zuhri], s usnulfu n ”Musyabbihat” deg wemkan n ”musytahirat”. Netta - amḥaddi - yenna-d, 'ur k-id-ttawin ara si webrid usrid', d win ay d-yenna [Uqail]'. [Ibn Ishaq] yenna-d si [Az Zuhri]: “Yerra-d: “D tidet, tḥulfaḍ s wawal n lqaḍi d ayen ur nesɛi lmeɛna seg-s, armi ten-tenkeṛeḍ, tenniḍ-d: “D acu ibɣa si wawalen-agi?”

Hadith

Imam Abu Dawud : 3996

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا

Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Katir] yenna-d; yenna-aɣ-d [Sufyan] yenna-d; yiwen n wergaz yura-d tabrat i [Umar bin Abdel Ɛaziz] aydeg ay d-yesteqsa ɣef lḥeqq. -s ubrid nniḍen yettwabder- Yenna-yaɣ-d [Ar Rabi’ bin Suleyman Al Muadzdzin] yenna-d; yenna-aɣ-d [Asad bin Musa] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ḥemmad bin Dulayil] yenna-d; Sliɣ [Sufyan Ats Tsauri] i aɣ-d-yenna si [An Nadhr]. -s ubrid nniḍen yettwabder- Yenna-aɣ-d [Hannad bin As Sari] si [Qabiṣah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abu Raja’] si [Abu Ash Shalt] -yerna d aya ay d ḥadit n Ibn Kathir- yenna-d: ‘Yiwen n wergaz yura-d tabrat i Umar bin Abdul Ɛaziz ay d-yesteqsan ɣef lḥeqq. Umar bin Abdel Ɛaziz yura-d imir-nni tiririt; Amma Baɛdu. Nekk ttwaɛeḍḍleɣ-k ad tgaḍeḍ Öebbi yerna ad tiliḍ d aḥeqqi - ur tnerniḍ ara neɣ ur tkeččmeḍ ara - deg usseḍru n lewṣayat-nnes, ad tḍefreḍ ssunna n Nnbi-nnes sallallaahu 'alaihi wasallam yerna ad teǧǧeḍ ayen ay d-xelqen yemdanen ay d-yesnulfuyen tiɣawsiwin timaynutin deffir ma sqedcen ssunna-nnes, ɣas akken qnen s ssunna-nnes. Ilaq ad teîîfem di sunna, acku s ttesriê n Öebbi, ad kwen Iêudd si tuff$a. Teẓriḍ, imdanen ur xeddmen ara lbidqa ala ma yella kra n ttbut ara t-id-yesfehmen, neɣ tamsirt ara d-nefk seg-s. Deg tidet, sunna, ay yesɛan aɣbalu-nnes d Netta - Allah ed Umazan-nnes - ay yessnen yakan lbaṭel - Ibnu Kathir ur t-id-yebder ara, ‘win yessnen tuccḍiwin yemgerraden, aḥeqrani ed ussehres n yiman. Ihi sferêet s wayen îîfen wid i k-id-yezwaren - imeddukal-nwen -. Imi nitni - imdukal -, s lqedd n tmusni ay sɛan, d tmussni-nsen (intelligence) icebḥen daɣen qqimen ttwaḥebsen. Ula ma si tama tussnant ttfehhimen ugar, yerna si tama n tmezwarut uklalen ugar ad tt-id-sqedcen. Ma tidep tella yidwen, ihi, tezwarem ten. Ma tenniḍ-d ala tiɣawsiwin timaynutin ay d-yeḍran deffir-sent ur tent-id-xelqen ara ala medden ur neḍfer ara lewṣayat-nsen - imdukal- yerna ttfeṛḥen s tmuɣliwin-nsen wala tin-nsen, ẓer belli deg tidet d imdukal ay d-yufan ugur-a d amezwaru. Ttmeslayen ɣef -temsalt n tmeddurt- ala s tlemmast, ur tt-ttqadaren ara maca ula d nutni ur tt-ttqadaren ara, s tidet llan yemdanen s lbeɛd-nsen ay tt-ttqadaren aṭas armi ay tt-id-sbedden, yerna llan daɣen wid ay tt-yettawin s lqerb armi ay tt-ttqadaren -nnig n tlisa-. Yerna s tidett, lḥala n yimeddukal gar wid am wigi, d akken ad ilin deg ubrid srid. Tturaḍ-d tabrat testeqsaḍ ɣef tmuɣli n lqidar, syin - s lḥeqq n Rebbi - tferneḍ amdan iwulmen - steqsi-yi-d -. Ur ssineɣ kra n tɣawsiwin timaynutin neɣ tiḥerciyin ay d-sbedden yemdanen, yerna lḥeqq-nsent iban aṭas yerna d ayen ay d-yesbanen anagar deg temsalt n ussnen n tmeddurt. Ula d imdanen ijehliyen deg tallit n jahilliya ttmeslayen ɣef usnerni n lḥeqq deg wawalen-nsen d tmedyazt-nsen ɣef lfeṛḥ-nni ay sxeṣren, sakkin yusa-d Lislam yerna iwekked-it-id ugar, Rasulullah n Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yella yesmekta-aɣ-d mačči kan deg yiwen n lḥadit neɣ sin n lḥadit-nnes, llan-d ula d nitni talafad fell-as. yella yedder neɣ deffir ma yemmut s tmuɣli n laman d uqbal n Rabb-nsen yerna sḥissifen iman-nsen belli ulac ayen nniḍen anagar ayen yettwassnen zik. -Tussna n Öebbi fell-as yerna yura-tt deg wedlis-is -Al Lauhul mahfudh-, yerna lqidar-is d netta i t-id-yesbedden. Menɣir aya, tamsalt n lqidar tettwasfehmeḍ deg muhkam n wedlis-is - ayat n Leqran y . anamek-is iban, ttawin-t-id, lemden-t-id. Ma testeqsam: acimi i d Issers Öebbi ayat am wagi, acimi i d Inna akka? ' S tidep, ɣran-tt ula d iḥbiben akken i t-teɣriḍ kunwi. Ssnen ad xedmen ta’weel ur tessineḍ ara yerna deffir waya, qqaren-d; ‘Nekni nettamen s wedlis -lauhul mahfudh- d lqis, yerna ttwarunt-d tmeɣriwin, ihi ayen yettwaqedcen ad d-yeḍru s tɣawla. Ayen Ib$a Öebbi, war ccekk, ad iḍru, ma d ayen ur Ibɣi ara Öebbi, war ccekk ur iḍru. D tidet, ur nesɛi ara akk tazmert d lmejhud akken ad n-tugi madharat neɣ ad t-nesfaydi. Ihi deffir waya sfeṛḥen yerna ḥulfan s tugdi ad sqedcen tamsalt n tmeddurt’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3997

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَكَانَ لِابْنِ عُمَرَ صَدِيقٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ يُكَاتِبُهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تَكَلَّمْتَ فِي شَيْءٍ مِنْ الْقَدَرِ فَإِيَّاكَ أَنْ تَكْتُبَ إِلَيَّ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي أَقْوَامٌ يُكَذِّبُونَ بِالْقَدَرِ

Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Hanbal] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdellah bin Yazid] yenna-d; yenna-aɣ-d [Saɛid] - anamek-is Saɛid bin Abu Ayyub - yenna-d; Yenna-yi-d [Abu Shakr] si [Nafi’] yenna-d : « Ibn Umar yesɛa yiwen n umeddakel si Surya ay as-yuran tabrat, [Ibnu Umar] sakkin yura-d tiririt ay d-yennan : « Wwḍen-iyi-d yisalan ay d-yeqqaren d akken tesɛiḍ ugur ed lqis, dɣa ur iyi-steqsay ara fell-as. D tidet, sliɣ yiwet n tikkelt i Nnbi sallallahu ’alaihi wasallam yenna-d : ‘Ad yili gar Umma-w agdud ara inekren lḥeqq’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3998

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ قَالَ قُلْتُ لِلْحَسَنِيَا أَبَا سَعِيدٍ أَخْبِرْنِي عَنْ آدَمَ أَلِلسَّمَاءِ خُلِقَ أَمْ لِلْأَرْضِ قَالَ لَا بَلْ لِلْأَرْضِ قُلْتُ أَرَأَيْتَ لَوْ اعْتَصَمَ فَلَمْ يَأْكُلْ مِنْ الشَّجَرَةِ قَالَ لَمْ يَكُنْ لَهُ مِنْهُ بُدٌّ قُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى{ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفَاتِنِينَ إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ }قَالَ إِنَّ الشَّيَاطِينَ لَا يَفْتِنُونَ بِضَلَالَتِهِمْ إِلَّا مَنْ أَوْجَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَحِيمَ

Yenna-yaɣ-d [Abdellah Ibnul Jarrah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ḥammad bin Zaid] si [Xalid Al Hadzdza] yenna-d; Nniɣ-as [Al Hasan]: “A Abu Saɛid, ini-yi-d ɣef Nnbi Adam, ma yella yettwaxleq-d i yigenwan neɣ i lqaɛa?” Yerra-yas: ‘I lqaɛa’. Steqsaɣ-t daɣen : « D acu ara d-tiniḍ ma yella Adam ur yečči ara lfakya n khuldi ? Yerra-yas-d: ‘D ayen ur nelli d lḥeqq fell-as’. Nniɣ: “Ini iyi d awal n Öebbi: -Ur izmir ad isseɣli, siwa -yiwen- af Öebbi, siwa wid ara ikecmen ar Loahennama ireqqen”. -S. Ṣaffaat : 162-163- Abu Saɛid yerra-d ; 'S tidep, Cciîan ad ten Iâerreb s lbaîel, siwa wid iwumi Iweûûa Öebbi, fellas, Loahennama n Al Jahim'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3999

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْحَسَنِفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ }قَالَ خَلَقَ هَؤُلَاءِ لِهَذِهِ وَهَؤُلَاءِ لِهَذِهِ

Yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ḥammad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Khalid Al Hadzdza] si [Al Hasan] ɣef wawalen n Rebbi Taɛala: ‘-d aya ay ten-id-ixleq Rebbi i-’ -Qs. Huud: 119-. Irra-yas-d: "Öebbi Ixleq-d yiwet n terbaɛt n yemdanen i -igenni-agi-, d terbaɛt nniven i -lǧennet-agi".

Hadith

Imam Abu Dawud : 4000

حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ كَانَ الْحَسَنُ يَقُولُ لَأَنْ يُسْقَطَ مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَقُولَ الْأَمْرُ بِيَدِي

Yenna-aɣ-d [Abu Kamil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ismaɛil] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Khalid Al Hadzdza] yenna-d: 'Sseqsaɣ [Al Hasan] ɣef ayat-nni: '-Ulac win ay izemren ad iɛeqleḍ -yiwen- mgal Öebbi, anagar wid ara yekcem ɣer lǧennet ay d-yesreɣen-'. -S. Ash Shaffaat: 163-. Yerra-yas-d Al Hasan, 'dɣa d aya ay d-yesskanayen dakken siwa wid ay d-yesbedd Öebbi, ad ddun ɣer lǧennet, Al Jahim'.