الدخول في الإسلام، اضغط هنا
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 3901

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْجُشَمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَوْفٍ حَدَّثَنَا حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ حَدَّثَنِي وَائِلُ بْنُ حُجْرٍ قَالَكُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جِيءَ بِرَجُلٍ قَاتِلٍ فِي عُنُقِهِ النِّسْعَةُ قَالَ فَدَعَا وَلِيَّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَقْتُلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَقْتُلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا كَانَ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِهِ قَالَ فَعَفَا عَنْهُ قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ النِّسْعَةَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي جَامِعُ بْنُ مَطَرٍ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ

Yenna-aɣ-d [Ubaydullah bin Ɛumar bin Maisarah Al Jusyami] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] si [Auf] yenna-d; yenna-aɣ-d [Hamzah Abu Umar Al ‘Aidzi] yenna-d, yenna-yi-d [Alqamah bin Wail] yenna-yi-d, yenna-yi-d [Wail bin Hujr] yenna-d: ‘Lliɣ yiwet n tikkelt ɣer tama n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, sakkin ssawḍen-as-d yiwen n umqeddac s tmeẓẓuɣt-is s tmeẓẓuɣt-is’. Yenna-d Wail : « Syin, yeɛreḍ-d aɛessas n tmeṭṭut-nni ay yettwaḍḍfen yerna yesteqsa-t: « Ur tḥemmleḍ ara ? Yerra-yas-d: ‘Ala’. Yuɣal yesteqsa-​d: ‘Ur tebɣiḍ ara aţ-​ţeṭṭfeḍ lefdiya?’. Yerra-yas-d : « Ala ». Yuɣal yesteqsa-t: ‘Tebɣam a t-tenɣem?’. yerra-yas-d : « D ayen yelhan ». Inna: “Ihi, kkset-it”. Mi yeffeɣ uɛessas n tmeṭṭut-nni, yuɣal yesteqsa-t: ‘Ur tḥemmleḍ ara?’. Yerra-yas-d : « Ala ». Yuɣal yesteqsa-​d: ‘Ur tebɣiḍ ara aţ-​ţeṭṭfeḍ lefdiya?’. Yerra-yas-d : « Ala ». Yuɣal yesteqsa-t: ‘Tebɣam a t-tenɣem?’. yerra-yas-d : « D ayen yelhan ». Inna: “Ihi, kkset-it”. Ihi tikkelt tis ṛebɛa yenna-d: ‘Ma tessuref-as, ihi ad yerr ddnubat-is d ddnubat n gma-k’. Wail yenna-d : « Aɛessas n tmeṭṭut-nni ay yettwaḍḍfen yessufeɣ-as-d deg tgara ». Yenna-d Wail : « Ẓriɣ win i t-ineɣɣen yekkes-d taɣect-nni ». Yenna-aɣ-d [Ubaydullah bin Ɛumar bin Ɛumar bin Maisarah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] yenna-d; yenna-yi-d [Jami’ bin Mathar] yenna-d, yenna-yi-d [Alqamah bin Wail] s sanad-is d unamek-is’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3902

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَبَشِيٍّ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَتَلَ ابْنَ أَخِي قَالَ كَيْفَ قَتَلْتَهُ قَالَ ضَرَبْتُ رَأْسَهُ بِالْفَأْسِ وَلَمْ أُرِدْ قَتْلَهُ قَالَ هَلْ لَكَ مَالٌ تُؤَدِّي دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ أَرْسَلْتُكَ تَسْأَلُ النَّاسَ تَجْمَعُ دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ فَمَوَالِيكَ يُعْطُونَكَ دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ لِلرَّجُلِ خُذْهُ فَخَرَجَ بِهِ لِيَقْتُلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ إِنْ قَتَلَهُ كَانَ مِثْلَهُ فَبَلَغَ بِهِ الرَّجُلُ حَيْثُ يَسْمَعُ قَوْلَهُ فَقَالَ هُوَ ذَا فَمُرْ فِيهِ مَا شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ وَقَالَ مَرَّةً دَعْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِ صَاحِبِهِ وَإِثْمِهِ فَيَكُونُ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ قَالَ فَأَرْسَلَهُ

Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Aṭas Tha`i] yenna, yenna-yaɣ-d [Abdul Qudus Ibnul Hajjaj] yenna-yaɣ, yenna-yaɣ-d [Yazid bin Atha Al Wasithi] si [Simak] si [Alqamah bin Wail] si [baba-s] yenna-d: 'Yusa-d yiwen n wergaz ɣer Nnbi, yenna-d: — S tidett d Habsyi Wagi yenɣa mmi-s n gma! Yesteqsa i lḥabsyi : Amek i t-tenɣiḍ ? Yerra-yas-d : ‘Wteɣ-t s lbaṭel deg uqerruy, maca ur bɣiɣ ara ad t-nɣeɣ’. Yuɣal yesteqsa- yas: ‘Tesɛiḍ ttawil akken aţ- ţxellṣeḍ lefdiya?’. Yerra-yas-d: ‘Ala’. Yesteqsa-t tikkelt nniḍen: ‘D acu i t-id-tenniḍ ma yella ssufɣeɣ-k, syin ad tmuqleḍ ɣer medden akken ad k-ɛiwnen s yedrimen?’. Yerra-yas-d: ‘Ulac lḥeqq’. Yesteqsa- t daɣen: ‘Yezmer lḥal ad ak- d- fken iɛessasen- ik idrimen n lefdiya?’. Yerra-yas-d: ‘Ala’. Yenna-as syin i wergaz-nni - aɛessas n tmeṭṭut-nni - : ‘Awi-t-id’. Ihi irgazen-nni wwin-d Habsyi-nni akken ad t-nɣen. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yenna-d sakkin: ‘Di tidet, ma yella argaz-nni yenɣa amdan-nni n lɛada, ihi amkan-is ad yili am win n umdan-nni n lɛada’. Awal n Nnbi yewweḍ taggara ɣer imeẓẓuɣen n wergaz-nni, yenna-d syin : « Ad rreɣ ayagi ». Ihi efk-d lewṣayat akken tebɣiḍ’. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yenna-d: 'Slelli-d Habsyi'. Deg yiwen n uḍris nniḍen yenna-d : « Ḥadret-t, syin ad yerr ddnubat n umeddakel-is - win yettwaḍḍfen - d ddnubat-is. Syin ad iruḥ ɣer lǧennet’. Syin, yessuffeɣ-it-id uɛessas n tmettant-nni.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3903

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى ابْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ قَالَكُنَّا مَعَ عُثْمَانَ وَهُوَ مَحْصُورٌ فِي الدَّارِ وَكَانَ فِي الدَّارِ مَدْخَلٌ مَنْ دَخَلَهُ سَمِعَ كَلَامَ مَنْ عَلَى الْبَلَاطِ فَدَخَلَهُ عُثْمَانُ فَخَرَجَ إِلَيْنَا وَهُوَ مُتَغَيِّرٌ لَوْنُهُ فَقَالَ إِنَّهُمْ لَيَتَوَاعَدُونَنِي بِالْقَتْلِ آنِفًا قَالَ قُلْنَا يَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ وَلِمَ يَقْتُلُونَنِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ كُفْرٌ بَعْدَ إِسْلَامٍ أَوْ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ قَتْلُ نَفْسٍ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَوَاللَّهِ مَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا فِي إِسْلَامٍ قَطُّ وَلَا أَحْبَبْتُ أَنَّ لِي بِدِينِي بَدَلًا مُنْذُ هَدَانِي اللَّهُ وَلَا قَتَلْتُ نَفْسًا فَبِمَ يَقْتُلُونَنِيقَالَ أَبُو دَاوُد عُثْمَانُ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا تَرَكَا الْخَمْرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ

Yenna-aɣ-d [Sliman bin Harb] yenna-d, yenna-aɣ-d [Hammad bin Zaid] si [Yahya bin Saɛid] si [Abu Umamah bin Sahl] yenna-d: ‘Nekk lliɣ ed [Uthman] asmi ay t-id-zzin deg wexxam-nnes. Deg wexxam-is yella ubrid, ma yekcem yiwen deg-s ad yessiweḍ ad isel i tmeslayin n yimdanen yellan nnig-s. Yekcem Uthman s axxam, syin yeffeɣ-d s wudem-is iɛeqlen. Yenna-d : ‘Bɣan ad iyi-nɣen’. Netta - amḥaddi - yenna: "Syin, nenna-d: "Öebbi ikfa d amḥaddi-inek, a Amirul Mukminin". Uthman yesteqsa - s lxuf -, 'Acuɣer ay bɣan ad iyi-nɣen ?, ɣas akken sliɣ yiwet n tikkelt i Nnbi sallallaahu 'alaihi wasallam yenna-d : 'Idammen n umsellem ur llin ara d ḥlal siwa ɣef kraḍ n ssebbat; lkafriyen deffir ma umnen, zzna deffir zzwaǧ, d tmenɣiwt n yiṛuḥaniyen n wiyaḍ’. S Rebbi, ur znuɣ ara ama deg tallit n Jahilliya, ama deffir Lislam, yerna ur ssarameɣ ara ad beddleɣ ddin-iw deffir ma yessewjed-iyi-d Rebbi, yerna ula d nekk ur nɣiɣ ara ṛṛuḥ n yiwen -war lḥeqq-. Syin, ɣef wacu ara yi-nɣen?’ Yenna-d Abu Dawud: Ṭṭman d Abu Bakr, ad t-iɛǧeb Ṛebbi, ur swan ara ccrab deg tallit n Jahilliya.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3904

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ فَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ ضُمَيْرَةَ الضُّمَرِيَّ ح و أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ أَنَّهُ سَمِعَ زِيَادَ بْنَ سَعْدِ بْنِ ضُمَيْرَةَ السُّلَمِيَّ وَهَذَا حَدِيثُ وَهْبٍ وَهُوَ أَتَمُ يُحَدِّثُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مُوسَى وَجَدِّهِوَكَانَا شَهِدَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى حَدِيثِ وَهْبٍ أَنْ مُحَلِّمَ بْنَ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيَّ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ أَشْجَعَ فِي الْإِسْلَامِ وَذَلِكَ أَوَّلُ غِيَرٍ قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عُيَيْنَةُ فِي قَتْلِ الْأَشْجَعِيِّ لِأَنَّهُ مِنْ غَطَفَانَ وَتَكَلَّمَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ دُونَ مُحَلِّمٍ لِأَنَّهُ مِنْ خِنْدِفَ فَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ لَا وَاللَّهِ حَتَّى أُدْخِلَ عَلَى نِسَائِهِ مِنْ الْحَرْبِ وَالْحُزْنِ مَا أَدْخَلَ عَلَى نِسَائِي قَالَ ثُمَّ ارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ مِثْلَ ذَلِكَ أَيْضًا إِلَى أَنْ قَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي لَيْثٍ يُقَالُ لَهُ مُكَيْتِلٌ عَلَيْهِ شِكَّةٌ وَفِي يَدِهِ دَرِقَةٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَجِدْ لِمَا فَعَلَ هَذَا فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ مَثَلًا إِلَّا غَنَمًا وَرَدَتْ فَرُمِيَ أَوَّلُهَا فَنَفَرَ آخِرُهَا اسْنُنْ الْيَوْمَ وَغَيِّرْ غَدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُونَ فِي فَوْرِنَا هَذَا وَخَمْسُونَ إِذَا رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ وَذَلِكَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَمُحَلِّمٌ رَجُلٌ طَوِيلٌ آدَمُ وَهُوَ فِي طَرَفِ النَّاسِ فَلَمْ يَزَالُوا حَتَّى تَخَلَّصَ فَجَلَسَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَيْنَاهُ تَدْمَعَانِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ الَّذِي بَلَغَكَ وَإِنِّي أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَاسْتَغْفِرْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَتَلْتَهُ بِسِلَاحِكَ فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلِّمٍ بِصَوْتٍ عَالٍ زَادَ أَبُو سَلَمَةَ فَقَامَ وَإِنَّهُ لَيَتَلَقَّى دُمُوعَهُ بِطَرَفِ رِدَائِهِقَالَ ابْنُ إِسْحَقَ فَزَعَمَ قَوْمُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَغْفَرَ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْغِيَرُ الدِّيَةُ

Yenna-yaɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ḥammad] yenna-d; yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ishaq] yenna-d, yenna-yi-d [Muḥemmed bin Jaɛfar bin Az Zubair] yenna-d; I heard [Ziyad bin Dhamrah Adh Dhumari]. -s webrid niḍen ay d-yettwabder- Yettwaxebber-aɣ-d belli [Wahb bin Bayan] ed [Ahmad bin Saɛid Al Hamdani] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Ibn Wahb] yenna-d, yenna-yi-d [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] si [Abdurrahman Ibnul Harits] si [Muḥemmed bin Jaɛfar] belli yesla i [Ziyad bin Saɛd bin Dhumairah As Sulami] - aya d Wahb ikemmel hadi, aya d ayen i d-yesfaydin seg-s. bin Az Zubair - si [baba-s] yenna-d : ' [Musa] ed [jeddi-s] llan ttekkan deg yimenɣi n Hunain ed Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam. ' sakkin nuɣal ɣer ḥadit n Wahb, d akken Muhallim bin Jatstsamah Al Laitsi yenɣa yiwet n tikkelt yiwen n wergaz si Ashja' - isem n wemkan-nni - ɣas akken yuɣal d Lislam, yerna d aya ay d diyat tamezwarut ay d-yefdi Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam. Uyainah syen yesqerdec ɣef tmenɣiwt n Al Asyja’I, imi d netta ay d-yekkan si Ghathafan. Di lweqt-nni, Al Aqra’ bin Habis yessawel-d deg wemḥaddi ɣef Muhallim, imi ay d-yekka si Khindiq. Tiɣri-nsen tnerna aṭas armi d-yella ccwal d ccwal. Syin yenna-d Rresulullah (s.al.allah) : « A Uyainah, ur tebɣiḍ ara ad tqebleḍ diyat -feddit- ? Irra yas: “s Öebbi, ala! Akken ad d-nawi lexsara d lḥif i tlawin-is akken i d-yewwi lexsara d lḥif i tlawin-iw’. Saɛd yenna-d: ‘Syin, rnan-d ṣṣut-nsen armi d asmi ay d-yella ccwal d ccwal’. Syin yenna-d Rresulullah (s.al.allah) : « A Uyainah, ur tebɣiḍ ara ad tqebleḍ diyat -feddit- ? Uyainah yerra-d akken i s-d-yerra zik, ihi ibedd-d yiwen wergaz n Banu Laith isem-is Mukaitil, yella yettawi-d lbumbat d lbumbat. Syin yenna-d: “A Amazan n Öebbi, di Lislam, ur ufiɣ ara lfeḍḍa ɣef lbaṭel ay iga wemdan-a – Muḥallim aneggaru-, siwa am terbaɛt n yiɣersiwen ay yesswen – deg wasif – imi ay llan ffuden”. Syin rran-d rrif amezwaru armi yerwel rrif aneggaru - anamek-is; Tilin n qishah akken wiyaḍ ad ugaden ad lemden tamsirt, am wakken i d-yettwaḍegger uyaziḍ akken ad ugaden wiyaḍ ad ruḥen. Ḥadret ssunna tura, beddlet-tt azekka’. Yenna-d Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam : 'Xemsin - lmal - ttwaxelṣen s yedrimen d xemsin nniḍen mi wwḍen ɣer Lmedina'. Teḍra-d deg yiwen si yiberdan-is. Di lweqt i deg Muḥallim d argaz ɣezzifen, d aqahwi, netta yeqqim ger lɣaci. Yerna imeddukal-is mazal ttɛawanen-t armi d asmi i d-yeffeɣ si tmenɣiwt -qishas-. Muhallim yeqqim syen ɣer tama n Rasulullah s imeṭṭawen deg wallen-is. Yenna-d syin : « A Amazan n Rebbi, xedmeɣ kra akken teẓriḍ - nɣiɣ -, ttnadiɣ tura ɣef Rebbi Tabaaraka Wa Ta’ala, ihi ssutret i Rebbi Azza Wa Jalla ssmaḥ’. Yenna-d Rasulullah sallallahu ɛlayihi wasallam imiren: “Ma tenɣiḍ-t s lbumbat-ik ɣas akken mazal-it deg tazwara n Lislam-is? A Öebbi, ur Semmiê i Muhallim'. Yenna- d awalen- agi s ṣṣut ɛlayen.’ Yerna-d Abu Salamah : « Muhallim imiren yekker-d, yesfeḍ imeṭṭawen-nnes s tlemmast n tceṭṭiḍt-nnes ». Ibn Ishaq yenna-d : « Aɣref-nnes yeḥsa s lqewwa dakken Rasulullah ad yessuter ssmaḥ si Yimuḥallim deffir waya'. Abu Dawud yenna: 'An Nadhr bin Syumail yenna-d belli Al Ghiyar d diyat -fiddi-'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3905

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا شُرَيْحٍ الْكَعْبِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنَّكُمْ يَا مَعْشَرَ خُزَاعَةَ قَتَلْتُمْ هَذَا الْقَتِيلَ مِنْ هُذَيْلٍ وَإِنِّي عَاقِلُهُ فَمَنْ قُتِلَ لَهُ بَعْدَ مَقَالَتِي هَذِهِ قَتِيلٌ فَأَهْلُهُ بَيْنَ خِيَرَتَيْنِ أَنْ يَأْخُذُوا الْعَقْلَ أَوْ يَقْتُلُوا

Yenna-aɣ-d [Musaddad bin Musarhad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibn Abu Dzi`b] yenna-d; yenna-yi-d [Saɛid Ibn Abu Saɛid] yenna-d; Sliɣ [Abu Syuraih Al kaɛbi] yenna-d: “Inna Umazan n Öebbi, s.al.allah: “A yagdud n Khuzaɛah! Ẓret belli kunwi akk, tenɣam argaz-agi n Hudzail, di tidett d nekk i d axellaf-is -win ara ixelṣen diyat-is-, ɣef waya win ara yettwanɣan deffir wawal-iw, ihi i uwṛat-is fkiɣ-as sin n yifranen ; ssuter lefdiya neɣ nɣeḍ s lqima’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3906

حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُودَى أَوْ يُقَادَ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اكْتُبْ لِي قَالَ الْعَبَّاسُ اكْتُبُوا لِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اكْتُبُوا لِأَبِي شَاةٍوَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ أَحْمَدَ قَالَ أَبُو دَاوُد اكْتُبُوا لِي يَعْنِي خُطْبَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Yenna-aɣ-d [Abbas Ibnul Walid bin Mazyad] yenna-d, yenna-yi-d [baba-inu] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Auza’i] yenna-d, yenna-yi-d [Yahya]. -s ubrid nniḍen yettwabder- yenna-yaɣ-d [Ahmad bin Ibrahim] yenna-d, yenna-yi-d [Abu Dawud] yenna-d, yenna-yaɣ-d [Harb bin Syaddad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Abu Kathir] yenna-d, yenna-yi-d [Abu Salamah bin ‘Abdurrahman] yenna-d [Abu Salamah bin ‘Abdurrahld] uldi n temdint n Makka ibedd Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, iberreh, yenna: ‘Win deg-wen i wumi nɣan tawacult-is, ihi yesɛa snat n tɣawsiwin igerrzen; ssuter lefdiya neɣ nɣeḍ s lqima’. Syin, ibedd-d yiwen n wergaz si yimezdaɣen iyamaniyen, isem-nnes Abu Shah, yenna-d: “A Amazan n Öebbi, aru-yi-t-id”. Yenna-d Al Abbas : « Keččini ttaruḍ-iyi-d ». Syin yenna-d Rasulullah (s.al.) : « Xedmet tira i Abu Shah ». U wagi d lḥadit n lafadz n Ahmad. Yenna-d Abu Dawud, ‘kečč ttaruḍ-iyi-d’ anamek-is d awal i d-yefka Nnbi s.al.allah’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3907

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا دُفِعَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمَقْتُولِ فَإِنْ شَاءُوا قَتَلُوهُ وَإِنْ شَاءُوا أَخَذُوا الدِّيَةَ

Yenna-aɣ-d [Muslim] yenna-d, yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Racid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sliman bin Musa] si [Amru bin Syu’aib] si [baba-s] si [jeddi-s] si Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Amumen n an -fias ur ilaq ara ad yili d kille-fid. Ihi win yenɣan lmumen s lebɣi, tamsalt tettunefk i uɛessas n win yettwaḍḍfen; Ma bɣan, zemren ad rren ttar n tmenɣiwt, ma bɣan, zemren ad ssutren tifrat’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3908

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا مَطَرٌ الْوَرَّاقُ وَأَحْسَبُهُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أُعْفِيَ مَنْ قَتَلَ بَعْدَ أَخْذِهِ الدِّيَةَ

Yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ḥammad] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Mathar Al Warraq] yerna ttwaliɣ d akken si [Al Hasan] si [Jabir bin Abdullah] ay d-yenna: ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ur tt-ssurefɣeɣ ara i win ara yenɣen ransom deffir ma yesɛa’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3909

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ امْرَأَةً يَهُودِيَّةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ مَسْمُومَةٍ فَأَكَلَ مِنْهَا فَجِيءَ بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا عَنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ أَرَدْتُ لِأَقْتُلَكَ فَقَالَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيُسَلِّطَكِ عَلَى ذَلِكَ أَوْ قَالَ عَلَيَّ فَقَالُوا أَلَا نَقْتُلُهَا قَالَ لَا فَمَا زِلْتُ أَعْرِفُهَا فِي لَهَوَاتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Iqqar-aɣ-d [Yahya bin Habib bin Arabi] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Khalid Ibnul Harith] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Syu’bah] si [Hsyam bin Zaid] si [Anas bin Malik] yenna-d: ‘Yiwet n tmeṭṭut tudayt tusa-d ɣer Umazan n Ṛebbi yella yettmeslay-d fell-as. ssem, syin yečča-t. Deffir waya, ssawḍen-d tameṭṭut-nni tudayt zdat n Nnbi sallallahu alaihi wasallam. yesteqsa imiren ɣef waya, terra-yas-d tmeṭṭut-nni : « Bɣiɣ ad k-nɣeɣ ! Inna: "ur awen Issefsus ara Öebbi, ad txedmem akka, ne$ inna: "ad txedmem - akka - i yi". Nnan-as imeddukal : Amek ara t-nɣeḍ kan ? yenna-d: ‘Ur t-id-ttawin ara’. Anas yenna-d : « U mazal-iyi ttwaliɣ lḥeqq n ssem deg tɣerɣert n Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3910

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ سُفْيَانَ ابْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ وأَبِي سَلَمَةَ قَالَ هَارُونُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ امْرَأَةً مِنْ الْيَهُودِ أَهْدَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاةً مَسْمُومَةً قَالَ فَمَا عَرَضَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو دَاوُد هَذِهِ أُخْتُ مَرْحَبٍ الْيَهُودِيَّةُ الَّتِي سَمَّتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Yenna-aɣ-d [Dawud bin Rasyid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abbad Ibnul Awwam]. -s tɣawsa niḍen ay d-yettwabder- Yenna-aɣ-d [Harun bin Abdellah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Saɛid bin Suleyman] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abbad] si [Sufyan bin Husain] si [Az Zuhri] si [Saɛid] ed [Abu Salamah]. [Harun] yenna; si [Abu Hurairah] yenna-d: “Yiwet n tmeṭṭut tudayt tefka i Nnbi, s.al.al.allah, tikci n uksum n tɣaḍt ay yettwassemɣen”. Abu Hurairah ikemmel yenna-d : « Maca Nnbi s l’allah ur t-iḥuza ara tameṭṭut-nni akk - dɣa s qishash - ». Yenna-d Abu Dawud: “Tameṭṭut-a d weltma-s n tmeṭṭut-nni n tudayt ay yessemɣaren Nnbi s.al.allahu”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3911

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ كَانَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُأَنَّ يَهُودِيَّةً مِنْ أَهْلِ خَيْبَرَ سَمَّتْ شَاةً مَصْلِيَّةً ثُمَّ أَهْدَتْهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الذِّرَاعَ فَأَكَلَ مِنْهَا وَأَكَلَ رَهْطٌ مِنْ أَصْحَابِهِ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ وَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَدَعَاهَا فَقَالَ لَهَا أَسَمَمْتِ هَذِهِ الشَّاةَ قَالَتْ الْيَهُودِيَّةُ مَنْ أَخْبَرَكَ قَالَ أَخْبَرَتْنِي هَذِهِ فِي يَدِي لِلذِّرَاعِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَمَا أَرَدْتِ إِلَى ذَلِكَ قَالَتْ قُلْتُ إِنْ كَانَ نَبِيًّا فَلَنْ يَضُرَّهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ نَبِيًّا اسْتَرَحْنَا مِنْهُ فَعَفَا عَنْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُعَاقِبْهَا وَتُوُفِّيَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ الَّذِينَ أَكَلُوا مِنْ الشَّاةِ وَاحْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى كَاهِلِهِ مِنْ أَجْلِ الَّذِي أَكَلَ مِنْ الشَّاةِ حَجَمَهُ أَبُو هِنْدٍ بِالْقَرْنِ وَالشَّفْرَةِ وَهُوَ مَوْلًى لِبَنِي بَيَاضَةَ مِنْ الْأَنْصَارِحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْدَتْ لَهُ يَهُودِيَّةٌ بِخَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ قَالَ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ الْأَنْصَارِيُّ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ أَمْرَ الْحِجَامَةِ

Yenna-aɣ-d [Sliman bin Dawud Al Mahri] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibnu Wahb] yenna-d; yella yenna-yi-d [Yunus] si [Ibn Shihab] yenna-yi-d : « [Jabir bin Abdullah] yenna-yi-d yiwet n tikkelt d akken yiwet n tmeṭṭut tudayt si wegdud n Khaibar tessers ssem ɣef uksum n tɣaḍt yettwasɣen. Syin, yefka-d aksum-nni i Nnbi s.al.allahu alaihi wasallam. Syin, yeddem-d afus n tɣaḍt-nni, yečča-t d yimeddukal-is. Syin, yenna-asen Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam : 'Rfed ifassen-nwen akk - ur ten-tettett ara tikkelt nniḍen -'. Syin, yuzen-d Resulullah ssallam amazan akken ad d-yessiwel i tmeṭṭut-nni tudayt. Syin, yesteqsa tameṭṭut-nni : ‘Terriḍ ssem deg uksum-agi?’. terra-yas-d tmeṭṭut-nni n Wudayen : Anwa i k-d-yefkan lexbar-agi ? Yerra-yas: ‘Ayen iyi-d-yefkan isalan, d ayen yellan deg ufus-iw’. tenna-d tmeṭṭut-nni n Wudayen : « D ayen yelhan ». Yuɣal yesteqsa-yas: ‘D acu tebɣiḍ?’. Terra-yas-d tmeṭṭut-nni n Wudayen: ‘Deg wul-iw nniɣ-d: ‘Ma yella d Nnbi ihi ur yettili ara deg lḥif, maca ma yella ur yelli ara d Nnbi ihi nezmer ad nesgunfu fell-as’. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam imiren yessuref i tmeṭṭut-nni tudayt yerna ur tt-iɛaqeb ara. Imdukal-nnes ay yettekkan deg učči n uksum n tɣaḍt mmuten, ma d Rasulullah (s.a.w.) yesɛa lḥir deg tɣerɣert-nnes ɣef ljal n uksum-nni ay yečča. Sakkin, yettwaqbel sɣur Abu Hind - yellan d akli aqbur n Bani Bayadhah si Ansar - s tmeẓẓuɣt ed tmeẓẓuɣt n tmeẓẓuɣt. Yettwaḥsab-aɣ-d [Wahb bin Baqiyyah] yenna-d, yettwaḥsa-aɣ-d [Khalid] si [Muḥemmed bin Amru] si [Abu Salamah] belli Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam tettunefk-as yiwet n tikkelt tikci n yiwen n uɣyul yettwasxedmen sɣur yiwet n tmeṭṭut tudayt n Khaibar n Jahir, am wakken ay d-yella deg lḥadit. Netta - amḥaddi - yenna-d : 'Bisyr bin Al Bara bin Maɛrur Al Ansari yemmut - imi yečča aksum n tɣaḍt -, dɣa Amazan n Ṛebbi yuzen yiwen ad d-yerr tameṭṭut-nni tudayt. Yenna- yas: ‘D acu i k- iǧǧan aţ- ţxedmeḍ akka?’. syin yettwabder-d am wakken yella deg ḥadit n Jabir. Resulullah sallallahu ’alaihi wasallam yumeṛ imiren ad ttwaɛaqbent tmeṭṭut-nni, dɣa ttwanɣant. Maca ur d-yebder ara tamacahut n tkebbanit’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3912

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَ زَادَ فَأَهْدَتْ لَهُ يَهُودِيَّةٌ بِخَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً سَمَّتْهَا فَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهَا وَأَكَلَ الْقَوْمُ فَقَالَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ فَإِنَّهَا أَخْبَرَتْنِي أَنَّهَا مَسْمُومَةٌ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ الْأَنْصَارِيُّ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ قَالَتْ إِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ الَّذِي صَنَعْتُ وَإِنْ كُنْتَ مَلِكًا أَرَحْتُ النَّاسَ مِنْكَ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ ثُمَّ قَالَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَازِلْتُ أَجِدُ مِنْ الْأَكْلَةِ الَّتِي أَكَلْتُ بِخَيْبَرَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِي

Yenna-aɣ-d [Wahab bin Baqiyyah] si [Khalid] si [Muḥemmed bin Amru] si [Abu Salamah] si [Abu Hurairah] yenna-d: ‘Rasulullah sllallahu ‘alaihi wasallam yewwi-d tikciwin maca ur yečči ara zakat’. Yenna-aɣ-d [Wahb bin Baqiyyah] -deg yiwen n uḍris niḍen- si [Khalid] si [Muḥemmed bin Amru] si [Abu Salamah] -maca ur d-yebder ara Abu Hurairah, yenna-d: “Rasulullah sllallahu ‘alaihi wasallam yewwi-d tikciwin maca ur yečči ara”. Yerna-d : « Syin, tella yiwet n tmeṭṭut tudayt n Khaibar ay as-d-yefkan tikci n uksum yettwasqedcen ay d-yesfeḍḍen s ssem. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam d imdukal-is syin ččan aksum n tɣaḍt. Maca sakkin, yenna-d: ‘Rfed ifassen-ik -ḥbes lqut-, acku s tidet aksum-agi n tɣaḍt yefka-yi-d lexbar belli yettwasfeḍ s ssem’. Bisyr Ibnul Al Bara Bin Ma'rur Al Ansari taggara-a yemmut. Nnbi yuzen imiren amazan i tmeṭṭut-nni n tudayt. Yesteqsa- yas: ‘D acu i k- iǧǧan aţ- ţxedmeḍ akka?’. Terra-yas-d tmeṭṭut-nni : Ma yella d nnbi i telliḍ, ihi ayen ara xedmeɣ ur k-iḍurr ara. Maca lemmer d agellid kan i telliḍ, tili ad sgunfuɣ imdanen fell-ak’. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam imiren ad nɣen tameṭṭut-nni, dɣa ttwanɣan-tt. Syin yenna-d deg tallit n waṭṭan-nni ay t-yessawḍen ɣer lmut : « Mazal-iyi ttḥulfuɣ s wayen ay ččiɣ deg Khaibar, yerna tura d lawan ad iyi-gezmen lqaɛa - lmut-inu - ».

Hadith

Imam Abu Dawud : 3913

حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ أُمَّ مُبَشِّرٍ قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَا يُتَّهَمُ بِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنِّي لَا أَتَّهِمُ بِابْنِي شَيْئًا إِلَّا الشَّاةَ الْمَسْمُومَةَ الَّتِي أَكَلَ مَعَكَ بِخَيْبَرَ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا لَا أَتَّهِمُ بِنَفْسِي إِلَّا ذَلِكَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِيقَالَ أَبُو دَاوُد وَرُبَّمَا حَدَّثَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُرْسَلًا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُبَّمَا حَدَّثَ بِهِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَذَكَرَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنَّ مَعْمَرًا كَانَ يُحَدِّثُهُمْ بِالْحَدِيثِ مَرَّةً مُرْسَلًا فَيَكْتُبُونَهُ وَيُحَدِّثُهُمْ مَرَّةً بِهِ فَيُسْنِدُهُ فَيَكْتُبُونَهُ وَكُلٌّ صَحِيحٌ عِنْدَنَا قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فَلَمَّا قَدِمَ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَلَى مَعْمَرٍ أَسْنَدَ لَهُ مَعْمَرٌ أَحَادِيثَ كَانَ يُوقِفُهَا حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ مُبَشِّرٍ قَالَ أَبُو سَعِيدِ بْنُ الْأَعْرَابِيِّ كَذَا قَالَ عَنْ أُمِّهِ وَالصَّوَابُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُمِّ مُبَشِّرٍ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ مَخْلَدِ بْنِ خَالِدٍ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ قَالَ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَقَالَ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ الْحِجَامَةَ

Yenna-aɣ-d [Makhlad bin Khalid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Maɛmar] si [Az Zuhri] si [Ibnu Kaɛb bin Malik] si [baba-s] yenna-d: 'Umm Mubasysyir yenna-yas i Nnbi yella sillalalahu'. ‘’D acu i tettcetkiḍ, a Amazan n Öebbi? Ur sɛiɣ ara d acu ara ttcetkiɣ ɣef mmi-w anagar aksum n tɣaḍt n ssem i yečča yid-k di Khaibar’. Yerra-as-d Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam imiren : « Nekk ula d nekk ur ttcetkiɣ ara ɣef kra nniḍen anagar aksum n tɣaḍt-nni yettwassem, yerna tura d lawan ad ttwaqecren yiḍarren-iw -lmut-’. Abu Dawud yenna-d : « Ahat Abdurrazaq yenna-d ḥadith-agi s tmuɣli n Mursal si Maɛmar, si Az Zuhri, si Nnbi s.al.allah. Yerna ahat yenna-d daɣen ḥadit si Az Zuhri, si ‘Abdurrahman bin Kaɛb bin Malik’. Abdurrazaq yenna-d belli Maɛmar yenna-asen yiwet n tikkelt ḥadith-agi s tmuɣli n mursal. Maca, zik-nni uran-t-id deg wakud aydeg netta i sen-t-id-yeḥka. Yerna nettwali akk aya d ayen yellan d aḥeqqi’ Abdurrazaq yenna-d ‘Mi d-yusa Ibnul Mubarak ɣer Maɛmar, Maɛmar yettkel ɣef Ibn Mubarak aṭas n ḥadiṭen ay yebɣa ad ten-id-yesmekti’. Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Hanbal] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Khalid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Rabah] si [Maɛmar] si [Az Zuhri] si [Abdurrahman bin Abdullah bin Kaɛb bin Malik] si yemma-s Umm Mubasysyir. Yenna-d Abu Saɛid Ibnul Ɛɛrabi; d ayen i d-yenna si yemma-s. Maca tidett d akken; si [baba-s], si [Ummu Mubasysyir], yenna-d: ‘Usiɣ-d ad ẓreɣ Nnbi s.al.allahu alaihi wasallam... sakkin, yebder-d anamek n ḥadit n Makhlad bin Khalid, am ḥadit n Jabir. Netta - amḥaddi - yenna-d : Bisyr Ibnul Bara bin Maɛrur yemmut, dɣa yuzen-d yiwen ɣer tmeṭṭut-nni n Wudayen. Yesteqsa- yas: ‘D acu i k- iǧǧan aţ- ţxedmeḍ akka?’. -syin yebder-d ḥadit n Jabir- Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam syin yumeṛ ad t-ɛaqben tameṭṭut-nni, ihi tameṭṭut-nni ttwanɣant'. Yerna ur d-yebder ara tamacahut n tkebbanit’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3914

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَتَلَ عَبْدَهُ قَتَلْنَاهُ وَمَنْ جَدَعَ عَبْدَهُ جَدَعْنَاهُحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَصَى عَبْدَهُ خَصَيْنَاهُ ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَحَمَّادٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ هِشَامٍ مِثْلَ حَدِيثِ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِ شُعْبَةَ مِثْلَهُ زَادَ ثُمَّ إِنَّ الْحَسَنَ نَسِيَ هَذَا الْحَدِيثَ فَكَانَ يَقُولُ لَا يُقْتَلُ حُرٌّ بِعَبْدٍ

Yenna-aɣ-d [Ali Ibnul Jaɛd] yenna-d, yenna-aɣ-d [Syuɛbah]. -s tmuɣli niḍen yettwabder-d- Yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ḥammad] si [Qatadah] si [Al Hasan] si [Samurah] belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Win ara yenɣen akli-s, ur t-neɣɣi ara s lebɣi-s, yerna win ur t-nɣiɣ ara. Anzaren'. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed Ibnul Mutsanna] yenna-d, yenna-aɣ-d [Muɛadz bin Hisham] yenna-d, yenna-yi-d [baba] si [Qatadah] s yiwen n sanad. Inna: “Inna Umazan n Öebbi, s.al.allahu, Ṛebbi: “Win ​​ara iqeddcen akli-s, ad t-iqeddec”. Syin, yebder-d ḥadit n Syuɛba d Hamamd. Inna Abu Dawud: “[Abu Dawud Ath Thayalisi] iḥka-t-id si [Hicam] am ḥadit n [Muɛadz]. Yenna-yaɣ-d [Al Hasan bin Ali] yenna-d, yenna-aɣ-d [Saɛid bin Amir] si [Ibn Abu Arubah] si [Qatadah] s yiwen n ṣanad [Syu’bah] am ḥadit-nni. Yerna-d kan belli Al Hasan yettu ḥadith-a. Yenna-d, 'Amdan ilelli ur yessefk ara ad yettwaqḍeɛ ɣef ljal n yiwen n uklan - dɣa d qishas -'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3915

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَلَا يُقَادُ الْحُرُّ بِالْعَبْدِ

Yenna-aɣ-d [Muslim bin Ibrahim] yenna-d, yenna-aɣ-d [Hsyam] si [Qatadah] si [Al Hasan] yenna-d: ‘Amdan ilelli ur yessefk ad yili d qishas ɣef -yenɣan- akli’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3916

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ تَسْنِيمٍ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَوَّارٌ أَبُو حَمْزَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ مُسْتَصْرِخٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ جَارِيَةٌ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا لَكَ قَالَ شَرًّا أَبْصَرَ لِسَيِّدِهِ جَارِيَةً لَهُ فَغَارَ فَجَبَّ مَذَاكِيرَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيَّ بِالرَّجُلِ فَطُلِبَ فَلَمْ يُقْدَرْ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبْ فَأَنْتَ حُرٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى مَنْ نُصْرَتِي قَالَ عَلَى كُلِّ مُؤْمِنٍ أَوْ قَالَ كُلِّ مُسْلِمٍقَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي عَتَقَ كَانَ اسْمُهُ رَوْحُ بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي جَبَّهُ زِنْبَاعٌ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا زِنْبَاعٌ أَبُو رَوْحٍ كَانَ مَوْلَى الْعَبْدِ

Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Al Hasan bin Tasnim Al 'Ataki] yenna, yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Bakr] yenna, yenna-aɣ [Sawwar Abu Hamzah] yenna, yenna-aɣ [Amru bin Syu'aib] si [baba-s] si [jeddi-s] yenna-d, 'a argaz yusa-d, argaz-nni. inna: "a Amazan n Öebbi, akli tameîîut"! yenna-yas : « A tawaɣit-nwen, d acu i k-yuɣen ? Yerra-as : « Ayen n diri d akken netta - akli-nni - iwala taklit n bab-is. Syin, bab-is yeḥsem armi i s-yeqceɛ iɣes n tfekka-s’. Yenna-d Rasulullah ssalllahu 'alaihi wasallam : 'Awit-d argaz-nni dagi'. Syin, nudan-d argaz-a maca ur t-ufin ara. Yenna-d Rasulullah ssalllahu 'alaihi wasallam : 'Keččini tura telliḍ d ilelli, ɛafak-k ṛuḥ'. Isteqsa sinna: “a Amazan n Öebbi, i wumi ara ssutreɣ lemɛawna”? yerra-yas: “I yal lmumen, neɣ yenna-d: “I yal Ineslem”. Yenna-d Abu Dawud : « Isem n ukrif-nni yettwaslellin d Rauh bin Dinar ». Abu Dawud yenna-d tikkelt niḍen : « Deg lweqt-nni, amdan ay d-yeqqnen iɣes n tmeṭṭut n uklan-nni d Zinba ». Abu Dawud yenna-d: ‘Zinba’ Abu Rauh yella daɣen d akli aqbur’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3917

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍأَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ انْطَلَقَا قِبَلَ خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَاتَّهَمُوا الْيَهُودَ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَابْنَا عَمِّهِ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ وَهُوَ أَصْغَرُهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكُبْرَ الْكُبْرَ أَوْ قَالَ لِيَبْدَأْ الْأَكْبَرُ فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَيُدْفَعُ بِرُمَّتِهِ قَالُوا أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قِبَلِهِقَالَ سَهْلٌ دَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ يَوْمًا فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الْإِبِلِ رَكْضَةً بِرِجْلِهَا قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ وَمَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ فِيهِ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ وَلَمْ يَذْكُرْ بِشْرٌ دَمًا و قَالَ عَبْدَةُ عَنْ يَحْيَى كَمَا قَالَ حَمَّادٌ وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى فَبَدَأَ بِقَوْلِهِ تُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا يَحْلِفُونَ وَلَمْ يَذْكُرْ الِاسْتِحْقَاقَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا وَهْمٌ مِنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ

Yenna-aɣ-d [Ubaydullah bin Ɛumar bin Masarah] d [Muḥemmed bin Ubaid] deg unamek, nnan-d sin-nni; yenna-aɣ-d [Hammad bin Zaid] si [Yahya bin Saɛid] si [Busyair bin Yasar] si [Sahl bin Abu Hatsmah] yerna [Rafi’ bin Khadij] yenna-d: ‘Muhayishah bin Mas’ud d Abdellah bin Sahl ffɣen ɣer Xaybar, maca sin-nni deg tmeɣra n Date bḍan. Syin, yettwaqḍeɛ Abdullah bin Sahl, yerna ttcetkin Udayen d nitni ay t-yenɣan. Syin yusa-d gma-s iwumi semman Ɛebdurrahman bin Sahl d sin warraw n xali-s, Huwayicah d Muhayiṣah ɣer Nnbi s.al.allah. Syin, Ɛebdurrahman yeḥka-d ɣef gma-s - d netta ay d amecṭuḥ gar watmaten-is -, yenna-d ; ‘’Ilaq ad tebduḍ si win ameqqran, ad tebduḍ si win ameqqran. Neɣ yenna-d; ‘Win meqqren yessefk ad yebdu’. Syin, sin-nni ḥekmen-d ɣef gma-tsen - ay yettwaɣen -, yenna-d Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam: 'Eǧǧet xemsin seg-wen ad sɣeḍmen ɣef yiwen seg-sen - Uday-nni ay yenɣan -, s waya ara tzemrem ad tesfeḍ iɣsan n gma-nwen ay iḥerzen'. Rran-as-d : ur t-nwala ara srid, ihi amek ara neggul ! Inna: ‘Udayen ad ttwasekkren si ccṛeɛ-ik ma zemren ad fken lɛahed si xemsin n yemdanen seg-sen’. Rran-asen-d imeddukal: d ijehliyen! Netta - amḥaddi - yenna-d : « Syin, Rasulullah ssalllahu alaihi wasallam yefdi -diyat- ṛṛuḥ n win yettwaḍḍfen s wayla-ines n wemdan ». Sahl yenna-d : ‘Yiwen wass kecmeɣ ɣer lqaɛa-nsen n lmal, deg yiwet n tikkelt, teḍḍef-iyi-d yiwet n lmal n tmeṭṭut s uḍar-is’. Hammad yenna-d : « D aya ay d ḥadit, neɣ d ayen yecban wa'. Yenna Abu Dawud: '[Bisyr Ibnul Mufadhdhal] d [Malik] ḥekkun-t-id si [Yahya bin Saɛid]. Yenna-d deg ḥadit-nni : « Tesɛiḍ lebɣi ad t-teǧǧeḍ xemsin n lǧehd, syin tesɛiḍ azref ad t-nadiḍ ɣef tmenɣiwt n umeddakel-ik ? maca Bisyr ur d-yebder ara awal 'idammen'. [Abdah] yenna-d daɣen si [Yahya] akken i d-yenna [Ḥemmad]’. [Ibn Uyainah] daɣen yenna-d si [Yahya], maca yebda-d s tefyirt-a: ‘Udayen ad ffɣen si ccṛeɛ-nnek ma yella fkan-ak xemsin n lǧehd, yerna ur d-yebder awal n ”yesɛan azref”. Yenna Abu Dawud: “U d aya ay d asekkil n Ibn Uyainah”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3918

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَأَنَّهُ أَخْبَرَهُ هُوَ وَرِجَالٌ مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُتِيَ مُحَيِّصَةُ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَأَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ كَبِّرْ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذَنُوا بِحَرْبٍ فَكَتَبَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ قَالُوا لَا قَالَ فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ قَالُوا لَيْسُوا مُسْلِمِينَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمْ الدَّارَقَالَ سَهْلٌ لَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ

Yettwaxebber-aɣ-d [Ahmad bin Amru bin As Sarh] yenna-d, yettwaxebber-aɣ-d [Ibnu Wahb] yenna-d, yettwaxebber-iyi-d [Malik] si [Abu Laila bin Abdullah bin Abdurrahman bin Sahl] si [Sahl bin Abu Hatsn yettwaxebber-d belli netta d medden-is bifigures i Abdullah Sahl d Muhayishah ffɣen ɣer Khaibar ɣef ljal n lḥif ay ttḥulfun. Syin, ssawḍen-d Muhayyishah, sakkin, ssawḍen-d lexbar d akken Abdullah bin Sahl yettwaqḍeɛ yerna yettwaḍḍef deg yiwen n wedrar neɣ deg yiwen n lbenyan. Muhayishah iruḥ imiren ɣer Wudayen, yesteqsa-ten: “S Öebbi, d kečč i t-yenɣan?” rran-as-d wudayen: ‘S Öebbi, ur t-nɣi ara’. Muhayishah syen yeffeɣ-d armi d asmi ay d-yewweḍ ɣer Lmedina, netta syen yenna-d akk tidyanin i wegdud-nnes. Syin, netta, gma-s Huwayishah - yerna d netta ay d ameqran - ed Ɛebdurrahman bin Saḥl, ddan ɣer Nnbi s.al.allah. Muhayishah yessawel-d - imi d netta ay yellan deg Khaibar di tallit-nni - maca Rasulullah ssalllahu alaihi wasallam yenna-d : 'Aqdim d amezwaru, d aqbur d amezwaru'. Huwayishah syen tmeslay-d yerna Muhayishah tkemmel, syen yenna-d Rresulullah (s.al.) : « Bɣan ad xellṣen diyat i umeddakel-ik neɣ ad d-sbedden lgirra ! Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yura-asen-d sakkin tabrat i d-yessuturen tamsalt-a, sakkin rran-as-d - i tebrat-is - s tira n tgermant : 'S Rebbi ur t-nɣi ara'. Yenna-d Rasulullah sallallahu ’alaihi wasallam i Huwayicah, Muhayishah d Abdurrahman bin Sahl : ‘Ma tebɣam ad t-teɛreḍem s lǧehd, akken ad tesɛuḍ azref ad tenɣeḍ gma-twen? rran-as-d : 'Ala'. Yenna-d: '-Ɣas akken- Udayen ad sɣelten s ccṛeɛ-ik'. Rran-asen-d : ur llin d inselmen! Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam syin yefdi diyat s wayla-ines n wemdan, yuzen lmal alamma ssersen lmal deg wexxam-nsen’. Yenna-d Sahl : « Yiwen si lmal-nni ula d netta yeṭṭef-iyi-d, d lmal azeggaɣ ».

Hadith

Imam Abu Dawud : 3919

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَكَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ عَنْ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَتَلَ بِالْقَسَامَةِ رَجُلًا مِنْ بَنِي نَصْرِ بْنِ مَالِكٍ بِبَحْرَةِ الرُّغَاءِ عَلَى شَطِّ لِيَّةِ الْبَحْرَةِ قَالَ الْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ مِنْهُمْ وَهَذَا لَفْظُ مَحْمُودٍ بِبَحْرَةٍ أَقَامَهُ مَحْمُودٌ وَحْدَهُ عَلَى شَطِّ لِيَّةَ

Nnan-aɣ-d [Mahmud ben Khalid] ed [Katsir ben Ubaid] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d. -S ubrid nniḍen yettwabder- Yettwabder-aɣ-d [Muḥemmed bin Ash Shabbah bin Sufyan] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Walid] si [Abu Amru] si [Amru bin Syu’aib] si Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam belli yenɣa yiwen n wergaz si teqbilt n Nalandmelow, qqaren-as Rugha, deg tlemmast n yilel. Netta -Mahmud- inna: 'La win ineqqen, la win yettwan$an, seg-sen -bani Nashr-'. Wagi d lafadz n Mahmud, meḥsub Mahmud yesɛa lafdh-is - deg umezruy-is s talɣa n; ‘deg yiwen n wemkan n tmurt n tlemmast umi qqaren Rugha’, deg tlisa n yilel’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3920

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍزَعَمَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلًا فَقَالُوا لِلَّذِينَ وَجَدُوهُ عِنْدَهُمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا فَقَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَلَا عَلِمْنَا قَاتِلًا فَانْطَلَقْنَا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ لَهُمْ تَأْتُونِي بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَ هَذَا قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ قَالَ فَيَحْلِفُونَ لَكُمْ قَالُوا لَا نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ فَكَرِهَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ

Yenna-aɣ-d [Al Hasan bin Muḥemmed bin Ash Shabbah Az Za’farani] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Nuɛim] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Saɛid bin Ubaid Ath Tha`i] si [Busyair bin Yasar] yettwali d akken yiwen n wergaz n Ansar umi semman [Sahl bin yenna-as-d d argaz-nnes n Abu Hatsmah ay d-yesmektayen d akken yella d argaz n Khabara si wegdud-nnes]. Syin msebraqen, armi ufan yiwen deg-sen yettwanɣa. Nnan i lɣaci i d-mlalen d kunwi i tenɣam gma-tneɣ! rran-as-d lɣaci: ‘Ur t-nɣi ara, ur nwala ara amqeṭṭi’. Ihi nruḥ ɣer Nnbi sallallahu ‘aleyhi wasallam. Netta -amsawal- yenna-yas: 'Yesteqsa-ten: 'Tusem-d ɣur-i s ttbut, anwa i t-yenɣan -ameddakel-nwen-?' rran-asen-d : ur nesɛi ara lbeṛhan. Yerra-yas-d : « Nitni - Udayen - ad k-ɛuhden ! nnan-d: ‘Ur nḥemmel ara lḥeqq n Wudayen’. Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ur yebɣi ara ad tili lmut-is d lbaṭel, dɣa ixelleṣ diyat s mya n lmal si lmal n lxir’.