Imam Abu Dawud : 3901
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْجُشَمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَوْفٍ حَدَّثَنَا حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ حَدَّثَنِي وَائِلُ بْنُ حُجْرٍ قَالَكُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جِيءَ بِرَجُلٍ قَاتِلٍ فِي عُنُقِهِ النِّسْعَةُ قَالَ فَدَعَا وَلِيَّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَقْتُلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَقْتُلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا كَانَ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِهِ قَالَ فَعَفَا عَنْهُ قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ النِّسْعَةَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي جَامِعُ بْنُ مَطَرٍ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Yahya, xiiñiʼ Saʼid, de [Auf] ra nuube. maʼ gudxi laanu [Hamzah Abu Umar Al 'Aidzi] guníʼ, maʼ gudxi naa [Alqamah bin Wail] guníʼ, maʼ gudxi naa [Wail bin Hujr] guníʼ: «Ti biaje guyuaaʼ ladu stiʼ profeta que, despué yenécabe ti asesino nezalube ni maʼ biʼniʼ ti ropeed cueʼ». Wail guníʼ: «Óraque biʼniʼ invitarbe binni ni rapa binni ni biiti que ne gunabadiidxabe laa: «Ñee cadi cayuubaʼ ladxidoʼloʼ la?». Laabe bicábibe: «Coʼ». Gunabadiidxabe sti biaje: «Ñee qué racaláʼdxiluʼ guicaaluʼ rescate ca la?». laabe bicábibe: «Coʼ». Gunabadiidxabe sti biaje: «Ñee racaláʼdxiluʼ guutiluʼ laabe la?». bicábibe naa: «Zacá ni». Laabe guniʼbe: «Óraque, gulee laabe». Ora biree binni ni rapa binni ni biiti que, gunabadiidxabe laa sti biaje: «Ñee cadi cayuubaʼ ladxidoʼloʼ la?». laabe bicábibe: «Coʼ». Gunabadiidxabe sti biaje: «Ñee qué racaláʼdxiluʼ guicaaluʼ rescate ca la?». laabe bicábibe: «Coʼ». Gunabadiidxabe sti biaje: «Ñee racaláʼdxiluʼ guutiluʼ laabe la?». bicábibe naa: «Zacá ni». Laabe guniʼbe: «Óraque, gulee laabe». Ngue runi, guidapa biaje que guniʼbe: «Pa guni perdonarluʼ laabe, óraque nga zacané ca pecadu stibe ne ca pecadu stiʼ bíʼchiluʼ». Wail guníʼ: «Ra biluxe biʼniʼ perdonar tutor stiʼ binni ni biiti que laabe». Wail guníʼ: «Biiyaʼ gulee hombre ni biiti que correa que». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Obaidullá, xiiñiʼ Saʼid, ra nuube. maʼ gudxi naa [Jamiʼ bin Mathar] guníʼ, maʼ gudxi naa [Alqamah bin Wail] né sanad stiʼ ne significadu stiʼ».
Imam Abu Dawud : 3902
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَبَشِيٍّ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَتَلَ ابْنَ أَخِي قَالَ كَيْفَ قَتَلْتَهُ قَالَ ضَرَبْتُ رَأْسَهُ بِالْفَأْسِ وَلَمْ أُرِدْ قَتْلَهُ قَالَ هَلْ لَكَ مَالٌ تُؤَدِّي دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ أَرْسَلْتُكَ تَسْأَلُ النَّاسَ تَجْمَعُ دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ فَمَوَالِيكَ يُعْطُونَكَ دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ لِلرَّجُلِ خُذْهُ فَخَرَجَ بِهِ لِيَقْتُلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ إِنْ قَتَلَهُ كَانَ مِثْلَهُ فَبَلَغَ بِهِ الرَّجُلُ حَيْثُ يَسْمَعُ قَوْلَهُ فَقَالَ هُوَ ذَا فَمُرْ فِيهِ مَا شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ وَقَالَ مَرَّةً دَعْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِ صَاحِبِهِ وَإِثْمِهِ فَيَكُونُ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ قَالَ فَأَرْسَلَهُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Yazid bin Atha Al Wasithi, de [Simak] de [Alqamah bin Wail] de [bixhózebe] ne gúdxibe laa: «Ti hombre beeda ra nuu profeta que ne guníʼ: «¡Dxandíʼ ti Habsyi Ndiʼ nga ni biiti xiiñiʼ bicheʼ!». Gunabadiidxabe habsyi que: «Ximodo biitiluʼ laabe yaʼ». Laabe bicábibe: «Bineʼ golpear laabe ique né hacha que, peru qué niníʼ iqueʼ ñuuteʼ laabe». Gunabadiidxabe sti biaje: «¿Ñee nápaluʼ bueltu para quixeluʼ rescate riʼ la?». Laabe bicábibe: «Coʼ». Gunabadiidxabe naa sti biaje: «Xi riníʼ íqueluʼ pa guneʼ liberárcabe lii, despué guyúbiluʼ gacané binni lii né bueltu yaʼ». Laabe bicábibe naa: «Qué riquiiñeʼ diʼ». Gunabadiidxabe sti biaje: «¿Ñee zanda gudii cani rapa lii lii bueltu para guilaluʼ la?». Laabe bicábibe: «Coʼ». Despué gúdxibe hombre que -ni rapa binni ni biiti que-: «Gucuaa laabe». Ngue runi, yenecaʼ ca hombre que ca Habsyi que para guuticaʼ laacaʼ. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam despué guníʼ: «Dxandíʼ, pa guuti hombre que binni ni napa costumbre que, óraque zaca puestu stibe casi binni ni napa costumbre que». Ca diidxaʼ guníʼ Profeta que últimu yendá cani ndaaniʼ diaga hombre que, despué guniʼbe: «Zudieeʼ ndiʼ sti biaje». Nga runi, bidii orden casi racalaʼdxuʼ». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Rasulullah, ne laa guníʼ: «Lagudii libertad ca Habsyi». Lu sti relatu que guniʼbe: «Bisaana ni, óraque nga chiguni cargarbe ca pecadu stiʼ xhamígube —ni biitibe— ne ca pecadu stibe». Óraque ziuube infiernu’. Despué bisaana tutor stiʼ binni ni biiti que laabe.
Imam Abu Dawud : 3903
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى ابْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ قَالَكُنَّا مَعَ عُثْمَانَ وَهُوَ مَحْصُورٌ فِي الدَّارِ وَكَانَ فِي الدَّارِ مَدْخَلٌ مَنْ دَخَلَهُ سَمِعَ كَلَامَ مَنْ عَلَى الْبَلَاطِ فَدَخَلَهُ عُثْمَانُ فَخَرَجَ إِلَيْنَا وَهُوَ مُتَغَيِّرٌ لَوْنُهُ فَقَالَ إِنَّهُمْ لَيَتَوَاعَدُونَنِي بِالْقَتْلِ آنِفًا قَالَ قُلْنَا يَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ وَلِمَ يَقْتُلُونَنِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ كُفْرٌ بَعْدَ إِسْلَامٍ أَوْ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ قَتْلُ نَفْسٍ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَوَاللَّهِ مَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا فِي إِسْلَامٍ قَطُّ وَلَا أَحْبَبْتُ أَنَّ لِي بِدِينِي بَدَلًا مُنْذُ هَدَانِي اللَّهُ وَلَا قَتَلْتُ نَفْسًا فَبِمَ يَقْتُلُونَنِيقَالَ أَبُو دَاوُد عُثْمَانُ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا تَرَكَا الْخَمْرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Hammad bin Zaid] ra nuu [Yahya bin Saʼid] ra nuu [Abu Umamah bin Sahl] ne gúdxibe laa: «Nuaaʼ ra nuu [Osmán] ora biʼniʼ rodearcabe laabe ndaaniʼ lídxibe». Ndaaniʼ lídxibe nuu ti pasillu, pa chuʼ tu chuʼ ndaaniʼ ni zanda gunadiágabe ca diidxaʼ riníʼ ca binni ni nuu luguiabe. Biuu Uthmán ndaaniʼ pasillu que, despué biree ne maʼ bidxaga lú. Laabe guniʼbe: «Racaláʼdxicabe guuticabe naa». Laabe —narrador— guniʼbe: «Óraque gunidu: «Alá nga suficiente para gaca protector stiluʼ, o Amirul Mukminin». Osman gunabadiidxaʼ -confundidu-: «Xiñee racaláʼdxicabe guuticabe naa yaʼ», neca ti biaje binadiaʼgaʼ profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Rini stiʼ ti musulmán cadi halal diʼ ni, sínuque pur chonna razón; ca binni ni qué runi cré despué de guni cré, ca binni ni runi adulterio despué de guichaganáʼ ne ca binni ni ruuti alma stiʼ xcaadxi binni’. Pur Alá, qué ñuu dxi ñuneʼ adulterio nin dxi guca Jahilliyah nin despué de islam, nin qué ñuu dxi niníʼ iqueʼ nuchaaʼ religión stinneʼ despué de nusiidiʼ Alá naa, ne laaca qué ñuu dxi ñuuteʼ alma stiʼ tuuxa -sin derechu-. Óraque, pur xi razón zuuticabe naa yaʼ». Abu Dawud guníʼ: «Otsmán ne Abu Bakr, chuʼ Dios nayecheʼ né laabe, qué ñuu dxi ñecaʼ vinu lu ca dxi stiʼ Jahilliya.
Imam Abu Dawud : 3904
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ فَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ ضُمَيْرَةَ الضُّمَرِيَّ ح و أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ أَنَّهُ سَمِعَ زِيَادَ بْنَ سَعْدِ بْنِ ضُمَيْرَةَ السُّلَمِيَّ وَهَذَا حَدِيثُ وَهْبٍ وَهُوَ أَتَمُ يُحَدِّثُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مُوسَى وَجَدِّهِوَكَانَا شَهِدَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى حَدِيثِ وَهْبٍ أَنْ مُحَلِّمَ بْنَ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيَّ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ أَشْجَعَ فِي الْإِسْلَامِ وَذَلِكَ أَوَّلُ غِيَرٍ قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عُيَيْنَةُ فِي قَتْلِ الْأَشْجَعِيِّ لِأَنَّهُ مِنْ غَطَفَانَ وَتَكَلَّمَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ دُونَ مُحَلِّمٍ لِأَنَّهُ مِنْ خِنْدِفَ فَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ لَا وَاللَّهِ حَتَّى أُدْخِلَ عَلَى نِسَائِهِ مِنْ الْحَرْبِ وَالْحُزْنِ مَا أَدْخَلَ عَلَى نِسَائِي قَالَ ثُمَّ ارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ مِثْلَ ذَلِكَ أَيْضًا إِلَى أَنْ قَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي لَيْثٍ يُقَالُ لَهُ مُكَيْتِلٌ عَلَيْهِ شِكَّةٌ وَفِي يَدِهِ دَرِقَةٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَجِدْ لِمَا فَعَلَ هَذَا فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ مَثَلًا إِلَّا غَنَمًا وَرَدَتْ فَرُمِيَ أَوَّلُهَا فَنَفَرَ آخِرُهَا اسْنُنْ الْيَوْمَ وَغَيِّرْ غَدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُونَ فِي فَوْرِنَا هَذَا وَخَمْسُونَ إِذَا رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ وَذَلِكَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَمُحَلِّمٌ رَجُلٌ طَوِيلٌ آدَمُ وَهُوَ فِي طَرَفِ النَّاسِ فَلَمْ يَزَالُوا حَتَّى تَخَلَّصَ فَجَلَسَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَيْنَاهُ تَدْمَعَانِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ الَّذِي بَلَغَكَ وَإِنِّي أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَاسْتَغْفِرْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَتَلْتَهُ بِسِلَاحِكَ فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلِّمٍ بِصَوْتٍ عَالٍ زَادَ أَبُو سَلَمَةَ فَقَامَ وَإِنَّهُ لَيَتَلَقَّى دُمُوعَهُ بِطَرَفِ رِدَائِهِقَالَ ابْنُ إِسْحَقَ فَزَعَمَ قَوْمُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَغْفَرَ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْغِيَرُ الدِّيَةُ
Maʼ gudxi laanu [Musa bin Ismaíl] guníʼ, maʼ gudxi laanu [Hammad] guníʼ; maʼ gudxi laanu [Mahoma bin Ishaq] guníʼ, maʼ gudxi naa [Mahoma bin Ja’far bin Az Zubair] guníʼ; Bicaadiagaʼ [Ziyad bin Dhamrah Adh Dhumari]. -lu sti modo nga rieeteʼ- Maʼ guníʼcabe laanu [Wahb bin Bayan] ne [Ahmad bin Saʼid Al Hamdani] guirópacaʼ guniʼcaʼ; maʼ gudxi laanu [Ibn Wahb] guníʼ, maʼ gudxi naa [‘Abdurrahmán bin Abu Az Zinad] de [‘Abdurrahmán Ibnul Harits] de [Muhammad bin Ja’far] que binadiaga [Ziyad bin Saʼd bin Dhumairah Casi Sulami] - ndiʼ nga ni jma completu stiʼ Wahb para hadi, ndiʼ nga ni jma completu stiʼ Wahb. bin Az Zubair - de [bixhózebe] guniʼbe: «[Moisés] ne [bixhózebe] guyuucabe lu guendaridinde ni guca Hunain né profeta que. ’ despué bibiguétadu lu hadiz stiʼ Wahb, ra na Muhallim bin Jatstsamah Al Laitsi ti biaje biiti ti hombre de Ashja’ —lá lugar que— neca maʼ guyuube lu religión islam, ne ngue nga primé diyat ni biʼniʼ rescatar profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Uyainah despué guníʼ de modo biiticabe Al AsyjaʼI, purtiʼ zeedabe de Ghathafan. Ne dxi maʼ nuube raqué, guníʼ Al Aqraʼ bin Habis para guni defenderbe Muhallim, purtiʼ zeedabe de Khindiq. Nabé bicaa ridxicabe dede bizulú gudinde diidxacabe ne guca ti guendaridinde. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Uyainah, ñee qué racaláʼdxiluʼ guicaaluʼ diyat -rescate- la? Laabe bicábibe: «¡Pur Alá, coʼ! Para ganda guedanenu perdida ne tristeza ra nuu ca gunaa stibe cásica bíʼnibe perdida ne tristeza ra nuu ca gunaa stinneʼ’. Saʼd guníʼ: «Óraque biree ridxi stícabe sti biaje dede bizulú guca stale guendaridinde ne guca ti guendaridinde». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Uyainah, ñee qué racaláʼdxiluʼ guicaaluʼ diyat -rescate- la? Uyainah bicabi casi bicabi ante, ngue runi bizuhuaa ti hombre de Banu Laith láʼ Mukaitil, ziné ti arma ne ti escudu. Despué guniʼbe: «Oh mensajeru stiʼ Alá, lu islam qué huayuu dxi guicaaʼ ti rescate pur pecadu ni biʼniʼ binni riʼ —Muhallim ni biiti binni—, sínuque casi ti grupu de chiva ni cayéʼ nisa —ndaaniʼ ti guiiguʼ— purtiʼ nabé candaanacaʼ. Despué bichácabe primé fila que dede bixooñeʼ últimu fila que - significado; Ni nuu qishah ca nga para guidxíbicaʼ xcaadxi binni ne guiziidicaʼ xiixa, cásica riguítecabe ti chiva para guidxíbicaʼ xcaadxi binni ne guireecaʼ. Biʼniʼ respetar sunnah ca yanna ne bichaa ni sti dxi’. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Rasulullah, laa guníʼ: «Cincuenta —camellu— biʼniʼ pagarcabe ni lu bueltu ne xcaadxi cincuenta ora yendácabe Medina». Bizaaca ni lu tobi de ca viaje bíʼnibe. Laga naca Muhallim ti hombre nasoo ne naxiñáʼ guicha ique, guríbe lade ca binni que. Ne ca xhamígube gucanérucaʼ laabe dede dxi maʼ qué ñuuticabe laabe -qishas-. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Muhallim, ne gurí cueʼ Rasulullah, ne cayuunaʼ. Despué guniʼbe: «Oh mensajeru stiʼ Alá, bineʼ xiixa casi nánnaluʼ —biitiluʼ—, yanna maʼ gucaʼ arrepentir nezalú Alá Tabaaraka Wa Taʼala, nga runi gunabaʼ perdón Alá Azza Wa Jalla». Óraque guníʼ Rasulullah: «Ñee biitiluʼ laabe né arma stiluʼ neca nahuiinirube ra bizulú religión islam stibe la? O Alá, cadi guni perdonarluʼ Muhallim’. Guniʼbe ca diidxaʼ que né ti ridxi nadipaʼ». Abu Salamah guníʼ: «Óraque biasa Muhallim ne biquiichiʼ nisa lú né punta chal stiʼ». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Ibn Ishaq, ne guníʼ: «Ca binni xquidxibe biʼniʼ sentircaʼ seguru zanabaʼ Rasulullah perdón ca Muhallim despué de ngue». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Nadhr bin Syumail, laa guníʼ: «Al Ghiyar nga diyat -rescate-».
Imam Abu Dawud : 3905
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا شُرَيْحٍ الْكَعْبِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنَّكُمْ يَا مَعْشَرَ خُزَاعَةَ قَتَلْتُمْ هَذَا الْقَتِيلَ مِنْ هُذَيْلٍ وَإِنِّي عَاقِلُهُ فَمَنْ قُتِلَ لَهُ بَعْدَ مَقَالَتِي هَذِهِ قَتِيلٌ فَأَهْلُهُ بَيْنَ خِيَرَتَيْنِ أَنْ يَأْخُذُوا الْعَقْلَ أَوْ يَقْتُلُوا
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Musaddad bin Musarhad, ne laa guníʼ: «Biiyaʼ [Yahya bin Saʼid], ne biiyaʼ [Ibn Abu Dzi`b] guníʼ; maʼ gudxi naa [Saíd Ibn Abu Saíd] laabe guniʼbe; Bicaadiagaʼ [Abu Syuraih Al kaʼbi] laabe guniʼbe: «¡Mensajeru stiʼ Dios, purtiʼ guníʼ: «¡Oh binni de Khuzaʼah! Biiyaʼ guiráʼ laatu, laatu biititu hombre Hudzail riʼ, de dxandíʼ naa nga sucesor stibe -ni chigudii diyat stibe-, nga runi tutiica binni ni guuticabe despué de ca diidxaʼ stinneʼ, óraque para heredero stibe rudieeʼ chupa elección; gunabaʼ rescate o guuti binni pur laani’.
Imam Abu Dawud : 3906
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُودَى أَوْ يُقَادَ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اكْتُبْ لِي قَالَ الْعَبَّاسُ اكْتُبُوا لِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اكْتُبُوا لِأَبِي شَاةٍوَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ أَحْمَدَ قَالَ أَبُو دَاوُد اكْتُبُوا لِي يَعْنِي خُطْبَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Abbas Ibnul Walid bin Mazyad], ne gudxi naa [bixhozeʼ], ne gudxi naa [Al Auzaʼi], ne naa [Yahya]. -lu sti modo rieeteʼ ni- maʼ gudxi laanu [Ahmad bin Ibrahim] guníʼ, maʼ gudxi naa [Abu Dawud] guníʼ, maʼ gudxi laanu [Harb bin Syaddad] guníʼ, maʼ gudxi laanu [Yahya bin Abu Kathir] guníʼ, maʼ gudxi naa [Abu Salamah bin Abdurrahman] guníʼ [Abu Salamah bin Abdurrahman]. apertura de la ciudad de Meca Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bizuhuaa ne biʼniʼ predicar, gúdxibe laa: «Tutiica de laatu guuti binnilidxi, óraque napa chupa cosa ni jma galán guni; gunabaʼ rescate o guuti binni pur laani’. Óraque bizuhuaa ti hombre de guidxi Yemen láʼ Abu Shah ne guníʼ: «Oh mensajeru stiʼ Alá, bicaa ni para naa». Al Abbas guníʼ: «Laatu bicaatu para naa». Ne laca naquiiñeʼ guietenaláʼdxinu: «Biʼniʼ ti guiʼchiʼ para Abu Shah». Ne ndiʼ nga hadiz lafadz stiʼ Ahmad. Abu Dawud guníʼ: «Lii bicaaluʼ para naa» ni riníʼ sermón ni biʼniʼ profeta que.
Imam Abu Dawud : 3907
حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا دُفِعَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمَقْتُولِ فَإِنْ شَاءُوا قَتَلُوهُ وَإِنْ شَاءُوا أَخَذُوا الدِّيَةَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Amru bin Syuʼaib, [bixhózebe] ra nuu [bixhózebe] ra nuu profeta que, ne gúdxibe laa: «Ti binni ni runi cré cadi naquiiñeʼ gaca kille-fiad. Nga runi, tutiica guuti ti xpinni Cristu pur gana si, rudiicabe ni binni ni rapa binni ni biiti que; Pa racaláʼdxicabe zanda guiaxacabe pur ni biiticabe que, ne pa racaláʼdxicabe zanda guinábacabe guiaxa binni’.
Imam Abu Dawud : 3908
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا مَطَرٌ الْوَرَّاقُ وَأَحْسَبُهُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أُعْفِيَ مَنْ قَتَلَ بَعْدَ أَخْذِهِ الدِّيَةَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Jabir bin Abdullah, laa guníʼ: «Qué zuneʼ perdonar tuuxa ni guuti binni despué de guni ni».
Imam Abu Dawud : 3909
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ امْرَأَةً يَهُودِيَّةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ مَسْمُومَةٍ فَأَكَلَ مِنْهَا فَجِيءَ بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا عَنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ أَرَدْتُ لِأَقْتُلَكَ فَقَالَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيُسَلِّطَكِ عَلَى ذَلِكَ أَوْ قَالَ عَلَيَّ فَقَالُوا أَلَا نَقْتُلُهَا قَالَ لَا فَمَا زِلْتُ أَعْرِفُهَا فِي لَهَوَاتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Syuʼbah, de [Hsyam bin Zaid] de [Anas bin Malik], ne guníʼ: «Ti gunaa judíu beeda ra nuu Mensajeru stiʼ Dios ne canabaʼ laabe guiníʼnebe naa: biʼniʼ venenarbe laa, despué gudobe ni. Despué de ngue, yenécabe gunaa judíu que nezalú profeta que. despué gunabadiidxabe de laani, gunaa que bicabi laabe: «¡Racaladxeʼ guuteʼ lii!». Laabe guniʼbe: «Qué zuni Alá ni fácil para lii gúniluʼ ni, o guniʼbe: «Gúniluʼ -ni- naa». Ca compañeru que guniʼcaʼ: «Xi zazaaca pa guutinu laabe yaʼ». laabe guniʼbe: «Cadi gúniluʼ ni». Anas guníʼ: «Ne dede yanna ruuyaʼ ca restu stiʼ venenu ni nuu ndaaniʼ ruaa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Abu Dawud : 3910
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ سُفْيَانَ ابْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ وأَبِي سَلَمَةَ قَالَ هَارُونُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ امْرَأَةً مِنْ الْيَهُودِ أَهْدَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاةً مَسْمُومَةً قَالَ فَمَا عَرَضَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو دَاوُد هَذِهِ أُخْتُ مَرْحَبٍ الْيَهُودِيَّةُ الَّتِي سَمَّتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abbad Ibnul Awwam. -lu sti modo rieeteʼ ni- Maʼ gudxi laanu [Harun bin Abdullah] guníʼ, maʼ gudxi laanu [Saíd bin Sulemán] guníʼ, maʼ gudxi laanu [Abbad] de [Sufyan bin Husain] de [Az Zuhri] de [Saíd] ne [Abu Salama]. [Aarón] guníʼ; de [Abu Hurairah] guniʼbe: «Ti gunaa judíu bidii profeta que ti regalu de beela de chiva ni maʼ guca venenar». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abu Hurairah, ne na: «Peru profeta que qué nucaachilú diʼ gunaa que nin ti ratu —nga nga qishash—». Abu Dawud guníʼ: «Gunaa riʼ nga bizaʼnaʼ gunaa judíu ni biʼniʼ venenar profeta que».
Imam Abu Dawud : 3911
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ كَانَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُأَنَّ يَهُودِيَّةً مِنْ أَهْلِ خَيْبَرَ سَمَّتْ شَاةً مَصْلِيَّةً ثُمَّ أَهْدَتْهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الذِّرَاعَ فَأَكَلَ مِنْهَا وَأَكَلَ رَهْطٌ مِنْ أَصْحَابِهِ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ وَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَدَعَاهَا فَقَالَ لَهَا أَسَمَمْتِ هَذِهِ الشَّاةَ قَالَتْ الْيَهُودِيَّةُ مَنْ أَخْبَرَكَ قَالَ أَخْبَرَتْنِي هَذِهِ فِي يَدِي لِلذِّرَاعِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَمَا أَرَدْتِ إِلَى ذَلِكَ قَالَتْ قُلْتُ إِنْ كَانَ نَبِيًّا فَلَنْ يَضُرَّهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ نَبِيًّا اسْتَرَحْنَا مِنْهُ فَعَفَا عَنْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُعَاقِبْهَا وَتُوُفِّيَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ الَّذِينَ أَكَلُوا مِنْ الشَّاةِ وَاحْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى كَاهِلِهِ مِنْ أَجْلِ الَّذِي أَكَلَ مِنْ الشَّاةِ حَجَمَهُ أَبُو هِنْدٍ بِالْقَرْنِ وَالشَّفْرَةِ وَهُوَ مَوْلًى لِبَنِي بَيَاضَةَ مِنْ الْأَنْصَارِحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْدَتْ لَهُ يَهُودِيَّةٌ بِخَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ قَالَ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ الْأَنْصَارِيُّ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ أَمْرَ الْحِجَامَةِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Suleimán, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Ibnu Wahb. maʼ gudxi naa [Yunus] de [Ibn Shihab] laabe guniʼbe: «Ti biaje gudxi [Jabir bin Abdullah] naa ti gunaa judíu de guidxi Khaibar bichá venenu lu beela stiʼ chiva ni maʼ guca asado. Ne óraque biʼniʼ presentarbe beela que profeta que. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam óraque gucuaabe náʼ chiva que ne gudóbe ni né ca xcompañérube. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Rasulullah, laa gudxi guirácabe: «Lagundisaʼ náʼ guiratu —cadi gótu cani sti biaje—». Ne dxi maʼ nuube raqué, biseendabe ti mensajeru para guni invitarbe gunaa judíu que. Óraque gunabadiidxabe gunaa que: «Ñee guluuluʼ venenu ndaaniʼ beela riʼ la?». bicabi gunaa judíu que laabe: «Tu bidii lii noticia riʼ yaʼ». Laabe bicábibe: «Ni rudii naa noticia nga ni nuu lu nayaʼ». gunaa judíu que guníʼ: «Zacá ni». Gunabadiidxabe sti biaje: «¿Xi racaláʼdxiluʼ?». Gunaa judíu que bicabi laabe: «Ndaaniʼ ladxiduáʼ guníʼ iqueʼ: “Pa Profeta laabe la?, qué ziuube lu peligru, peru pa cadi Profeta laabe la? Ne laca biʼniʼ perdonarbe gunaa judíu que ne qué ñuni castigarbe laa. Ca xcompañérube ni gudó beela de chiva que gúticaʼ, ne Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gupa ti guichi lu xpéchube pur beela ni gudóbe que. Despué biʼniʼ coparbe Abu Hind —ti hombre ni guca esclavu stiʼ Bani Bayadh de Ansar— ne biquiiñebe ti cachu ne ti cuchillu nabé nadipaʼ. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Khalid, de [Muhammad bin Amru], de [Abu Salamah], ti biaje bidii ti gunaa judíu de Khaibar ti regalu de ti chiva asado, casi ná hadith. Laabe —narrador— guniʼbe: «Guti Bisyr bin Al Bara bin Maʼrur Al Ansari —purtiʼ gudó beela de chiva—, ngue runi biseendaʼ mensajeru stiʼ Alá tuuxa para chicaa gunaa judíu que. Laabe guniʼbe: «Xi bicaa lii gúniluʼ ni yaʼ». despué bizeeteʼ ni casi lu hadiz stiʼ Jabir. Ne dxi maʼ nuube raqué, biʼniʼ mandarbe gaca castigar gunaa que, ngue runi biiticabe laa. Peru qué niníʼ diʼ historia stiʼ copa que’.
Imam Abu Dawud : 3912
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَ زَادَ فَأَهْدَتْ لَهُ يَهُودِيَّةٌ بِخَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً سَمَّتْهَا فَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهَا وَأَكَلَ الْقَوْمُ فَقَالَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ فَإِنَّهَا أَخْبَرَتْنِي أَنَّهَا مَسْمُومَةٌ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ الْأَنْصَارِيُّ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ قَالَتْ إِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ الَّذِي صَنَعْتُ وَإِنْ كُنْتَ مَلِكًا أَرَحْتُ النَّاسَ مِنْكَ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ ثُمَّ قَالَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَازِلْتُ أَجِدُ مِنْ الْأَكْلَةِ الَّتِي أَكَلْتُ بِخَيْبَرَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِي
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Wahab bin Baqiyyah] de [Khalid] de [Muhammad bin Amru] de [Abu Salama] de [Abu Hurairah] ra nuube ne guniʼbe: «Rasulullah, shallallahu, alaihi wasallam, gucuaabe regalu peru qué ñóbe zakat». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Khalid, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Abu Salamah, peru qué niníʼ diʼ de Abu Hurairah, sínuque guníʼ: «Rasulullah, gucuaabe regalu peru qué ñóbe». Ne laaca guniʼbe: «Óraque guyuu ti gunaa judíu de Khaibar ni bidii laabe ti regalu de beela rollo ni maʼ bichácabe venenu». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Rasulullah, ne ca xcompañérube, ne gudócabe beela stiʼ chiva que. Peru despué, gúdxibe naa: «Bindisaʼ naluʼ -cadi góluʼ-, purtiʼ dxandíʼ maʼ bidii beela stiʼ chiva riʼ naa noticia de que maʼ bichácabe venenu luni». Bisyr Ibnul Al Bara bin Maʼrur Al Ansari últimu guti. Óraque biseendaʼ Profeta que ti mensajeru ra nuu gunaa judíu que. Gunabadiidxabe naa: «Xi bicaa lii gúniluʼ ni yaʼ». Gunaa que bicabi laabe: «Pa profeta lii, qué zuniná ni chiguneʼ lii». Peru pa ñaca rey si lii, óraque nucueezaʼ binni de lii’. Ne dxi maʼ nuube raqué, biʼniʼ mandarbe guuticabe gunaa que, ngue runi biiticabe laa. Despué guniʼbe ora guca huarábe ni bicaa laabe gátibe: «Dede yanna runeʼ probar ni gudahuaʼ Khaibar, ne yanna nga tiempu para guiree xpaʼnaʼ —guendaguti stinneʼ—».
Imam Abu Dawud : 3913
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ أُمَّ مُبَشِّرٍ قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَا يُتَّهَمُ بِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنِّي لَا أَتَّهِمُ بِابْنِي شَيْئًا إِلَّا الشَّاةَ الْمَسْمُومَةَ الَّتِي أَكَلَ مَعَكَ بِخَيْبَرَ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا لَا أَتَّهِمُ بِنَفْسِي إِلَّا ذَلِكَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِيقَالَ أَبُو دَاوُد وَرُبَّمَا حَدَّثَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُرْسَلًا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُبَّمَا حَدَّثَ بِهِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَذَكَرَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنَّ مَعْمَرًا كَانَ يُحَدِّثُهُمْ بِالْحَدِيثِ مَرَّةً مُرْسَلًا فَيَكْتُبُونَهُ وَيُحَدِّثُهُمْ مَرَّةً بِهِ فَيُسْنِدُهُ فَيَكْتُبُونَهُ وَكُلٌّ صَحِيحٌ عِنْدَنَا قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فَلَمَّا قَدِمَ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَلَى مَعْمَرٍ أَسْنَدَ لَهُ مَعْمَرٌ أَحَادِيثَ كَانَ يُوقِفُهَا حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ مُبَشِّرٍ قَالَ أَبُو سَعِيدِ بْنُ الْأَعْرَابِيِّ كَذَا قَالَ عَنْ أُمِّهِ وَالصَّوَابُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُمِّ مُبَشِّرٍ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ مَخْلَدِ بْنِ خَالِدٍ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ قَالَ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَقَالَ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ الْحِجَامَةَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Makhlad bin Malik, ne laa guníʼ: «Umm Mubasysyir gudxi profeta que laa ora maʼ gutiʼ. «Xiñee cayuubaʼ ladxidoʼloʼ, mensajeru stiʼ Alá yaʼ. Qué gapaʼ xidé guiniéʼ mal de xiiñeʼ, sínuque beela de chiva ni napa venenu ni gudó né lii ndaaniʼ guidxi Khaibar’. Óraque bicabi profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: «Laaca qué ridxiicheʼ pur sti cosa que beela stiʼ chiva ni napa venenu que, ne yanna nga tiempu para guiree xpaʼnaʼ -guendaguti-». Abu Dawud guníʼ: «Zándaca Abdurrazaq bicaa hadiz riʼ mursalmente de Maʼmar, de Az Zuhri, de profeta sallallahu aleyhi waslam. Ne zándaca laaca guniʼbe hadiz ni zeeda lu libru Az Zuhri, ni zeeda lu libru «Abdurrahmán bin Kaʼb bin Malik». Abdurrazaq guníʼ ti biaje gudxi Maʼmar laacabe hadiz riʼ de ti modo mursal. Peru, ti biaje bicaacabe ni laga cayábibe laacaʼ ni. Ne riníʼ íquenu guiráʼ nga auténtico» Abdurrazaq guníʼ: «Ora beeda Ibnul Mubarak ra nuu Maʼmar, biʼniʼ cré Maʼmar Ibn Mubarak caadxi hadiz ni gucalaʼdxiʼ niníʼ». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Rabah, de [Maʼmar] de [Az Zuhri] de [Abdurrahman bin Abdullah bin Kaʼb bin Malik] de jñaa Umm Mubasysyir. Abu Saíd Ibnul Aʼrabi guníʼ; ngue nga ni guníʼ jñaabe. Peru ni dxandíʼ nga; de [bixhózebe], de [Ummu Mubasysyir], guniʼbe: «Beeda guuyaʼ profeta que... despué guniʼbe xi riníʼ hadiz stiʼ Makhlad bin Khalid, casi hadiz stiʼ Jabir». Laabe -narrador que- guniʼbe: «Guti Bisyr Ibnul Bara bin Maʼrur, ngue runi biseendabe tuuxa ra nuu gunaa judíu que». Gunabadiidxabe naa: «Xi bicaa lii gúniluʼ ni yaʼ». -despué bizeetebe hadiz stiʼ Jabir- Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam despué biʼniʼ mandarbe guni castigarbe gunaa que, ngue runi biiticabe gunaa que'. Ne qué niníʼ diʼ historia stiʼ copa que’.
Imam Abu Dawud : 3914
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَتَلَ عَبْدَهُ قَتَلْنَاهُ وَمَنْ جَدَعَ عَبْدَهُ جَدَعْنَاهُحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَصَى عَبْدَهُ خَصَيْنَاهُ ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَحَمَّادٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ هِشَامٍ مِثْلَ حَدِيثِ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِ شُعْبَةَ مِثْلَهُ زَادَ ثُمَّ إِنَّ الْحَسَنَ نَسِيَ هَذَا الْحَدِيثَ فَكَانَ يَقُولُ لَا يُقْتَلُ حُرٌّ بِعَبْدٍ
Maʼ gudxi laanu [Ali Ibnul Jaʼd] guníʼ, maʼ gudxi laanu [Syuʼbah]. -lu sti modo rieeteʼ ni- Maʼ gúdxicabe laadu [Musa bin Ismaʼil] guníʼ, maʼ gúdxicabe laadu [Hammad] de [Qatadah] de [Al Hasan] de [Samura] que guníʼ profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: «Tutiica guuti esclavu stiʼ, qué zuutidu laa, ne tu guuti esclavu stiʼ laa». naʼ'. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Muhamad Ibnul Mutsanna, ne laa guníʼ [Muʼadz bin Hisham], ne laa guníʼ [bixhozeʼ] de [Qatadah] né sanad queca. Ne laca naquiiñeʼ guietenaláʼdxinu: «Tutiica guni castrar esclavu stiʼ, laadu zuni castrardu laa». Despué bizeetebe de ca hadiz stiʼ Syuʼbah ne Hamamdʼ. Abu Daud guníʼ: «[Abu Daud Ath Thayalisi] bizeeteʼ ni de [Hisham] casi hadiz stiʼ [Muʼadz]. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Saíd bin Amir, de [Ibn Abu Arubah] de [Qatadah] né ti sanad [Syuʼbah] casi hadiz que. Ne laaca guniʼbe maʼ bisiaandaʼ Al Hasan hadiz riʼ. Laabe guniʼbe: «Cadi naquiiñeʼ guuticabe ti binni libre purtiʼ si nuu ti esclavu -ni láʼ qishas-».
Imam Abu Dawud : 3915
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَلَا يُقَادُ الْحُرُّ بِالْعَبْدِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Hisyam, de [Qatadah] de [Al Hasan], ne guníʼ: «Ti binni libre cadi naquiiñeʼ gaca qishas pur -guuti- ti esclavu».
Imam Abu Dawud : 3916
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ تَسْنِيمٍ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَوَّارٌ أَبُو حَمْزَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ مُسْتَصْرِخٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ جَارِيَةٌ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا لَكَ قَالَ شَرًّا أَبْصَرَ لِسَيِّدِهِ جَارِيَةً لَهُ فَغَارَ فَجَبَّ مَذَاكِيرَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيَّ بِالرَّجُلِ فَطُلِبَ فَلَمْ يُقْدَرْ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبْ فَأَنْتَ حُرٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى مَنْ نُصْرَتِي قَالَ عَلَى كُلِّ مُؤْمِنٍ أَوْ قَالَ كُلِّ مُسْلِمٍقَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي عَتَقَ كَانَ اسْمُهُ رَوْحُ بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي جَبَّهُ زِنْبَاعٌ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا زِنْبَاعٌ أَبُو رَوْحٍ كَانَ مَوْلَى الْعَبْدِ
Ha dicho nosotros [Mahoma bin Al Hasan bin Tasnim Al 'Ataki] dijo, ha dicho nosotros [Mahoma bin Bakr] dijo, ha dicho nosotros [Sawwar Abu Hamzah] dijo, ha dicho nosotros [Amru bin Syu'aib] de [bixhózebe] de [bixhózebe] guniʼbe: «Ti hombre beeda para « guníʼ: «¡Oh Mensajeru stiʼ Alá, biʼniʼ esclavu gunaa ca!». guniʼbe: «¡Lagapa gá si laatu, xi cayápatu». Para bicábibe: «Ni jma feu nga laabe -esclavu que- biiyabe esclava stiʼ xpixuaanabe». Óraque gupa xpixuaanabe envidia dede bichuuguʼ ca genital stibe’. Ne dxi maʼ nuube raqué, gúdxibe laa: «Gucuaa hombre ca raríʼ». Óraque biyúbicabe hombre que peru qué nidxélacabe laa. Ne laca naquiiñeʼ guietenaláʼdxinu: «Yanna maʼ libre lii, biʼniʼ favor, guyé». Despué gunabadiidxabe: «Oh mensajeru stiʼ Alá, tu naquiiñeʼ guinabaʼ gacané naa yaʼ». bicábibe: «Para guiráʼ cani runi cré, o guniʼbe: «Para guiráʼ musulmán». Abu Dawud guníʼ: «Laa esclavu ni biree de raqué nga Rauh bin Dinar». Abu Dawud guníʼ sti biaje: «Lade ca dxi que, binni ni biʼniʼ cortar ca genital stiʼ esclavu que nga Zinba». Abu Dawud guníʼ: «Zinba» Abu Rauh laaca guca ti esclavu dxiqué».
Imam Abu Dawud : 3917
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍأَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ انْطَلَقَا قِبَلَ خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَاتَّهَمُوا الْيَهُودَ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَابْنَا عَمِّهِ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ وَهُوَ أَصْغَرُهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكُبْرَ الْكُبْرَ أَوْ قَالَ لِيَبْدَأْ الْأَكْبَرُ فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَيُدْفَعُ بِرُمَّتِهِ قَالُوا أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قِبَلِهِقَالَ سَهْلٌ دَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ يَوْمًا فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الْإِبِلِ رَكْضَةً بِرِجْلِهَا قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ وَمَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ فِيهِ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ وَلَمْ يَذْكُرْ بِشْرٌ دَمًا و قَالَ عَبْدَةُ عَنْ يَحْيَى كَمَا قَالَ حَمَّادٌ وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى فَبَدَأَ بِقَوْلِهِ تُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا يَحْلِفُونَ وَلَمْ يَذْكُرْ الِاسْتِحْقَاقَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا وَهْمٌ مِنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ
Maʼ gudxi laanu [Obaidullah bin Umar bin Masarah] ne [Mahoma bin Ubaid] lu significadu, guirópacabe guniʼcabe; maʼ gudxi laanu [Hammad bin Zaid] de [Yahya bin Saíd] de [Busyair bin Yasar] de [Sahl bin Abu Hatsmah] ne [Rafiʼ bin Khadij] guníʼ: «Muhayishah bin Masʼud ne Abdullah bin Sahl bireecaʼ para checaʼ Khaibar, peru guirópacabe bixelecaʼ lu plan de palm. Óraque biiticabe Abdullah bin Sahl, ne guníʼcabe ca judíu nga biiti laabe. Ne dxi maʼ nuube raqué, beeda bíʼchibe láʼ Abdurrahman bin Sahl né guiropaʼ xiiñiʼ tioʼbe, Huwayishah ne Muhayishah, ra nuu profeta que. Óraque guníʼ Abdurrahman de bíʼchibe -laabe nga ni jma nahuiiniʼ lade ca bíʼchibe-, laabe guniʼbe; «Naquiiñeʼ guzululuʼ de ni jma naroʼbaʼ, naquiiñeʼ guzululuʼ de ni jma naroʼbaʼ. O laabe guniʼbe; ‘Ni jma naroʼbaʼ ca nga naquiiñeʼ guzulú’. Óraque guirópacabe guniʼcabe de bíʼchicabe —ni biiticabe—, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Cincuenta de laatu guni jurar tobi de laacabe —judíu ni biiti que—, zacá zanda guilátu ca dxita ladi bíʼchitu ni nabé nandáʼ». Bicábicabe naa: «¡Qué ñuuyadu ni directu, ¡ximodo zanda guni jurardu!». Laabe guniʼbe: «Zaree ca judíu de lu náʼ pa guni jurarcaʼ cincuenta binni de laacabe». Ca compañeru que bicábicaʼ laabe: «¡Qué runi crécabe!». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Rasulullah, laa biʼniʼ rescatar alma stiʼ binni ni biiti que né ca cosa stiʼ. Sahl guníʼ: «Ti dxi biuʼyaʼ ndaaniʼ currá stícabe ra riguucabe camellu, málasi bichá ti camellu gunaa naa né ñeeʼ». Hammad guníʼ: «Ndiʼ nga hadiz, o xiixa casi laani». Abu Dawud guníʼ: «[Bisyr Ibnul Mufadhal] ne [Malik] bizeetecaʼ ni de [Yahya bin Saíd]. Laabe guniʼbe lu hadiz que: «Ñee nuuluʼ dispuestu guni jurarluʼ cincuenta juramentu, despué nápaluʼ derechu guinábaluʼ venganza purtiʼ biitiluʼ xhamíguluʼ la?». peru Bisyr qué rieeteʼ diʼ diidxaʼ «rini». [Abdah] laaca guníʼ de [Yahya] casi guníʼ [Hammad]’. [Ibn Uyainah] laaca bizeeteʼ de [Yahya], peru bizulúbe né ca diidxaʼ riʼ: «Zaree ca judíu libre de ca acusación stiluʼ pa gúnicaʼ lii cincuenta juramentu, ne qué niníʼdibe diidxaʼ «ni napa derechu». Abu Dawud guníʼ: «Ne ndiʼ nga disfraz stiʼ Ibn Uyainah».
Imam Abu Dawud : 3918
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَأَنَّهُ أَخْبَرَهُ هُوَ وَرِجَالٌ مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُتِيَ مُحَيِّصَةُ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَأَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ كَبِّرْ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذَنُوا بِحَرْبٍ فَكَتَبَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ قَالُوا لَا قَالَ فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ قَالُوا لَيْسُوا مُسْلِمِينَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمْ الدَّارَقَالَ سَهْلٌ لَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Malik, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Abu Laila bin Abdullah, ne laa biʼniʼ dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Sahl, xiiñiʼ Abdullah, ne laa biʼniʼ dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Abdullah. Sahl ne Muhayishah bireecaʼ zecaʼ Khaibar purtiʼ nabé naná yuubaʼ cadíʼdicaʼ. Despué yenécabe Muhayyishah, despué guníʼcabe biiticabe Abdullah bin Sahl ne guluucabe laa ndaaniʼ ti guiiguʼ o ti bizé. Óraque guyé Muhayishah ra nuu ca judíu que ne gunabadiidxaʼ laacaʼ: «Pur Alá, ñee lii nga biitiluʼ laabe la?». ca judíu que bicábicaʼ laabe: «Pur Alá, qué ñuutidu laabe». Muhayishah despué biree dede yendá Medina, despué gúdxibe ca binni xquídxibe guiráʼ ni bizaaca. Despué, laabe, bíʼchibe Huwayishah —ne laabe jma huaniisibe— ne Abdurrahman bin Sahl guyécabe ra nuu profeta que. Muhayishah guníʼ —purtiʼ laa nga ni nuu Khaibar tiempu que—, peru Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Primé ca binnigola, ca binnigola primé». Despué guníʼ Huwayishah ne Muhayishah bizulú guníʼ: «¡Racaláʼdxicabe quixecabe diyat pur xhamíguluʼ o guni declararcabe guerra!». Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam despué bicaa ti carta ra nuucabe ra canabaʼ laabe gaca ndiʼ, despué bicábicabe -lu carta stibe- ra bicaacabe respuesta que: «Pur Alá qué ñuutidu laabe». Ne dxi maʼ nuutu dispuestu guni jurartu, ti ganda gápatu derechu guutitu bíʼchitu la? bicábicabe: «Coʼ». Laabe guniʼbe: «-Neca- zuni jurar ca judíu ca acusación stiluʼ». Bicábicabe naa: «¡Cadi musulmán laacabe!». Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam despué biʼniʼ rescatar diyat que né ca cosa stiʼ, biseendabe camellu dede ora guluucabe ca camellu que ndaaniʼ lídxicabe’. Sahl guníʼ: «Tobi de ca camellu que dede bichá ti patada naa, laani nga camellu quichiʼ que».
Imam Abu Dawud : 3919
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَكَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ عَنْ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَتَلَ بِالْقَسَامَةِ رَجُلًا مِنْ بَنِي نَصْرِ بْنِ مَالِكٍ بِبَحْرَةِ الرُّغَاءِ عَلَى شَطِّ لِيَّةِ الْبَحْرَةِ قَالَ الْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ مِنْهُمْ وَهَذَا لَفْظُ مَحْمُودٍ بِبَحْرَةٍ أَقَامَهُ مَحْمُودٌ وَحْدَهُ عَلَى شَطِّ لِيَّةَ
Maʼ gúdxicabe laadu [Mahmud bin Khalid] ne [Katsir bin Ubaid] guirópacaʼ guniʼcaʼ; maʼ gudxi ni laanu. -De sti modo rieeteʼ ni- Maʼ gúdxicabe laanu [Muhammad bin Ash Shabbah bin Sufyan] guníʼ, laabe gúdxibe laanu [Al Walid] de [Abu Amru] de [Amru bin Syuʼaib] de Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam que biitibe ti hombre de tribu stiʼ Nalandmesh purtiʼ biitibe ti hombre de tribu stiʼ Nalandmelow, ni láʼ Rugha, ni nuu guriá nisadóʼ. Laabe -Mahmud- guniʼbe: «Nin ni ruuti binni nin ni ruuti binni cadi de laacabe -bani Nashr-». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Mahmud, laa napa lafdh stiʼ -lu historia stiʼ lu forma stiʼ; ‘lu ti lugar ra nabidxi láʼ Rugha’, ni nuu guriá nisadóʼ.
Imam Abu Dawud : 3920
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍزَعَمَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلًا فَقَالُوا لِلَّذِينَ وَجَدُوهُ عِنْدَهُمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا فَقَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَلَا عَلِمْنَا قَاتِلًا فَانْطَلَقْنَا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ لَهُمْ تَأْتُونِي بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَ هَذَا قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ قَالَ فَيَحْلِفُونَ لَكُمْ قَالُوا لَا نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ فَكَرِهَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Saʼid bin Ubaid Ath Tha`i, de [Busyair bin Yasar], ne laa biʼniʼ cré ti hombre ansar láʼ [Sahl bin laabe, ti hombre ni láʼ Abu Hatsmah, laa nga ti hombre ni láʼ Abu Hatsmah]. Óraque bireechecaʼ, dede bidxélacaʼ maʼ biiticabe tobi de laacaʼ. Gúdxicabe ca binni ni bidxaagacabe que: “¡Laatu biititu bíʼchidu!”. ca binni que bicábicaʼ: «Qué ñuutidu laabe ne qué ñuuyadu tuuxa ni biiti binni». Ngue runi, guyédu ra nuu profeta que. Laabe -narrador- guniʼbe: «Gunabadiidxabe laacaʼ: «Ñee beedatu ra nuaaʼ né prueba, tu biiti laabe -xhamígutu- la?». bicábicabe naa: «Qué gápadu prueba». Laabe bicábibe: «¡Laacabe —ca judíu— zuni jurarcabe lii!». guníʼcabe: «Qué riuuláʼdxidu juramentu ni biʼniʼ ca judíu». Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Profeta, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Sallallaahu ‘alaihi wasallam, ne laa biʼniʼ pagar diyat que né ti gayuaa camellu de camellu de limosna’.