Imam Abu Dawud : 3781
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَادَةَ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الْجِهَادِ كَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ أَوْ أَمِيرٍ جَائِرٍ
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Ubadah Al Wasithi] yenna, yenna-aɣ [Yazid] -anamek-is Yazid bin Harun- yenna, yenna-aɣ [Isṛayil] yenna, yenna-yaɣ [Muḥemmed bin Juhadah] si [Athiyah Al-Aufi] si [Abu Saɛid Al-Rahullalah yenna-d: ‘Ljihad ay yesɛan azal akk d asseqdec n tidet i yiwen n uselway ur nelli d aɛdaw, neɣ i wemḍebber ur nelli d aɛdaw’.
Imam Abu Dawud : 3782
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ الْمُوصِلِيُّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ الْعُرْسِ ابْنِ عَمِيرَةَ الْكِنْدِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا عُمِلَتْ الْخَطِيئَةُ فِي الْأَرْضِ كَانَ مَنْ شَهِدَهَا فَكَرِهَهَا وَقَالَ مَرَّةً أَنْكَرَهَا كَانَ كَمَنْ غَابَ عَنْهَا وَمَنْ غَابَ عَنْهَا فَرَضِيَهَا كَانَ كَمَنْ شَهِدَهَاحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَنْ مُغِيرَةَ ابْنِ زِيَادٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ مَنْ شَهِدَهَا فَكَرِهَهَا كَانَ كَمَنْ غَابَ عَنْهَا
Yenna-aɣ-d [Muhammad Ibnul 'Ala] yenna, yenna-aɣ-d [Abu Bakr] yenna-aɣ [Abu Bakr] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Mughirah bin Ziyad Al Mushili] si [Adi bin Adi] si [Al 'urs bin Amirah Al Kindi] si Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, yenna-d: 'If will come disobeth see a people, kerhet-it, deg umezruy-nniḍen,’ syin yenker-itt, am win ur t-neẓri ara. Di lweqt-nni, i umdan ur t-yettwali ara, maca yeɛǧeb-as lbaḍna, ihi am win i t-iwala’. Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Yunus] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Shihab] si [Al Mughirah bin Ziyad] si [Adi bin Adi] si Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam am wakken yella deg ḥadit. Inna: "win ipwalan, sinna, inekô it, am win ur t iwala".
Imam Abu Dawud : 3783
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَحَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَهَذَا لَفْظُهُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ و قَالَ سُلَيْمَانُ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَنْ يَهْلَكَ النَّاسُ حَتَّى يَعْذِرُوا أَوْ يُعْذِرُوا مِنْ أَنْفُسِهِمْ
Nnan-aɣ-d [Suliman ben Harb] ed [Hafc ben Ɛumar] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Syuɛbah] - yerna aya d lafadz seg-s - si [Amru bin Murrah] si [Abu Al Bakhtari] yenna-d: 'Yettwaxebber-iyi-d [imdanen] ay s-d-yeslan si Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, yenna-d, ma d Suleiman yebder-d: 'Yenna-yi-d d ameddakel n Nnbi. wasallam, belli Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yenna: ‘Imdanen ur ttmettaten ara alamma xedmen aṭas n tuccḍiwin, neɣ yenna-d: ‘alamma d asmi ara d-afen ssebbat i tuccḍiwin-nsen’.
Imam Abu Dawud : 3784
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ سُلَيْمَانَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ صَلَاةَ الْعِشَاءِ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتُكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ عَلَى رَأْسِ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَوَهِلَ النَّاسُ فِي مَقَالَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ فِيمَا يَتَحَدَّثُونَ عَنْ هَذِهِ الْأَحَادِيثِ عَنْ مِائَةِ سَنَةٍ وَإِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ الْيَوْمَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ يُرِيدُ بِأَنْ يَنْخَرِمَ ذَلِكَ الْقَرْنُ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Hanbal] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] yenna-d, yenna-aɣ-d [Maɛmar] si [Az Zuhri] yenna-d; yessefhem-iyi-d [Salim bin Abdellah] ed [Abu Bakr bin Suleyman] dakken [Abdullah bin Ɛumar] yenna-d; Yiwen n yiḍ, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam ixeddem yid-neɣ taẓallit n tmeddit deg wussan ineggura n tudert-is. Mi t-id-yessellem, ibedd-d syin, yenna-d : « Ggiɣ tamawt iḍ-agi, kunwi, s tidet deg mya n yiseggasen i d-iteddun, ulac win ara yeqqimen ɣef wudem n lqaɛa-agi - si yiḍ-nni - mazal-it yedder-. Ibn Umar yenna-d: “Mi slan i wawalen n Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam, steqsan medden ɣef unamek n ‘mya n yiseggasen’ deg wawalen-is. Deg tidet, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d : ‘Imdanen ay yeddren ass-a, deg mya n yiseggasen ay d-yetteddun ur d-yeqqim yiwen yedder ɣef wudem n tmurt’. Dɣa, iwekked-d belli ad d-yeḍru wakud-nni’.
Imam Abu Dawud : 3785
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ سَهْلٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنْ يُعْجِزَ اللَّهُ هَذِهِ الْأُمَّةَ مِنْ نِصْفِ يَوْمٍ
Yenna-yaɣ-d [Musa bin Sahl] yenna, yenna-aɣ-d [Hajjaj bin Ibrahim] yenna, yenna-aɣ [Ibn Wahb] yenna, yenna-yi-d [Muɛawiyah bin Salih] si [Abdurrahman bin Jubair] si [baba-s] si [Abu Tsaɛlabah yenna-d Shahillalahul Shahillalah: 'Öebbi ur Iêeîîef ara Umma-yagi si uzgen n wass -ass n tnekra-'.
Imam Abu Dawud : 3786
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا تَعْجِزَ أُمَّتِي عِنْدَ رَبِّهَا أَنْ يُؤَخِّرَهُمْ نِصْفَ يَوْمٍقِيلَ لِسَعْدٍ وَكَمْ نِصْفُ ذَلِكَ الْيَوْمِ قَالَ خَمْسُ مِائَةِ سَنَةٍ
Yenna-aɣ-d [Amru bin Uthman] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Al Mughirah] yenna-d, yenna-yaɣ-d [Shafwan] si [Syuraih bin Ubaid] si [Saɛd bin Abu Waqash] belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d belli ur ḥsiɣ ara sibbpe-nsen, ur ḥulfaɣ ara s Rabba-nsen. tkemmel fell-asen azgen n wass’. Saɛd steqsan-t imiren : « Acḥal ay yesɛa uzgen n wass deg tallit-nni ? Yerra-yas-d: ‘Xemsa mya n iseggasen’.
Imam Abu Dawud : 3787
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَأَنَّ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام أَحْرَقَ نَاسًا ارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَمْ أَكُنْ لِأُحْرِقَهُمْ بِالنَّارِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُعَذِّبُوا بِعَذَابِ اللَّهِ وَكُنْتُ قَاتِلَهُمْ بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ وَيْحَ ابْنِ عَبَّاسٍ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Muḥemmed bin Hanbal] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Ibrahim] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Ayyub] si [Ikrimah] d akken Ali Alaihis salam yella yesserɣ yiwen wass imdanen ay d-yeffɣen si Lislam. Sinna, iwweḍ-d lexbaṛ i [Ibn Abbas], armi inna: “s tidep, ur ten sseɣliɣ ara s tmes”. Sliɣ i Rasulullah, sallallahu, Ṛebbi, yenna-d : « Ur ttɛeṭṭileḍ ara s lḥebs n Öebbi ». yerna nnuɣeɣ-ten s lsas n wawalen n Umazan n Ṛebbi sallallahu Ṛebbi. D tidet, Nnbi sallallahu âihi wasallam yenna: win ara ibeddlen ddin-is, ihi, nɣet-t. Aya yewweḍ ɣer taggara ɣer tmeɣra n Ali Alaihis, armi d asmi ay d-yenna : « Ibn Abbas yesɛa lḥeqq ».
Imam Abu Dawud : 3788
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ دَمُ رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ
Yenna-yaɣ-d [Amru bin Aun] yenna-yaɣ-d, yenna-yaɣ-d [Abu Muɛawiyah] si [Al A’masy] si [Abdullah bin Murrah] si [Masruq] si [Abdullah] yenna-d: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi desallam yenna-d: ‘Ur yelli ara d ḥlal i yidammen n yiwen n umsellem. Nek d Amazan n Öebbi, siwa si krav n ssebbat; imawlan ixeddmen zna, neqqen rruḥ -qisas- u ǧǧan lislam -murtad- i iferqen iman-nsen ɣef tejmaɛt -tajmaɛt n yinselmen-’.
Imam Abu Dawud : 3789
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ رَجُلٌ زَنَى بَعْدَ إِحْصَانٍ فَإِنَّهُ يُرْجَمُ وَرَجُلٌ خَرَجَ مُحَارِبًا لِلَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّهُ يُقْتَلُ أَوْ يُصْلَبُ أَوْ يُنْفَى مِنْ الْأَرْضِ أَوْ يَقْتُلُ نَفْسًا فَيُقْتَلُ بِهَا
Yenna-aɣ-d [Muhammad bin Sinan Al Bahili] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Thahman] si [Abdul Aziz bin Rufai] si [Ubaid bin Umair] si [‘Aisyah radliallahu ‘anha] yenna-d: ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi is no bloood for that I illah - yuklalen aɛbad - siwa Öebbi yerna Muḥemmed d amazan n Öebbi siwa yiwet si tlata n ssebbat; Ma yella win ixeddmen zzna deffir zzwaǧ, ilaq ad yettwaṛjem ; Ma iffeɣ yiwen ad imenɣi mgal Öebbi akked Umazan iS, ilaq a t n$en, a t ûûelben ne$ a t issufe$ si tmurt. Yerna win ara yenɣen amdan niḍen yessefk ad yettwaḥkem fell-as s lmut ɣef ljal n tmenɣiwt’.
Imam Abu Dawud : 3790
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَىأَقْبَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعِي رَجُلَانِ مِنْ الْأَشْعَرِيِّينَ أَحَدُهُمَا عَنْ يَمِينِي وَالْآخَرُ عَنْ يَسَارِي فَكِلَاهُمَا سَأَلَ الْعَمَلَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاكِتٌ فَقَالَ مَا تَقُولُ يَا أَبَا مُوسَى أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَطْلَعَانِي عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمَا وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُمَا يَطْلُبَانِ الْعَمَلَ وَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى سِوَاكِهِ تَحْتَ شَفَتِهِ قَلَصَتْ قَالَ لَنْ نَسْتَعْمِلَ أَوْ لَا نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ وَلَكِنْ اذْهَبْ أَنْتَ يَا أَبَا مُوسَى أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ فَبَعَثَهُ عَلَى الْيَمَنِ ثُمَّ أَتْبَعَهُ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْهِ مُعَاذٌ قَالَ انْزِلْ وَأَلْقَى لَهُ وِسَادَةً وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ مُوثَقٌ قَالَ مَا هَذَا قَالَ هَذَا كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ ثُمَّ رَاجَعَ دِينَهُ دِينَ السُّوءِ قَالَ لَا أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ اجْلِسْ نَعَمْ قَالَ لَا أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ تَذَاكَرَا قِيَامَ اللَّيْلِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ أَمَّا أَنَا فَأَنَامُ وَأَقُومُ أَوْ أَقُومُ وَأَنَامُ وَأَرْجُو فِي نَوْمَتِي مَا أَرْجُو فِي قَوْمَتِي
Nnan-aɣ-d [Ahmad bin Hanbal] ed [Musaddad] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] yenna-d; Yenna-d [Musaddad] ; yenna-aɣ-d [Qurrah bin Khalid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Humaid bin Hilal] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Burdah] yenna-d; [Abu Musa] yenna: “mlaleɣ d Nnbi, s.a.w., s sin yergazen si Al Aṣ’ari; yiwen si sin-nni yella ɣef yidis-iw ayeffus, wayeḍ ɣef yidis-iw azelmaḍ. Ssutren deg sin ad d-afen axeddim, ma d Nnbi sallallahu alaihi wasallam yeqqim yessusem. Sinna, inna: “a Abu Musa, d acu txemmem? Neɣ inna: “a Ɛebdallah bin Qaɛis”? Nekk - Abu Musa - nniɣ : s Win i k-id-iceggɛen s tidet, ur ẓriɣ d acu i bɣan, ur ẓriɣ belli di sin nutni ssutren ula d nutni ccɣel. Amzun walaɣ siwak-nni yellan ddaw n yimiren-is yeqleɛ. Yenna-d sakkin: ‘Ur nessexdam ara, neɣ yenna-d, ‘ur nessexdam ara win yebɣan ad ixeddem ccɣel-nneɣ. A Abu Musa, ddu, ne$ inna: "a Abu Abdellah bin Qais". Syin, Nnbi yuzen Abu Musa ɣer Yaman, sakkin, yeḍfer-it-id Muɛadz bin Jabal. Mi d-yusa Muɛadz, yenna-yas Abu Musa: “Hḍer-d ɣer dagi”. Syin, Abu Musa yeddem-d tasumt i Muɛadz. Maca taswiɛt kan ɣer tama-s - Muɛadz - yella yiwen urgaz yettwaqqen, yesteqsa Muɛadz anwa-t wagi ? Abu Musa yerra-yas-d: ‘Wagi d argaz n Wudayen, yekcem yiwet n tikkelt ɣer Lislam, maca yuɣal ɣer yir ddin-is’. Muɛadz yenna-d imiren: “Ur qqimeɣ ara alamma yettwaqḍeɛ, d ṣṣenf n lqanun n Öebbi d Umazan-is”. Yenna-d aya tlata n tikkal. Abu Musa yenna-yas : 'Aha, tura qqim'. Inna Muɛadz: ur qqimeɣ ara alamma yettwaqḍeɛ, d ṣṣenf n lqanun n Öebbi d Umazan iS. Yenna-d aya tlata n tikkal. Imir-nni, Abu Musa yumeṛ ad yettwaɛaqeb, yerna ḥekmen fell-as lḥebs n tmettant. Deffir waya bnan-d ɣef tẓallit n yiḍ, yiwen si sin-nni - Muɛadz bin Jabal - yenna-d sakkin : « Nekk ttnaḍaḥeɣ ttfeggiḍeɣ, neɣ yenna-d : « ttfeggiḍeɣ ttfeggiḍeɣ ». Yerna ssarameɣ mi ara sgunfuɣ ad sɛuɣ -tiwsiwin- am mi ara sfehmeɣ’.
Imam Abu Dawud : 3791
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا الْحِمَّانِيُّ يَعْنِى عَبْدَ الْحَمِيدِ ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى وَبُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَقَدِمَ عَلَيَّ مُعَاذٌ وَأَنَا بِالْيَمَنِ وَرَجُلٌ كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ فَارْتَدَّ عَنْ الْإِسْلَامِ فَلَمَّا قَدِمَ مُعَاذٌ قَالَ لَا أَنْزِلُ عَنْ دَابَّتِي حَتَّى يُقْتَلَ فَقُتِلَ قَالَ أَحَدُهُمَا وَكَانَ قَدْ اسْتُتِيبَ قَبْلَ ذَلِكَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصٌ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَأُتِيَ أَبُو مُوسَى بِرَجُلٍ قَدْ ارْتَدَّ عَنْ الْإِسْلَامِ فَدَعَاهُ عِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ قَرِيبًا مِنْهَا فَجَاءَ مُعَاذٌ فَدَعَاهُ فَأَبَى فَضَرَبَ عُنُقَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ لَمْ يَذْكُرْ الِاسْتِتَابَةَ وَرَوَاهُ ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُوسَى لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الِاسْتِتَابَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَلَمْ يَنْزِلْ حَتَّى ضُرِبَ عُنُقُهُ وَمَا اسْتَتَابَهُ
Yenna-aɣ-d [Al Hasan bin Ali] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Himmani] - anamek-is Abdul Hamid bin Abdurrahman Al Himmani - si [Thalhah bin Yahya] d [Buraid bin Abdullah bin Abu Burdah] si [Abu Burdah] si [Abu Musa] win yella dinna ar Jeme o mence yuɣal d Lislam, sakkin yeffeɣ-d si ddin. Mi d-yewweḍ Muɛadz, yenna-d : ur tteffɣeɣ ara si wedrar-iw alamma yettwaqḍeɛ netta - Uday-nni. Uday-nni yettwaqḍeɛ taggara-yagi. Yiwen si sin-nni - Abu Musa ed Muɛadz - yenna-d 'Uday yettwassuter ad yettub uqbel ma yettwaɛaqeb'. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed Ibnul Ɛla] yenna-d, yenna-aɣ-d [Hafsh] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Ash Syaibani] si [Abu Burdah] s yiwet n teqsiḍt. Netta -Abu Burdah- yenna: "Yusa-d $er [Abu Musa] yiwen wergaz i d-yeffɣen si Lislam". Syin, yessawel-as - ad yettub - ɛecrin wussan, neɣ ddaw-as. Dɣa yewweḍ-d Muɛadz, yessawel-as -akken ad yettub-, maca argaz-nni yekker, armi d taggara Muɛadz yegzem-as aqerruy-is. Yenna-d Abu Dawud : « Ḥadit-a yenna-t-id [Abdul Malik bin Umair] si [Abu Burdah], maca ur d-yebder ara awalen n « asuter n ttuba ». [Ibn Fudhail] yenna-d daɣen si [Ash Syaibani] si [Saɛid bin Abu Burdah], si [baba-s], si [Abu Musa], yerna ula d netta ur d-yebder awalen n ”assuter n ttuba” deg ḥadit-nnes. Yenna-aɣ-d [Ibn Mu’adz] yenna-d, yenna-aɣ-d [baba-inu] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Mas’udi] si [Al Qasim] s teqsiḍt-a, yenna-d : ‘Mu’adz ur d-yeɣli ara si tkeṛṛust-is armi d asmi ay s-gezmen wergaz-nni -aɛeqli--nnes war ma ssutren-as ad yettub uqbel’.
Imam Abu Dawud : 3792
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ يَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَزَلَّهُ الشَّيْطَانُ فَلَحِقَ بِالْكُفَّارِ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُقْتَلَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَاسْتَجَارَ لَهُ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَأَجَارَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Muhammad Al Marwazi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ali bin Al Husain bin Waqid] si [baba-s] si [Yazid An Nahwi] si [Ikrimah] si [Ibn Abbas] yenna-d: ‘Abdullah bin Saɛd bin Abu Sarh a gmel s Allah n tikkelt n w 'alaihi wasallam, maca Cciṭan yessufeɣ-it si ubrid alamma yekcem d ijehliyen. Rasulullah sshallallahu 'alaihi wasallam yumer-it daɣen ad t-ineɣ deg tallit n ulday -aḥbas- n temdint n Mekka. D acu kan, Uthman bin Affan yeḍmen-as aḥuddu, yerna Rasulullah (s.a.w) yeḍmen-as taɣellist-nnes”.
Imam Abu Dawud : 3793
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ نَصْرٍ قَالَ زَعَمَ السُّدِّيُّ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ فَتْحِ مَكَّةَ اخْتَبَأَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ عِنْدَ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَجَاءَ بِهِ حَتَّى أَوْقَفَهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَايِعْ عَبْدَ اللَّهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ثَلَاثًا كُلُّ ذَلِكَ يَأْبَى فَبَايَعَهُ بَعْدَ ثَلَاثٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَا كَانَ فِيكُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ يَقُومُ إِلَى هَذَا حَيْثُ رَآنِي كَفَفْتُ يَدِي عَنْ بَيْعَتِهِ فَيَقْتُلُهُ فَقَالُوا مَا نَدْرِي يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا فِي نَفْسِكَ أَلَّا أَوْمَأْتَ إِلَيْنَا بِعَيْنِكَ قَالَ إِنَّهُ لَا يَنْبَغِي لِنَبِيٍّ أَنْ تَكُونَ لَهُ خَائِنَةُ الْأَعْيُنِ
Yenna-aɣ-d [Uthman bin Abu Syaibah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ahmad bin Al Mufadhdhal] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Asbath bin Nashr] yenna-d; [Akken ay yettwali Sudi] d akken yenna-d si [Mush’ab bin Saɛd] si [Saɛd] yenna-d: ‘Mi d-yeḍra ulday -aḥbas- n temdint n Mekka, Abdellah bin Saɛd bin Abu Sarh yeffer deffir Uthman bin Affan -yessuter-d aḥuddu-. Imir-nni, yewwi-t Uthman ɣer Nnbi s.al.allah, yenna-yas: « A Rasulullah, efk-d lḥeqq i Abdellah ». Yerfed syin aqerruy-is, imuqel-itt tlata n tikkal, yal tikkelt yettkukru ad tt-iqbel. D acu kan, tikkelt tis tlata yeqbel yerna yefka-d lḥeqq. Deffir waya, yezzi-d ɣer wudem n yemdukal-is, yenna-yasen : « Ur yelli ara gar-awen amdan aɛeqli - yumen s lqanun n Umazan n Rebbi - i d-ibedden ɣer umdan-agi - akken ad yessuter ḍḍmana n tḥudda -, win ma yella iwala-yi ttḥebbseɣ afus-iw akken ad as-fkeɣ lḥeqq, ad t-ineɣ ». akka i d-nnan -imeddukal- ; Ur neẓri ara d acu yellan deg-k, a Amazan n Öebbi, ma ur aɣ-d-tefkiḍ ara lbeɛd s wallen-ik, yenna-d Rasulullah ssalllahu ; ‘S tidet, ur ilaq ara ad yili Nnbi d aɛewwiq s tmuɣliwin n wallen-is’.
Imam Abu Dawud : 3794
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ إِلَى الشِّرْكِ فَقَدْ حَلَّ دَمُهُ
Iqqar-aɣ-d [Qutaybah bin Saɛid] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Humaid bin Abdurrahman] si [baba-s] si [Abu Ishaq] si [Ash Sya’bi] si [Jarir] yenna-d: ‘Sliɣ i Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ma yella s lbeɛd n lqedd-is. d leḥlal'.
Imam Abu Dawud : 3795
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الْخُتَّلِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عُثْمَانَ الشَّحَّامِ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ أَعْمَى كَانَتْ لَهُ أُمُّ وَلَدٍ تَشْتُمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقَعُ فِيهِ فَيَنْهَاهَا فَلَا تَنْتَهِي وَيَزْجُرُهَا فَلَا تَنْزَجِرُ قَالَ فَلَمَّا كَانَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ جَعَلَتْ تَقَعُ فِي النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَشْتُمُهُ فَأَخَذَ الْمِغْوَلَ فَوَضَعَهُ فِي بَطْنِهَا وَاتَّكَأَ عَلَيْهَا فَقَتَلَهَا فَوَقَعَ بَيْنَ رِجْلَيْهَا طِفْلٌ فَلَطَّخَتْ مَا هُنَاكَ بِالدَّمِ فَلَمَّا أَصْبَحَ ذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ أَنْشُدُ اللَّهَ رَجُلًا فَعَلَ مَا فَعَلَ لِي عَلَيْهِ حَقٌّ إِلَّا قَامَ فَقَامَ الْأَعْمَى يَتَخَطَّى النَّاسَ وَهُوَ يَتَزَلْزَلُ حَتَّى قَعَدَ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا صَاحِبُهَا كَانَتْ تَشْتُمُكَ وَتَقَعُ فِيكَ فَأَنْهَاهَا فَلَا تَنْتَهِي وَأَزْجُرُهَا فَلَا تَنْزَجِرُ وَلِي مِنْهَا ابْنَانِ مِثْلُ اللُّؤْلُؤَتَيْنِ وَكَانَتْ بِي رَفِيقَةً فَلَمَّا كَانَ الْبَارِحَةَ جَعَلَتْ تَشْتُمُكَ وَتَقَعُ فِيكَ فَأَخَذْتُ الْمِغْوَلَ فَوَضَعْتُهُ فِي بَطْنِهَا وَاتَّكَأْتُ عَلَيْهَا حَتَّى قَتَلْتُهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا اشْهَدُوا أَنَّ دَمَهَا هَدَرٌ
Yenna-aɣ-d [Abbad bin Musa Al Khuttali] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Jaɛfar Al Madani] si [Isṛayil] si [Uthman Asy Syahham] si [Ikrimah] yenna-aɣ-d, [Ibn Abbas] yenna-aɣ-d yiwet n tikkelt; ‘Yiwen n wergaz aderɣal yesɛa Ummul Walad - d tameṭṭut n tmeṭṭut yellan d tameṭṭut-is - i d-yesḥassfen ɣef Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yerna s tidett iga - s tḥeqranit-nni -. Argaz-nni yeḥṛem-itt yerna yessehres-itt maca ur yeḥbis ara yerna ikemmel yeḥṛem-itt maca tameṭṭut-nni ur t-teḥbis ara. Ibn Abbas ikemmel tamacahut-nni, yenna-d : « Yiwen n yiḍ, tameṭṭut-nni terna tettcetki ɣef Nnbi sallallahu alaihi wasallam, dɣa argaz-nni yeddem-d lmus iqesḥen, yessers-it ɣef uɛebbuḍ n tmeṭṭut-nni, yerna yessers-itt. Argaz-nni yenɣa-tt, ma d gar yiḍarren n tmeṭṭut-nni ilul-d yiwen n llufan ameẓyan, yeǧǧa-tt teččur d idammen. Mi d-yeɣli ṣṣbeḥ, tadyant-a ttwaxebbren-as-d i Nnbi sallallahu alaihi wasallam. Syin, issemlil-d imdanen, yenna-yasen: “Ssehdaɣ Öebbi ɣef yiwen wergaz, iga tigawt ɣef ljal-iw, yella di tidet”. Syin, aderɣal-nni yeḍḍef gar medden armi yeqqim zdat Nnbi sallallahu alaihi wasallam. Inna sinna: "a Amazan n Öebbi, nek d argaz is". Maca netta yessenqed-ik yerna yesseɣli-k, nekk ḥedmeɣ-t yerna ḥeddeɣ-t, maca ur yeḥbis ara neɣ ur t-yeǧǧi ara. Seg-s i d-wwiɣ sin warrac icebḥen am yitran yettfeǧǧiǧen, tameṭṭut-agi tḥemmel-iyi aṭas. D acu kan, iḍelli yessenqes-ik yerna yeḥqer-ik, sakkin ḍḍfeɣ-d lmus s tɣawla, sserseɣ-as lmus-nni ɣef uɛebbuḍ-nnes yerna sqedceɣ-t armi yemmut.’ Inna-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam : ‘Ssnen belli idammen n tmeṭṭut d lbaṭel -halal-’.
Imam Abu Dawud : 3796
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ يَهُودِيَّةً كَانَتْ تَشْتُمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقَعُ فِيهِ فَخَنَقَهَا رَجُلٌ حَتَّى مَاتَتْ فَأَبْطَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَمَهَا
Yenna-aɣ-d [Uthman bin Abu Syaibah] d [Abdullah Ibnul Jarrah] si [Jarir] si [Mughirah] si [Ash Sha’bi] si [Ali radliallahu ‘anhu] yenna-d: ‘Yiwet n tmeṭṭut tudayt tesḥissif ɣef Nnbi, s.al.allah. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam syenna yexdem idammen-is ad ffɣen ɣer lbaṭel'.
Imam Abu Dawud : 3797
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ يُونُسَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَنُصَيْرُ بْنُ الْفَرَجِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطَرِّفٍ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكُنْتُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَى رَجُلٍ فَاشْتَدَّ عَلَيْهِ فَقُلْتُ تَأْذَنُ لِي يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ فَأَذْهَبَتْ كَلِمَتِي غَضَبَهُ فَقَامَ فَدَخَلَ فَأَرْسَلَ إِلَيَّ فَقَالَ مَا الَّذِي قُلْتَ آنِفًا قُلْتُ ائْذَنْ لِي أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ أَكُنْتَ فَاعِلًا لَوْ أَمَرْتُكَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ لَا وَاللَّهِ مَا كَانَتْ لِبَشَرٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا لَفْظُ يَزِيدَ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ أَيْ لَمْ يَكُنْ لِأَبِي بَكْرٍ أَنْ يَقْتُلَ رَجُلًا إِلَّا بِإِحْدَى الثَّلَاثِ الَّتِي قَالَهَا رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُفْرٌ بَعْدَ إِيمَانٍ أَوْ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ قَتْلُ نَفْسٍ بِغَيْرَ نَفْسٍ وَكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْتُلَ
Yenna-yaɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-yaɣ-d [Ḥammad] si [Yunus] si [Humaid bin Hilal] si Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam. -s webrid niḍen ay d-yettwabder- Nnan-aɣ-d belli [Harun bin Abdellah] ed [Nucair Ibnul Faraj] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Abu Usamah] si [Yazid bin Zurai’] si [Yunus bin Ubaid] si [Humaid bin Hilal] si [Abdullah bin Mutharrif] si [Abu Barzah] yenna-d: ‘Nekk lliɣ yiwet n tikkelt qrib [Abu Bakr radliallahu ‘anhu], yella yettqerrib ɣer yiwen n wergaz d a-ines. Nniɣ-as imiren : « A Xalif Rasulullah, zemreɣ ad as-gezmeɣ aqerruy-is ? Inna Abu Barzah: "awalen iw rran lɣiḍa is. Netta imiren ibedd, yekcem s axxam. Syin, Abu Bakr yuzen amazan -akken ad iyi-d-yessiwel-, Abu Bakr yenna-yas: D acu ay d-tenniḍ tura kan? Nekk rriɣ-as : ‘Ssutreɣ-as ttesriḥ akken ad as-gezmeɣ aqerruy-is zik’. Abu Bakr yuɣal yenna-yas: “Ad t-txedmeḍ ma ssawḍeɣ-ak-d lameṛ?” Nekk rriɣ-as : 'S tidet'. Inna Abu Bakr: “s Öebbi, ala! Yiwen ur yezmir ad yezger -nasiha n Muḥemmed sallallahu 'alaihi wasallam'. Inna Abu Dawud wagi d lafadz n Yazid. Ahmad bin Hanbal yenna-d : « Dɣa, Abu Bakr ur yenɣi ula d yiwen siwa ɣef yiwet si tlata n ssebbat-nni - d lḥeqq ad yenɣ amdan n Yinselmen - akken ay d-yenna Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam'. Dɣa; lbaḍna deffir l’iman, zzna deffir zzwaǧ d tmenɣiwt n ṛṛuḥ. D aya ay d ssebba ayyes yeǧǧa Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam ad yenɣ’.
Imam Abu Dawud : 3798
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ قَوْمًا مِنْ عُكْلٍ أَوْ قَالَ مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلِقَاحٍ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا فَانْطَلَقُوا فَلَمَّا صَحُّوا قَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا النَّعَمَ فَبَلَغَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرُهُمْ مِنْ أَوَّلِ النَّهَارِ فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي آثَارِهِمْ فَمَا ارْتَفَعَ النَّهَارُ حَتَّى جِيءَ بِهِمْ فَأَمَرَ بِهِمْ فَقُطِعَتْ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ وَسُمِرَ أَعْيُنُهُمْ وَأُلْقُوا فِي الْحَرَّةِ يَسْتَسْقُونَ فَلَا يُسْقَوْنَقَالَ أَبُو قِلَابَةَ فَهَؤُلَاءِ قَوْمٌ سَرَقُوا وَقَتَلُوا وَكَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَحَارَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ أَيُّوبَ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ فَأَمَرَ بِمَسَامِيرَ فَأُحْمِيَتْ فَكَحَلَهُمْ وَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَمَا حَسَمَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ قَالَ أَخْبَرَنَا ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَلَبِهِمْ قَافَةً فَأُتِيَ بِهِمْ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي ذَلِكَ{ إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا }الْآيَةَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ وَقَتَادَةُ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَنَسٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمْ يَكْدِمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ عَطَشًا حَتَّى مَاتُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَهُ زَادَ ثُمَّ نَهَى عَنْ الْمُثْلَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ خِلَافٍ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ وَسَلَّامُ بْنُ مِسْكِينٍ عَنْ ثَابِتٍ جَمِيعًا عَنْ أَنَسٍ لَمْ يَذْكُرَا مِنْ خِلَافٍ وَلَمْ أَجِدْ فِي حَدِيثِ أَحَدٍ قَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ إِلَّا فِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ
Iqqar-aɣ-d [Sliman bin Harb] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Ḥammad] si [Ayyub] si [Abu Qilabah] si [Anas bin Malik] yenna-d: “Kra n yemdanen si Ukl, neɣ yenna-d: “si Urainah usan-d ad walin Amazan n Öebbi, sallallahu ‘alaihial. D acu kan, ur llin ara s lqis n tnemsal n Lmedina - armi ay ɣlin s waṭṭan -. Resulullah sallallahu 'alaihi wasallam yumeô sakkin ad asen-d-yefk liqah - lmal s tadist -. Yumeṛ-iten ad swen aɛebbuḍ d uyefki n weɣmi. Ruḥen ɣer tmeqbert n lmal, maca mi ssawḍen ad sgunfun, nɣan lmal n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, rran-d lmal. Ɣer tmeddit, lexbar n wayen i ten-yeḍran yewweḍ-d ɣer Nnbi sallallahu alaihi wasallam. Syin, yuzen-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam - aṭas n yemdanen - akken ad ḍefren abrid-nsen. Mazal ur d-yeffiɣ ara yiṭij, ttwaṭṭfen medden, wwin-d zdat-s. Yefka-d daɣen lameṛ akken ad ten-ɛaqben, ad asen-gezmen ifassen d yiḍarren-nsen, ad asen-kksen allen-nsen, ad ten-ḍeggren ɣer uneẓruf. Sutren-d ad swen maca ur asen-d-fkin ara’. Inna [Abu Qilabah]: "imdanen-nni ukren, nɣan, rran lmuḥal, deffir ma umnen, nnuɣen mgal Öebbi akked Umazan iS". Yenna-aɣ-d [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Wuhaib] si [Ayyub] s ssanad-is am wakken yella deg ḥadit. D acu kan, yerna-d deg ḥadit-nnes, ‘Yessuter ad d-awin acḥal n yimeẓẓuɣen (nails) ay d-yesḥemmlen, sakkin ad ten-qecren -s yimeẓẓuɣen-a-, ad ttwaqecren ula d ifassen-nsen ed yiḍarren-nsen, maca ur d-yefki lameṛ ad ḥebsen idammen-nsen s ussekcem n wuzzal ay d-yesḥemmlen’. Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Aṣbaḥ bin Sufyan] yenna-d; Ixebber-aɣ-d. -s tmuɣli niḍen yettwabder- Yenna-aɣ-d [Amru bin Uthman] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Walid] si [Al Auza’i] si [Yahya] -anamek-is Yahya bin Abu Katsir- si [Abu Qilabah] si [Anas bin Malik] s yiwen n ḥadit. Deg ḥadit-agi yenna-d : « Rasulullah sallallahu ’alaihi wasallam sakkin yuzen-d teliksandi akken ad ten-nadi, armi d taggara ttwaṭṭfen. Anas inna: "Allah Tabaaraka Wa Ta'ala imiren i d-yessers ayat-agi: '-S tidett, aâaqeb d wid yettna$en mgal Öebbi d Umazan iS, ttawin-d lexsara..-' -Qs. Al Maidah: 33-. Mi aɣ-d-yenna [Musa bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ḥammad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Thabit] ed [Qatadah] ed [Humaid] si [Anas bin Malik] yebder-d sakkin ḥadit. Anas yenna-d: ‘Walaɣ yiwen deg-sen yettḥemmil lqaɛa s yimi-s imi yefud, armi d taggara yemmut’. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basysyar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibn Abu Adi] si [Hsyam] si [Qatadah] si [Anas bin Malik] yiwen n ḥadit, maca yerna-d, ‘syen, yeḥṛem mutslah - Aqesser n tfekka neɣ aqesser n tfekka n lmeɛqul -. ur d-yenni ara awal; 'min yexdem tuccḍa' -aɛeqqa-. [Syuɛba] iḥekku-d daɣen si [Qatadah] akked [Salam bin Miskin], si [Thabit]. Akk-nsen daɣen usan-d si [Anas], maca ula d yiwen deg-sen ur d-yebder awal-nni; Min yexdem tuccḍa - yeqceɛ-as ifassen d yiḍarren-is s tmeẓẓuɣt -. Ur ufiɣ ara yiwen deg ḥadit i d-yebder; ‘yeqceɛ-asen ifassen d yiḍarren s tɣawla’, anagar ḥadit ay d-yenna Hammad bin Salamah’.
Imam Abu Dawud : 3799
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبِدْ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَحْمَدُ هُوَ يَعْنِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ نَاسًا أَغَارُوا عَلَى إِبِلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَاقُوهَا وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤْمِنًا فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمْ فَأُخِذُوا فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْقَالَ وَنَزَلَتْ فِيهِمْ آيَةُ الْمُحَارَبَةِ وَهُمْ الَّذِينَ أَخْبَرَ عَنْهُمْ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ الْحَجَّاجَ حِينَ سَأَلَهُ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Salih] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdallah bin Wahb] yenna-d, yenna-yi-d [Amru] si [Saɛid bin Abu Hilal] si [Abu Az Zinad] si [Abdullah bin Ubaidullah] -Ahmad yenna-d; netta d Abdellah bin Ubaidullah bin Umar bin Al Khaththab- si [Ibn Umar] yenna-d: 'Kra n medden ukren lmal n Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam, ffɣen si Lislam yerna nɣan imeksawen n Nnbi s.allah'alihi wasallah ay yumnen. Yuzen-d sakkin iɛessasen akken ad ḍefren abrid-nsen, yerna ttwaṭṭfen. Iqess asen ifassen d iḍaren, ikkes asen tiṭṭawin’. Ibn Umar ikemmel yenna-d : « Syin, teɣli-d ayat Al Muharabah -war- yerzan fell-asen. D ayen ay d-yenna Anas bin Malik i Al Hajjaj asmi ay t-yesteqsa’.
Imam Abu Dawud : 3800
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا قَطَّعَ الَّذِينَ سَرَقُوا لِقَاحَهُ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ بِالنَّارِ عَاتَبَهُ اللَّهُ تَعَالَى فِي ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا }الْآيَةَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ كَانَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ يَعْنِي حَدِيثَ أَنَسٍ
Yettwaxebber-aɣ-d [Ahmad bin Amru bin As Sarh] yenna-d, yettwaxebber-aɣ-d [Ibn Wahb] yenna-d, yettwaxebber-iyi-d [Al laits bin Saɛd] si [Muḥemmed bin Ajlan] si [Abu Az Zinad] yenna-d: 'Mi d-yeffeɣ ufus-is n Rebbi yerna yeqceɛ-d- lmal s tmes, Allah Taɛala yessuter tigawt-agi. Syin, Issers-d Öebbi ayat-agi: '-S tidett, rreêma kan i wid yettna$en mgal Öebbi d Umazan-is, sxedmen lbaîel $ef wudem n lqaɛa, d akken ad ttwan$en ne$ ad ttwaselben..-''. Yenna-aɣ-d Muḥemmed bin Kaṭir yenna-d; Ixebber-aɣ-d. -s tmuɣli nniḍen yettwabder- Yenna-aɣ-d Musa bin Ismaɛil yenna-d, yenna-aɣ-d Hammam si Qatadah si Muḥemmed bin Sirin yenna-d : ‘Ayagi yella uqbel ad d-yeffeɣ lqanun n hudud, dɣa akken i d-yenna ḥadit n Anas’.