Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 3821
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ عَنْ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ كَانَ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْاسْتَعَارَتْ امْرَأَةٌ تَعْنِي حُلِيًّا عَلَى أَلْسِنَةِ أُنَاسٍ يُعْرَفُونَ وَلَا تُعْرَفُ هِيَ فَبَاعَتْهُ فَأُخِذَتْ فَأُتِيَ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِقَطْعِ يَدِهَا وَهِيَ الَّتِي شَفَعَ فِيهَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَقَالَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَالَحَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَتْ امْرَأَةً مَخْزُومِيَّةً تَسْتَعِيرُ الْمَتَاعَ وَتَجْحَدُهُ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَطْعِ يَدِهَا وَقَصَّ نَحْوَ حَدِيثِ قُتَيْبَةَ عَنْ اللَّيْثِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ زَادَ فَقَطَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهَا
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Faris] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Salih] ka bɔ [Al Laits] a ko; a y’a fɔ ne ye [Yunus] ka bɔ [Ibn Shihab] la ko; [Urwah] y’a lakali ko [Aisyah radiallahu ‘anha] ko, ‘Muso dɔ ye biju juru ta, mɔgɔ caaman tun b’o lɔn nka ale tun t’o lɔn. Muso ye bijuw feere, o la, u y’a minɛ k’a ta ka taga n’a ye kira sallallaahu ‘alayihi wasallam ɲɛfɛ. O kɔ, a y’a fɔ ko u k’a bolow tigɛ, ani o muso nin lo Usamah bin Zaid ye yafa ɲini, o kɔ, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ye jaabili di Usamah ma i n’a fɔ a y’a fɔ cogo min na’. A fɔra an ye ko [Abbas bin Abdul Azhim] ni [Muhamadu bin Yahya] fila bɛɛ ko; a y’a fɔ an ye [Abdurrazaq] ko, a y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [‘Aisyah] a ko, ‘Makhzumiyah muso dɔ tun be yen min ye fɛɛn dɔ juru ta, o kɔ, a banna o la. O la, cira (saw) y’a fɔ ko u k’a bolow tigɛ...o kɔ, a ye Qutaibah ka hadisi lakali, ka bɔ Al Laits la, ka bɔ Ibn Shihab fɛ. Nka, hadisi kɔnɔ, a y’a fara a kan ko: ‘Kira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a bolo tigɛ o kɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3822
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الْمُبْتَلَى حَتَّى يَبْرَأَ وَعَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَكْبُرَ
A fɔra an ye [Usman bin Abu Syaibah] ko, a fɔra an ye [Yazid bin Harun] ko, a fɔra an ye [Hamadu] ka bɔ [Ibrahima] ka bɔ [Al Aswad] ka bɔ [‘Aisyah radiallahu ‘anha] ko Ala ka ciden ko: kɛwalew ni jurumunw bɛ sigi ka bɔ kulu saba kɔnɔ; mɔgɔ min be sinɔgɔ fɔɔ a ka kunu, fatɔ fɔɔ a ka hakili sɔrɔ, ani denmisɛn fɔɔ a ka kɔrɔbaya’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3823
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأُتِيَ عُمَرُ بِمَجْنُونَةٍ قَدْ زَنَتْ فَاسْتَشَارَ فِيهَا أُنَاسًا فَأَمَرَ بِهَا عُمَرُ أَنْ تُرْجَمَ مُرَّ بِهَا عَلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُ هَذِهِ قَالُوا مَجْنُونَةُ بَنِي فُلَانٍ زَنَتْ فَأَمَرَ بِهَا عُمَرُ أَنْ تُرْجَمَ قَالَ فَقَالَ ارْجِعُوا بِهَا ثُمَّ أَتَاهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْقَلَمَ قَدْ رُفِعَ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَبْرَأَ وَعَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَعْقِلَ قَالَ بَلَى قَالَ فَمَا بَالُ هَذِهِ تُرْجَمُ قَالَ لَا شَيْءَ قَالَ فَأَرْسِلْهَا قَالَ فَأَرْسَلَهَا قَالَ فَجَعَلَ يُكَبِّرُحَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ وَقَالَ أَيْضًا حَتَّى يَعْقِلَ وَقَالَ وَعَنْ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَفِيقَ قَالَ فَجَعَلَ عُمَرُ يُكَبِّرُ حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مُرَّ عَلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِمَعْنَى عُثْمَانَ قَالَ أَوَ مَا تَذْكُرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ الْمَجْنُونِ الْمَغْلُوبِ عَلَى عَقْلِهِ حَتَّى يَفِيقَ وَعَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَخَلَّى عَنْهَا
A fɔra an ye [Usman bin Abu Syaibah] ko, a fɔra an ye [Jarir] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Abu Zhabyan] ka bɔ [Ibn Abbas] a ko, ‘Muso fatɔ dɔ nana ni Umar ye min ye kakalaya kɛ, Umar o kɔ, a ye jama ɲininga u ka miiriya la. O kɔ, a y’a fɔ ko u ka muso nin bon ni kabakuruw ye. O kɔ, muso nin tɛmɛna [Ali bin Abu Talib] -Ala ka hɛɛrɛ kɛ a ye-, a y’a ɲininga ko mun lo be nin muso la? mɔgɔw k’a jaabi ko: ‹Muso fatɔ min bɔra nin gba ra, ale ka jɛnɛya kɛ. O kɔ, Umar y'a fɔ ko u k'a bon ni kabakuruw ye." Ibn Abbas ko: 'Ali y'a fɔ o kɔ, 'Aw k'a lase kɔfɛ'. O kɔ, Ali nana Umar fɛ k'a fɔ a ye ko: 'E Amirul Mu'minin, i t'a lɔn ko sɛbɛrikɛlan min be kɛ ka sɛbɛri kɛ, o be bɔ mɔgɔ kulu saba la; balikuya wa?’ Umar y’a jaabi ko: ‘Tiɲɛ lo’. Ali y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, mun na u ye muso nin bon ni kabakuruw ye?’ Umar y’a jaabi ko: ‘A tɛ foyi ye’. Ali ko: ‘A to a ka taga’. Ibn Abbas ko: O kɔ, Umar ye muso bɔ kaso la. O kɔ, Umar ye takbiri kɛ. A y’a fɔ an ye [Yusufu bin Musa] ko, a y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Al A’masy] la i n’a fɔ o hadisi. A ko: ‘Fo a ka kɔrɔ sɔrɔ’. Tariku wɛrɛ la, ‘Cɛɛ be fatɔya kɛ fɔɔ a be se ka hakili sɔrɔ’. Lakalibaga ko: ‘Umar o kɔ, a ye takbiri kɛ’. A y’a fɔ an ye [Ibnu As Sarh] y’a fɔ, a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb] y’a fɔ, a y’a fɔ ne ye [Jarir bin Hazim] ka bɔ [Suliman bin Mihran] ka bɔ [Abu Zhabyan] ka bɔ [Ibnu Abbas] a ko, ‘-muso- tun be tɛmɛna o kɔ i n’a fɔ Talith the sa -bu Usman- a ko, ‘I hakili t’a la -E Amirul Mukminin- ko Nabi ko: ‘Jurumuw sɛbɛri sɛbɛnw be sigi ka bɔ kulu saba la; Fatɔ fɔɔ a ka hakili sigi, sinɔgɔbaga fɔɔ a ka kunu ani denmisɛn fɔɔ a ka siko jiman kɛ wa?’ Umar y’a jaabi ko: ‘I ka tiɲɛ lo’. O kɔ, Umar y’a to muso tagara.’
Hadith
Imam Abu Dawud : 3824
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ الْمَعْنَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ قَالَ هَنَّادٌ الْجَنْبيُّ قَالَأُتِيَ عُمَرُ بِامْرَأَةٍ قَدْ فَجَرَتْ فَأَمَرَ بِرَجْمِهَا فَمَرَّ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخَذَهَا فَخَلَّى سَبِيلَهَا فَأُخْبِرَ عُمَرُ قَالَ ادْعُوا لِي عَلِيًّا فَجَاءَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَبْلُغَ وَعَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَبْرَأَ وَإِنَّ هَذِهِ مَعْتُوهَةُ بَنِي فُلَانٍ لَعَلَّ الَّذِي أَتَاهَا وَهِيَ فِي بَلَائِهَا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَدْرِي فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلَام وَأَنَا لَا أَدْرِي
A y’a fɔ an ye [Hanad] ka bɔ [Abu Al Awash] fɛ. -cogo wɛrɛ la a kofɔra- A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba] ko, a y’a fɔ an ye [Jarir] kɔrɔ la, ka bɔ [Atha bin As Sa`ib] ka bɔ [Abu Zhabyan] ko; Hannad Al Janbi ko, Loon dɔ la, Umar nana ni muso dɔ ye min tun ye kakalaya kɛ, a y’a fɔ ko u k’a bon ni kabakuruw ye. Tuma min na Ali (Ala ka hɛrɛ kɛ a ye) tɛmɛna, a ye muso ta k’a labila ka taga. O kɔ, Umar ye kibaruya sɔrɔ o koo nin na, a y’a fɔ o kɔ, ‘Ali weele a ka se ka n’ kunbɛn’. [Ali radiallahu ‘anhu] o kɔ, a nana k’a fɔ ko: ‘E Amirul Mu’minin, i b’a lɔn ka ban ko Ala ka ciden y’a fɔ ko: ‘Kɛwalew ni jurumuw sɛbɛri sɛbɛrikɛlan be sigi ka bɔ kulu saba kɔnɔ; denmisɛn fo a ka kɔrɔbaya, mɔgɔ min be sinɔgɔra fɔɔ a ka kunu ani fatɔ fɔɔ a ka hakili sɔrɔ’. Ani nin muso ye muso fatɔ ye min bɔra Bani Fulan. A be se ka kɛ ko o kakalaya kɛra tuma min na a tun be segira ka kɛ fatɔya ye.’ Umar y’a jaabi ko: ‘N m’a lɔn’. Ali sinna k’a jaabi ko: ‘Ne fana t’a lɔn’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3825
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَامعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ وَعَنْ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَادَ فِيهِ وَالْخَرِفِ
A y’a fɔ an ye [Musa bin Isma’il] ko, a y’a fɔ an ye [Wuhaib] ka bɔ [Khalid] ka bɔ [Abu Adh Dhuha] ka bɔ [Ali Alais Salam] ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ, a ko: ‘Kɛwalew ni jurumuw sɛbɛrikɛlan be sigi ka bɔ kulu saba la; mɔgɔ be sinɔgɔ fɔɔ a ka kunu, denmisɛn be sinɔgɔ fɔɔ a ka siko kɛ ani mɔgɔ fatɔ fɔɔ a ka kunu." Abu Dawud ko: 'Nin hadisi lakali [Ibn Juraij] fɛ, ka bɔ [Al Qasim bin Yazid] fɛ ka bɔ [Ali radliallahu 'anhu] la, ka bɔ cira 'sallaallahu'a. -mɔgɔ minw hakili tɛ-'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3826
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ حَدَّثَنِي عَطِيَّةُ الْقُرَظِيُّ قَالَكُنْتُ مِنْ سَبْيِ بَنِي قُرَيْظَةَ فَكَانُوا يَنْظُرُونَ فَمَنْ أَنْبَتَ الشَّعْرَ قُتِلَ وَمَنْ لَمْ يُنْبِتْ لَمْ يُقْتَلْ فَكُنْتُ فِيمَنْ لَمْ يُنْبِتْحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَكَشَفُوا عَانَتِي فَوَجَدُوهَا لَمْ تَنْبُتْ فَجَعَلُونِي مِنْ السَّبْيِ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Kathir] ko, a fɔra an ye [Sufyan] ko, a fɔra an ye [Abdul Malik bin Umair] ko, a fɔra ne ye [Athiyah Al Qurazhi] a ko, ‘Ne tun ye Banu Quraizhah ka jɔnw dɔ ye min tun be publize, min tun bena publle ani min tun ma cɛya bɔ fɔlɔ, o tigi tun tɛna faga. O wagati la, n’ be mɔgɔ minw ka cɛnimusoko kunsigi ma bɔ fɔlɔ, n’ b’olu dɔ la.’ A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Abdul Malik bin Umair] fɛ ni hadisi kelen ye. A ko, ‘O kɔ, u ye n’ ka cɛnimusoko yɔrɔw bɔ kɛnɛ kan, nka u ma n’ ka cɛnimusoko yɔrɔw kunsigi sɔrɔ, o la, u ye n’ kɛ kasoden ye dɔrɔn’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3827
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَرَضَهُ يَوْمَ أُحُدٍ وَهُوَ ابْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ سَنَةً فَلَمْ يُجِزْهُ وَعَرَضَهُ يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَهُوَ ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً فَأَجَازَهُحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ نَافِعٌ حَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ إِنَّ هَذَا الْحَدُّ بَيْنَ الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ
A y’a lakali an ye [Ahmadu bin Hanbal] ko, a y’a lakali an ye [Yahya] ka bɔ [Ubaidullah] la a ko; A fɔra ne ye [Nafi’] fɛ ka bɔ [Ibnu Umar] fɛ ko cira sallallahu ‘alaihi wasallam y’a yɛrɛ sɛgɛsɛgɛ Uhud kɛlɛ wagati la, o wagati la a tun be ni saan tan ni naani dɔrɔn ye. O kama, a ma sɔn k’a seen don kɛlɛ la. Ani Khandaq kɛlɛ wagati la a y’a sɛgɛsɛgɛ fana, o wagati la a tun be ni saan tan ni duuru ye, o la a ye sira di a ma.’ A fɔra an ye [Usman bin Abu Syaibah] ko, a fɔra an ye [Ibn Idris] ka bɔ [Ubaidullah bin Umar] la a ko, ‘ [Nafi’] ko, ‘Ne ye nin hadisi fɔ Umar bin Abdul Aziz ye, o kɔ, a ko, ‘-o la- nin hadisi ye dan ye min ni denmisɛnw tɛ kelen ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3828
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ الْقِتْبَانِيِّ عَنْ شِيَيْمِ بْنِ بَيْتَانَ وَيَزِيدَ بْنِ صُبْحٍ الْأَصْبَحِيِّ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ قَالَكُنَّا مَعَ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ فِي الْبَحْرِ فَأُتِيَ بِسَارِقٍ يُقَالُ لَهُ مِصْدَرٌ قَدْ سَرَقَ بُخْتِيَّةً فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُقْطَعُ الْأَيْدِي فِي السَّفَرِ وَلَوْلَا ذَلِكَ لَقَطَعْتُهُ
A y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Salih] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Wahb] ko, a y’a fɔ ne ye [Haiwah bin Syuraih] ka bɔ [Ayyasy bin Ayyasy Al Qitbani] ka bɔ [Syiyaim bin Baitan] ani [Yazid bin Shubh Al Ashbahi] ka bɔ [Ibuyah bin Ashbahi] ka bɔ [Ibuyah bin Bin] Arthah] tun be kurun boli baji kan, sonyanikɛla dɔ min tɔgɔ ko mishdar, ale y’an kunbɛn. A tun ye ɲɔgɔmɛ dɔ sonya min kan tun ka jan. Busr bin Arthah ko: ‘Loon dɔ la, n ye Ala ka ciden (s.a.w) ka kuma mɛn ko: ‘Sonyanikɛla bolo man kan ka tigɛ n’a be tagama la,’ n’o tun tɛ, n tun b’a tigɛ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3829
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ الْمُشَعَّثِ بْنِ طَرِيفٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ فَقَالَ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا أَصَابَ النَّاسَ مَوْتٌ يَكُونُ الْبَيْتُ فِيهِ بِالْوَصِيفِ يَعْنِي الْقَبْرَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ أَوْ مَا خَارَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّبْرِ أَوْ قَالَ تَصْبِرُقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ يُقْطَعُ النَّبَّاشُ لِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى الْمَيِّتِ بَيْتَهُ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Abu Imran] ka bɔ [Al Musya’ts bin Tharif] ka bɔ [Abdullah bin Ash Shamit] ka bɔ [Abu Zar] a ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ ne ye ko: ‘E Abu Dharr!’ N y’a jaabi ko: ‘E Ala ka ciden, n b’i ka welekan dafa. Ani, hɛɛrɛ ka to n’i ye tuma bɛɛ’. A ko: ‘E Abu Dzar, ni mɔgɔ sara, o kɔ, a ka soo be kaburu kɔnɔ, e ka miiriya ye mun ye?’ N y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ, walima a ko: ‘I n’a fɔ Ala n’a ka ciden b’a fɛ cogo min na’. A ko: ‘I ka ɲi ka muɲu, wala a ko: ‘I ka muɲu’. Abu Dawud ko, ‘Hammad bin Sulaiman ko, ‘An Nabbasy bolo - mɔgɔ min be kaburu sɔgɔ ka sabagatɔ ka nafolo ta - o ka kan ka tigɛ, bari a donna suubon kɔnɔ - kaburu kɔnɔ -’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3830
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عَقِيلٍ الْهِلَالِيُّ حَدَّثَنَا جَدِّي عَنْ مُصْعَبِ بْنِ ثَابِتِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَجِيءَ بِسَارِقٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اقْتُلُوهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا سَرَقَ فَقَالَ اقْطَعُوهُ قَالَ فَقُطِعَ ثُمَّ جِيءَ بِهِ الثَّانِيَةَ فَقَالَ اقْتُلُوهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا سَرَقَ فَقَالَ اقْطَعُوهُ قَالَ فَقُطِعَ ثُمَّ جِيءَ بِهِ الثَّالِثَةَ فَقَالَ اقْتُلُوهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا سَرَقَ فَقَالَ اقْطَعُوهُ ثُمَّ أُتِيَ بِهِ الرَّابِعَةَ فَقَالَ اقْتُلُوهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا سَرَقَ قَالَ اقْطَعُوهُ فَأُتِيَ بِهِ الْخَامِسَةَ فَقَالَ اقْتُلُوهُ قَالَ جَابِرٌ فَانْطَلَقْنَا بِهِ فَقَتَلْنَاهُ ثُمَّ اجْتَرَرْنَاهُ فَأَلْقَيْنَاهُ فِي بِئْرٍ وَرَمَيْنَا عَلَيْهِ الْحِجَارَةَ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Abdullah bin Ubaid bin Aqil Al Hilali] ko, a y’a fɔ an ye [N’ bɛnba] ka bɔ [Mush’ab bin Tabit bin Abdullah bin Az Zubair] ka bɔ [Muhamadu Ibnul Munkahidir] ka bɔ [Jabir bin Abdullah] ka bɔ [Jabir bin Abdullah] a ko, ‘Sonyani dɔ tun be yen ka kɔn Probalam ɲɛ. a ko: ‘Aw k’a faga’. Sahɛbaw y’a ɲininga ko: «E, Ala ka ciden, a ye sonyali dɔrɔn lo kɛ!» a ko: ‘O tuma na, a bolo tigɛ’. Yabiri ko: ‘Sonyanikɛla bolo tigɛra o tuma na’. O kɔ, u ye sonyanikɛla bila ka taga n’a ye tugun cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲɛfɛ siɲɛ filanan, a ko: ‘A faga’. Sahɛbaw y’a ɲininga ko: «E, Ala ka ciden, a ye sonyali dɔrɔn lo kɛ!» a ko: ‘O tuma na, a bolo tigɛ’. O kɔ, u ye sonyanikɛla bila ka taga n’a ye tugun kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲɛfɛ siɲɛ sabanan, a ko: ‘A faga’. Sahɛbaw ko: «E, Ala ka ciden, a be sonyali dɔrɔn lo kɛra!» a ko: ‘O kɔ, a tigɛ’. O kɔ, u nana ni sonyanikɛla ye cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲɛfɛ siɲɛ naaninan, a ko: ‘A faga’. Sahɛbaw ko: «E, Ala ka ciden, a be sonyali dɔrɔn lo kɛra!» a ko: ‘N’o lo, o tuma na, a tigɛ’. O kɔ, u nana ni sonyanikɛla ye kira sallallahu alayihi wasallam ɲɛfɛ siɲɛ duurunan, a ko: ‘A faga’. Yabiri ko: «O kɔ, an y’a minɛ ka taga n’a ye k’a faga. O kɔ, an ye suu sama k’a fili kɔlɔn kɔnɔ, ka sɔrɔ ka kabakuruw fili a la’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3831
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ قَالَسَأَلْنَا فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ عَنْ تَعْلِيقِ الْيَدِ فِي الْعُنُقِ لِلسَّارِقِ أَمِنَ السُّنَّةِ هُوَ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَارِقٍ فَقُطِعَتْ يَدُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَعُلِّقَتْ فِي عُنُقِهِ
A fɔra an ye [Qutaibah bin Sa’id] ko, a fɔra an ye [Umar bin Ali] ko, a fɔra an ye [Al Hajjaj] ka bɔ [Makhul] ka bɔ [‘Abdurrahman bin Muhairiz] a ko, ‘An ye [Fadhalah bin Ubaid] ɲininga ko a ka kiti tigɛra cogo di? A y’a jaabi ko: ‘Siɲɛ kelen, u nana ni sonyanikɛla dɔ ye kira sallallahu ‘alaihi wasallam ɲɛfɛ, a y’a bolo tigɛ k’a fɔ a ye ko a k’a bolo siri a kan na, o la, a bolo siri a kan na.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3832
حَدَّثَنَا مُوسَى يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَرَقَ الْمَمْلُوكُ فَبِعْهُ وَلَوْ بِنَشٍّ
A y’a fɔ an ye [Musa] - kɔrɔ ye Musa bin Isma’il - ko, a y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Umar bin Abu Salamah] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Abu Hurairah] a ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Ni jɔn ye diham tan sonya, o tuma na a feere’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3833
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ ثَابِتٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ{ وَاللَّاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِسَائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا }وَذَكَرَ الرَّجُلَ بَعْدَ الْمَرْأَةِ ثُمَّ جَمَعَهُمَا فَقَالَ{ وَاللَّذَانِ يَأْتِيَانِهَا مِنْكُمْ فَآذُوهُمَا فَإِنْ تَابَا وَأَصْلَحَا فَأَعْرِضُوا عَنْهُمَا }فَنَسَحَ ذَلِكَ بِآيَةِ الْجَلْدِ فَقَالَ{ الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ }حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ ثَابِتٍ حَدَّثَنَا مُوسَى يَعْنِي ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ شِبْلٍ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجِاهِدٍ قَالَ السَّبِيلُ الْحَدُّ قَالَ سُفْيَانُ{ فَآذُوهُمَا }الْبِكْرَانِ{ فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ }الثَّيِّبَاتُ
A y’a fɔ an ye ko [Amadu bin Muhamadu bin Thabit Al Marwazi] ko, a y’a fɔ ne ye [Ali bin Al Husain] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Yazid bin An Nahwi] ka bɔ [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ a ko Ala ka kuma kan ko: ‘-Ani -ka ɲɛsin- muso juguw ma minw be kojugu kɛ aw cɛma. -minw b’a seereya-. O kɔ, n'u ye seereya kɛ, aw k'u datugu - musow - bon kɔnɔ fɔɔ u ka sa, walima fɔɔ Ala ka sira wɛrɛ di u ma-' -Qs. Nisa: 15-. Ala ye cɛɛ tɔgɔ fɔ muso kɔ, o kɔ, a y’u fila fara ɲɔgɔn kan. Ala ko: '-Ani mɔgɔ fila minw ye koo haramunin kɛ aw cɛma, aw k'u fila bɛɛ ɲangi, o kɔ, n'u fila bɛɛ nimisara k'u yɛrɛ fisaya, o tuma na, u ka kɛ..- ' -Qs. Nisa: 16-. O kɔ, o ayata nin jɔsira ni ayata min be bugɔli kan, Ala ko: ‘-muso min be kakalaya kɛ ani cɛɛ min be kakalaya kɛ, o kɔ, u kelen kelen bɛɛ bugɔ siɲɛ kɛmɛ...-’ -Qs. Nuuru dɔ: 2-. A y’a fɔ an ye ko Ahmadu bin Muhamadu bin Thabit ko, a y’a fɔ an ye ko Musa - kɔrɔ ye Musa bin Mas’ud - ka bɔ Shibl ka bɔ Ibn Abu Najih ka bɔ Mujahid a ko, ‘Kumaden ‘as sabil’ kɔrɔ ye ko ɲangili tun be yen’. Mujahid ko, ‘Ala ko ‘o tuma na, aw k’u fila bɛɛ ɲangi’, o kɔrɔ ye kakalayakɛla min bele ma furu. K’a sɔrɔ Ala ko ‘o tuma na, aw k’u datugu - musow - bon kɔnɔ’, o kɔrɔ ye ko firiyamusow’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3834
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ حَطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا عَنِّي خُذُوا عَنِّي قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا الثَّيِّبُ بِالثَّيِّبِ جَلْدُ مِائَةٍ وَرَمْيٌ بِالْحِجَارَةِ وَالْبِكْرُ بِالْبِكْرِ جَلْدُ مِائَةٍ وَنَفْيُ سَنَةٍحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ قَالَا حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِ يَحْيَى وَمَعْنَاهُ قَالَ جَلْدُ مِائَةٍ وَالرَّجْمُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ رَوْحِ بْنِ خُلَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ يَعْنِي الْوَهْبِيَّ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دَلْهَمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْمُحَبَّقِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ نَاسٌ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ يَا أَبَا ثَابِتٍ قَدْ نَزَلَتْ الْحُدُودُ لَوْ أَنَّكَ وَجَدْتَ مَعَ امْرَأَتِكَ رَجُلًا كَيْفَ كُنْتَ صَانِعًا قَالَ كُنْتُ ضَارِبَهُمَا بِالسَّيْفِ حَتَّى يَسْكُتَا أَفَأَنَا أَذْهَبُ فَأَجْمَعُ أَرْبَعَةَ شُهَدَاءٍ فَإِلَى ذَلِكَ قَدْ قَضَى الْحَاجَةَ فَانْطَلَقُوا فَاجْتَمَعُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَمْ تَرَ إِلَى أَبِي ثَابِتٍ قَالَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالسَّيْفِ شَاهِدًا ثُمَّ قَالَ لَا لَا أَخَافُ أَنْ يَتَتَابَعَ فِيهَا السَّكْرَانُ وَالْغَيْرَانُ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى وَكِيعٌ أَوَّلَ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ دَلْهَمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْمُحَبَّقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّمَا هَذَا إِسْنَادُ حَدِيثِ ابْنِ الْمُحَبَّقِ أَنَّ رَجُلًا وَقَعَ عَلَى جَارِيَةِ امْرَأَتِهِ قَالَ أَبُو دَاوُد الْفَضْلُ بْنُ دَلْهَمٍ لَيْسَ بِالْحَافِظِ كَانَ قَصَّابًا بِوَاسِطَ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Yahya] ka bɔ [Sa’id bin Abu Arubah] ka bɔ [Qatadah] ka bɔ [Al Hasan] ka bɔ [Hathan bin Abdullah Ar Raqqasyi] ka bɔ [Ubadah bin Ash Shamit] a ko: ‘Rasulullah ka bɔ ne fɛ ko: ‘. Ala ye haddi ɲangili kɛ o musow ye. Firiyamuso minw be kakalaya kɛ, u ka ɲangili ye bugɔli kɛmɛ ni kabakuru ye. Ni sungurunin dɔ ye kakalaya kɛ, a ka ɲangili ye bugɔli kɛmɛ ye ani ka taga jɔnya la saan kelen kɔnɔ’. A fɔra an ye ko [Wahb bin Bakiya] ni [Muhamadu bin Ash Saba bin Sufyan] fila bɛɛ ko; y’a fɔ an ye [Husyaim] ka bɔ [Mansur] ka bɔ [Al Hasan] la ni sanad ni kɔrɔ kelen ye i n’a fɔ Yahya ka hadisi. A ko, ‘Whack siɲɛ kɛmɛ ni kabakuru’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin auf Ath Tha`i] ko, a y’a fɔ an ye [Ar rabi’ bin rauh bin Khulaid] ko, a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Khalid] -kɔrɔ ye Muhamadu bin Khalid Al Wahbi- ko, a y’a fɔ an ye [Al Fadhl bin Muhasa] ka bɔ [Al Hamahal bin] ka bɔ [Al Hadhl bin Dalham] la]. [Ubadah bin Ash Shamit] ka bɔ cira saw ni nin hadisi ye; Jama y’a fɔ Sa’d bin Ubadah ye ko: ‘E Abu Sabit, hudud sigira sen kan. N’i ye cɛɛ dɔ sɔrɔ n’i muso ye, i bena mun lo kɛ do?’ Sadi y'a jaabi ko: «Ne bena u fila bɛɛ faga ni muru ye fɔɔ u ka sa. Sabu ni ne tagara seere naani ɲini, o tɛ foyi ɲɛ! Ni ne tun y’o kɛ, siga t’a la, u tun bena ban -ka jɛnɛya kɛ-’. O kɔ, jama tagara ɲɔgɔn lajɛn cira sallallahu alayihi wasallam gɛrɛfɛ, u y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, e ka miiriya ye mun ye Abu Sabit ka jaabili la, a ye nin fɔ ani nin fɔ?’ Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Muru be se ka kɛ seereya ye’. O kɔ, a ko tugun ko: ‘Ɔn ɔn, n t’a jɔrɔ ko mɔgɔ diminɛninw ni keliyalaw -cɛw- bena kɛ banajugu ye -cɛ keliyalaw bɛɛ be sariya ta u yɛrɛ bolo-’. Abu Dawuda ko; [Waki’] ye nin hadisi daminɛ lakali ka bɔ [Al Fadhal bin Dahlam] fɛ ka bɔ [Al Hasan] fɛ ka bɔ [Qabishah bin Huraits] fɛ ka bɔ [Salamah bin Al Muhabbaq] fɛ ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ, nin sanad dɔrɔn -min kofɔra Waki’ fɛ - o ye Alhaba’ ka sanad ye. hadith;- 'ko cɛɛ dɔ tun be yen min ye kakalaya kɛ ni jɔnmuso dɔ ye a muso fɛ', Abu Daud ko; ‘Al Fadhal bin Dalham tɛ hafidi ye - a ye hadisi waa caaman mara a hakili la - nka a ye sogofeerela dɔrɔn lo ye Washitha dugu kɔnɔ’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3835
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ يَعْنِي ابْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ فَقَالَإِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ فِيمَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةُ الرَّجْمِ فَقَرَأْنَاهَا وَوَعَيْنَاهَا وَرَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا مِنْ بَعْدِهِ وَإِنِّي خَشِيتُ إِنْ طَالَ بِالنَّاسِ الزَّمَانُ أَنْ يَقُولَ قَائِلٌ مَا نَجِدُ آيَةَ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَيَضِلُّوا بِتَرْكِ فَرِيضَةٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَالرَّجْمُ حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى مِنْ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ إِذَا كَانَ مُحْصَنًا إِذَا قَامَتْ الْبَيِّنَةُ أَوْ كَانَ حَمْلٌ أَوْ اعْتِرَافٌ وَايْمُ اللَّهِ لَوْلَا أَنْ يَقُولَ النَّاسُ زَادَ عُمَرُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَكَتَبْتُهَا
A fɔra an ye [Abdullah bin Muhamadu An Nufaili] ko, a fɔra an ye [Husyaim] ko, a fɔra an ye [Az Zuhri] ka bɔ [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ka bɔ [Abdullah bin Abbas] ko, ‘[Umar ’ Ibnul Abbas] ko: ‘[Umar ’ Ibnul maShed a ko: Muhamadu ka tiɲɛ fɔ ka kitabu -alikurana- jigi a kan. Min yirala a la, vɛrise min tun be kuma kabakuruw kan, o tun b’o la. An y’a kalan k’a faamu, Rasulullah sallallahu ‘alayihi wasallam ye kabakurukuruw waleya ani an fana y’a waleya a kɔ. N be hami ko wagati be tɛmɛna, mɔgɔ dɔ b’a fɔ ko: ‘An t’a sɔrɔ kabakuruw gosi koo la Ala ka kitabu kɔnɔ’. O tuma na, u bena tunu ka Ala ka wajibiw to yen, Ala ye minw jigi. Cɛɛw ni muso minw be kakalaya kɛ ani u furunin lo, kabakurunw cili ye sariya ye min bɛnnin lo; ni dalilu dɔw be yen ka ban, wala kɔnɔtiɲɛ, wala sɔnni. Ala ka kitabu la, ni mɔgɔw tun m’a fɔ ko: ‘Umar ye dɔ fara Ala ka kitabu kan’, ne tun b’a sɛbɛn’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3836
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ نُعَيْمِ بْنِ هَزَّالٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ يَتِيمًا فِي حِجْرِ أَبِي فَأَصَابَ جَارِيَةً مِنْ الْحَيِّ فَقَالَ لَهُ أَبِي ائْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبِرْهُ بِمَا صَنَعْتَ لَعَلَّهُ يَسْتَغْفِرُ لَكَ وَإِنَّمَا يُرِيدُ بِذَلِكَ رَجَاءَ أَنْ يَكُونَ لَهُ مَخْرَجًا فَأَتَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللَّهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللَّهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَيَّ كِتَابَ اللَّهِ حَتَّى قَالَهَا أَرْبَعَ مِرَارٍ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكَ قَدْ قُلْتَهَا أَرْبَعَ مَرَّاتٍ فَبِمَنْ قَالَ بِفُلَانَةٍ فَقَالَ هَلْ ضَاجَعْتَهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ هَلْ بَاشَرْتَهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ هَلْ جَامَعْتَهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ أَنْ يُرْجَمَ فَأُخْرِجَ بِهِ إِلَى الْحَرَّةِ فَلَمَّا رُجِمَ فَوَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ جَزِعَ فَخَرَجَ يَشْتَدُّ فَلَقِيَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُنَيْسٍ وَقَدْ عَجَزَ أَصْحَابُهُ فَنَزَعَ لَهُ بِوَظِيفِ بَعِيرٍ فَرَمَاهُ بِهِ فَقَتَلَهُ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ هَلَّا تَرَكْتُمُوهُ لَعَلَّهُ أَنْ يَتُوبَ فَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَيْهِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Suleman Al Anbari] ko, a y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Hisyam bin Sa’d] la a ko; [Yazid bin Nu’aim bin Hazzal] y’a fɔ n ye ka bɔ [a facɛ] fɛ ko: ‘Ma’iz bin Malik ye denmisɛn ye min lamɔna n facɛ fɛ. Ani, loon dɔ la, a ye kakalaya kɛ ni dugu dɔ ka jɔnmuso dɔ ye. O kɔ, n facɛ y’a fɔ a ye ko: ‘Na Ala ka ciden fɛ, i ye min kɛ, o fɔ a ye, jigiya b’a la, a bena yafa ɲini i ye’. O ye ko n fa tun b’a fɛ nin ye dɔrɔn walisa Maiz ka se ka bɔyɔrɔ sɔrɔ, o la, a girinna ka taga Ala ka ciden kunbɛn. O kɔ, Ma’iz ko: «E Ala ka ciden, ne ye kakalaya kɛ, o la, i ka Ala ka kitabu sariya labato ne kan!» A y’a yɛrɛ mabɔ a la. O la, Ma’iz y’a fɔ tugun ko: «E Ala ka ciden, ne ye kakalaya kɛ, o la, i ka Ala ka kitabu sariya labato ne kan!» A y’a yɛrɛ yɛlɛma. Ma’iz y’a fɔ tugun ko: «E Ala ka ciden, ne ye kakalaya kɛ, o la, i ka Ala ka kitabu sariya labato ne kan!» A segira o kan siɲɛ naani. O kɔ, Rasulullah ko: «I y’o fɔ siɲɛ naani, o tuma na, i y’o kɛ ni jɔn lo ye?» Ma'iz y'a jaabi ko: 'Ni Fulanah'. A y’a ɲininga tugun ko: ‘I ye la n’a ye wa?’ Ma’iz y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn.’ a y’a ɲininga tugun ko: ‘I magara a la wa?’ Ma’iz y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn.’ a y’a ɲininga tugun ko: ‘I ye cɛnimusoko kɛ n’a ye wa?’ Ma’iz y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn.’ A laban, kira y’a fɔ ko u k’a bon ni kabakuruw ye. O kɔ, u ye Ma’iz ta ka taga n’a ye kongokolon kɔnɔ, o la, tuma min na u tun b’a bugɔra ni kabakuruw ye, a y’a daminɛ ka kabakuruw gosi a la, a ma se k’o muɲu ani a bolila joona. Nka, a ye Abdullah bin Unais kunbɛn, mɔgɔ minw ye Ma’iz bon ni kabakuruw ye, olu tun tɛ se k’a ta tuguni - u sɛgɛnin lo - o la, Abdullah y’a ɲɔndi ni ɲɔgɔmɛ kolo ye, a ye kolo fili Ma’iz kan fɔɔ a sara. O kɔ, Abdullah ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam kunbɛn k’o koo kofɔ, a ko: ‘Mun na i t’a to a, jɔn lo b’a lɔn n’a nimisara ani Ala sɔnna a ka nimisali ma’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3837
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ ذَكَرْتُ لِعَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قِصَّةَ مَاعِزِ ابْنِ مَالِكٍ فَقَالَ لِي حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَحَدَّثَنِي ذَلِكَ مِنْ قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلَّا تَرَكْتُمُوهُ مَنْ شِئْتُمْ مِنْ رِجَالِ أَسْلَمَ مِمَّنْ لَا أَتَّهِمُ قَالَ وَلَمْ أَعْرِفْ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ فَجِئْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقُلْتُ إِنَّ رِجَالًا مِنْ أَسْلَمَ يُحَدِّثُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُمْ حِينَ ذَكَرُوا لَهُ جَزَعَ مَاعِزٍ مِنْ الْحِجَارَةِ حِينَ أَصَابَتْهُ أَلَّا تَرَكْتُمُوهُ وَمَا أَعْرِفُ الْحَدِيثَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ كُنْتُ فِيمَنْ رَجَمَ الرَّجُلَ إِنَّا لَمَّا خَرَجْنَا بِهِ فَرَجَمْنَاهُ فَوَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ صَرَخَ بِنَا يَا قَوْمُ رُدُّونِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ قَوْمِي قَتَلُونِي وَغَرُّونِي مِنْ نَفْسِي وَأَخْبَرُونِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ قَاتِلِي فَلَمْ نَنْزَعْ عَنْهُ حَتَّى قَتَلْنَاهُ فَلَمَّا رَجَعْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخْبَرْنَاهُ قَالَ فَهَلَّا تَرَكْتُمُوهُ وَجِئْتُمُونِي بِهِ لِيَسْتَثْبِتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُ فَأَمَّا لِتَرْكِ حَدٍّ فَلَا قَالَ فَعَرَفْتُ وَجْهَ الْحَدِيثِ
A y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Umar bin Maisarah] ko, a y’a fɔ an ye [Yazid bin Zurai’] ka bɔ [Muhamadu bin Ishaq] la a ko; N ye Ma’iz bin Malik ka maana lakali [Ashim bin Umar bin Katada] ye, o kɔ, a ko n ma ko; a y’a fɔ n ye [Hasan bin Muhammad bin Ali bin Abu Talib] ko n y’o maana mɛn ka bɔ Ala ka ciden ka kumaw na, ‘Mun na i t’a to a ka taga’ ka bɔ Bani Aslam mɔgɔw fɛ minw n tɛ sigasiga u la’. Hasan bin Muhamed y’a fɔ tugun ko: ‘Nga n t’o hadisi lɔn’. Ne -Muhamadu bin Ishaq- o kɔ, n tagara [Jabir bin Abdullah] fɛ, n y’a fɔ a ye ko: ‘Bani Aslam mɔgɔw dɔw y’a fɔ n ye ko Ala ka ciden y’a fɔ u ye loon dɔ la ko ‘Mun na aw tɛ -Ma’iz to a ka boli dɔrɔn? ’, o ye tuma min na u ye koo min fɔ, Ma’iz bolila min na sabu a ma se ka kabakuru fili dimi muɲu, ani ne fana tun t’o hadisi yɔrɔ lɔn’. Jabir ko: «E n balimacɛ dencɛ, ne lo ye nin hadisi lɔn ka tɛmɛ bɛɛ kan, bari ne tun ye mɔgɔ minw sen don Ma’iz bon ni kabakuruw ye, olu dɔ ye. An bɔra ka taga Ma’iz bon ni kabakuruw ye tuma min na, a ye kabakuruw fili dimi mɛn, a tun be dimi la, a tun be kule k’a fɔ an ye ko: ‘E mɔgɔw, aw ka ne kɔsegi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ma. Can ra, ne ta mɔgɔw ka ne janfa, o b’a fɛ ka ne faga. U y’a fɔ n ye ko Rasulullah (s.a.w) tɛna n faga. Nka an ma Mayizi bon ni kabakuru ye, o le kosɔn an k’a faga. O la, an kɔsegira tuma min na, an y’o lakali Ala ka ciden ye, a ko: ‘Mun na i t’a to yen dɔrɔn, o kɔ, i be na n’a ye yan?’ A y’o kɛ walisa ka lanaya sɔrɔ a fɛ, a ma kɛ walisa ka had’ ɲangili bɔ a kan. Hasan bin Muhammad ko, ‘O yɔrɔ la, n’ be hadisi kɔnɔkow lakika lɔn’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3838
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي الْحَذَّاءَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ زَنَى فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَأَعَادَ عَلَيْهِ مِرَارًا فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَسَأَلَ قَوْمَهُ أَمَجْنُونٌ هُوَ قَالُوا لَيْسَ بِهِ بَأْسٌ قَالَ أَفَعَلْتَ بِهَا قَالَ نَعَمْ فَأَمَرَ بِهِ أَنْ يُرْجَمَ فَانْطُلِقَ بِهِ فَرُجِمَ وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِ
A fɔra an ye [Abu Kamil] ko, a fɔra an ye [Yazid bin Zurai’] ko, a fɔra an ye [Khalid] - o kɔrɔ ye Khalid Al Hadzdza - ka bɔ [Ikrimah] ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ ko Ma’iz bin Malik nana kira fɛ ani a y’a fɔ ko a bɔra, a ka segi o kan siɲaga caman nka a bele k’a yɛrɛ mabɔ. A y'a ka mɔgɔw -Ma'iz- ɲininga o kɔ: 'A fatɔ lo wa?' u y’a jaabi ko: ‘Gɛlɛya t’a la’. A ye -Ma’iz- ɲininga ko: ‘I y’o kɛ n’a ye tiɲɛn na wa?’ Ma’iz y’a jaabi ko: ‘O lo’. O kɔ, a y’a fɔ ko u ka Ma’iz bon ni kabakuruw ye. A laban, u ye Ma’iz minɛ ka taga n’a ye kabakuruw kan, u ma delili kɛ a ye -a sara tuma min na-’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3839
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَرَأَيْتُ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ حِينَ جِيءَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا قَصِيرًا أَعْضَلَ لَيْسَ عَلَيْهِ رِدَاءٌ فَشَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ أَنَّهُ قَدْ زَنَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَعَلَّكَ قَبَّلْتَهَا قَالَ لَا وَاللَّهِ إِنَّهُ قَدْ زَنَى الْآخِرُ قَالَ فَرَجَمَهُ ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ أَلَا كُلَّمَا نَفَرْنَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَلَفَ أَحَدُهُمْ لَهُ نَبِيبٌ كَنَبِيبِ التَّيْسِ يَمْنَحُ إِحْدَاهُنَّ الْكُثْبَةَ أَمَا إِنَّ اللَّهَ إِنْ يُمَكِّنِّي مِنْ أَحَدٍ مِنْهُمْ إِلَّا نَكَلْتُهُ عَنْهُنَّحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سِمَاكٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَالْأَوَّلُ أَتَمُّ قَالَ فَرَدَّهُ مَرَّتَيْنِ قَالَ سِمَاكٌ فَحَدَّثْتُ بِهِ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ إِنَّهُ رَدَّهُ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْغَنِيِّ بْنُ أَبِي عَقِيلٍ الْمِصْرِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ قَالَ شُعْبَةُ فَسَأَلْتُ سِمَاكًا عَنْ الْكُثْبَةِ فَقَالَ اللَّبَنُ الْقَلِيلُ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] y’a fɔ, a y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Simak] ka bɔ [Jabir bin Samurah] la a ko: ‘Tuma min na Ma’iz bin Malik nana n’a ye kira sallallaahu ‘alayihi wasallam ɲɛfɛ, n y’a ye ko a tun ye mɔgɔ surun ye, a fasaw ka bon ani a tun tɛ shaw don. A yɛrɛ ye seereya kɛ - siɲɛ naani - ko a ye kakalaya kɛ. O kɔ, Rasulullah y’a ɲininga ko: ‘N’a sɔrɔ i y’a da susu dɔrɔn wa?’ a y’a jaabi ko: ‘Ala ka sira la, ayi! Ma’iz sɔnna tiɲɛn na ko ale ye kakalaya kɛ tiɲɛn na. Jabir ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam o kɔfɛ, a y’a bon ni kabakuruw ye, o kɔfɛ, a ye kuma dɔ fɔ: ‘I b’a lɔn, tuma min na an tun be jihadi kɛra Ala ‘azza wajalla sira kan, cɛɛ dɔ tun be yen - min tun be musow ladon so kɔnɔ - u la, u tun b’a fɛ ka pɛrɛn i n’a fɔ billy bakɔrɔnw. A ye fɛɛn dɔɔni di muso dɔ ma - a ye nɔnɔ dɔɔni di a ma k’a lafili, o kɔ, a ye kakalaya kɛ n’a ye -. Ala, ni Ala ye se di n ma k’a minɛ, o tuma na, n’ bena a ɲangi’. A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu Ibnul Mutsana] ka bɔ [Muhamadu bin Ja’far] ka bɔ [Syu’ba] ka bɔ [Lamɛn] a ko; N ye [Jabir bin Samura] mɛn ni nin hadisi ye, nka hadisi fɔlɔ dafanin lo ka tɛmɛ. A - lakalibaga - ko, 'A ye segi a kan siɲɛ fila'. [Simak] ko, 'O kɔ, n ye hadisi fɔ [Sa'id bin Jubair] ye, a ko segi ma, '-Tiɲɛ na- a segira a kan siɲɛ naani'. A y’a fɔ an ye ko Abdul Gani bin Abu Aqil Al Mishri ko, a y’a fɔ an ye ko Khalid - o kɔrɔ ye ko Khalid bin Abdurrahman - a ko; Suba ko; N y’a ɲininga loon dɔ la ko ‘Al Kutsbah’ - fɛɛn dɔɔnin - kɔrɔ ye mun ye, o kɔ, a y’a jaabi ko ‘O ye nɔnɔ dɔɔnin ye’.
Hadith
Imam Abu Dawud : 3840
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ أَحَقٌّ مَا بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ وَمَا بَلَغَكَ عَنِّي قَالَ بَلَغَنِي عَنْكَ أَنَّكَ وَقَعْتَ عَلَى جَارِيَةِ بَنِي فُلَانٍ قَالَ نَعَمْ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ
A y’a fɔ an ye ko [Musaddad] y’a fɔ, a y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Simak bin Harb] ka bɔ [Sa’id bin Jubair] ka bɔ [Ibn Abbas] a ko: ‘Rasulullah a ko Ma’iz bin Malik ma ko: ‘Yala tiɲɛ lo ko kibaro min sera ne ma wa? Ma’iz y’a ɲininga tugun ko: ‘I ye kibaro juman lo mɛn ne koo la?’ A y’a jaabi ko: ‘Kibaruya sera ne ma ko i ye kakalaya kɛ ni jɔnmuso dɔ ye min bɔra Bani So ni So la’. Ma’iz ko, ‘O lo’. O kɔ, a ye seereya kɛ siɲɛ naani, kira y’a fɔ o kɔ k’a bon ni kabakuruw ye, o la, u ye Ma’iz bon ni kabakuruw ye.
